Kubjikamatatantra · અધ્યાય 23

કાલચક્રં વરારોહે આત્મનશ્ ચ પરસ્ય ચ
જ્ઞાત્વા વ્યપોહયેત્ કાલમ્ ઉત્ક્રાન્તિં વા સલક્ષણમ્ ॥

યેન જાનાતિ દેવેશિ સાધકો નિશ્ચયાત્મકઃ
શૃણુ ત્વં પરમાનન્દં સુગોપ્યં પ્રકટામિ તે ॥

કાલં તુ ત્રિવિધં પ્રોક્તં પરં ચૈવ પરાપરમ્
અપરં તુ કલાધારં કાલસ્ય વશસંસ્થિતમ્ ॥

ત્રુટિલવાત્ પરઃ કાલઃ કાલોન્મેષાત્ પરાપરઃ
મન્વન્તરાદિકાષ્ઠાદૌ સ કાલઃ કલતે તનુમ્ ॥

કલ્પે પરાપરે કાલે સ્થિત્વા કાલસ્ય વઞ્ચનમ્
પરાત્ પરતરે કાલે સ્થિતૌ કાલસ્ય કાલકૃત્ ॥

ઇતિ મત્વા પરં કાલં માનભૂતં ગુરોર્ મુખાત્
તતઃ કુર્વન્તિ સર્વત્ર જ્ઞાનક્રીડામ્ અશઙ્કિતામ્ ॥

પરં તુ ષણ્ણવત્યોર્ધ્વં ષણ્ણવત્યા પરાપરમ્
ચતુરાશીતિપ્રમાણેન અપરં કલનાત્મકમ્ ॥

પઞ્ચકેન નિબદ્ધં તુ પઞ્ચત્વં યાતિ શીઘ્રતઃ
નન્દાભદ્રાદિયોગેન જયારિક્તાદિપૌર્ણિમા ॥

પઞ્ચ પઞ્ચ તથા પઞ્ચ માસા-ઋત્વયનાવધિમ્
સંવત્સરં યુગં ચેતિ મન્વન્તરસકલ્પકમ્ ॥

એવં કલન્તિ તં કાલં પઞ્ચપઞ્ચાન્તકાવધિમ્
કાલાવધિસ્થિતાન્ દ્વીપાન્ દ્વીપૈઃ પીઠાન્ વિદુર્ બુધાઃ ॥

પીઠાન્તસ્થાનિ તત્ત્વાનિ પઞ્ચ ભૂતાનિ તેષુ વૈ
એકૈકં પઞ્ચકાવૃત્તં પઞ્ચવિંશાન્તકાવિધિમ્ ॥

સ્વરપઞ્ચકયુક્તાનિ સંસરન્તિ કલાર્ણવે
પદ્મનાડીનિબદ્ધેતાઃ કાલયન્ત્રોપરિષ્ઠિતાઃ ॥

જીવતોયં હરત્ય્ આશુ શોષયન્તિ ક્ષણે ક્ષણે
ચન્દ્રસૂર્યકરૈઃ કૃત્વા કૃતાન્તો વાહને ક્ષમઃ ॥

જીવાર્ણવં સમસ્તેદમ્ આકૃષ્ય ચ પુનઃ પુનઃ
સિઞ્ચયેત્ ક્ષયવૃક્ષાણિ જરામૃત્યુફલાર્થિનઃ ॥

એવં તે ત્રિવિધઃ કાલઃ કથિતસ્ તુ સુવિસ્તરઃ
લક્ષ્યતે યૈ રુતૈઃ સો હિ તન્ નિબોધયતઃ શૃણુ ॥

બહિરઙ્ગાન્તરઙ્ગાનિ જ્ઞાત્વા વઞ્ચયતે યથા
વઞ્ચિતું યો ન શક્યેત સ યાતિ ગુરુસન્નિધૌ ॥

સ્વપ્ને વા યદિ પ્રત્યક્ષં સમાધિગુણયોગતઃ
વિવર્ણાં પશ્યતે છાયાં જીવેદ્ વર્ષત્રયં તુ સઃ ॥

ઉત્તરાભિમુખો ભૂત્વા પશ્યતે દક્ષિણાદિશમ્
વિવર્ણં પૂર્વમ્ આખ્યાતં માસૈકં ત્રિદિનોજ્ઝિતમ્ ॥

શુદ્ધનિર્મલમ્ આદિત્યં વિરશ્મિં યદિ પશ્યતિ
વર્ષદ્વયેન મન્તવ્યં મૃત્યુમ્ આત્મનિ વિન્દતિ ॥

અરુન્ધતીં ધ્રુવં ચૈવ સોમચ્છાયાં મહાપથમ્
યો ન પશ્યતિ દેવેશિ ન જીવેદ્ વત્સરાત્ પરમ્ ॥

મધ્યે છિદ્રં ચન્દ્રમસિ યસ્ તુ પશ્યતિ ભામિનિ
મૃત્યું તસ્ય વિજાનીયાન્ માસે ચૈકાદશે તથા ॥

ભગ્નશાખાદ્રુમં પશ્યેદ્ ગન્ધર્વનગરં તથા
પશ્યેત્ પ્રેતપિશાચાંશ્ ચ દશ માસાન્ સ જીવતિ ॥

