કથાસરિત્સાગર, વેતાલપઞ્ચવિંશતિકા · અધ્યાય 12.26

અથ ગત્વા પુનઃ સ્કન્ધે વેતાલં શિંશપાદ્રુમાત્ ।
સ ત્રિવિક્રમસેનસ્ તં ગૃહીત્વોદચલન્ નૃપઃ ॥

આગચ્છન્તં ચ તં ભૂયો વેતાલઃ સો ઽભ્યભાષત ।
રાજઞ્ શૃણુ કથમ્ એકાં હૃદ્યાં તે કથયામ્ય્ અહમ્ ॥

અસ્તિ વક્રોલકં નામ પુરં સુરપુરોપમમ્ ।
તસ્મિન્ સૂર્યપ્રભાખ્યો ઽભૂદ્ રાજા જન્ભારિસંનિભઃ ॥

સૌકર્યોદ્યતયા મૂર્ત્યા દત્તાનન્દો વસુંધરામ્ ।
ઇમાં હરિર્ ઇવોદ્ધૃત્ય યો બભાર ચિરં ભુજે ॥

ધૂમાસઙ્ગે ઽશ્રુસંપાતઃ શૃઙ્ગારે મારસંકથાઃ ।
દ્વાઃસ્થેષુ હેમદણ્ડાશ્ ચ રાષ્ટ્રે યસ્યાભવન્ પ્રભોઃ ॥

સર્વસંપત્સમૃદ્ધસ્ય તસ્યૈકાભૂદ્ અનિર્વૃતિઃ ।
નોદપદ્યત યત્ પુત્રો બહુષ્વ્ અન્તઃપુરેષ્વ્ અપિ ॥

એતસ્મિંશ્ ચ કથાસંધૌ તામ્રલિપ્ત્યાં મહાપુરિ ।
બભૂવ ધનપાલાખ્યો ધુર્યો ધનવતાં વનિક્ ॥

તસ્ય ચાજાયતૈકૈવ નામ્ના ધનવતી સુતા ।
વિદ્યાધરી ચ્યુતા શાપાત્ સૌન્દર્યેણૈવ સૂચિતા ॥

તસ્યાં ચ યૌવનસ્થાયાં સ વણિક્ પઞ્ચતાં યયૌ ।
તદ્ધનં રાજસાનાથ્યઆદ્ આક્રાન્તમ્ અથ ગોત્રજૈઃ ॥

તતો હિરણ્યવત્યાખ્યા વણિજસ્ તસ્ય ગેહિની ।
આદાય રત્નભરણં નિજમ્ અપ્રકટસ્થિતમ્ ॥

ધનવત્યા તયા સાકં સ્વદુહિત્રા નિશામુખે ।
પલાય્ય દાયાદભયાદ્ ગૃહાદ્ ગુપ્તં વિનિર્યયૌ ॥

ધ્વાન્તેન બહિર્ અન્તશ્ ચ સા દુઃખેનાન્ધકારિતા ।
કૃચ્છ્રાદ્ બહિઃપુરં પ્રાયાત્ સુતાહસ્તાવલમ્બિની ॥

તત્ર સંતમસે યાન્તી વિધિયોગાદ્ અલક્ષિતમ્ ।
અંસેનાતાડયચ્ ચૌરં શૂલાગ્રારોપિતસ્થિતમ્ ॥

સ સજીવસ્ તદંસાગ્રઘટ્ટનાધિકપીડિતઃ ।
આઃ ક્ષતે ક્ષારમ્ એતન્ મે ક્ષિપ્તં કેનેત્ય્ અભાષત ॥

તતસ્ તત્રૈવ સા કો ઽસીત્ય્ અપૃચ્છત્ તં વણિગ્વધૂઃ ।
પ્રત્યુવાચ તતશ્ ચૌરશ્ ચૌરો ઽહમ્ ઇહ સૂચિતઃ ॥

શૂલે પાપસ્ય ચાદ્યાપિ નોત્ક્રામન્તિ મમાસવઃ ।
તદ્ આર્યે ત્વં મમ બ્રૂહિ કાસિક્વૈવં પ્રયાસિ ચ ॥

તચ્ છ્રુત્વા તં વણિગ્ભાર્યા યાવત્ સ્વોદન્તમ્ આહ સા ।
તાવત્ તિલકિતં પ્રાચ્યા મુખમ્ ઉદ્ભાસિતેન્દુના ॥

