કાવ્યાલંકારસૂત્ર (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 4.2

દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ ।
ઉપમાનેનોપમેયસ્ય ગુણલેશતઃ સામ્યમુપમા

ગુણબાહુલ્યતશ્ચ કલ્પિતા

તદ્દ્વૈવિધ્યમ્, પદવાક્યાર્થવૃત્તિભેદાત્ ॥ વ્કલ્_4,2.3* ॥
સા પૂણા લુપ્તા ચ

ગુણદ્યોતકોપમાનોપમેયશબ્દાનાં સામગ્ર્યે પૂર્ણા

લોપે લુપ્તા

સ્તુતિનિન્દાતત્ત્વાખ્યાનેષુ

હીનત્વાધિકત્વલિઙ્ગવચનભેદાસાદૃશ્યાસંભવાસ્તદ્દોષાઃ

જાતિપ્રમાણધર્મન્યૂનતોપમાનસ્ય હીનત્વમ્

ધર્મયોરેકનિર્દેશે ઽન્યસ્ય સંવિત્, સાહચર્યાત્ ॥ વ્કલ્_4,2.10* ॥
તેનાધિકર્વં વ્યાખ્યાતમ્

ઉપમાનોપમેયયોર્લિઙ્ગવ્યત્યાસો લિઙ્ગભેદઃ

ઇષ્ટઃ પુંપુંસકયોઃ પ્રાયેણ

લૌકિક્યાં સમાસાભિહિતાયામુપમાપ્રપઞ્ચે ચ

તેન વચનભેદો વ્યાખ્યાતઃ

અપ્રતીતગુણસાદૃશ્યમસાદૃશ્યમ્

અસાદૃશ્યહતા હ્યુપમા, તન્નિષ્ઠાશ્ચ કવયઃ ॥ વ્કલ્_4,2.17* ॥
ઉપમાનાધિક્યાત્તદપોહ ઇત્યેકે

ન, અપુષ્ટાર્થત્વાત્ ॥ વ્કલ્_4,2.19* ॥
અનુપપત્તિરસંભવઃ

ન વિરુદ્ધો ઽતિશયઃ