કૂર્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.11

ઇતિ શ્રીકૂર્મપુરાણે ષટ્સાહસ્ત્ર્યાં સંહિતાયાં પૂર્વવિભાગે દેશમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીકૂર્મ ઉવાચ
એવં સૃષ્ટ્વા પરીચ્યાદીન્ દેવદેવઃ પિતામહઃ ।
સહૈવ માનસૈઃ પુત્રૈસ્તતાપ પરમં તપઃ

તસ્યૈવં તપતો વક્ત્રાદ્ રુદ્રઃ કાલાગ્નિસન્નિભઃ ।
ત્રિશૂલપાણિરીશાનઃ પ્રદુરાસીત્ ત્રિલોચનઃ

અર્ધનારીનરવપુઃ દુષ્પ્રેક્ષ્યો ઽતિભયઙ્કરઃ ।
વિભજાત્માનમિત્યુક્ત્વા બ્રહ્મા ચાન્તર્દધે ભયાત્

તથોક્તો ઽસૌ દ્વિધા સ્ત્રીત્વં પુરુષત્વમથાકરોત્ ।
બિભેદ પુરુષત્વં ચ દશધા ચૈકધા પુનઃ

એકાદશૈતે કથિતા રુદ્રાસ્ત્રિભુવનેશ્વરાઃ ।
કપાલોશાદયો વિપ્રા દેવકાર્યે નિયોજિતાઃ

સૌમ્યાસૌમ્યૈસ્તથા શાન્તાશાન્તૈઃ સ્ત્રીત્વં ચ સ પ્રભુઃ ।
બિભેદ બહુધા દેવઃ સ્વરૂપૈરસિતૈઃ સિતૈઃ

તા વૈ વિભૂતયો વિપ્રા વિશ્રુતાઃ શક્તયો ભુવિ ।
લક્ષ્મ્યાદયો યાભિરીશા વિશ્વંવ્યાપ્નોતિ શાઙ્કરી

વિભજ્ય પુરરીશાની સ્વાત્માનં શઙ્કરાદ્ વિભોઃ ।
મહાદેવનિયોગેન પિતામહમુપસ્થિતા

તામાહ ભગવાન્ બ્રહ્મા દક્ષસ્ય દુહિતા ભવ ।
સાપિ તસ્ય નિયોગેન પ્રાદુરાસીત્ પ્રજાપતેઃ

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણો દેવીં દદૌ રુદ્રાય તાં સતીમ્ ।
દક્ષાદ્ રુદ્રો ઽપિ જગ્રાહ સ્વકીયામેવ શૂલભૃત્

પ્રજાપતિં વિનિન્દ્યૈષા કાલેન પરમેશ્વરી ।
મેનાયામભવત્ પુત્રી તદા હિમવતઃ સતી

સ ચાપિ પર્વતવરો દદૌ રુદ્રાય પાર્વતીમ્ ।
હિતાય સર્વદેવાનાં ત્રિલોકસ્યાત્મનો ઽપિ ચ

સૈષા માહેશ્વરી દેવી શઙ્કરાર્ધશરીરિણી ।
શિવા સતી હૈમવતી સુરાસુરનમસ્કૃતા

તસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં સર્વે દેવાઃ સવાસવાઃ ।
વિન્દન્તિ મુનયો વેત્તિ શઙ્કરો વા સ્વયં હરિઃ

એતદ્ વઃ કથિતં વિપ્રાઃ પુત્રત્વં પરમેષ્ઠિનઃ ।
બ્રહ્મણઃ પદ્મયોનિત્વં શઙ્કરસ્યામિતૌજસઃ

સૂત ઉવાચ
ઇત્યાકર્ણ્યાથ મુનયઃ કૂર્મરૂપેણ ભાષિતમ્ ।
વિષ્ણુના પુનરેવૈનં પ્રણતા હરિમ્

ઋષય ઊચુઃ
કૈષા ભગવતી દેવી શઙ્કરાર્ધશરીરિણી ।
શિવા સતી હૈમવતી યથાવદ્ બ્રૂહિ પૃચ્છતામ્

તેષાં તદ્ વચનં શ્રુત્વા મુનીનાં પુરુષોત્તમઃ ।
પ્રત્યુવાચ મહાયોગી ધ્યાત્વા સ્વં પરમં પદમ્

શ્રીકૂર્મ ઉવાચ
પુરા પિતામહેનોક્તં મેરુપૃષ્ઠે સુશોભનમ્ ।
રહસ્યમેતદ્ વિજ્ઞાનં ગોપનીયં વિશેષતઃ

સાંખ્યાનાં પરમં સાંખ્યં બ્રહ્મવિજ્ઞાનમુત્તમમ્ ।
સંસારાર્ણવમગ્નાનાં જન્તૂનામેકમોચનમ્

યા સા માહેશ્વરી શક્તિર્જ્ઞાનરૂપાતિલાલસા ।
વ્યોમસંજ્ઞા પરા કાષ્ઠા સેયં હૈમવતી મતા

શિવા સર્વગતાનાન્તા ગુણાતીતા સુનિષ્કલા ।
એકાનેકવિભાગસ્થા જ્ઞાનરૂપાતિલાલસા

અનન્યા નિષ્કલે તત્ત્વે સંસ્થિતા તસ્ય તેજસા ।
સ્વાભાવિકી ચ તન્મૂલા પ્રભા ભાનોરિવામલા

એકા માહેશ્વરી શક્તિરનેકોપાધિયોગતઃ ।
પરાવરેણ રૂપેણ ક્રીડતે તસ્ય સન્નિધૌ

સેયં કરોતિ સકલં તસ્યાઃ કાર્યમિદં જગત્ ।
ન કાર્યં નાપિ કરણમીશ્વરસ્યેતિ સૂરયઃ

ચતસ્ત્રઃ શક્તયો દેવ્યાઃ સ્વરૂપત્વેન સંસ્થિતાઃ ।
અધિષ્ઠાનવશાત્ તસ્યાઃ શૃણુધ્વં મુનિપુઙ્ગવાઃ

શાન્તિર્વિદ્યા પ્રતિષ્ઠા ચ નિવૃત્તિશ્ચેતિતાઃ સ્મૃતઃ ।
ચતુર્વ્યૂહસ્તતો દેવઃ પ્રોચ્યતે પરમેશ્વરઃ

અનયા પરયા દેવઃ સ્વાત્માનન્દં સમશ્નુતે ।
ચતુર્ષ્વપિ ચ વેદેષુ ચતુર્મૂર્તિર્મહેશ્વરઃ

અસ્યાસ્ત્વનાદિસંસિદ્ધમૈશ્વર્યમતુલં મહત્ ।
તત્સમ્બન્ધાદનન્તાયા રુદ્રેણ પરમાત્મના

સૈષા સર્વેશ્વરી દેવી સર્વભૂતપ્રવર્તિકા ।
પ્રોચ્યતે ભગવાન્ કાલો હરિઃ પ્રાણો મહેશ્વરઃ

તત્ર સર્વમિદં પ્રોતમોતં ચૈવાખિલં જગત્ ।
સ કાલો ઽગ્નિર્હરો રુદ્રો ગીયતે વેદવાદિભિઃ

કાલઃ સૃજતિ ભૂતાનિ કાલઃ સંહરતે પ્રજાઃ ।
સર્વે કાલસ્ય વશગા ન કાલઃ કસ્યચિદ્ વશે

પ્રધાનં પુરુષસ્તત્ત્વં મહાનાત્મા ત્વહઙ્કૃતિઃ ।
કાલેનાન્યાનિ તત્ત્વાનિ સમાવિષ્ટાનિ યોગિના

તસ્ય સર્વજગત્સૂતિઃ શક્તિર્માયેતિ વિશ્રુતા ।
તયેદં ભ્રામયેદીશો માયાવી પુરુષોત્તમઃ

સૈષા માયાત્મિકા શક્તિઃ સર્વાકારા સનાતની ।
વૈશ્વરૂપ્યં મહેશસ્ય સર્વદા સંપ્રકાશયેત્

અન્યાશ્ચ શક્તયો મુખ્યાસ્તસ્ય દેવસ્ય નિર્મિતાઃ ।
જ્ઞાનશક્તિઃ ક્રિયાશક્તિઃ પ્રાણશક્તિરિતિ ત્રયમ્

સર્વાસામેવ શક્તીનાં શક્તિમન્તો વિનિર્મિતાઃ ।
માયયૈવાથ વિપ્રેન્દ્રાઃ સા ચાનાદિરનન્તયા

સર્વશક્ત્યાત્મિકા માયા દુર્નિવારા દુરત્યયા ।
માયાવી સર્વશક્તીશઃ કાલઃ કાલકારઃ પ્રભુઃ

કરોતિ કાલઃ સકલં સંહરેત્ કાલ એવ હિ ।
કાલઃ સ્થાપયતે વિશ્વં કાલાધીનમિદં જગત્

લબ્ધ્વા દેવાધિદેવસ્ય સન્નિધિં પરમેષ્ઠિનઃ ।
અનન્તસ્યાખિલેશસ્ય શંભોઃ કાલાત્મનઃ પ્રભોઃ