યસ્ય વૈ સ્નાતમાત્રસ્ય હૃદિ પાદૌ ચ શુષ્યતિ
ધૂમો વા મસ્તકે વાસ્તિ અષ્ટમાસાન્ સ જીવતિ ॥

અગ્રતઃ પૃષ્ઠતો વાપિ ખણ્ડં યસ્ય પદં ભવેત્
પાંસૌ વા કર્દમે વાપિ સપ્ત માસાન્ સ જીવતિ ॥

રક્તમાલ્યાનુલેપાનિ રક્તકૃષ્ણં ચ વાસસમ્
લભતે સ્વપ્નયોગેન ષણ્માસાંસ્ તુ સ જીવતિ ॥

આરુહ્ય મસ્તકે યસ્ય કૃકલાસઃ સ્થિરીભવેત્
ધારયેત્ ત્રીણિ રૂપાણિ પઞ્ચમાસાન્ સ જીવતિ ॥

પુરુષો લોહદણ્ડેન કૃષ્ણો યસ્ય પરિચ્છદઃ
પશ્યતે સ્વપ્નયોગેન ચતુર્માસાન્ સ જીવતિ ॥

ચન્દ્રબિમ્બપ્રતીકાશમ્ ઉદયન્તં દિવાકરમ્
વિરશ્મિમણ્ડલં પશ્યેત્ ત્રીણિ માસાન્ સ જીવતિ ॥

દીપમ્ આરક્તતામ્રાભમ્ આકાશે રવિમણ્ડલમ્
મઞ્જિષ્ઠાં મેદિનીં પશ્યેજ્ જીવેન્ માસદ્વયં તુ સઃ ॥

અપ્સુ વા યદિ વાદર્શે યદ્ય્ આત્માનં ન પશ્યતિ
વિશિરાં પશ્યતે છાયાં માસમ્ એકં સ જીવતિ ॥

યદિ નેત્રં સ્રવેદ્ એકં કણ્ઠસ્થાનં વિશુષ્યતિ
વાચાદ્યં કમ્પતે યસ્ય સ્વાઙ્ગં વહ્નિસમપ્રભમ્ ॥

વેદના ભવતે તીવ્રા અબ્દમ્ એકં સ જીવતિ
લલાટં ચલતે યસ્ય વિવર્ણં જાયતે મુખમ્ ॥

ધ્રુવસ્થાને તુ પ્રસ્વેદં જાયતે યસ્ય સર્વદા
એકાદશ સ માસાનિ જીવતેત્ય્ અવિચારતઃ ॥

હૃદયે યસ્ય સન્તાપં સ્વકં કાયં ન પશ્યતિ
વાચા ચ ચલતે યસ્ય દન્તાશ્ ચ પરિશુષ્યતિ ॥

વિસ્મૃતિર્ નિત્ય ચિત્તસ્ય દશ માસાન્ સ જીવતિ
હૃદયં શુષ્યતે યસ્ય સ્વકં કાર્યં ન જાનતિ ॥

ગુહ્યં ચ શુષ્યતે શીઘ્રં નવ માસાન્ સ જીવતિ
શુષ્યતે દક્ષિણાઙ્ગં તુ વામાઙ્ગં ચૈવ શુષ્યતિ ॥

ઘૂર્મતે મહતા નિત્ યમ્ અષ્ટ માસાન્ સ જીવતિ
અકસ્માજ્ જાયતે સ્થૂલઃ સ્થૂલો ઽપિ કૃષતાં ગતઃ ॥

ધૂસરો ધૂમ્રવર્ણશ્ ચ સપ્ત માસાન્ સ જીવતિ
પૂર્વે તુ ઉદિતે સૂર્યે છાયાં પશ્યૈવ દક્ષિણામ્ ॥

મુહૂર્તં જીવતે સો વૈ સત્યેદં કુલનન્દિનિ
વક્રનાસા ભવેદ્ યસ્ય માસાદ્ ઊર્ધ્વં ન જીવતિ ॥

છાગગન્ધં ભવેદ્ ગાત્રં દન્તાશ્ ચિટિચિટાયતે
છાયાત્માં વિકૃતાં પશ્યેત્ સપ્તરાત્રં સ જીવતિ ॥

યસ્ય કૃષ્ણા ભવેજ્ જિહ્વા પદ્મવર્ણં મુખં ભવેત્
ગણ્ડપૃષ્ઠૌ સુરક્તાભૌ ત્રિરાત્રં ચ સ જીવતિ ॥

શ્યામદન્તં મુખં ચૈવ પ્રકૃતિર્ યસ્ય દૃશ્યતે
વિપરીતેન્દ્રિયગ્રામં અહોરાત્રં સ જીવતિ ॥

ઘોષં ન શૃણુતે યસ્ તુ દીપવર્તિં ન પશ્યતિ
વિશિરાં પશ્યતે છાયાં ક્ષણમ્ એકં સ જીવતિ ॥

