કથાસરિત્સાગર, વેતાલપઞ્ચવિંશતિકા · અધ્યાય 12.14

તતો ગત્વા પુનઃ પ્રાપ્ય વેતાલં શિંશપાતરોઃ ।
સ ત્રિવિક્રમસેનસ્ તં સ્કન્ધે જગ્રાહ ભૂપતિઃ ॥

ગૃહીત્વા પ્રસ્થિતં તં ચ વેતાલઃ સો ઽબ્રવીત્ પથિ ।
રાજઞ્ શ્રમવિનોદાર્થં કથામ્ આખ્યામિ તે શૃણુ ॥

અસ્તીહ તામ્રલિપ્તીતિ પુરી પૂર્વામ્બુધેસ્ તટે ।
ચણ્ડસેનાભિધાનશ્ ચ રાજા તસ્યામ્ અભૂત્ પુરિ ॥

પરાઙ્મુખઃ પરસ્ત્રીષુ યો ન સઙ્ગ્રામભૂમિષુ ।
હર્તા ચ શત્રુલક્ષ્મીણાં ન પરદ્રવ્યસંપદામ્ ॥

તસ્યૈકદા દાક્ષિણાત્યો રાજપુત્રો જનપ્રિયઃ ।
આયયૌ સત્ત્વશીલાખ્યઃ સિંહદ્વારે ઽત્ર ભૂપતેઃ ॥

તત્ર ચાત્માનમ્ આવેદ્ય નૈર્ધન્યાત્તં નૃપં પ્રતિ ।
કપટં પાટયામાસ રાજપુત્રૈઃ સહાપરૈઃ ॥

તતઃ કાર્પટિકો ભૂત્વા બહૂન્ય્ અબ્દાનિ તત્ર સઃ ।
તસ્થૌ કુર્વન્ સદા સેવાન્ નૈવ પ્રાપ ફલં નૃપાત્ ॥

યદિ રાજાન્વયે જન્મ નિઃધનત્વં કિમ્ ઈદૃશમ્ ।
નિઃધનત્વે ઽપિ કિં ધાત્રા કૃતેયં મે મહેચ્છતા ॥

અયં હિ સેવમાનં મામ્ એવં ક્લિષ્ટપરિચ્છદમ્ ।
ચિરં ક્ષુધાવસીદન્તં રાજા નાદ્યાપિ વીક્ષતે ॥

ઇતિ યાવચ્ ચ સ ધ્યાયત્ય્ અત્ર કાર્પટિકસ્ તતઃ ।
તાવદ્ આખેટકાર્થં સ નિરગાદ્ એકદા નૃપઃ ॥

તસ્મિન્ કાર્પટિકે ધાવત્ય્ અગ્રે લગુડવાહિનિ ।
જગામ ચાશ્વપાદાતયુતઃ સો ઽથ મૃગાટવીમ્ ॥

કૃતાખેટશ્ ચ તત્રારાન્ મહાન્તં મત્તસૂકરમ્ ।
અનુધાવન્ ક્ષણાત્ પ્રાપદ્ અતિદૂરં વનાન્તરમ્ ॥

તત્ર પર્ણતૃણછન્નમાર્ગે હારિતસૂકરઃ ।
શ્રાન્તો મહાવને સો ઽથ રાજા દિઙ્મોહમ્ આયયૌ ॥

એકઃ કાર્પટિકશ્ ચાથ સ તં વાતાશ્વપૃષ્ઠગમ્ ।
પ્રાનાનપેક્ષો ઽનુયયૌ પદાતિઃ ક્ષુત્તૃષાર્દિતઃ ॥

તં ચ દૃષ્ટ્વા તથાભૂતમ્ અન્વાયાતં સ ભૂપતિઃ ।
સસ્નેહમ્ અવદત્ કચ્ચિદ્ વેત્સિ માર્ગં યથાગતમ્ ॥

તદાકર્ણ્યાઞ્જલિં બદ્ધ્વા સ તં કાર્પટિકો ઽભ્યધાત્ ।
વેદ્મિ કિં ચ ક્ષણં તાવદ્ ઇહ વિશ્રામ્યતુ પ્રભુઃ ॥

દ્યુવધૂમેખલામધ્યમણિર્ એષ હિ સંપ્રતિ ।
દેદીપ્યતે સ્ફુરદ્રશ્મિશિખાજાલો ઽબ્જિનીપતિઃ ॥

એતચ્ છ્રુત્વા સ રાજા તં સોપરોધમ્ અભાષત ।
તર્હિ ક્વાપીહ પાનીયં ભવતા પ્રેક્ષ્યતામ્ ઇતિ ॥