પ્રધાનં પુરુષો માયા માયા ચૈવં પ્રપદ્યતે ।
એકા સર્વગતાનન્તા કેવલા નિષ્કલા શિવા

એકા શક્તિઃ શિવૈકો ઽપિ શક્તિમાનુચ્યતે શિવઃ ।
શક્તયઃ શક્તિમન્તો ઽન્યે સર્વશક્તિસમુદ્ભવાઃ

શક્તિશક્તિમતોર્ભેદં વદન્તિ પરમાર્થતઃ ।
અભેદં ચાનુપશ્યન્તિ યોગિનસ્તત્ત્વચિન્તકાઃ

શક્તયો ગિરજા દેવી શક્તિમન્તો ઽથ શઙ્કરઃ ।
વિશેષઃ કથ્યતે ચાયં પુરાણે બ્રહ્મવાદિભિઃ

ભોગ્યા વિશ્વેશ્વરી દેવી મહેશ્વરપતિવ્રતા ।
પ્રોચ્યતે ભગવાન્ ભોક્તા કપર્દે નીલલોહિતઃ

મન્તા વિશ્વેશ્વરો દેવઃ શઙ્કરો મન્મથાન્તકઃ ।
પ્રોચ્યતે મતિરીશાની મન્તવ્યા ચ વિચારતઃ

ઇત્યેતદખિલં વિપ્રાઃ શક્તિશક્તિમદુદ્ભવમ્ ।
પ્રોચ્યતે સર્વવેદેષુ મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

એતત્ પ્રદર્શિતં દિવ્યં દેવ્યા માહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
સર્વવેદાન્તવેદેષુ નિશ્ચિતં બ્રહ્મવાદિભિઃ

એકં સર્વગતં સૂક્ષ્મં કૂટસ્થમચલં ધ્રુવમ્ ।
યોગિનસ્તત્ પ્રપશ્યન્તિ મહાદેવ્યાઃ પરં પદમ્

આનન્દમક્ષરં બ્રહ્મ કેવલં નિષ્કલં પરમ્ ।
યોગિનસ્તત્ પ્રપશ્યન્તિ મહાદેવ્યાઃ પરં પદમ્

પરાત્પરતરં તત્ત્વં શાશ્વતં શિવમચ્યુતમ્ ।
અનન્તપ્રકૃતૌ લીનં દેવ્યાસ્તત્ પરમં પદમ્

શુભં નિરઞ્જનં શુદ્ધં નિર્ગુણં દ્વૈતવર્જિતમ્ ।
આત્મોપલબ્ધિવિષયં દેવ્યાસ્તત્ પરમં પદમ્

સૈષા ધાત્રી વિધાત્રી ચ પરમાનન્દમિચ્છતામ્ ।
સંસારતાપાનખિલાન્ નિહન્તીશ્વરસંશ્રયા

તસ્માદ્ વિમુક્તિમન્વિચ્છન્ પાર્વતીં પરમેશ્વરીમ્ ।
આશ્રયેત્ સર્વભાવાનામાત્મભૂતાં શિવાત્મિકામ્

લબ્ધ્વા ચ પુત્રીં શર્વાણીં તપસ્તપ્ત્વા સુદુશ્ચરમ્ ।
સભાર્યઃ શરં યાતઃ પાર્વતીં પરમેશ્વરીમ્

તાં દૃષ્ટ્વા જાયમાનાં ચ સ્વેચ્છયૈવ વરાનનામ્ ।
મેના હિમવતઃ પત્ની પ્રાહેદં પર્વતેશ્વરમ્

મેનોવાચ
પશ્ય બાલામિમાં રાજન્ રાજીવસદૃશાનનામ્ ।
હિતાય સર્વભૂતાનાં જાતા ચ તપસાવયોઃ

સો ઽપિ દૃષ્ટ્વા તતઃ પુત્રીં તરુણાદિત્યસન્નિભામ્ ।
કપર્દિનીં ચતુર્વક્ત્રાં ત્રિનેત્રામતિલાલસામ્

અષ્ટહસ્તાં વિશાલાક્ષીં ચન્દ્રાવયવભૂષણામ્ ।
નિર્ગુણાં સગુણાં સાક્ષાત્ સદસદ્વ્યક્તિવર્જિતામ્

પ્રણમ્ય શિરસા ભૂમૌ તેજસા ચાતિવિહ્વલઃ ।
ભીતઃ કૃતાઞ્જલિસ્તસ્યાઃ પ્રોવાચ પરમેશ્વરીમ્

હીમવાનુવાચ
કા ત્વં દેવિ વિશાલાક્ષિ શશાઙ્કાવયવાઙ્કિતે ।
ન જાને ત્વામહં વત્સે યથાવદ્ બ્રૂહિ પૃચ્છતે

ગિરીન્દ્રવચનં શ્રુત્વા તતઃ સા પરમેશ્વરી ।
વ્યાજહાર મહાશૈલં યોગિનામભયપ્રદા

દેવ્યુવાચ
માં વિદ્ધ પરમાં શક્તિં પરમેશ્વરસમાશ્રયામ્ ।
અનન્યામવ્યયામેકાં યાં પશ્યન્તિ મુમુક્ષવઃ

અહં વૈ સર્વભાવાનાત્મા સર્વાન્તરા શિવા ।
શાશ્વતૈશ્વર્યવિજ્ઞાનમૂર્તિઃ સર્વપ્રવર્તિકા

અનન્તાનન્તમહિમા સંસારાર્ણવતારિણી ।
દિવ્યં દદામિ તે ચક્ષુઃ પશ્ય મે રૂપમૈશ્વરમ્

એતાવદુક્ત્વા વિજ્ઞાનં દત્ત્વા હિમવતે સ્વયમ્ ।
સ્વં રૂપં દર્શયામાસ દિવ્યં તત્ પારમેશ્વરમ્

કોટિસૂર્યપ્રિતીકાશં તેજોબિમ્બં નિરાકુલમ્ ।
જ્વાલામાલાસહસ્ત્રાઢ્યં કાલાનલશતોપમમ્

દંષ્ટ્રાકરાલં દુર્ધર્ષ જટામણ્ડલમણ્ડિતમ્ ।
ત્રિશૂલવરહસ્તં ચ ઘોરરૂપં ભયાનકમ્

પ્રશાન્તં સૌમ્યવદનમનન્તાશ્ચર્યસંયુતમ્ ।
ચન્દ્રાવયવલક્ષ્માણં ચન્દ્રકોટિસમપ્રભમ્

કિરીટિનં ગદાહસ્તં નૂપુરૈરુપશોભિતમ્ ।
દિવ્યમાલ્યામ્બરધરં દિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્

શઙ્ખચક્રધરં કામ્યં ત્રિનેત્રં કૃત્તિવાસસમ્ ।
અણ્ડસ્થં ચાણ્ડબાહ્યસ્થં બાહ્યમાભ્યન્તરં પરમ્

સર્વશક્તિમયં શુભ્રં સર્વાકારં સનાતનમ્ ।
બ્રહ્મોન્દ્રોપેન્દ્રયોગીન્દ્રૈર્વન્દ્યમાનપદામ્બુજમ્

સર્વતઃ પાણિપાદાન્તં સર્વતો ઽક્ષિશિરોમુખમ્ ।
સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠન્તં દદર્શ પરમેશ્વરમ્

દૃષ્ટ્વા તદીદૃશં રૂપં દેવ્યા માહેશ્વરં પરમ્ ।
ભયેન ચ સમાવિષ્ટઃ સ રાજા હૃષ્ટમાનસઃ

આત્મન્યાધાય ચાત્માનમોઙ્કારં સમનુસ્મરન્ ।
નામ્નામષ્ટસહસ્ત્રેણ તુષ્ટાવ પરમેશ્વરીમ્

હીમવાનુવાચ
શિવોમા પરમા શક્તિરનન્તા નિષ્કલામલા ।
શાન્તા માહેશ્વરી નિત્યા શાશ્વતી પરમાક્ષરા

અચિન્ત્યા કેવલાનન્ત્યા શિવાત્મા પરમાત્મિકા ।
અનાદિરવ્યયા શુદ્ધા દેવાત્મા સર્વગાચલા

એકાનેકવિભાગસ્થા માયાતીતા સુનિર્મલા ।
મહામાહેશ્વરી સત્યા મહાદેવી નિરઞ્જના

કાષ્ઠા સર્વાન્તરસ્થા ચ ચિચ્છક્તિરતિલાલસા ।
નન્દા સર્વાત્મિકા વિદ્યા જ્યોતીરૂપામૃતાક્ષરા

શાન્તિઃ પ્રતિષ્ઠા સર્વેષાં નિવૃત્તિરમૃતપ્રદા ।
વ્યોમમૂર્તિર્વ્યોમલયા વ્યોમાધારાચ્યુતામરા

અનાદિનિધનામોઘા કારણાત્મા કલાકલા ।
ક્રતુઃ પ્રથમજા નાભિરમૃતસ્યાત્મસંશ્રયા

પ્રાણેશ્વરપ્રિયા માતા મહામહિષઘાતિની ।
પ્રાણેશ્વરી પ્રાણરૂપા પ્રધાનપુરુષેશ્વરી

સર્વશક્તિકલાકારા જ્યોત્સ્ના દ્યોર્મહિમાસ્પદા ।
સર્વકાર્યનિયન્ત્રી ચ સર્વભૂતેશ્વરેશ્વરી