અન્યચ્ ચ પરમોપાયં શૃણુષ્વ વરવર્ણિનિ
યેન વિજ્ઞાતમાત્રેણ કાલં જાનાતિ તત્ત્વતઃ ॥

ષોડશદ્વાદશારાભ્યાં યા ગતિસ્ ત્વ્ અર્કસોમયોઃ
તસ્મિન્ નિરીક્ષયેજ્ જ્યોતિં દીપ્યમાને હુતાશને ॥

ષોડશાન્તર્ગતં યચ્ ચ પૂર્વોક્તં યચ્ ચતુર્દલમ્
તસ્ય મધ્યે વિજાનીયાત્ કાલજ્ઞઃ કાલલક્ષણમ્ ॥

સોમાધસ્તાદ્ દલે નષ્ટે ષણ્માસાન્ મ્રિયતે ધ્રુવમ્
ત્રીણિ માસાંસ્ તથા ચોર્ધ્વે દ્વૌ માસૌ ધ્વનિસન્નિધૌ ॥

માસૈકં વાયુસામીપ્યે તચ્ ચ પૂષોદયં વિદુઃ
સોમચક્રમ્ ઇદં પ્રોક્તં સૃણુ સૂર્યં ચ સામ્પ્રતમ્ ॥

યદા ન દૃસ્યતે જ્યોતિર્ દ્વાદશારે ચતુર્દલે
પક્ષૈકં તસ્ય દેવેશિ દિનાનિ દશ પઞ્ચકૈઃ ॥

તત્રૈવ તેન માર્ગેણ યદા જ્યોતિર્ ન દૃશ્યતે
દશ પઞ્ચ તથા ત્રીણિ એકાહં તસ્ય જીવિતમ્ ॥

અથાન્યત્ પરમં વક્ષ્યે નિશ્ચિતં કાલલક્ષણમ્
જીવન્તિ ચ તદભ્યાસાત્ તદભાવાન્ મ્રિયન્તિ તે ॥

નિશ્ચિતં તદ્ વરારોહે કાલયોગઃ સ એવ હિ
વિસ્મૃતિર્ જાયતે યસ્ય સા વારા મૃત્યુકાઙ્ક્ષિણી ॥

દેહમધ્યગતં સર્વં મ્રિયતે કાલચોદિતમ્
પરાપરેણ કાલેન ભેદયિત્વા સમભ્યસેત્ ॥

વામાવર્તાદિયોગેન દક્ષિણાન્તમ્ અનુક્રમાત્
શુક્લકૃષ્ણપ્રયોગેણ કદહાન્તમ્ અપશ્ચિમમ્ ॥

પૂર્ણમાવાસ્યમધ્યસ્થં કાલચક્રં સમભ્યસેત્
પઞ્ચ પઞ્ચ તથા પઞ્ચ પ્રતિપવ્છુક્લમ્ આદિતઃ ॥

સ્વરવર્ણસમાયોગં શુક્લાદૌ કૃષ્ણકાવધિમ્
પુદ્ગલાત્મા સમાશ્રિત્ય અભ્યસેદમ્ અહર્ અહઃ ॥

જરામૃત્યુવિનાશાર્થે શીઘ્રેદં પિણ્ડસાધનમ્
કથયન્તિ મહાવિદ્યાઃ કાલસ્ય કાલલક્ષણમ્ ॥

કથમ્ અપ્ય્ એષ તન્નિષ્ઠો યદિ સિદ્ધિં ન ગચ્છતિ
આકૃષ્ટો યોગિનીચક્રે તદા વિસ્મૃતિકારિકા ॥

વિસ્મૃતિર્ વા તિથિર્ યાતિ અભ્યસન્તો મુહુર્ મુહુઃ
સા વારા સા તિથિર્ દેવિ નિશ્ચિતેદં મયોદિતમ્ ॥

એતત્ તે પરમં કાલં પરમાર્થં પ્રકીર્તિતમ્
સવિસ્મયકરં દેવિ અભેદ્યં સમ્પ્રકાશિતમ્ ॥

યદીચ્છસિ ચિરં દેવિ જીવિતં પરમાર્થતઃ
દેહમધ્યં પરિત્યજ્ય તિષ્ઠસ્વાન્યત્ર ભાવિતા ॥

દેહામૃતં પરં યોગં ન દેયમ્ અપરીક્ષિતે
યાવજ્ જ્ઞાનવિરાગાભ્યાં પૂરિતં સ્યાત્ તનુર્ ન હિ ॥

પરાપરસ્ય કાલસ્ય જ્ઞાતૃત્વં ભવતે યથા
લેખનાદિપ્રયોગેણ વિધિયોગેન ભાવિનિ ॥

માર્ગશીર્ષસ્ય માસસ્ય કૃષ્ણાયાં પઞ્ચમી ભવેત્
તસ્યાં સમ્ભારસમ્પન્નો રાત્રૌ જાગરણં યજેત્ ॥

આહરેન્ નિર્વ્રણં ભૂર્જં રોચનાસૃક્ સકુઙ્કુમમ્
લિખેત્ પૂર્વમુખો ભૂત્વા દ્વાદશૈવ સ્વરાન્ શુભાન્ ॥

માત્રાબિન્દુસુસમ્પન્નાન્ રક્ષયિત્વા પુનઃ પુનઃ
સંવરેચ્ છુક્લસૂત્રેણ જપ્તવિદ્યઃ સમાલભેત્ ॥