તતો દિક્ષુ પ્રકાશાસુ સ ચૌરસ્ તાં વણિક્સુતામ્ ।
દૃષ્ટ્વા ધનવતીં કન્યાં તન્માતરમ્ ઉવાચ તામ્ ॥

શૃણુ મે પ્રાર્થનામ્ એકાં સહસ્રં કાઞ્ચનસ્ય તે ।
દદામિ તદ્ ઇમાં મહ્યં સ્વસુતાં દેહિ કન્યકામ્ ॥

કિમ્ એતયા તવેત્ય્ ઉક્તો હસન્ત્યાથ તયાત્ર સઃ ।
પુનશ્ ચૌરો ઽબ્રવીન્ નાસ્તિ પુત્રો મમ ગતાયુષઃ ॥

ન ચા-પુત્રો ઽશ્નતે લોકાંસ્ તદ્ એષા યં મદાજ્ઞયા ।
કુત્રચિજ્ જનયેત્ પુત્રં ક્ષેત્રજઃ સ ભવેન્ મમ ॥

ઇત્ય્ એતાં પ્રાર્થયે ત્વં તુ તદ્ વિધત્સ્વ મમેપ્સિતમ્ ।
તચ્ છ્રુત્વા સા વણિગ્યોષિલ્ લોભાત્ તત્ પ્રત્યપદ્યત ॥

આનીય ચ કુતો ઽપ્ય્ અમ્બુ પાણૌ ચૌરસ્ય તસ્ય સા ।
એષા સુતા મયા તુભ્યં કન્યા દત્તેત્ય્ અપાતયત્ ॥

સો ઽપિ તદ્દુહિતુર્ દત્તયથોક્તાજ્ઞો જગાદ તામ્ ।
ગચ્છામુષ્ય વટસ્યાધઃ ખાત્વા સ્વર્ણં ગૃહાણ તત્ ॥

ગતાસોર્ દાહયિત્વા મે દેહં યુક્ત્યા વિસૃજ્ય ચ ।
અસ્થીનિ તીર્થે સસુતા ગચ્છેર્ વક્રોલકં પુરમ્ ॥

તત્ર સૂર્યપ્રભે રાજ્ઞિ સૌરાજ્યસુખિતે જને ।
નિઃઉપદ્રવનિઃચિન્તા સ્થાસ્યસિ ત્વં યથેચ્છસિ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તૃષિતઃ પીત્વા તયૈવોપહૃતં જલમ્ ।
શૂલવ્યધવ્યથોત્ક્રાન્તજીવશ્ ચૌરો બભૂવ સઃ ॥

તતો ગત્વા વણિક્સ્ત્રી સા સ્વર્ણં વટતરોસ્ તલાત્ ।
ગૃહીત્વા સસુતા ગુપ્તમ્ અગાદ્ ભર્તૃસુહૃદ્ગૃહમ્ ॥

તત્ર સ્થિત્વા ચ યુક્ત્યા તદ્ દાહયિત્વા કલેવરમ્ ।
ચૌરસ્ય તસ્ય તીર્થે ઽસ્થિક્ષેપાદિકમ્ અકારયત્ ॥

અન્યેદ્યુશ્ ચાત્તગુપ્તાર્થા તતો નિર્ગત્ય સાત્મજા ।
પ્રયાન્તી ક્રમશઃ પ્રાપ સા તદ્ વક્રોલકં પુરમ્ ॥

તત્રૈકં વસુદત્તાખ્યાદ્ ગૃહં ક્રીત્વા વણિગ્વરાત્ ।
તસ્મિન્ન્ ઉવાસ સુતયા ધનવત્યા તયા સહ ॥

તદા ચ તત્રોપાધ્યાયો વિષ્ણુસ્વામીત્ય્ અભૂત્ પુરે ।
મનઃસ્વામીતિ તસ્યાસીચ્ છિષ્યો વિપ્રો ઽતિરૂપવાન્ ॥

વિધ્યાભિજનયુક્તો ઽપિ સ યૌવનવશીકૃતઃ ।
તત્ર હંસાવલીં નામ વાઞ્છતિ સ્મ વિલાસિનીમ્ ॥

સા ચ સૌવર્ણદીનારશતપઞ્ચકમ્ અગ્રહીત્ ।
ભાટિં તસ્ય ચ તન્ નાભૂદ્ વ્યષીદત્ તેન સો ઽન્વહમ્ ॥