અનાદિરવ્યક્તગુહા મહાનન્દા સનાતની ।
આકાશયોનિર્યોગસ્થા મહાયોગેશ્વરેશ્વરી

મહામાયા સુદુષ્પૂરા મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી ।
સંસારયોનિઃ સકલા સર્વશક્તિસમુદ્ભવા

સંસારપારા દુર્વારા દુર્નિરોક્ષ્યા દુરાસદા ।
પ્રાણશક્તિઃ પ્રણવિદ્યા યોગિની પરમા કલા

મહાવિભૂતિર્દુર્ધર્ષા મૂલપ્રકૃતિસંભવા ।
અનાદ્યનન્તવિભવા પરાર્થા પુરુષારણિઃ

સર્ગસ્થિત્યન્તકરણી સુદુર્વાચ્યા દુરત્યયા ।
શબ્દયોનિઃ શબ્દમયી નાદાખ્યા નાદવિગ્રહા

પ્રધાનપુરુષાતીતા પ્રધાનપુરુષાત્મિકા ।
પુરાણી ચિન્મયી પુંસામાદિઃ પુરુષરૂપિણી

ભૂતાન્તરાત્મા કૂટસ્થા મહાપુરુષસંજ્ઞિતા ।
જન્મમૃત્યુજરાતીતા સર્વશક્તિસમન્વિતા

વ્યાપિની ચાનવચ્છિન્ના પ્રધાનાનુપ્રવેશિની ।
ક્ષેત્રજ્ઞશક્તિરવ્યક્તલક્ષણા મલવર્જિતા

અનાદિમાયસંભિન્ના ત્રિતત્ત્વા પ્રકૃતિર્ગુહા ।
મહામાયાસમુત્પન્ના તામસી પૌરુષી ધ્રુવા

વ્યક્તાવ્યક્તાત્મિકાકૃષ્ણા રક્તાશુક્લા પ્રસૂતિકા ।
અકાર્યા કાર્યજનની નિત્યં પ્રસવધર્મિણી

સર્ગપ્રલયનિર્મુક્તા સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તધર્મિણી ।
બ્રહ્મગર્ભા ચતુર્વિશા પદ્મનાભાચ્યુતાત્મિકા

વૈદ્યુતી શાશ્વતી યોનિર્જગન્માતેશ્વરપ્રિયા ।
સર્વાધારા મહારૂપા સર્વૈશ્વર્યસમન્વિતા

વિશ્વરૂપા મહાગર્ભા વિશ્વેશેચ્છાનુવર્તિની ।
મહીયસી બ્રહ્મયોનિર્મહાલક્ષ્મીસમુદ્ભાવા

મહાવિમાનમધ્યસ્થા મહાનિદ્રાત્મહેતુકા ।
સર્વસાધારણી સૂક્ષ્મા હ્યવિદ્યા પારમાર્થિકા

અનન્તરૂપાનન્તસ્થા દેવી પુરુષમોહિની ।
અનેકાકારસંસ્થાના કાલત્રયવિવર્જિતા

બ્રહ્મજન્મા હરેર્મૂર્તિર્બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મિકા ।
બ્રહ્મેશવિષ્ણુજનની બ્રહ્માખ્યા બ્રહ્મસંશ્રયા

વ્યક્તા પ્રથમજા બ્રાહ્મી મહતી જ્ઞાનરૂપિણી ।
વૈરાગ્યૈશ્વર્યધર્માત્મા બ્રહ્મમૂર્તિર્હૃદિસ્થિતા ।
અપાંયોનિઃ સ્વયંભૂતિર્માનસી તત્ત્વસંભવા

ઈશ્વરાણી ચ શર્વાણી શઙ્કરાર્ધશરીરિણી ।
ભવાની ચૈવ રુદ્રાણી મહાલક્ષ્મીરથામ્બિકા

મહેશ્વરસમુત્પન્ના ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ।
સર્વેશ્વરી સર્વવન્દ્યા નિત્યં મુદિતમાનસા

બ્રહ્મેન્દ્રોપેન્દ્રનમિતા શઙ્કરેચ્છાનુવર્તિની ।
ઈશ્વરાર્ધાસનગતા મહેશ્વરપતિવ્રતા

સકૃદ્વિભાવિતા સર્વા સમુદ્રપરિશોષિણી ।
પાર્વતી હિમવત્પુત્રી પરમાનન્દદાયિની

ગુણાઢ્યા યોગજા યોગ્યા જ્ઞાનમૂર્તિર્વિકાસિની ।
સાવિત્રીકમલા લક્ષ્મીઃ શ્રીરનન્તોરસિ સ્થિતા

સરોજનિલયા મુદ્રા યોગનિદ્રા સુરાર્દિના ।
સરસ્વતી સર્વવિદ્યા જગજ્જ્યેષ્ઠા સુમઙ્ગલા

વાગ્દેવી વરદા વાચ્યા કીર્તિઃ સર્વાર્થસાધિકા ।
યોગીશ્વરી બ્રહ્મવિદ્યા મહાવિદ્યા સુશોભના

ગુહ્યવિદ્યાત્મવિદ્યા ચ ધર્મવિદ્યાત્મભાવિતા ।
સ્વાહા વિશ્વંભરા સિદ્ધિઃ સ્વધા મેધા ધૃતિઃ શ્રુતિઃ

નીતિઃ સુનીતિઃ સુકૃતિર્માધવી નરવાહિની ।
અજા વિભાવરી સૌમ્યા ભોગિની ભોગદાયિની

શોભા વંશકરી લોલા માલિની પરમેષ્ઠિની ।
ત્રૈલોક્યસુન્દરી રમ્યા સુન્દરી કામચારિણી

મહાનુભાવા સત્ત્વસ્થા મહામહિષમર્દની ।
પદ્મમાલા પાપહરા વિચિત્રા મુકુટાનના

નિર્યન્ત્રા યન્ત્રવાહસ્થા નન્દિની ભદ્રકાલિકા ।
આદિત્યવર્ણા કૌમારી મયૂરવરવાહિની

નિર્યન્ત્રા યન્ત્રવાહસ્થા નન્દિની ભદ્રકાલિકા ।
આદિત્યવર્ણા કૌમારી મયૂરવરવાહિની

વૃષાસનગતા ગૌરો મહાકાલી સુરાર્ચિતા ।
અદિતિર્નિયતા રૌદ્રી પદ્મગર્ભા વિવાહના

વિરૂપાક્ષી લેલિહાના મહાપુરનિવાસિની ।
મહાફલાનવદ્યાઙ્ગી કામપૂરા વિભાવરી

વિચિત્રરત્નમુકુટા પ્રણતાર્તિપ્રભઞ્જની ।
કૌશિકી કર્ષણી રાત્રિસ્ત્રિદશાર્તિવિનાશિની

બહુરૂપા સુરૂપા ચ વિરૂપા રૂપવર્જિતા ।
ભક્તાર્તિશમની ભવ્યા ભવભાવવિનાશની

નિર્ગુણા નિત્યવિભવા નિઃ સારા નિરપત્રપા ।
યશસ્વિની સામગીતિર્ભવાઙ્ગનિલયાલયા

દીક્ષા વિદ્યાધરી દીપ્તા મહેન્દ્રવિનિપાતિની ।
સર્વાતિશાયિની વિદ્યા સર્વસિદ્ધિપ્રદાયિની

સર્વેશ્વરપ્રિયા તાર્ક્ષ્યા સમુદ્રાન્તરવાસિની ।
અકલઙ્કા નિરાધારા નિત્યસિદ્ધા નિરામયા

કામધેનુર્બૃહદ્ગર્ભા ધીમતી મોહનાશિની ।
નિઃ સઙ્કલ્પા નિરાતઙ્કા વિનયા વિનયપ્રદા

જ્વાલામાલાસહસ્ત્રાઢ્યા દેવદેવી મનોન્મની ।
મહાભગવતી દુર્ગા વાસુદેવસમુદ્ભવા

મહેન્દ્રોપેન્દ્રભગિની ભક્તિગમ્યા પરાવરા ।
જ્ઞાનજ્ઞેયા જરાતીતા વેદાન્તવિષયા ગતિઃ

દક્ષિણા દહના દાહ્યા સર્વભૂતનમસ્કૃતા ।
યોગમાયા વિભાવજ્ઞા મહામાયા મહીયસી

સંધ્યા સર્વસમુદ્ભૂતિર્બ્રહ્મવૃક્ષાશ્રયાનતિઃ ।
બીજાઙ્કુરસમુદ્ભૂતિર્મહાશક્તિર્મહામતિઃ

ખ્યાતિઃ પ્રજ્ઞા ચિતિઃ સંવિત્ મહાભોગીન્દ્રશાયિની ।
વિકૃતિઃ શાંસરી શાસ્ત્રી ગણગન્ધર્વસેવિતા