સિતચન્દનનૈવેદ્યૈર્ જાતીપુષ્પૈર્ મનોરમૈઃ
પૂજયિત્વા ક્રમામ્નાયં દીપમન્ત્રસુસંયુતમ્ ॥

શરાવસમ્પુટસ્થં તુ જાતીકુસુમમધ્યતઃ
સ્થાપયિત્વા જપેન્ મન્ત્રં યાવદ્ રાત્રિક્ષયં ગતઃ ॥

તતઃ પ્રભાતસમયે પૂજયિત્વા પુનઃ ક્રમમ્
કુમાર્યો વૈ પ્રતર્પેત વિદ્યા લબ્ધા તથા શૃણુ ॥

હ્રીં હૂં સ્વ્લેં સ્વાહાપતયે રક્ષ રક્ષામૃતોદ્ભવે
સ્વ્લેં હૂં હ્રીં ચ પુનર્ જાપ્યં સમ્પુટીકૃત્ય મન્ત્રયેત્ ॥

જપ્તવિદ્યાસ્ તુ સ્તુભ્યન્તે કથયન્તિ શુભાશુભમ્
ન સ્તુભ્યન્તિ યદા દેવ્યો જપ્તવિદ્યાસ્ય સમ્પુટમ્ ॥

દર્શયન્તિ મહાહાનિં ભ્રષ્ટત્વં યોગિનીકુલે
સામર્થ્યતો ન મૃત્યુઃ સ્યાદ્ ભ્રષ્ટસિદ્ધિં ન યાસ્યતિ ॥

એવં કૃત્વા તતઃ પશ્ચાદ્ ભૂર્જપત્ત્રે સ્થિતાક્ષરાન્
વાચયન્ સન્નિરૂપેત સમં હીનં સુવૃદ્ધિદમ્ ॥

અક્ષરાભ્યધિકે યત્ર તત્ર રાજ્યં વિનિર્દિશેત્
માત્રયાભ્યધિકે લાભં સમે ચારોગ્યવત્સલમ્ ॥

બિન્દુહીનં યદા પશ્યેદ્ હાનિમ્ અર્થસ્ય તત્ર વૈ
માત્રાહીને ભવેદ્ વ્યાધિર્ મૃત્યુઃ સ્યાદ્ અક્ષરં વિના ॥

વામાદિક્રમયોગેન લક્ષયેદ્ ઉપદેશતઃ
વિદ્યાકુમ્ભં સવર્ધન્યા તત્કાલે પૂજિતં તુ યત્ ॥

તતઃ પુનઃ સમાલબ્ધં ગ્રામસ્ય ચ પુરસ્ય ચ
ભ્રામયેત્ ષોડશવારં દહ્યતે ન તદમ્ભસા ॥

એતત્ તે કથિતં દેવિ શુભાશુભવિલક્ષણમ્
ન દેયં દુષ્ટબુદ્ધીનામ્ આગમં ગોપયેત્ સદા ॥

કાલાવબોધનં દેવિ પૂષાકાલોપલક્ષિતમ્
સમસપ્તગતે સૂર્યે જન્મ-ઋક્ષે ચ ચન્દ્રમાઃ ॥

મકરોદયવેલાયાં પૂષાકાલસ્ તુ કુબ્જિકે
અરિષ્ટદર્શનં નાથે જપહોમોપશામ્યતિ ॥

મૃત્યુઞ્જયેન યોગેન તચ્ છૃણુષ્વ પરિસ્ફુટમ્
જું સઃ સમ્પુટનામાદ્યં સઃ જું અન્તે નિયોજયેત્ ॥

ચન્દ્રોદયામૃતાન્તસ્થં પુદ્ગલાત્મા વિચિન્તયેત્
જપેન્ મૃતુઞ્જયં દેવિ પરાપરતનૌ સ્થિતઃ ॥

અક્ષસૂત્રેણ દિવ્યેન નેતરેણ પ્રશસ્યતે ॥

સવિસ્મયકરં વાક્યમ્ અત્યદ્ભુતમ્ અકારણમ્
અક્ષસૂત્રં પુરા જ્ઞાતં દિવ્યાક્ષં વદ સામ્પ્રતમ્ ॥

શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ દિવ્યાક્ષસૂત્રનિર્ણયમ્
યન્ ન કસ્યચિદ્ આખ્યાતં સિદ્ધિદં પરમં પદમ્ ॥

યન્ ન ભિદ્યતિ ચક્રેણ યન્ ન દહ્યતિ ચાગ્નિના
યન્ ન પ્રોતાપરે સૂત્રે પટ્ટકાર્પાસિકે ઽપિ વા ॥

યસ્ય મધ્યે સ્થિતો મેરુર્ ગ્રન્થયશ્ ચ ન તત્ર વૈ
પઞ્ચાશાક્ષમયા તન્તુ[ર્] યસ્માત્ સર્વં ચરાચરમ્ ॥

છિન્નભિન્નેષુ મન્ત્રેષુ લુબ્ધક્રુદ્ધેષુ સુપ્તકે
જપ્તાનેન તુ સૂત્રેણ અસિદ્ધં સાધયેદ્ ધ્રુવમ્ ॥

