કિરણતન્ત્ર · અધ્યાય 1

કૈલાસશિખરાસીનં સોમં સોમાર્ધશેખરમ્
હરં દૃષ્ટ્વાબ્રવીત્તાર્ક્ષ્યઃ સ્તુતિપૂર્વમિદં વચઃ ॥

જયાન્ધકપૃથુસ્કન્ધ બન્ધભેદવિચક્ષણ
જય પ્રવરવીરેશ સંરુદ્ધપુરદાહક ॥

જયાખિલસુરેશાન શિરશ્છેદભયાનક
જય પ્રથિતસામર્થ્ય મન્મથસ્થિતિનાશન ॥

જયાચ્યુતતનુધ્વંસ કાલકૂટબલાપહ
જયાવર્તમહાટોપ સરિદ્વેગવિધારણ ॥

જય દારુવનોદ્યાન મુનિપત્નીવિમોહક
જય નૃત્તમહારમ્ભ ક્રીડાવિક્ષોભદારુણ ॥

જયોગ્રરૂપસંરમ્ભ ત્રાસિતત્રિદશાસુર
જય ક્રૂરજનેન્દ્રાસ્ય દર્શિતાસૃક્સુનિર્ઝર ॥

જય વીરપરિસ્પન્દ દક્ષયજ્ઞવિનાશન
જયાદ્ભુતમહાલિઙ્ગ સંસ્થાનબલગર્વિત ॥

જય શ્વેતનિમિત્તોગ્ર મૃત્યુદેહનિપાતન
જયાશેષસુખાવાસ કામમોહિતશૈલજ ॥

જયોપમન્યુસન્તાપ મોહજાલતમોહર
જય પાતાલમૂલોર્ધ્વ લોકાલોકપ્રદાહક ॥

ભક્તસ્ય મમ ભીતસ્ય શિવજ્ઞાનં પરં વદ
યદવાપ્ય નરાઃ સર્વે મુક્તિમાયાન્તિ કેવલામ્ ॥

એવમુક્તો હરઃ પ્રાહ વિસ્ફુરચ્ચન્દ્રશેખરઃ

ભદ્રમેતત્ત્વયા પૃષ્ટં શૃણુ જ્ઞાનં મહોદયમ્ ॥

કિરણાખ્યં મહાતન્ત્રં પરામૃતસુખપ્રદમ્
સર્વાનુગ્રાહકં શુભ્રં પદાર્થોદ્દ્યોતકં સ્ફુટમ્ ॥

પશુપાશપતિજ્ઞાન વિચારપ્રતિપાદકમ્
ક્રિયાચર્યાસમોપેતં યોગભૂતિભરાવહમ્ ॥

યદ્યેવં સ પશુસ્તાવત્ કીદૃશો બધ્યતે કથમ્
મુચ્યતે કથમાખ્યાહિ સંદેહવિનિવૃત્તયે ॥

પશુર્નિત્યો હ્યમૂર્તો ઽજ્ઞો નિષ્ક્રિયો નિર્ગુણો ઽપ્રભુઃ
વ્યાપી માયોદરાન્તસ્થો ભોગોપાયવિચિન્તકઃ ॥

તસ્યાશુદ્ધસ્ય સમ્બન્ધં સમાયાતિ શિવાત્કલા

તયોદ્બલિતચૈતન્યો વિદ્યાખ્યાપિતગોચરઃ ॥

રાગેણ રઞ્જિતશ્ચાપિ પ્રધાનં ચ ગુણાત્મના
બુદ્ધ્યાદિકરણાનીક સમ્બન્ધાદ્બધ્યતે પશુઃ ॥

તતો નિયતિસંશ્લેષાત્ સ્વાર્જિતે ઽપિ નિયમ્યતે

કાલેન કાલસંખ્યાન કાર્યભોગવિમોહિતઃ ॥

એવં તત્ત્વકલાબદ્ધઃ કિઞ્ચિજ્જ્ઞો દેહસંયુતઃ
માયાભોગપરિષ્વક્તસ્ તન્મયઃ સહજાવૃતઃ ॥

તતઃ સુખાદિકં કૃત્સ્નં ભોગં ભુઙ્ક્તે સ્વકર્મતઃ

સમે કર્મણિ સઞ્જાતે કાલાન્તરવશાત્તતઃ ॥

તીવ્રશક્તિનિપાતેન ગુરુણા દીક્ષિતો યદા
સર્વજ્ઞઃ સ શિવો યદ્વત્ કિઞ્ચિજ્જ્ઞત્વવિવર્જિતઃ ॥

શિવત્વવ્યક્તિસમ્પૂર્ણઃ સંસારી ન પુનસ્તદા

એવં ક્રમાદ્વિબદ્ધઃ સન્ મુચ્યતે ક્રમયોગતઃ ॥

કેવલઃ સકલઃ શુદ્ધસ્ ત્ર્યવસ્થઃ પુરુષઃ સ્મૃતઃ

પશુરેવંવિધઃ પ્રોક્તઃ કિમન્યત્પરિપૃચ્છસિ ॥