વૈશ્વાનરી મહાશાલા દેવસેના ગુહપ્રિયા ।
મહારાત્રિઃ શિવાનન્દા શચી દુઃ સ્વપ્નનાશિની

ઇજ્યા પૂજ્યા જગદ્ધાત્રી દુર્વિજ્ઞેયા સુરૂપિણી ।
ગુહામ્બિકા ગુણોત્પત્તિર્મહાપીઠા મરુત્સુતા

હવ્યવાહાન્તરાગાદિઃ હવ્યવાહસમુદ્ભવા ।
જગદ્યોનિર્જગન્માતા જન્મમૃત્યુજરાતિગા

બુદ્ધિમાતા બુદ્ધિમતી પુરુષાન્તરવાસિની ।
તરસ્વિની સમાધિસ્થા ત્રિનેત્રા દિવિસંસ્થિતા

સર્વેન્દ્રિયમનોમાતા સર્વભૂતહૃદિ સ્થિતા ।
સંસારતારિણી વિદ્યા બ્રહ્મવાદિમનોલયા

બ્રહ્માણી બૃહતી બ્રાહ્મી બ્રહ્મભૂતા ભવારણિઃ ।
હિરણ્મયી મહારાત્રિઃ સંસારપરિવર્તિકા

સુમાલિની સુરૂપા ચ ભાવિની તારિણી પ્રભા ।
ઉન્મીલની સર્વસહા સર્વપ્રત્યયસાક્ષિણી

સુસૌમ્યા ચન્દ્રવદના તાણ્ડવાસક્તમાનસા ।
સત્ત્વશુદ્ધિકરી શુદ્ધિર્મલત્રયવિનાશિની

જગત્પ્રિયા જગન્મૂર્તિસ્ત્રિમૂર્તિરમૃતાશ્રયા ।
નિરાશ્રયા નિરાહારા નિરઙ્કુરવનોદ્ભવા

ચન્દ્રહસ્તા વિચિત્રાઙ્ગી સ્ત્રગ્વિણી પદ્મધારિણી ।
પરાવરવિધાનજ્ઞા મહાપુરુષપૂર્વજા

વિદ્યેશ્વરપ્રિયા વિદ્યા વિદ્યુજ્જિહ્વા જિતશ્રમા ।
વિદ્યામયી સહસ્ત્રાક્ષી સહસ્ત્રવદનાત્મજા

સહસ્ત્રરશ્મિઃ સત્ત્વસ્થા મહેશ્વરપદાશ્રયા ।
ક્ષાલિની સન્મયી વ્યાપ્તા તૈજસી પદ્મબોધિકા

મહામાયાશ્રયા માન્યા મહાદેવમનોરમા ।
વ્યોમલક્ષ્મીઃ સિહરથા ચેકિતાનામિતપ્રભા

વીરેશ્વરી વિમાનસ્થા વિશોકાશોકનાશિની ।
અનાહતા કુણ્ડલિના નલિની પદ્મવાસિની

સદાનન્દા સદાકીર્તિઃ સર્વભૂતાશ્રયસ્થિતા ।
વાગ્દેવતા બ્રહ્મકલા કલાતીતા કલારણિઃ

બ્રહ્મશ્રીર્બ્રહ્મહૃદયા બ્રહ્મવિષ્ણુશિવપ્રિયા ।
વ્યોમશક્તિઃ ક્રિયાશક્તિર્જ્ઞાનશક્તિઃ પરાગતિઃ

ક્ષોભિકા બન્ધિકા ભેદ્યા ભેદાભેદવિવર્જિતા ।
અભિન્નાભિન્નસંસ્થાના વંશિની વંશહારિણી

ગુહ્યશક્તિર્ગુણાતીતા સર્વદા સર્વતોમુખી ।
ભગિની ભગવત્પત્ની સકલા કાલકારિણી

સર્વવિત્ સર્વતોભદ્રા ગુહ્યાતીતા ગુહારણિઃ ।
પ્રક્રિયા યોગમાતા ચ ગઙ્ગા વિશ્વેશ્વરેશ્વરી

કપિલા કાપિલા કાન્તાકનકાભાકલાન્તરા ।
પુણ્યા પુષ્કરિણી ભોક્ત્રી પુરન્દરપુરસ્સરા

પોષણી પરમૈશ્વર્યભૂતિદા ભૂતિભૂષણા ।
પઞ્ચબ્રહ્મસમુત્પત્તિઃ પરમાર્થાર્થવિગ્રહા

ધર્મોદયા ભાનુમતી યોગિજ્ઞેય મનોજવા ।
મનોહરા મનોરક્ષા તાપસી વેદરૂપિણી

વેદશક્તિર્વેદમાતા વેદવિદ્યાપ્રકાશિની ।
યોગેશ્વરેશ્વરી માતા મહાશક્તિર્મનોમયી

વિશ્વાવસ્થા વિયન્મૂર્તિર્વિદ્યુન્માલા વિહાયસી ।
કિંનરી સુરભી વન્દ્યા નન્દિની નન્દિવલ્લભા

ભારતી પરમાનન્દા પરાપરવિભેદિકા ।
સર્વપ્રહરણોપેતા કામ્યા કામેશ્વરેશ્વરી

અચિન્ત્યાચિન્ત્યવિભવા હૃલ્લેખા કનકપ્રભા ।
કૂષ્માણ્ડી ધનરત્નાઢ્યા સુગન્ધા ગન્ધાયિની

ત્રિવિક્રમપદોદ્ભૂતા ધનુષ્પાણિઃ શિવોદયા ।
સુદુર્લભા ધનાદ્યક્ષા ધન્યા પિઙ્ગલલોચના

શાન્તિઃ પ્રભાવતી દીપ્તિઃ પઙ્કજાયતલોચના ।
આદ્યા હૃત્કમલોદ્ભૂતા ગવાં મતા રણપ્રિયા

સત્ક્રિયા ગિરિજા શુદ્ધા નિત્યપુષ્ટા નિરન્તરા ।
દુર્ગાકાત્યાયનીચણ્ડી ચર્ચિકા શાન્તવિગ્રહા

હિરણ્યવર્ણા રજની જગદ્યન્ત્રપ્રવર્તિકા ।
મન્દરાદ્રિનિવાસા ચ શારદા સ્વર્ણમાલિની

રત્નમાલા રત્નગર્ભા પૃથ્વી વિશ્વપ્રમાથિની ।
પદ્માનના પદ્મનિભા નિત્યતુષ્ટામૃતોદ્ભવા

ધુન્વતી દુઃ પ્રકમ્પ્યા ચ સૂર્યમાતા દૃષદ્વતી ।
મહેન્દ્રભગિની માન્યા વરેણ્યા વરદર્પિતા

કલ્યાણી કમલા રામા પઞ્ચભૂતા વરપ્રદા ।
વાચ્યા વરેશ્વરી વન્દ્યા દુર્જયા દુરતિક્રમા

કાલરાત્રિર્મહાવેગા વીરભદ્રપ્રિયા હિતા ।
ભદ્રકાલી જગન્માતા ભક્તાનાં ભદ્રદાયિની

કરાલા પિઙ્ગલાકારા નામભેદામહામદા ।
યશસ્વિની યશોદા ચ ષડધ્વપરિવર્તિકા

શઙ્ખિની પદ્મિની સાંખ્યા સાંખ્યયોગપ્રવર્તિકા ।
ચૈત્રા સંવત્સરારૂઢા જગત્સંપૂરણીન્દ્રજા

શુમ્ભારિઃ ખેચરીસ્વસ્થા કમ્બુગ્રીવા કલિપ્રિયા ।
ખગધ્વજી ખગારૂઢા પરાર્ઘ્યા પરમાલિની

ઐશ્વર્યવર્ત્મનિલયા વિરક્તા ગરુડાસના ।
જયન્તી હૃદ્ગુહા રમ્યા ગહ્વિરેષ્ઠા ગણાગ્રણીઃ

સંકલ્પસિદ્ધા સામ્યસ્થા સર્વવિજ્ઞાનદાયિની ।
કલિકલ્પષહન્ત્રી ચ ગુહ્યોપનિષદુત્તમા

નિષ્ઠા દૃષ્ટિઃ સ્મૃતિર્વ્યાપ્તિઃ પુષ્ટિસ્તુષ્ટિઃ ક્રિયાવતી ।
વિશ્વામરેશ્વરેશાના ભુક્તિર્મુક્તીઃ શિવામૃતા

લોહિતા સર્પમાલા ચ ભીષણી વનમાલિની ।
અનન્તશયનાનન્યા નરનારાયણોદ્ભવા

નૃસિંહી દૈત્યમથની શઙ્ખચક્રગદાધરા ।
સંકર્ષણસમુત્પત્તિરમ્બિકાપાદસંશ્રયા

મહાજ્વાલા મહામૂર્તિઃ સુમૂર્તિઃ સર્વકામધુક્ ।
સુપ્રભા સુસ્તના ગૌરી ધર્મકામાર્થમોક્ષદા