અક્ષસૂત્રમ્ ઇદં સિદ્ધં સર્વમાર્ગપ્રબોધકમ્
સર્વમાર્ગેષુ ગુપ્તેદમ્ ઽનુષ્ઠેયં પરમેશ્વરિ ॥

પ્રસ્તુતાયાતમાર્ગેણ વર્ણિતં સૂત્રનિર્ણયમ્ ॥

ડાકિની રાક્ષસી લામા કાકિની શાકિની તથા
યક્ષિણી ભ્રામણી ચૈવ વદ મન્ત્રં સુરાધિપ ॥

ઊ-ઢ-મધ્યગતં ગૃહ્ય ણ-ટ-મધ્યગતં તથા
વ-ખ-પૂર્વદ્વયોદ્ધૃત્ય ધ-હ-મધ્યગતં પુનઃ ॥

ય-સ-મધ્યગતં ગૃહ્ય એતત્ ષટ્કં સમુદ્ધૃતમ્
ઞપશ્ચિમં સમુદ્ધૃત્ય દીર્ઘસ્વરયુતં કુરુ ॥

ષટ્પ્રકારવિધાનેન ષટ્કં ષટ્કં નિયોજયેત્
પ્રભુર્ વૈ ભ્રામણી પ્રોક્તા ષટ્સ્વરાધિષ્ઠિતા તુ સા ॥

સર્વકાર્યે નિયોક્તવ્યા નિગ્રહાનુગ્રહં પ્રતિ
અન્યદ્ વૈ હૃદયં વક્ષ્યે શાકિનીનાં યશસ્વિનિ ॥

ઊ-પશ્ચિમં સમુદ્ધૃત્ય હ-પૂર્વ-મ્-આસને સ્થિતમ્
રેફાક્રાન્તં તુ કર્તવ્યં દ-ઉત્તરયુતં તથા ॥

ઝ-પૂર્વેણ સમાયુક્તં કૂટં બિન્દુસમન્વિતમ્
પ્રસ્તારાયાતમાર્ગેણ ઉદ્ધૃતં ષટ્કનિર્ણયમ્ ॥

પ્રસ્તુતં શૃણુ કલ્યાણિ ઉચ્યમાનં નિગદ્યતે
અરિષ્ટદર્શનાદ્ય્ એવમ્ અભ્યસ્યન્તો ઽન્યથા યદિ ॥

શુષ્યતે ઘણ્ટિકાસ્થાનં તદા ધ્યાનં પરિત્યજેત્
જપધ્યાનાર્ચનાદ્ એવ સઞ્જાતોપશમં ન હિ ॥

તદાત્ર નિશ્ચિતં જાતં પઞ્ચાહાન્ મૃત્યુલક્ષણમ્
નિશ્ચયેન તદા કાલે ગુરુદેવં સમાશ્રયેત્ ॥

પુત્રદારાદિબન્ધૂનાં વ્યાહરિત્વા વદેદ્ ઇદમ્
પઞ્ચાહાવાન્તરે કાલે કુર્યાદ્ ઉત્ક્રાન્તિકારણમ્ ॥

અન્યથા કુરુતે યસ્ તુ સ પાપી હ્ય્ આત્મભેદકઃ
ન દુઃખિતો ન કોપેન કુર્યાદ્ ઉત્ક્રાન્તિકારણમ્ ॥

કીર્તિહેતોઃ શરીરસ્ય યદિ શક્તો ન રક્ષણે
ગુરુણાપિ હિ દાતવ્યં જ્ઞાત્વા શિષ્યં સલક્ષણમ્ ॥

અન્યથા દદતે યસ્ તુ લિઙ્ગભેદી ગુરુસ્ તુ સઃ
પઞ્ચપ્રકારકો હ્ય્ આત્મા યેન જ્ઞાતઃ સ્વદેહતઃ ॥

સર્વતીર્થમયઃ સો હિ તીર્થાનિ કૃતકાન્ય્ અપિ
સુસિદ્ધપુમ્ભિઃ સર્વૈસ્ તુ યત્ર બદ્ધાસ્પદં ક્વચિત્ ॥

તત્પ્રભાવાદ્ ભવેત્ તીર્થં ન તીર્થં જલપૂરિતમ્
જ્ઞાનાવબોધસમ્પન્ના જ્ઞાનસમ્પાદને ક્ષમાઃ ॥

યત્ર તિષ્ઠન્તિ તે સ્થાને તત્ તીર્થં પરમાર્થતઃ
વારાણસી કુરુક્ષેત્રં નૈમિષં ભૈરવં તથા ॥

સન્નિધાનો ગુરુર્ યત્ર સર્વતીર્થાનિ તત્ર વૈ
તીર્થાનિ તોયપૂર્ણાનિ દેવાઃ પાષાણમૃણ્મયાઃ ॥

આત્મવિદો ન મન્યન્તે તત્ તીર્થમ્ ઇતરે જનાઃ
બલિનોપદ્રુતે સ્થાને ગુરોર્ માનમ્ ઉપાગતે ॥

જ્ઞાનિનો ઽપિ ન દોષોઽસ્તિ આત્મનો હનને કૃતે
તીર્થઙ્કરો ગુરુર્ યસ્માત્ તત્કાર્યોજ્ઝિતજીવિતે ॥