તથેત્ય્ આરુહ્ય સ તતસ્ તુઙ્ગં કાર્પટિકસ્ તરુમ્ ।
નદીં દૃષ્ટ્વાવરુહ્યાથ નૃપં તત્ર નિનાય તમ્ ॥

તદ્ વાહં ચ વિપર્યાનીકૃતં કૃતવિવર્તનમ્ ।
દત્તામ્બુશષ્પકવલં વિદધે વિગતશ્રમમ્ ॥

કૃતસ્નાનાય રાજ્ઞે ચ પ્રોન્મુચ્ય વસનાઞ્ચલાત્ ।
પ્રક્ષાલ્યોપાનયત્ તસ્મૈ હૃદ્યાન્ય્ આમલકાનિ સઃ ॥

એતાનિ કુત ઇત્ય્ એતં પૃચ્છન્તં સ ચ ભૂપતિમ્ ।
એવં વ્યજિજ્ઞપજ્ જાનુસ્થિતઃ સામલકાઞ્જલિઃ ॥

એતદ્વૃત્તિર્ અહં નિત્યં વ્યતીતદશવત્સરઃ ।
ચરામ્ય્ આરાધયન્ દેવમ્ અનેકાન્તમુનિવ્રતમ્ ॥

તચ્ છ્રુત્વા સત્યનામા ત્વં સત્ત્વશીલઃ કિમ્ ઉચ્યતે ।
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ કૃપાક્રાન્તો હ્રીતશ્ ચાચિન્તયન્ નૃપઃ ॥

ધિઙ્ નૃપાન્ ક્લિષ્ટમ્ અક્લિષ્ટં યે ભૃત્યેષ ન જાનતે ।
ધિક્ ચ તં પરિવારં યો ન જ્ઞાપયતિ તાંસ્ તથા ॥

ઇતિ સંચિન્ત્ય જગ્રાહ સ રાજામલકદ્વયમ્ ।
હસ્તાત્ કાર્પટિકસ્યાથ કથમ્ચિદ્ અનુબધ્નતઃ ॥

ભુક્ત્વા ચ તન્ નિપીયામ્બુ વિશશ્રામાત્ર સ ક્ષણમ્ ।
જગ્ધામલકસંપીતજલકાર્પટિકાન્વિતઃ ॥

તતઃ સજ્જીકૃતં તેન વાહં કાર્પટિકેન સઃ ।
આરુહ્યાગ્રેસરે તસ્મિન્ન્ એવ માર્ગપ્રદર્શિનિ ॥

પશ્ચાદ્ભાગમ્ અનારૂઢે હયસ્યાભ્યર્થિતે ઽપ્ય્ અલમ્ ।
યયૌ સ રાજા સ્વપૂરિં પથિ પ્રાપ્તાત્મસૈનિકઃ ॥

તત્ર પ્રખ્યાપ્ય તદ્ભક્તિં વસુભિર્ વિષયૈશ્ ચ તમ્ ।
અપૂરયત્ કાર્પટિકં ન ચામન્યત નિષ્કૃતિમ્ ॥

તતઃ કૃતાર્થઃ પાર્શ્વે ઽસ્ય ચણ્ડસિંહસ્ય ભૂપતેઃ ।
મુક્તકાર્પટિકાચારઃ સત્ત્વશીલઃ સ તસ્થિવાન્ ॥

એકદા તેન રાજ્ઞા ચ સ સિંહલપતેઃ સુતામ્ ।
યાચિતું સિંહલદ્વીપમ્ આત્માર્થં પ્રેષિતો ઽભવત્ ॥

તત્રાબ્ધિવર્ત્મના ગચ્છન્ન્ અર્ચિતાભીષ્ટદેવતઃ ।
આરુરોહ પ્રવહણં રાજાદિષ્ટૈઃ સહ દ્વિજૈઃ ॥

ગતે તસ્મિન્ પ્રવહણે મધ્યભાગમ્ અશઙ્કિતમ્ ।
ઉત્તસ્થૌ જલધેસ્ તસ્માદ્ ધ્વજો જનિતવિસ્મયઃ ॥

અભ્રમ્લિહાગ્રઃ સુમહાઞ્ જામ્બૂનદવિનિર્મિતઃ ।
વિચિત્રવર્ણવિચલદ્વૈજયન્તીવિરાજિતઃ ॥

તત્કાલં ચાત્ર સહસા સમુન્નમ્ય ઘનાવલી ।
ભૃશં વર્ષિતુમ્ આરેભે વવૌ તીવ્રશ્ ચ મારુતઃ ॥

તૈર્ વર્ષવાતૈઃ સ બલાદ્ આકૃષ્યાધોરનૈર્ ઇવ ।
આસજ્યત ધ્વજસ્તમ્ભે તસ્મિન્ પ્રવહણદ્વિપઃ ॥