ભ્રૂમધ્યનિલયા પૂર્વા પુરાણપુરુષારણિઃ ।
મહાવિભૂતિદા મધ્યા સરોજનયના સમા

અષ્ટાદશભુજાનાદ્યા નીલોત્પલદલપ્રભા ।
સર્વશક્ત્યાસનારૂઢા ધર્માધર્માર્થવર્જિતા

વૈરાગ્યજ્ઞાનનિરતા નિરાલોકા નિરિન્દ્રિયા ।
વિચિત્રગહનાધારા શાશ્વતસ્થાનવાસિની

સ્થાનેશ્વરી નિરાનન્દા ત્રિશૂલવરધારિણી ।
અશેષદેવતામૂર્તિર્દેવતા વરદેવતા ।
ગણામ્બિકા ગિરેઃ પુત્રી નિશુમ્ભવિનિપાતિની

અવર્ણ વર્ણરહિતા નિવર્ણા બીજસંભવા ।
અનન્તવર્ણાનન્યસ્થા શઙ્કરી શાન્તમાનસા

અગોત્રા ગોમતી ગોપ્ત્રી ગુહ્યરૂપા ગુણોત્તરા ।
ગૌર્ગોર્ગવ્યપ્રિયા ગૌણી ગણેશ્વરનમસ્કૃતા

સત્યમાત્રા સત્યસંધા ત્રિસંધ્યા સંધિવર્જિતા ।
સર્વવાદાશ્રયા સંખ્યા સંખ્યયોગસમુદ્ભવા

અસંખ્યેયાપ્રમેયાખ્યા શૂન્યા શુદ્ધકુલોદ્ભવા ।
બિન્દુનાદસમુત્પત્તિઃ શંભુવામા શશિપ્રભા

વિસઙ્ગા ભેદરહિતા મનોજ્ઞા મધુસૂદની ।
મહાશ્રીઃ શ્રીસમુત્પત્તિસ્તમઃ પારે પ્રતિષ્ઠિતા

ત્રિતત્ત્વમાતા ત્રિવિધા સુસૂક્ષ્મપદસંશ્રયા ।
શાન્ત્યતીતા મલાતીતા નિર્વિકારા નિરાશ્રયા

શિવાખ્યા ચિત્તનિલયા શિવજ્ઞાનસ્વરૂપિણી ।
દૈત્યદાનવનિર્માત્રી કાશ્યપી કાલકલ્પિકા

શાસ્ત્રયોનિઃ ક્રિયામૂર્તિશ્ચતુર્વર્ગપ્રદર્શિકા ।
નારાયણી નરોદ્ભૂતિઃ કૌમુદી લિઙ્ગધારિણી

કામુકી લલિતા ભાવા પરાપરવિભૂતિદા ।
પરાન્તજાતમહિમા બડવા વામલોચના

સુભદ્રા દેવકી સીતા વેદવેદાઙ્ગપારગા ।
મનસ્વિની મન્યુમાતા મહામન્યુસમુદ્ભવા

અમૃત્યુરમૃતા સ્વાહા પુરુહૂતા પુરુષ્ટુતા ।
અશોચ્યા ભિન્નવિષયા હિરણ્યરજતપ્રિયા

હિરણ્યા રાજતી હૈમી હેમાભરણભૂષિતા ।
વિભ્રાજમાના દુર્જ્ઞેયા જ્યોતિષ્ટોમફલપ્રદા

મહાનિદ્રાસમુદ્ભૂતિરનિદ્રા સત્યદેવતા ।
દીર્ઘાકકુદ્મિની હૃદ્યા શાન્તિદા શાન્તિવર્ધિની

લક્ષ્મ્યાદિશક્તિજનની શક્તિચક્રપ્રવર્તિકા ।
ત્રિશક્તિજનની જન્યા ષડૂર્મિપરિર્જિતા

સુધામા કર્મકરણી યુગાન્તદહનાત્મિકા ।
સંકર્ષણી જગદ્ધાત્રી કામયોનિઃ કિરીટિની

ઐન્દ્રી ત્રૈલોક્યનમિતા વૈષ્ણવી પરમેશ્વરી ।
પ્રદ્યુમ્નદયિતા દાન્તા યુગ્મદૃષ્ટિસ્ત્રિલોચના

મદોત્કટા હંસગતિઃ પ્રચણ્ડા ચણ્ડવિક્રમા ।
વૃષાવેશા વિયન્માતા વિન્ધ્યપર્વતવાસિની

હિમવન્મેરુનિલયા કૈલાસગિરિવાસિની ।
ચાણૂરહન્તૃતનયા નીતિજ્ઞા કામરૂપિણી

વેદવિદ્યાવ્રતસ્નાતા ધર્મશીલાનિલાશના ।
વીરભદ્રપ્રિયા વીરા મહાકાલસમુદ્ભવા

વિદ્યાધરપ્રિયા સિદ્ધા વિદ્યાધરનિરાકૃતિઃ ।
આપ્યાયની હરન્તી ચ પાવની પોષણી ખિલા

માતૃકા મન્મથોદ્ભૂતા વારિજા વાહનપ્રિયા ।
કરીષિણી સુધાવાણી વીણાવાદનતત્પરા

સેવિતા સેવિકા સેવ્યા સિનીવાલી ગરુત્મતી ।
અરુન્ધતી હિરણ્યાક્ષી મૃગાઙ્કા માનદાયિની

વસુપ્રદા વસુમતી વસોર્ધારા વસુંધરા ।
ધારાધરા વરારોહા વરાવરસહસ્ત્રદા

શ્રીફલા શ્રીમતી શ્રીશા શ્રીનિવાસા શિવપ્રિયા ।
શ્રીધરા શ્રીકરી કલ્યા શ્રીધરાર્ધશરીરિણી

અનન્તદૃષ્ટિરક્ષુદ્રા ધાત્રીશા ધનદપ્રિયા ।
નિહન્ત્રી દૈત્યસઙ્ઘાનાં સિહિકા સિહવાહના

સુષેણા ચન્દ્રનિલયા સુકીર્તિશ્છિન્નસંશયા ।
રસજ્ઞા રસદા રામા લેલિહાનામૃતસ્ત્રવા

નિત્યોદિતા સ્વયઞ્જ્યોતિરુત્સુકા મૃતજીવની ।
વજ્રદણ્ડા વજ્રજિહ્વા વૈદેવી વજ્રવિગ્રહા

મઙ્ગલ્યા મઙ્ગલા માલા મલિના મલહારિણી ।
ગાન્ધર્વો ગારુડી ચાન્દ્રી કમ્બલાશ્વતરપ્રિયા

સૌદામિની જનાનન્દા ભ્રુકુટીકુટિલાનના ।
કર્ણિકારકરા કક્ષ્યા કંસપ્રાણાપહારિણી

યુગન્ધરા યુગાવર્તા ત્રિસંધ્યા હર્ષવર્ધની ।
પ્રત્યક્ષદેવતા દિવ્યા દિવ્યગન્ધા દિવાપરા

શક્રાસનગતા શાક્રી સાધ્વી નારી શવાસના ।
ઇષ્ટા વિશિષ્ટા શિષ્ટેષ્ટા શિષ્ટાશિષ્ટપ્રપૂજિતા

શતરૂપા શતાવર્તા વિનતા સુરભિઃ સુરા ।
સુરેન્દ્રમાતા સુદ્યુમ્ના સુષુમ્ના સૂર્યસંસ્થિતા

સમીક્ષ્યા સત્પ્રતિષ્ઠા ચ નિવૃત્તિર્જ્ઞાનપારગા ।
ધર્મશાસ્ત્રાર્થકુશલા ધર્મજ્ઞા ધર્મવાહના

ધર્માધર્મવિનિર્માત્રી ધાર્મિકાણાં શિવપ્રદા ।
ધર્મશક્તિર્ધર્મમયી વિધર્મા વિશ્વધર્મિણી

ધર્માન્તરા ધર્મમેઘા ધર્મપૂર્વા ધનાવહા ।
ધર્મોપદેષ્ટ્રી ધર્મત્મા ધર્મગમ્યા ધરાધરા

કાપાલી શાકલા મૂર્તિઃ કલા કલિતવિગ્રહા ।
સર્વશક્તિવિનિર્મુક્તા સર્વશક્ત્યાશ્રયાશ્રયા

સર્વા સર્વેશ્વરી સૂક્ષ્મા સુસૂક્ષ્મા જ્ઞાનરૂપિણી ।
પ્રધાનપુરુષેશેશા મહાદેવૈકસાક્ષિણી ।
સદાશિવા વિયન્મૂર્તિર્વિશ્વમૂર્તિરમૂર્તિકા

એવં નામ્નાં સહસ્ત્રેણ સ્તુત્વાસૌ હિમવાન્ ગિરિઃ ।
ભૂયઃ પ્રણમ્ય ભીતાત્મા પ્રોવાચેદં કૃતાઞ્જલિઃ

યદેતદૈશ્વરં રૂપં ઘોરં તે પરમેશ્વરિ ।
ભીતો ઽસ્મિ સામ્પ્રતં દૃષ્ટ્વા રૂપમન્યત્ પ્રદર્શય

એવમુક્તાથ સા દેવી તેન શૈલેન પાર્વતી ।
સંહૃત્ય દર્શયામાસ સ્વરૂપમપરં પુનઃ

નીલોત્પલદલપ્રખ્યં નીલોત્પલસુગન્ધિકમ્ ।
દ્વિનેત્રં દ્વિભુજં સૌમ્યં નીલાલકવિભૂષિતમ્