તિર્યગ્યોનિં હ્ય્ અસૌ યાતિ દુઃખાન્તં ફલમ્ અશ્નુતે
અન્યત્કાલે ન કર્તવ્યમ્ ઉત્ક્રાન્ત્યુત્ક્રમણં પ્રિયે ॥

કીર્તિહેતોઃ પ્રકર્તવ્યા સા યથા કથ્યતે ઽ ધુના
દ્વારેષ્વ્ અર્ગલસંયોગં કુર્યાચ્ ચોદ્ઘાટનં ક્વચિત્ ॥

જીવાધારં છિનેદ્ ગ્રન્થિમ્ એતદ્ ઉત્ક્રાન્તિલક્ષણમ્
ગુદં લિઙ્ગં તથા નાભિર્ મુખં નાસા શ્રુતીક્ષણૌ ॥

એષુ સ્થાને ઽર્ગલં યોજ્ય કુઞ્ચિકોર્ધ્વં નિયોજયેત્
અર્ગલાન્ય્ ઉપદેશેન શૃણુ ત્વં કરણં યથા ॥

ગુદાધારોપરિ સ્થિત્વા કૃત્વા વૈ કુક્કુટાસનમ્
સમપાદોરુજઙ્ઘસ્ તુ કુર્પરૌ તુ તદૂર્ધ્વગૌ ॥

ભગ્નપૃષ્ઠશિરઃસ્કન્ધો હ્ય્ ઉત્તાનોર્ધ્વમુખઃ સ્થિતઃ
મુષ્ટિભ્યાં પીડયેત્ સ્કન્ધૌ કણ્ઠસ્થૌ ચાનુનાસિકૌ ॥

ઉચ્ચરેત્ ક્ષુરિકામૂલે ગ્રન્થિચ્છેદં ભવેત્ ક્ષણાત્
ઘાટયિત્વા તુ દ્વારાણિ નિત્યમ્ એવ સમભ્યસેત્ ॥

ઘણ્ટિકાયાં તુ દેવેશિ ષણ્માસાવધિપૂર્વકમ્
નિત્યમ્ એવાભ્યસન્તસ્ય પ્રત્યયાનિ ભવન્તિ હિ ॥

ઘટાધારગતં પ્રાણં કૂર્મયન્ત્રેણ પીડયેત્
અભ્યસન્ માસમ્ એકં તુ સદ્યમ્ ઉત્ક્રાન્તિલક્ષણમ્ ॥

બ્રહ્મરન્ધ્રં સ્ફુરન્તીવ નિર્જીવં કણ્ઠકાવધિમ્
એવમ્ અભ્યાસયેન્ નિત્યં યત્ર બન્ધતનુ[ઃ] સ્થિતઃ ॥

ગુદાધારે મૃદું દત્ત્વા પૃષ્ઠાધારં સુશોભનમ્
જાનૂરુભ્યાં તુ પાર્શ્વે તુ કીલકૌ દ્વૌ નિધાપયેત્ ॥

તત્પ્રમાણૌ સમૌ ભૂમ્યાં યન્ત્રયેન્ મૃદુયન્ત્રણાત્
એવં સંશોધયિત્વા તુ પૂર્વસિદ્ધિ[ર્] યથા યથા ॥

તદા સઙ્કુરુતે કીર્તિમ્ ઇત્ય્ આજ્ઞા પારમેશ્વરી
સતતાભ્યાસયોગેન સદ્યમ્ ઉત્ક્રમણે ક્ષમઃ ॥

ક્રુદ્ધઃ સંહરતે ક્ષિપ્રં ઘટિકાભ્યન્તરેણ વૈ
તૃણ વૃક્ષલતાદીનાં ષટ્પદાકાશગામિનામ્ ॥

ફલપુષ્પપ્રપાતેન તદા સિદ્ધિં વિલક્ષયેત્
અકાલેનાપિ કાલસ્ તુ ષડ્ઘટિકાભ્યન્તરેણ વૈ ॥

ષણ્માસાભ્યાસયોગેન આત્મનઃ કુરુતે ધ્રુવમ્
એવં તે કથિતં સર્વં સરહસ્યં મહામતમ્ ॥

ક્ષુરિકાદ્યર્ગલાભ્યાસં કથયામ્ય્ ઉપદેશતઃ
એતદ્વિજ્ઞાનસારો ઽયં વિજ્ઞાનાનેકસઙ્કુલમ્ ॥

અનાદેશાન્ ન તદ્ દેયં દત્તે સ્યાલ્લિઙ્ગભેદકૃત્
લુબ્ધક્રુદ્ધેષુ દુષ્ટેષુ ગોપયેદં સુરક્ષિતમ્ ॥

પરં ચાજ્ઞાપહારો ઽસ્તિ યસ્ય હાનિર્ ન વિદ્યતે
એવં સુરક્ષિતા દેવિ વારિતાસિ પુનઃ પુનઃ ॥

અનાદિષ્ટસ્ય શિષ્યેદં દાસ્યસે નરકાર્થિની
પઞ્ચાત્માનં યદા જ્ઞાતં યદા જ્ઞાતં ષડધ્વરમ્ ॥