એકદા ચ તમ્ અદ્રાક્ષીત્ તાદૃશં સા વણિક્સુતા ।
ક્ષામાભિરામવપુષં ધનવત્ય્ અત્ર હર્મ્યતઃ ॥

તદ્રૂપહૃતચિત્ત ચ ભર્તુશ્ ચૌરસ્ય તસ્ય સા ।
સ્મૃત્વાનુજ્ઞાં સમીપસ્થાં યુક્ત્યાવોચત્ સ્વમાતરમ્ ॥

અમ્બ વિપ્રસુતસ્યાસ્ય પશ્યૈતે રૂપયૌવને ।
કીદૃશે બત વિશ્વસ્ય નયનામૃતવર્ષિણી ॥

એતચ્ છ્રુત્વૈવ તસ્મિંસ્ તાં બદ્ધભાવામ્ અવેત્ય ચ ॥

તન્ માતા સા વણિગ્ભાર્યા મનસ્ય્ એવમ્ અચિન્તયત્ ।
મદ્દુહિત્રાનયા તાવદ્ વરણીયઃ સુતાપ્તયે ।
કશ્ચિદ્ ભર્ત્રાજ્ઞયા તસ્માદ્ એષ એવાર્થ્યતે ન કિમ્ ॥

ઇત્ય્ આકલય્ય વ્યસૃજત્ તત્ સંદિશ્ય મનીષિતમ્ ।
રહસ્યધારિણીં ચેટીં તમ્ આનેતું સુતાકૃતે ॥

સા ગત્વા વિજને નીત્વા ચેટી તસ્મૈ શશંસ તત્ ।
સ ચ શ્રુત્વા દ્વિજયુવા વ્યસની તામ્ અભાષત ॥

યદિ હંસાવલીહેતોર્ દીનારશતપઞ્ચકમ્ ।
સૌવર્ણં દીયતે સહ્યં તદ્ એકામ્ એમિ યામિનીમ્ ॥

ઇતિ તેનોક્તયા ચેટ્યા તયા ગત્વા તથૈવ સા ।
ઉક્તા વણિક્સ્ત્રી તસ્મૈ તત્ તદ્ધસ્તે પ્રાહિણોદ્ ધનમ્ ॥

તદ્ ગૃહીત્વા મનઃસ્વામી તત્પુત્ર્યા વાસકં યયૌ ।
તસ્યાઃ સ તન્નિસૃષ્ટાયા ધનવત્યઃ સચેટિકઃ ॥

તત્ર તાં વિતતોત્કણ્ઠાં કાન્તાં ભૂષિતભૂતલામ્ ।
સ ચકોર ઇવ જ્યોત્સ્નાં દદર્શ ચ જહર્ષ ચ ॥

તયા સમં ચ નીત્વા તાં રાત્રિં સંભોગલીલયા ।
નિર્ગત્ય સ તતો ગુપ્તં યયૌ પ્રાતર્ યથાગતમ્ ॥

સાપિ તસ્માદ્ ધનવતી સગર્ભાભૂદ્ વણિક્સુતા ।
કાલે ચ સુષુવે પુત્રં લક્ષણાનુમિતાયતિમ્ ॥

પરિતુષ્ટાં તદા તાં ચ સુતોત્પત્ત્યા સમાતૃકામ્ ।
આદિદેશ હરઃ સ્વપ્ને દર્શિતસ્વવપુર્ નિશિ ॥

યુક્તં હેમસહસ્રેણ નીત્વા બાલમ્ ઉષસ્ય્ અમુમ્ ।
સૂર્યપ્રભનૃપસ્યેહ મઞ્ચસ્થં દ્વારિ મુઞ્ચતમ્ ॥

એવં સ્યાત્ ક્ષેમમ્ ઇત્ય્ ઉક્તા શૂલિના સા વણિક્સુતા ।
તન્માતા ચ પ્રબુધ્યૈતં સ્વપ્નન્ન્ અન્યોઽન્યમ્ ઊચતુઃ ॥

નીત્વા ચ તં તત્યજતુર્ ભગવત્પ્રત્યયાચ્ છિશુમ્ ।
રાજ્ઞઃ સૂર્યપ્રભસ્યાસ્ય સિંહદ્વારે સહેમકમ્ ॥

તાવચ્ ચ તમ્ અપિ સ્વપ્ને સુતચિન્તાતુરં સદા ।
તત્ર સૂર્યપ્રભં ભૂપમ્ આદિદેશ વૃષધ્વજઃ ॥