રક્તપાદામ્બુજતલં સુરક્તકરપલ્લવમ્ ।
શ્રીમદ્ વિશાલસંવૃત્તલલાટતિલકોજ્જ્વલમ્

ભૂષિતં ચારુસર્વાઙ્ગં ભૂષણૈરતિકોમલમ્ ।
દધાનમુરસા માલાં વિશાલાં હેમનિર્મિતામ્

ઈષત્સ્મિતં સુવિમ્બોષ્ઠં નૂપુરારાવસંયુતમ્ ।
પ્રસન્નવદનં દિવ્યમનન્તમહિમાસ્પદમ્

તદીદૃશં સમાલોક્ય સ્વરૂપં શૈલસત્તમઃ ।
ભીતિં સંત્યજ્ય હૃષ્ટાત્મા બભાષે પરમેશ્વરીમ્

હિમવાનુવાચ
અદ્ય મે સફલં જન્મ અદ્ય મે સફલં તપઃ ।
યન્મે સાક્ષાત્ ત્વમવ્યક્તાપ્રસન્ના દૃષ્ટિગોચરા

ત્વયા સૃષ્ટં જગત્ સર્વં પ્રધાનાદ્યન્ત્વયિ સ્થિતમ્ ।
ત્વય્યેવ લીયતે દેવિ ત્વમેવ ચ પરા ગતિઃ

વદન્તિ કેચિત્ ત્વામેવ પ્રકૃતિં પ્રકૃતેઃ પરામ્ ।
અપરે પરમાર્થજ્ઞાઃ શિવેતિ શિવસંશ્રયે

ત્વયિ પ્રધાનં પુરુષો મહાન્ બ્રહ્મા તથેશ્વરઃ ।
અવિદ્યા નિયતિર્માયા કલાદ્યાઃ શતશો ઽભવન્

ત્વં હિ સા પરમા શક્તિરનન્તા પરમેષ્ઠિની ।
સર્વભેદવિનિર્મુક્તા સર્વેભેદાશ્રયા નિજા

ત્વામધિષ્ઠાય યોગેશિ મહાદેવો મહેશ્વરઃ ।
પ્રધાનાદ્યં જગત્ કૃત્સ્નં કરોતિ વિકરોતિ ચ

ત્વયૈવ સંગતો દેવઃ સ્વમાનન્દં સમશ્નુતે ।
ત્વમેવ પરમાનન્દસ્ત્વમેવાનન્દદાયિની

ત્વમક્ષરં પરં વ્યોમ મહજ્જ્યોતિર્નિરઞ્જનમ્ ।
શિવં સર્વગતં સૂક્ષ્મં પરં બ્રહ્મા સનાતનમ્

ત્વં શક્રઃ સર્વદેવાનાં બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદામસિ ।
વાયુર્બલવતાં દેવિ યોગિનાં ત્વં કુમારકઃ

ઋષીણાં ચ વસિષ્ઠસ્ત્વં વ્યાસો વેદવિદામસિ ।
સાંખ્યાનાં કપિલો દેવો રુદ્રાણામસિ શઙ્કરઃ

આદિત્યાનામુપેન્દ્રસ્ત્વં વસૂનાં ચૈવ પાવકઃ ।
વેદાનાં સામવેદસ્ત્વં ગાયત્રી છન્દસામસિ

અધ્યાત્મવિદ્યા વિદ્યાનાં ગતીનાં પરમ્ ગતિઃ ।
માયા ત્વં સર્વશક્તીનાં કાલઃ કલયતામસિ

ઓઙ્કારઃ સર્વગુહ્યાનાં વર્ણાનાં ચ દ્વિજાત્તમઃ ।
આશ્રમાણાં ચ ગાર્હસ્થ્યમીશ્વરાણાં મહેશ્વરઃ

પુંસાં ત્વમેકઃ પુરુષઃ સર્વભૂતહૃદિ સ્થિતઃ ।
સર્વોપનિષદાં દેવિ ગુહ્યોપનિષદુચ્યતે

ઈશાનશ્ચાસિ કલ્પાનાં યુગાનાં કૃતમેવ ચ ।
આદિત્યઃ સર્વમાર્ગાણાં વાચાં દેવિ સરસ્વતી

ત્વં લક્ષ્મીશ્ચારુરૂપાણાં વિષ્ણુર્માયાવિનામસિ ।
અરુન્ધતી સતીનાં ત્વં સુપર્ણઃ પતતામસિ

સૂક્તાનાં પૌરુષં સૂક્તં જ્યેષ્ઠસામ ચ સામસુ ।
સાવિત્રી ચાસિ જપ્યાનાં યજુષાં શતરુદ્રિયમ્

પર્વતાનાં મહામેરુરનન્તો ભોગિનામસિ ।
સર્વેષાં ત્વં પરં બ્રહ્મ ત્વન્મયં સર્વમેવ હિ

રૂપં તવોશેષકલાવિહીન-
મગોચરં નિર્મલમેકરૂપમ્ ।
અનાદિમધ્યાન્તમનન્તામાદ્યં
નમામિ સત્યં તમસઃ પરસ્તાત્

યદેવ પશ્યન્તિ જગત્પ્રસૂતિં
વેદાન્તવિજ્ઞાનવિનિશ્ચિતાર્થાઃ ।
આનન્દમાત્રં પ્રણવાભિધાનં
તદેવ રૂપં શરણં પ્રપદ્યે

અશેષભૂતાન્તરસન્નિવિષ્ટં
પ્રધાનપુંયોગવિયોગહેતુમ્ ।
તેજોમયં જન્મવિનાશહીનં
પ્રાણાભિધાનં પ્રણતો ઽસ્મિ રૂપમ્

આદ્યન્તહીનં જગદાત્મભૂતં
વિભિન્નસંસ્થં પ્રકૃતેઃ પરસ્તાત્ ।
કૂટસ્થમવ્યક્તવપુસ્તવૈવ
નમામિ રૂપં પુરુષાભિધાનમ્

સર્વાશ્રયં સર્વજગદ્વિધાનં
સર્વત્રગં જન્મવિનાશહીનમ્ ।
સૂક્ષ્મં વિચિત્રં ત્રિગુણં પ્રધાનં
નતો ઽસ્મિ તે રૂપમલુપ્તભેદમ્

આદ્યં મહત્ તે પુરુષાત્મરૂપં
પ્રકૃત્યવસ્થં ત્રિગુણાત્મબીજમ્ ।
ઐશ્વર્યવિજ્ઞાનવિરાગધર્મૈઃ
સમન્વિતં દેવિ નતો ઽસ્મિ રૂપમ્

દ્વિસપ્તલોકાત્મકમમ્બુસંસ્થં
વિચિત્રભેદં પુરુષૈકનાથમ્ ।
અનન્તભૂતૈરધિવાસિતં તે
નતો ઽસ્મિ રૂપં જગદણ્ડસંજ્ઞમ્

અશેષવેદાત્મકમેકમાદ્યં
સ્વતેજસા પૂરિતલોકભેદમ્ ।
ત્રિકાલહેતું રપમેષ્ઠિસંજ્ઞં
નમામિ રૂપં રવિમણ્ડલસ્થમ્

સહસ્ત્રમૂર્ધાનમનન્તશક્તિં
સહસ્ત્રબાહું પુરુષં પુરાણમ્ ।
શયાનમન્તઃ સલિલે તથૈવ
નારાયણાખ્યં પ્રણતો ઽસ્મિ રૂપમ્

દંષ્ટ્રાકરાલં ત્રિદશાભિવન્દ્યં
યુગાન્તકાલાનલકલ્પરૂપમ્ ।
અશેષભૂતાણ્ડવિનાશહેતું
નમામિ રૂપં તવ કાલસંજ્ઞમ્

ફણાસહસ્ત્રેણ વિરાજમાનં
ભોગીન્દ્રમુખ્યૈરભિપૂજ્યમાનમ્ ।
જનાર્દનારૂઢતનું પ્રસુપ્તં
નતો ઽસ્મિ રૂપં તવ શેષસંજ્ઞમ્

અવ્યાહતૈશ્વર્યમયુગ્મનેત્રં
બ્રહ્મામૃતાનન્દરસજ્ઞમેકમ્ ।
યુગાન્તશેષં દિવિ નૃત્યમાનં
નતો ઽસ્મિ રૂપં તવ રુદ્રસંજ્ઞમ્

પ્રહીણશોકં વિમલં પવિત્રં
સુરાસુરૈરર્ચિતાપાદપદ્મમ્ ।
સુકોમલં દેવિ વિશાલશુમ્રં
નમામિ તે રૂપમિદં નમાસિ