તાવચ્ ચ સ ધ્વજસ્ તસ્મિન્ વારિધૌ વીચિવિપ્લુતે ।
વહનેન સમં તેન પ્રાવર્તત નિમજ્જિતુમ્ ॥

તતો દ્વિજાસ્ તે તત્રસ્થાશ્ ચણ્ડસિંહં સ્વભૂપતિમ્ ।
ઉદ્દિશ્યોદ્ઘોષયામાસુર્ અભ્રહ્મણ્યં ભયાકુલાઃ ॥

તદ્ આકર્ણ્યાસહિષ્ણુશ્ ચ સ્વામિભક્તેર્ અનુધ્વજમ્ ।
સ સત્ત્વશીલો નિઃત્રિંશહસ્તો બદ્ધોત્તરીયકઃ ॥

આત્માનમ્ અક્ષિપત્ તત્ર નિઃઅપેક્ષો મહોદધૌ ।
ઉદધેઃ કારણાશઙ્કી વીરઃ પ્રતિવિધિત્સયા ॥

મગ્ને ચ તસ્મિન્ વાતોર્મિદૂરોત્ક્ષિપ્તમ્ અભજ્યત ।
વહનં તચ્ ચ તત્સ્તાશ્ ચ નિપેતુર્ યાદસાં મુખે ॥

સ ચ મગ્નો ઽમ્બુધૌ તત્ર સત્ત્વશીલો નિરીક્ષતે ।
યાવત્ તાવદ્ દદર્શાત્ર પુરીં દિવ્યાં ન વારિધિમ્ ॥

તસ્મિન્ મણિમયસ્થમ્ભૈર્ ભાસ્વરે હેમમન્દિરે ।
સદ્રત્નબદ્ધસોપાનવાપીકોદ્યાનશોભિનિ ॥

નાનામણિશિલાભિત્તિરત્નચિત્રોચ્છ્રિતધ્વજમ્ ।
કાત્યાયનીદેવગૃહં મેરુપ્રોન્નતમ્ ઐક્ષત ॥

તત્ર પ્રણમ્ય દેવીં તાં સ્તુત્યાભ્યર્ચ્ય તદગ્રતઃ ।
ઇન્દ્રજાલં કિમ્ એતત્ સ્યાદ્ ઇત્ય્ આશ્ચર્યાદ્ ઉપાવિશત્ ॥

તાવચ્ ચ દેવ્યગ્રગતપ્રભામણ્ડલકાન્તરાત્ ।
અકસ્માન્ નિરગાત્ કન્યા દિવ્યોદ્ઘાટ્ય કવાટકમ્ ॥

ઇન્દી વરાક્ષી ફુલ્લાબ્જવદના કુસુમસ્મિતા ।
મૃણાલનાલમૃદ્વઙ્ગી જઙ્ગમેવ સરોજિની ॥

સ્ત્રીસહસ્રપરીવારા દેવીગર્ભગૃહં ચ સા ।
વિવેશ સત્ત્વશીલસ્ય હૃદયં ચ તતઃ સમમ્ ॥

નિરગાત્ કૃતપૂજા ચ દેવીગર્ભગૃહાત્ તતઃ ।
ન પુનઃ સત્ત્વશીલસ્ય હૃદયાત્ સા કથં ચન ॥

પ્રાવિશત્ સા ચ તત્રૈવ પ્રભામણ્ડલકાન્તરે ।
સત્ત્વશીલો ઽપ્ય્ અસૌ તસ્યાઃ પશ્ચાત્ તત્ર પ્રવિષ્ટવાન્ ॥

પ્રવિશ્ય ચ દદર્શાન્તર્ અન્યદ્ એવોત્તમં પુરમ્ ।
સંકેતોદ્યાનમ્ ઇવ યત્ સર્વાસાં ભોગસંપદામ્ ॥

તત્રાન્તઃમણિપર્યઙ્કનિષણ્ણાં તાં વિલોક્ય સઃ ।
કન્યામ્ ઉપેત્ય તત્પાર્શ્વે સત્ત્વશીલ ઉપાવિશત્ ॥

આસીચ્ ચ તન્મુખાસક્તલોચનો લિખિતો યથા ।
અઙ્ગૈઃ સોત્કમ્પપુલકૈર્ વદન્ન્ આલિઙ્ગનોત્કતામ્ ॥

દૃષ્ટ્વા ચ તં સ્મરાવિષ્ટં ચેટીનામ્ અત્ર સા મુખમ્ ।
અદ્રાક્ષીત્ તાશ્ ચ તત્કાલમ્ ઇઙ્ગિતજ્ઞાસ્ તમ્ અબ્રુવન્ ॥