તદા ત્વ્ અપશ્ચિમમ્ ઇદં કથ્યમ્ ઉત્ક્રાન્તિકારણમ્
અન્યદ્ વા પશ્ચિમં વક્ષ્યે દુઃખાક્રાન્તસ્ય યોગિનઃ ॥

સર્વજ્ઞવિહિતે માર્ગે ન દોષસ્ તત્પ્રસાધને
આત્મનશ્ ચ પરસ્યૈવ ક્રુદ્ધચેતોઽવધારણમ્ ॥

કર્તવ્યં ભીવને ગત્વા રક્તમણ્ડલકં સુભમ્
મણ્ડલાન્તે તુ ષટ્કોણં તત્ર દેવ્યઃ સુભીષણાઃ ॥

પૂજયેદ્ યક્ષિણીમૂલા ડામર્યન્તં વિદુર્ બુધાઃ
કુસુમિન્યા સહૈકત્વમ્ આત્માનં મધ્યતો ન્યસેત્ ॥

માંસખણ્ડૈઃ પ્રપૂજ્યેત રક્તેનાર્ઘં પ્રદાપયેત્
ભેદયિત્વા તુ અષ્ટાઙ્ગં વિષ્ઠમૂત્રસમેકતઃ ॥

કિઞ્ચિદલિસમાયુક્તમ્ અર્ઘપાત્રં નિયોજયેત્
ક્ષ્માપલેનાથ નારેણ કૃષ્ણવસ્ત્રોદ્ભવેન ચ ॥

પૂજયેદ્ વાથ નૈવેદ્યૈર્ ધાતું દત્ત્વા સ્વકાં સ્વકામ્
રક્તપાત્રં પૃથક્કુર્યાન્ નૈવેદ્યાનિ પૃથક્ પૃથક્ ॥

કપાલશકલૈઃ સર્વં પાત્રાદૌ ધૂપકાવધિમ્
સાન્નિધ્યકરણાર્થં તુ ધૂપાન્યં સન્નિયોજયેત્ ॥

યેનાકૃષ્ટાઃ પ્રયાન્ત્ય્ આશુ સન્નિધાના ભવન્તિ હિ
ક્ષ્માપલં હિ ચ ક્ષ્માપિત્તં નરાસ્થિ શૈલમદ્રજમ્ ॥

કિઞ્ચિદલિસમાયુક્તં ધૂપો ઽયં પરમાર્થતઃ
એવોપચારયોગેન ધૂપયિત્વા સમુચ્ચરેત્ ॥

વિદ્યાં સ્વધાતુસંયુક્તાં યસ્ય તસ્ય શતં જપેત્ ॥

શતં શતં જપિત્વા તુ એકૈકાયાઃ સમર્પયેત્
ગૃહ્ણન્ત્વ્ ઇદં મયા દત્તમ્ અત્રાજ્ઞા પારમેશ્વરી ॥

દુઃખિતો ઽહં વિરક્તો ઽહં ભ્રષ્ટો ઽહં સમયોજ્ઝિતઃ
ગૃહ્ણન્તુ દેવતાઃ ક્ષિપ્રં મયા દત્તાં સ્વકાં તનુમ્ ॥

આજ્ઞા યદિ પ્રમાણો ઽસ્તિ પ્રમાણં યદિ ચાન્વયમ્
તેન સત્યેન ગૃહ્ણન્તુ મત્પ્રદત્તં મરીચયઃ ॥

એવં વિરક્તદેહસ્ તુ યાવત્ કુર્યાદ્ દિને દિને
તાવદ્ આયાન્તિ યોગિન્યઃ સપ્તમે ઽહનિ ભાસુરાઃ ॥

જ્ઞાનસિદ્ધિપ્રસિદ્ધસ્ય સપ્તરાત્રાન્તકાવધિમ્
ક્ષપયન્ત્ય્ અન્યથા નૈવ શીઘ્રં સંહારયન્તિ તાઃ ॥

અથ ચેદ્ દુષ્ટકર્માણાં નિગ્રહેદં પ્રકારયેત્
તદ્ આત્માઙ્ગસમુદ્ભૂતં કિઞ્ચિદ્ દ્રવ્યં ન ગૃહ્ણયેત્ ॥

બ્રહ્મણાલેપ્ય-મ્-આત્માનં પશ્ચાદ્ ધ્યાનં નિયોજયેત્
પરમાત્મસ્વરૂપો ઽહં ભૈરવો ઽહં મહાપ્રભુઃ ॥

ઇતિ મત્વા પ્રયુઞ્જીત ષોઢાન્યાસં સ્વકે તનૌ
કૃત્વા ષોડશ વારાણિ તતો વજ્રતનુર્ ભવેત્ ॥

અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ લોહકે સાધનં યથા
અયુતૈકેન સિદ્ધિઃ સ્યાલ્ લિઙ્ગે વૈ પશ્ચિમામુખે ॥

સ્વયમ્ભૌ બાણલિઙ્ગે વા ઇતરે વાપિ સુવ્રતે
તત્ર સ્થિત્વા જપેદ્ એવમ્ એકચિત્તઃ સમાહિતઃ ॥