ઓં નમસ્તે મહાદેવિ નમસ્તે પરમેશ્વરિ ।
નમો ભગવતીશાનિ શિવાયૈ તે નમો નમઃ

ત્વન્મયો ઽહં ત્વદાધારસ્ત્વમેવ ચ ગતિર્મમ ।
ત્વામેવ શરણં યાસ્યે પ્રસીદ પરમેશ્વરિ

મયા નાસ્તિ સમો લોકે દેવો વાદાનવો ઽપિ વા ।
જગન્માતૈવ મત્પુત્રી સંભૂતા તપસા યતઃ

એષા તવામ્બિકા દેવિ કિલાભૂત પિતૃકન્યકા ।
મેનાશેષજગન્માતુરહો વુણ્યસ્ય ગૌરવમ્

પાહિ મામમરેશાનિ મેનયા સહ સર્વદા ।
નમામિ તવ પાદાબ્જં વ્રજામિ શરણં શિવામ્

અહો મે સુમહદ્ ભાગ્યં મહાદેવીસમાગમાત્ ।
આજ્ઞાપય મહાદેવિ કિં કરિષ્યામિ શઙ્કરિ

એતાવદુક્ત્વા વચનં તદા હિમગિરીશ્વરઃ ।
સંપ્રેક્ષણમાણો ગિરિજાં પ્રાઞ્જલિઃ પાર્શ્વતો ઽભવત્

અથ સા તસ્ય વચનં નિશમ્ય જગતો ઽરણિઃ ।
સસ્મિતં પ્રાહ પિતરં સ્મૃત્વા પશુપતિં પતિમ્

દેવ્યુવાચ
શૃણુષ્વ ચૈતત્ પરમં ગુહ્યમીશ્વરગોચરમ્ ।
ઉપદેશં ગિરિશ્રેષ્ઠ સેવિતં બ્રહ્મવાદિભિઃ

યન્મે સાક્ષાત્ પરં રૂપમૈશ્વરં દૃષ્ટમદ્ભુતમ્ ।
સર્વશક્તિસમાયુક્તમનન્તં પ્રેરકં પરમ્

શાન્તઃ સમાહિતમના દમ્ભાહઙ્કારવર્જિતઃ ।
તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો ભૂત્વા તદેવ શરણં વ્રજ

ભક્ત્યા ત્વનન્યયા તાત પદ્ભાવં પરમાશ્રિતઃ ।
સર્વયજ્ઞતપોદાનૈસ્તદેવાર્ચય સર્વદા

તદેવ મનસા પશ્ય તદ્ ધ્યાયસ્વ જપસ્વ ચ ।
મમોપદેશાત્ સંસારં નાશયામિ તવાનઘ

અહં વૈ મત્પરાન્ ભક્તાનૈશ્વરં યોગમાસ્થિતાન્ ।
સંસારસાગરાદસ્માદુદ્ધરામ્યચિરેણ તુ

ધ્યાનેન કર્મયોગેન ભક્ત્યા જ્ઞાનેન ચૈવ હિ ।
પ્રાપ્યાહં તે ગિરિશ્રેષ્ઠ નાન્યથા કર્મકોટિભિઃ

શ્રુતિસ્મૃત્યુદિતં સમ્યક્ કર્મ વર્ણાશ્રમાત્મકમ્ ।
અધ્યાત્મજ્ઞાનસહિતં મુક્તયે સતતં કુરુ

ધર્માત્ સંજાયતે ભક્તિર્ભક્ત્યા સંપ્રાપ્યતે પરમ્ ।
શ્રુતિસ્મૃતિભ્યામુદિતો ધર્મો યજ્ઞાદિકો મતઃ

નાન્યતો જાયતે ધર્મો વેદાદ્ ધર્મો હિ નિર્બભૌ ।
તસ્માન્મુમુક્ષુર્ધર્માર્થો મદ્રૂપં વેદમાશ્રયેત્

મમૈવૈષા પરા શક્તિર્વેદસંજ્ઞા પુરાતની ।
ઋગ્યજુઃ સામરૂપેણ સર્ગાદૌ સંપ્રવર્તતે

તેષામેવ ચ ગુપ્ત્યર્થં વેદાનાં ભગવાનજઃ ।
બ્રાહ્મણાદીન્ સસર્જાથ સ્વે સ્વે કર્મણ્યયોજયત્

યે ન કુર્વન્તિ તદ્ ધર્મં તદર્થં બ્રહ્મનિર્મિતમ્ ।
તેષામધસ્તાદ્ નરકાંસ્તામિસ્ત્રાદીનકલ્પયત્

ન ચ વેદાદ્ ઋતે કિઞ્ચિચ્છાસ્ત્રધર્માભિધાયકમ્ ।
યો ઽન્યત્રરમતેસો ઽસૌનસંભાષ્યો દ્વિજાતિભિઃ

યાનિ શાસ્ત્રાણિ દૃશ્યન્તે લોકે ઽસ્મિન્ વિવિધાનિતુ ।
શ્રુતિસ્મૃતિવિરુદ્ધાનિ નિષ્ઠા તેષાં હિ તામસી

કાપાલં પઞ્ચરાત્રં ચ યામલં વામમાર્હતમ્ ।
એવંવિધાનિ ચાન્યાનિ મોહનાર્થાનિ તાનિ તુ

યે કુશાસ્ત્રાભિયોગેન મોહયન્તીહ માનવાન્ ।
મયા સૃષ્ટાનિ શાસ્ત્રાણિ મોહાયૈષાં ભવાન્તરે

વેદાર્થવિત્તમૈઃ કાર્યં યત્ સ્મૃતં કર્મ વૈદિકમ્ ।
તત્ પ્રયત્નેન કુર્વન્તિ મત્પ્રિયાસ્તે હિ યે નરાઃ

વર્ણાનામનુકમ્પાર્થં મન્નિયોગાદ્ વિરાટ્ સ્વયમ્ ।
સ્વાયંભુવો મનુર્ધાર્માન્ મુનીનાં પૂર્વમુક્તવાના

શ્રુત્વા ચાન્યે ઽપિ મુનયસ્તન્મુખાદ્ ધર્મમુત્તમમ્ ।
ચક્રુર્ધર્મપ્રતિષ્ઠાર્થં ધર્મશાસ્ત્રાણિ ચૈવ હિ

તેષુ ચાન્તર્હિતેષ્વેવં યુગાન્તેષુ મહર્ષયઃ ।
બ્રહ્મણો વચનાત્ તાનિ કરિષ્યન્તિ યુગે યુગે

અષ્ટાદશ પુરાણાનિ વ્યાસેન કથિતાનિ તુ ।
નિયોગાદ્ બ્રહ્મણો રાજંસ્તેષુ ધર્મઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ

અન્યાન્યુપપુરાણાનિ તચ્છિષ્યૈઃ કથિતાનિ તુ ।
યુગે યુગે ઽત્ર સર્વેષાં કર્તા વૈ ધર્મશાસ્ત્રવિત્

શિક્ષા કલ્પો વ્યાકરણં નિરુક્તં છન્દ એવ ચ ।
જ્યોતિઃ શાસ્ત્રં ન્યાયવિદ્યા મીમાંસા ચોપબૃંહણમ્

એવં ચતુર્દશૈતાનિ વિદ્યાસ્થાનાનિ સત્તમ ।
ચતુર્વેદૈઃ સહોક્તાનિ ધર્મો નાન્યત્ર વિદ્યતે

એવં પૈતામહં ધર્મં મનુવ્યાસાદયઃ પરમ્ ।
સ્થાપયન્તિ મમાદેશાદ્ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

બ્રહ્મણા સહ તે સર્વે સંપ્રાપ્તે પ્રતિસંચરે ।
પરસ્યાન્તે કૃતાત્માનઃ પ્રવિશન્તિ પરં પદમ્

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન ધર્માર્થં વેદમાશ્રયેત્ ।
ધર્મેણ સહિતં જ્ઞાનં પરં બ્રહ્મ પ્રકાશયેત્

યે તુ સઙ્ગાન્ પરિત્યજ્ય મામેવ શરણં ગતાઃ ।
ઉપાસતે સદા ભક્ત્યા યોગમૈશ્વરમાસ્થિતાઃ

સર્વભૂતદયાવન્તઃ શાન્તા દાન્તા વિમત્સરાઃ ।
અમાનિનો બુદ્ધિમન્તસ્તાપસાઃ શંસિતવ્રતાઃ

મચ્ચિત્તા મદ્ગતપ્રાણા મજ્જ્ઞાનકથને રતાઃ ।
સંન્યાસિનો ગૃહસ્થાશ્ચ વનસ્થા બ્રહ્મચારિણઃ

તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં માયાતત્ત્વસમુત્થિતમ્ ।
નાશયામિ તમઃ કૃત્સ્નં જ્ઞાનદીપને મા ચિરાત્

તે સુનિર્ધૂતતમસો જ્ઞાનેનૈકેન મન્મયાઃ ।
સદાનન્દાસ્તુ સંસારે ન જાયન્તે પુનઃ પુનઃ

તસ્માત્ સર્વપ્રકારેણ મદ્ભક્તો મત્પરાયણઃ ।
મામેવાર્ચય સર્વત્ર મેનયા સહ સંગતઃ

અશક્તો યદિ મે ધ્યાતુમૈશ્વરં રૂપમવ્યયમ્ ।
તતો મે સકલં રૂપં કાલાદ્યં શરણં વ્રજ

યદ્ યત્ સ્વરૂપં મે તાત મનસો ગોચરં ભવેત્ ।
તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો ભૂત્વા તદર્ચનપરો ભવ