ઉત્તિષ્ઠ રાજન્ બાલસ્ તે સિંહદ્વારે સકાઞ્ચનઃ ।
કેનાપિ સ્થાપિતો ભવ્યો મઞ્ચકસ્થં ગૃહાણ તમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તઃ શંભુના પ્રાતઃ પ્રબુદ્ધો ઽપિ તથૈવ સઃ ।
દ્વાઃસ્થૈઃ પ્રવિશ્ય વિજ્ઞપ્તો નિર્યયૌ નૃપતિઃ સ્વયમ્ ॥

દૃષ્ટ્વા ચ સિંહદ્વારે તં બાલં સકનકોત્કરમ્ ।
રેખાછત્ત્રધ્વજાદ્યઙ્કપાણિપાદં શુભાકૃતિમ્ ॥

દત્તો મમોચિતઃ પુત્રઃ શંભુનાયમ્ ઇતિ બ્રુવન્ ।
સ્વયં ગૃહીત્વા બાહુભ્યાં રાજધાનીં વિવેશ સઃ ॥

ચકાર ચોત્સવં તાવદ્ અસંખ્યાતં દદદ્ વસુ ।
દરિદ્રશબ્દસ્યૈકસ્ય યાવદ્ આસીન્ નિઃઅર્થતા ॥

નૃત્તવાદ્યાદિભિર્ નીત્વા દ્વાદશાહં તતઃ સ તમ્ ।
પુત્રં ચન્દ્રપ્રભં નામ્ના ચક્રે સુર્યપ્રભો નૃપઃ ॥

વવૃધે રાજપુત્રો ઽત્ર સો ઽથ ચન્દ્રપ્રભઃ ક્રમાત્ ।
વપુષેવ ગુણૌઘેનાપ્ય્ આશ્રિતાનન્દદાયિના ॥

શનૈર્ યુવા ચ સંજઞ્જે શૌર્યૌદાર્યશ્રુતાદિભિઃ ।
આવર્જિતપ્રકૃતિકઃ ક્ષ્માભારોદ્વહનક્ષમઃ ॥

તાદૃશં ચ તતો દૃષ્ટ્વા તં સ સૂર્યપ્રભઃ પિતા ।
રાજયે ઽભિષિજ્યૈવ કૃતી વૃદ્ધો વારાણસીં યયૌ ॥

પૃથ્વીં શાસતિ તસ્મિંશ્ ચ તનયે નયશાલિન ।
સ રાજા તત્ર તત્યાજ ચરંસ્ તીવ્રતપસ્ તનુમ્ ॥

બુદ્ધ્વા પિતૃવિપત્તિં તામ્ અનુશોચ્ય કૃતક્રિયઃ ।
સો ઽથ ચન્દ્રપ્રભો રાજા સચિવાન્ ધાર્મિકો ઽબ્રવીત્ ॥

તાતસ્ય તાવત્ કેનાહમ્ અનૃણો ભવિતું ક્ષમઃ ।
તથાપ્ય્ એકાં સ્વહસ્તેન દદામ્ય્ એતસ્ય નિષ્કૃતિમ્ ॥

નીત્વા ક્ષિપામિ ગઙ્ગાયામ્ અસ્થીન્ય્ અસ્ય યથાવિધિ ।
ગત્વા સર્વપિતૃહ્યશ્ ચ ગયાં પિણ્ડં દદામ્ય્ અહમ્ ॥

પ્રસઙ્ગાત્ તીર્થયાત્રાં ચ કરોમ્ય્ આપૂર્વસાગરમ્ ।
ઇત્ય્ ઉક્તવન્તં રાજાનં મન્ત્રિણસ્ તં વ્યજિજ્ઞપન્ ॥

ન દેવ યુજ્યતે કર્તુમ્ એતદ્ રાજ્ઞઃ કથમ્ચન ।
ન હિ રાજ્યં બહુછિદ્રં ક્ષણં તિષ્ઠત્ય્ અરક્ષિતમ્ ॥

તદ્ એષા પરહસ્તેન કાર્યા તે પિત્રુપક્રિયા ।
સ્વધર્મપાલનાદ્ અન્યા તીર્થયાત્રા ચ કા તવ ॥

બહ્વપાયં ક્વ પાન્થત્વાં નિત્યગુપ્તઆઃ ક્વ પાર્થિવાઃ ।
ઇતિ મન્ત્રિવચઃ શ્રુત્વા રાજા ચન્દ્રપ્રભો ઽબ્રવીત્ ॥