સદા ક્રુદ્ધેન કર્તવ્યં નિગ્રહં સપ્તવાસરૈઃ
શતમ્ અષ્ટોત્તરેણૈવ યાવત્ તન્નિગ્રહો ભવેત્ ॥

અતોર્ધ્વે યન્ત્રકર્માણિ નિગ્રહાનુગ્રહં પ્રતિ
કૃત્વા કુણ્ડલિકાસ્ તિસ્રો અષ્ટૌ દ્વાદશ ષોડશ ॥

મધ્યે યકારલોપસ્ય લોપ્યે નિષ્કદ્વયસ્ય ચ
કર્મકર્માણુરૂપેણ શેષા વર્ણા યથાસુખમ્ ॥

અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ સ્વપ્નમાનવકામ્બિકામ્
પ્રાણં વહ્નિસમારૂઢં માત્રાદ્વાદશભેદિતમ્ ॥

અક્ષરાન્તરિતં કૃત્વા સષડઙ્ગા ભવેદ્ ઉમે
હ્રસ્વા ત્યાજ્યા પ્રયત્નેન દીર્ઘા ગ્રાહ્યા સુલોચને ॥

અયુતં પૂર્વસેવાયાં પઞ્ચપ્રણવસમ્પુટે
રક્તાશ્વમારકુસુમૈઃ સિધ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા શય્યારૂઢો નિશાસુ ચ
શુભાશુભં વદેદ્ રાત્રૌ સિદ્ધવિદ્યાં તુ કૌલિકીમ્ ॥

અથાન્યમ્ અપિ વક્ષ્યામિ પ્રયોગં મૃત્યુનાશનમ્
સઙ્કોચ્ય મૂલચક્રન્ તુ જન્મસ્થં ધારયેત્ ક્ષણાત્ ॥

સઙ્ઘટ્ટે પીડનં કૃત્વા લમ્બકં તુ વિદારયેત્
લમ્બકામૃતસન્તૃપ્તો જયેન્ મૃત્યું ન સંશયઃ ॥

દાહશોષસ્ તુ સન્તાપો વૈવર્ણં વા મહદ્ભુતમ્
નાશયેત વરારોહે અનેનાભ્યાસયોગતઃ ॥

રસનાં શૂન્યમધ્યસ્થાં કૃત્વા ચૈવ નિરાશ્રયમ્
ન દન્તૈર્ દશનાન્ સ્પૃષ્ટ્વા ઓષ્ઠૌ નૈવ પરસ્પરમ્ ॥

ત્યજ્ય સ્પર્શનમ્ એતેષાં જિનેન્ મૃત્યું ન સંશયઃ
એષ મૃત્યુઞ્જયો યોગો ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ ॥

નાભિચક્રાદ્ અધશ્ ચાગ્નિર્ નિવૃત્તે તુ ગમાગમે
દ્વન્દ્વાતીતં પદં દેવિ ચિન્તાતીતં પ્રચક્ષ્યતે ॥

પૃષ્ઠવંશ-અધસ્તાત્ તુ સ્પન્દને વિલયં ગતે
કાલાતીતં પરં સ્થાનં ચિન્તાતીતમ્ ઇહોચ્યતે ॥

ગુદગુહ્યાન્તરે ગ્રન્થિઃ સીવન્યા બદિરાસ્થિવત્
જરાતીતં પદં દિવ્યં ભાવાતીતં પ્રચક્ષ્યતે ॥

ગુદગુહ્યાન્તરે ગ્રન્થિર્ ગુહાધારે સુખોદયે
પરાનન્દપદં દિવ્યં ચિન્તાતીતં તુ કથ્યતે ॥

રાજદન્તદ્વયોર્ મધ્યે અધસ્તાત્ પીડયેદ્ ભૃશમ્
ઊર્ધ્વદૃષ્ટિં પરાં કૃત્વા એવમ્ એતત્ સમભ્યસેત્ ॥

અનેન જયતે મૃત્યું નાત્ર કાર્યવિચારણાત્
નાદાન્તે સંસ્થિતં લક્ષ્યં પઞ્ચતત્ત્વસ્ય મધ્યગમ્ ॥

ચતુષ્કલસમોપેતં તત્ર સ્થિત્વા જપેત્ પ્રિયે
જરા મૃત્યુશ્ ચ રોગાશ્ ચ ઈતયો વિવિધાશ્ ચ યે ॥

નશ્યન્તે નાત્ર સન્દેહસ્ તુહિનં તુ રવેર્ યથા
અધઃ પ્રાણં સમાનીય કુણ્ડલીપદમધ્યગમ્ ॥

તત્ર રુન્ધ્યાત્ પ્રયત્નેન વૃત્તિરાજવિવર્જિતમ્
યે પ્રાણાસ્ તે મહાજીવે ગતાયુર્ વીરવન્દિતે ॥

તત્રાસક્તઃ સદા દેવિ મૃત્યુજિદ્ ભવતે ક્ષણાત્
કથિતં સરહસ્યં તુ સુગોપ્યં તુ તવાનઘે ॥

ષોઢાન્યાસવિધાનં તુ પૂર્વં તુ કથિતં મયા
નિરોધોત્ક્રમણાદીનાં કિં ત્વેદં ન પ્રકાશયેત્ ॥