યત્તુ મે નિષ્કલં રૂપં ચિન્માત્રં કેવલં શિવમ્ ।
સર્વોપાધિવિનિર્મુક્તમનન્તમમૃતં પરમ્

જ્ઞાનેનૈકેન તલ્લભ્યં ક્લેશેન પરમં પદમ્ ।
જ્ઞાનમેવ પ્રપશ્યન્તો મામેવ પ્રવિશન્તિ તે

તદ્બુદ્ધયસ્તદાત્માનસ્તન્નિષ્ઠાસ્તત્પરાયણાઃ ।
ગચ્છન્ત્યપુનરાવૃત્તિં જ્ઞાનનિર્ધૂતકલ્મષાઃ

મામનાશ્રિત્ય પરમં નિર્વાણમમલં પદમ્ ।
પ્રાપ્યતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

એકત્વેન પૃથક્ત્વેન તથા ચોભયતો ઽપિ વા ।
મામુપાસ્ય મહારાજ તતો યાસ્યાસિ તત્પદમ્

મામનાશ્રિત્ય તત્ તત્ત્વં સ્વભાવવિમલં શિવમ્ ।
જ્ઞાયતે ન હિ રાજેન્દ્ર તતો માં શરણં વ્રજ

તસ્માત્ ત્વમક્ષરં રૂપં નિત્યં ચારૂપમૈશ્વરમ્ ।
આરાધય પ્રયત્નેન તતો બન્ધં પ્રહાસ્યસિ

કર્મણા મનસા વાચા શિવં સર્વત્ર સર્વદા ।
સમારાધય ભાવેન તતો યાસ્યસિ તત્પદમ્

ન વૈ પશ્યન્તિ તત્ તત્ત્વં મોહિતા મમ માયયા ।
અનાદ્યનન્તં પરમં મહેશ્વરમજં શિવમ્

સર્વભૂતાત્મભૂતસ્થં સર્વાધારં નિરઞ્જનમ્ ।
નિત્યાનન્દં નિરાભાસં નિર્ગુણં તમસઃ પરમ્

અદ્વૈતમચલં બ્રહ્મ નિષ્કલં નિષ્પ્રપઞ્ચકમ્ ।
સ્વસંવેદ્યમવેદ્યં તત્ પરે વ્યોમ્નિ વ્યવસ્થિતમ્

સૂક્ષ્મેણ તમસા નિત્યં વેષ્ટિતા મમ માયયા ।
સંસારસાગરે ઘોરે જાયન્તે ચ પુનઃ પુનઃ

ભક્ત્યા ત્વનન્યયા રાજન્ સમ્યગ્ જ્ઞાનેન ચૈવ હિ ।
અન્વેષ્ટવ્યં હિ તદ્ બ્રહ્મ જન્મબન્ધનિવૃત્તયે

અહઙ્કારં ચ માત્સર્યં કામં ક્રોધં પરિગ્રહમ્ ।
અધર્માભિનિવેશં ચ ત્યક્ત્વા વૈરાગ્યમાસ્થિતઃ

સર્વભૂતેષુ ચાત્માનં સર્વભૂતાનિ ચાત્મનિ ।
અન્વીક્ષ્ય ચાત્મનાત્માનં બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે

બ્રહ્મભૂતઃ પ્રસન્નાત્મા સર્વભૂતાભયપ્રદઃ ।
ઐશ્વરીં પરમાં ભક્તિં વિન્દેતાનન્યગામિનીમ્

વીક્ષતે તત્ પરં તત્ત્વમૈશ્વરં બ્રહ્મનિષ્કલમ્ ।
સર્વસંસારનિર્મુક્તો બ્રહ્મણેયવાવતિષ્ઠતે

બ્રહ્મણો હિ પ્રતિષ્ઠાયં પરસ્ય પરમઃ શિવઃ ।
અનન્તસ્યાવ્યયસ્યૈકઃ સ્વાત્માધારો મહેશ્વરઃ

જ્ઞાનેન કર્મયોગેન ભક્તિયોગેન વા નૃપ ।
સર્વસંસારમુક્ત્યર્થમીશ્વરં સતતં શ્રય

એષ ગુહ્યોપદેશસ્તે મયા દત્તો ગિરીશ્વર ।
અન્વીક્ષ્ય ચૈતદખિલં યથેષ્ટં કર્તુમર્હસિ

અહં વૈ યાચિતા દેવૈઃ સંજાતા પરમેશ્વરાત્ ।
વિનિન્દ્ય દક્ષં પિતરં મહેશ્વરવિનિન્દકમ્

ધર્મસંસ્થાપનાર્થાય તવારાધનકારણાત્ ।
મેનાદેહસમુત્પન્ના ત્વામેવ પિતરં શ્રિતા

સ ત્વં નિયોગાદ્ દેવસ્ય બ્રહ્મણઃ પરમાત્મનઃ ।
પ્રિદાસ્યસે માં રુદ્રાય સ્વયંવરસમાગમે

તત્સંબન્ધાચ્ચ તે રાજન્ સર્વે દેવાઃ સવાસવાઃ ।
ત્વાં નમસ્યન્તિ વૈ તાત પ્રસીદતિ ચ શઙ્કરઃ

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન માં વિદ્ધીશ્વરગોચરામ્ ।
સંપૂજ્ય દેવમીશાનં શરણ્યં શરણં વ્રજ

સ એવમુક્તો ભગવાન્ દેવદેવ્યા ગિરીશ્વરઃ ।
પ્રણમ્ય શિરસા દેવીં પ્રાઞ્જલિઃ પુનરબ્રવીત્

વિસ્તરેણ મહેશાનિ યોગં માહેશ્વરં પરમ્ ।
જ્ઞાનં ચૈવાત્મનો યોગં સાધનાનિ પ્રચક્ષ્વ મે

તસ્યૈતત્ પરમં જ્ઞાનમાત્મયોગમનુત્તમમ્ ।
યથાવદ્ વ્યાજહારેશાસાધનાનિચ વિસ્તરાત્

નિશમ્ય વદનામ્ભોજાદ્ ગિરીન્દ્રો લોકપૂજિતઃ ।
લોકમાતુઃ પરં જ્ઞાનં યોગાસક્તો ઽભવત્પુનઃ

પ્રદદૌ ચ મહેશાય પાર્વતીં ભાગ્યગૌરવાત્ ।
નિયોગાદ્ બ્રહ્મણઃ સાધ્વીં દેવાનાં ચૈવ સંનિધૌ

ય ઇમં પઠતે ઽધ્યાયં દેવ્યા માહાત્મ્યકીર્તનમ્ ।
શિવસ્ય સંનિધૌ ભક્ત્યા સુચિસ્તદ્ભાવભાવિતઃ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો દિવ્યયોગસમન્વિતઃ ।
ઉલ્લઙ્ઘ્ય બ્રહ્મણો લોકન્દેવ્યાઃ સ્થાનમવાપ્નુયાત્

યશ્ચૈતત્ પઠતે સ્તોત્રં બ્રાહ્મણાનાં સમીપતઃ ।
દેવ્યાઃ સમાહિતમનાઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

નામ્નામષ્ટસહસ્ત્રં તુ દેવ્યા યત્ સમુદીરિતમ્ ।
જ્ઞાત્વાર્ઽકમણ્ડલગતાં સંભાવ્ય પરમેશ્વરીમ્

અભ્યર્ચ્ય ગન્ધપુષ્પાદ્યૈર્ભક્તિયોગસમન્વિતઃ ।
સંસ્મરન્ પરમં ભાવં દેવ્યા માહેશ્વરં પરમ્

અનન્યમાનસો નિત્યં જપેદામરણાદ્ દ્વિજઃ ।
સો ઽન્તકાલે સ્મૃતિં લબ્ધ્વાપરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ

અથવા જાયતે વિપ્રો બ્રાહ્મણાનાં કુલે શુચૌ ।
પૂર્વસંસ્કારમાહાત્મ્યાદ્ બ્રહ્મવિદ્યામવાપ્ય સઃ

સંપ્રાપ્ય યોગં પરમં દિવ્યં તત્ પારમેશ્વરમ્ ।
શાન્તઃ સર્વગાતો ભૂત્વા શિવસાયુજ્યમાનપ્નુયાત્

પ્રત્યેકં ચાથ નામાનિ જુહુયાત્ સવનત્રયમ્ ।
પૂતનાદિકૃતૈર્દેષૈર્ગ્રહદોષૈશ્ચ મુચ્યતે

જપેદ્ વાહરહર્નિત્યં સંવત્સરમતન્દ્રિતઃ ।
શ્રીકામઃ પાર્વતીં દેવીં પૂજયિત્વા વિધાનતઃ

સંપૂજ્ય પાર્શ્વતઃ શંભું ત્રિનેત્રં ભક્તિસંયુતઃ ।
લભતે મહતીં લક્ષ્મીં મહાદેવપ્રસાદતઃ

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન જપ્તવ્યં હિ દ્વિજાતિભિઃ ।
સર્વપાપાનોદાર્થં દેવ્યા નામ સહસ્ત્રકમ્

પ્રસઙ્ગાત્ કથિતં વિપ્રા દેવ્યા માહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
અતઃ પરં પ્રજાસર્ગં ભૃગ્વાદીનાં નિબોધત