અલં વિકલ્પૈઃ પિત્રર્થે ગન્તવ્યં નિશ્ચિતં મયા ।
દ્રષ્ટવ્યાનિ ચ તીર્થાનિ યાવન્ મે ક્ષમતે વયઃ ॥

પશ્ચા કો વેત્તિ કિં ભાવિ શરિરે ક્ષણનશ્વરે ।
રાજ્યં ચાગમનં યાવદ્ રક્ષ્યં યુષ્માભિર્ એવ મે ॥

શ્રુત્વૈતં નિશ્ચયં રાજ્ઞસ્ તૂષ્ણીમ્ આસત મન્ત્રિણઃ ।
તતઃ પ્રયણસંભારં સજ્જીચક્રે સ ભૂપતિઃ ॥

અથાહ્નિ સ શુભે સ્નાતો હુતાગ્નિઃ પૂજિતદ્વિજઃ ।
સુયુક્તં રથમ્ આસ્થાય પ્રયતઃ શાન્તવેષભૃત્ ॥

સામન્તાન્ રજપુત્રાંશ્ ચ પૌરાઞ્ જનપદાન્ અપિ ।
નિવર્ત્યાનિચ્છતઃ કૃચ્છ્રાદ્ આસીમાન્તાનુયાયિનઃ ॥

બ્રાહ્મણૈર્ વાહનારૂઢૈઃ સમં સ સપુરોહિતઃ ।
પ્રતસ્થે સચિવન્યસ્તરાજ્યશ્ ચન્દ્રપ્રભો નૃપઃ ॥

વિચિત્રવેષભાષાદિવિલોકનવિનોદિતઃ ।
પશ્યન્ નાનાવિધાન્ દેશાન્ ક્રમાત્ પ્રાપ ચ જાહ્નવીમ્ ॥

દદર્શ તા ચ જન્તૂનાં જલકલ્લોલપઙ્ક્તિભિઃ ।
ત્રિદિવારોહસોપાનપદ્ધતિં સૃજતીમ્ ઇવ ॥

હિમવત્પ્રભવાં શંભોઃ કૃતક્રીડાકચગ્રહામ્ ।
બિભ્રતીં ચામ્બિકાલીલાં દેવર્ષિગણવન્દિતામ્ ॥

રથાવતીર્ણસ્ તસ્યાં ચ કૃતસ્નાનો યથાવિધિ ।
ચિક્ષેપાસ્થીનિ ભૂપસ્ય તસ્ય સૂર્યપ્રભસ્ય સઃ ॥

દત્તદાનઃ કૃતશ્રાદ્ધો રથારૂઢસ્ તતો ઽપિ ચ ।
પ્રસ્થિતઃ ક્રમશઃ પ્રાપ પ્રયાગમ્ ઋષિસંસ્તુતમ્ ॥

યત્રાર્ચિઃઆદ્યધૂમાદિમ્ આગ્રાવ્ ઇવ સમાગતૌ ।
ગઙ્ગાયમુનયોર્ વાહૌ ભાતઃ સુગતયે નૃણામ્ ॥

તત્રોપોષ્ય કૃતસ્નાનદાનશ્રાદ્ધાદિસત્કૃઇયઃ ।
વારાણસીં જગામાથ સ ચન્દ્રપ્રભભૂપતિઃ ॥

એત મોક્ષં પ્રયાતેતિ વદન્તામ્ ઇવ દૂરતઃ ।
વાતાક્ષિપ્તસમુત્ક્ષિપ્તૈઃ સુરસદ્મધ્વજાંશુકૈઃ ॥

તસ્યાં દિનાન્ય્ ઉપોષ્ય ત્રીણ્ય્ અભ્યર્ચ્યાથ વૃષધ્વજમ્ ।
ભોગૈર્ નિજોચિતૈસ્ તૈસ્ તૈઃ પ્રયયૌ સ ગયાં પ્રતિ ॥

તતઃ ફલૌઘનમિતૈર્ મઞ્જુગુઞ્જદ્વિહંગમૈઃ ।
પદે પદે સપ્રણામં સ્તૂયમાન ઇવાઙ્ઘ્રિપૈઃ ॥

વિક્ષિપ્તવન્યકુસુમૈર્ અર્ચ્યમાન ઇવાનિલૈઃ ।
નાનારણ્યાન્ય્ અતિક્રમ્ય પુણ્યં પ્રાપ ગયાશિરઃ ॥

વિધાય તત્ર ચ શ્રાદ્ધં વિધિવદ્ ભૂરિદક્ષિણમ્ ।
ચન્દ્રપ્રભઃ સ રાજાત્ર ધર્મારણ્યમ્ ઉપેયિવાન્ ॥

ગયાકૂપે ઽસ્ય દદતઃ પિતુઃ પિણ્ડં તદન્તરાત્ ।
સમુત્તસ્થુસ્ તમ્ આદાતું ત્રયો માનુષપણયઃ ॥

તદ્ દૃષ્ટ્વૈવ સ વિભ્રાન્તઃ કિમ્ એતદ્ ઇતિ પાર્થવઃ ।
કસ્મિન્ હસ્તે ક્ષિપે પિણ્ડમ્ ઇત્ય્ અપૃચ્છન્ નિજાન્ દ્વિજાન્ ॥

તે તમ્ ઊચુર્ અયં તાવદ્ એકશ્ ચૌરસ્ય નિશ્ચતમ્ ।
હસ્તો લોહમયઃ શઙ્કુર્ યસ્મિન્ દેવૈષો દૃશ્યતે ॥

દ્વિતીયો બ્રાહ્મણસ્યાયં કરો ધૃતપવિત્રકઃ ।
રાજ્ઞઃ પાણિસ્ તૃતીયો ઽયં સાઙ્ગુલીયઃ સુલક્ષણઃ ॥

તન્ ન વિદ્મઃ ક્વ પિણ્ડો ઽયં નિક્ષેપ્યઃ કિમ્ ઇદં ભવેત્ ।
ઇત્ય્ ઉક્તસ્ તૈર્ દ્વિજૈઃ સો ઽત્ર રાજા લેભે ન નિશ્ચયમ્ ॥

ઇત્ય્ આખ્યાય કથાશ્ચર્યં વેતાલો ઽંસસ્થિતસ્ તદા ।
સ ત્રિવિક્રમસેનં તં જગાદ નૃપતિં પુનઃ ॥

તત્ કસ્ય હસ્તે દેયઃ સ્યાત્ સ પિણ્ડ ઇતિ વક્તુ મે ।
ભવાંસ્ તાવત્ સ એવાત્ર પ્રાક્તનઃ સમયશ્ ચ તે ॥

ઇતિ વેતાલતઃ શ્રુત્વા મુક્તમૌનઃ સ ભૂપતિઃ ।
તં ત્રિવિક્રમસેનો ઽત્ર ધર્મજ્ઞઃ પ્રત્યભાષત ॥

ચૌરસ્ય હસ્તે દાતવ્યઃ સ પિણ્ડઃ ક્ષેત્રજો યતઃ ।
ચન્દ્રપ્રબઃ સ નૃપતિઃ પુત્રસ્ તસ્યૈવ નાન્યયોઃ ॥

વિપ્રસ્ય જનકસ્યાપિ સ હિ પુત્રો ન બુધ્યતે ।
વિક્રીતો હિ ધનેનાત્મા તામ્ એકાં તેન યામિનીમ્ ॥

રાજ્ઞઃ સૂરપ્રબસ્યાપિ સંસ્કારાદાનવર્ધનૈઃ ।
ભવેત્ સ પુત્રો ન સ્યાચ્ ચેત્ સ્વધનં તસ્ય તત્કૃતે ॥

શિશોસ્ તસ્ય હિ શીર્ષાન્તે મઞ્ચસ્થસ્યૈવ હેમ યત્ ।
ન્યસ્તમ્ આસીત્ તદ્ એવાસ્ય મૂલ્યં સંવર્ધનાદિકે ॥

તસ્માદ્ ધસ્તોદકપ્રાપ્તા તન્માતા યસ્ય યેન સા ।
અજ્ઞા તજ્જનને દત્તા યસ્ય તન્ નિખિલં ધનમ્ ॥

તસ્ય સ ક્ષેત્રજઃ પુતશ્ ચૌરસ્યૈવ મહીપતિઃ ।
પિણ્ડસ્ તસ્યૈવ હસ્તે ચ દેયસ્ તેનેતિ મે મતિઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વતો નૃપતેસ્ તસ્યાંસાત્ સ્વપદમ્ એવ વેતાલઃ ।
પ્રયયૌ સ ચ ત્રિવિક્રમસેનો રાજા તમ્ અન્વયાદ્ ભૂયઃ ॥