અતિથિસ્ ત્વમ્ ઇહ પ્રાપ્તસ્ તદ્ અસ્મત્સ્વામિનીકૃતમ્ ।
ભજસ્વાતિથ્યમ્ ઉત્તિષ્ઠ સ્નાહિ ભુઙ્ક્સ્વ તતઃ પરમ્ ॥

તચ્ છ્રુત્વા સો ઽવલમ્બ્યાશાં ખતમ્ અપ્ય્ ઉત્થિતસ્ તતઃ ।
યયૌ પ્રદર્શિતાં તાભિર્ એકામ્ ઉદ્યાનવાપિકામ્ ॥

તસ્યાં નિમગ્નશ્ ચોત્તસ્થૌ તામ્રલિપ્ત્યાં સ તત્ક્ષણાત્ ।
ચણ્ડસિંહનૃપોદ્યાનવાપીમધ્યાત્ સસંભ્રમઃ ॥

તત્ર પ્રાપ્તમ્ અકસ્માચ્ ચ વિક્ષ્યાત્માનમ્ અચિન્તયત્ ।
અહો કિમ્ એતત્ ક્વોદ્યાનમ્ ઇદં દિવ્યં ક્વ તત્ પુરમ્ ॥

તત્રામૃતાસારસમં ક્વ તત્ તસ્યાશ્ ચ દર્શનમ્ ।
ક્વ ચાનન્તરમ્ એવેદં તદ્વિશ્લેષમહાવિષમ્ ॥

સ્વપ્નશ્ ચ નાયં સુસ્પષ્ટો વિનિદ્રો ઽનુભવો હિ મે ।
ધ્રુવં પાતાલકન્યાભિસ્ તાભિર્ મૂઢો ઽસ્મિ વઞ્ચિતઃ ॥

ઇતિ ધ્યાયન્ વિના તાં સ કન્યામ્ ઉન્માદવાન્ ઇવ ।
ઉદ્યાને તત્ર બભ્રામ કામાર્તો વિલલાપ ચ ॥

તદવસ્થં ચ તં દૃષ્ટ્વા પિશઙ્ગૈઃ પુષ્પરેણુભિઃ ।
વાતોદ્ધૂતૈઃ પરીતાઙ્ગં વિપ્રયોગાનલૈર્ ઇવ ॥

ઉદ્યાનપાલા ગત્વૈવ ચણ્ડસિંહમહીભૃતમ્ ।
વ્યજિજ્ઞપન્ સ ચોદ્ભ્રાન્તઃ સ્વયમ્ એત્ય દદર્શ તમ્ ॥

સાન્ત્વયિત્વા ચ પપ્રચ્છ કિમ્ ઇદં બ્રૂહિ નઃ સખે ।
ક્વ પ્રસ્થિતસ્ ત્વં ક્વ પ્રાપ્તઃ ક્વાસ્તઃ ક્વ પતિતઃ શરઃ ॥

તચ્ છ્રુત્વા સ સ્વવૃત્તાન્તં તસ્મૈ સર્વ શશંસ તમ્ ।
સત્ત્વશીલો નૃપતયે સો ઽપ્ય્ અથૈવમ્ અચિન્તયત્ ॥

હન્ત વીરો ઽપિ મત્પુણ્યૈઃ કામેનૈષો વિડમ્બિતઃ ।
આનૃણ્યં ગન્તુમ્ એતસ્ય લબ્ધો હ્ય્ અવસરો મયા ॥

ઇત્ય્ અન્તશ્ ચિન્તયિત્વા સ વીરો રાજા જગાદ તમ્ ।
તહ્રિ મુઞ્ચ મુધા શોકમ્ અહં ત્વાં પ્રાપયામિ તામ્ ॥

નીત્વા તેનૈવ માર્ગેણ પ્રિયામ્ અસુરકન્યકામ્ ।
ઇતિ ચાશ્વાસયામાસ તં સ સ્નાનાદિના નૃપઃ ॥

અન્યેદ્યુર્ મન્ત્રિવિન્યસ્તરાજ્યસ્ તેન સમં ચ સઃ ।
પ્રાયાત્ પ્રવહણારૂઢસ્ તદ્દર્શિતપથો ઽમ્બુધિમ્ ॥

પ્રાપ્ય તન્મધ્યભાગં ચ દૃષ્ટ્વા તં પ્રાગ્વદ્ ઉત્થિતમ્ ।
સપતાકં ધ્વજં સત્ત્વશીલસ્ તં નૃપમ્ અભ્યધાત્ ॥

સો ઽયમ્ અભ્યુત્થિતો દિવ્યપ્રભાવો ઽત્ર મહાધ્વજઃ ।
મયિ મગ્ને ઽત્ર મઙ્ક્તવ્યં દેવેનૈતમ્ અનુ ધ્વજમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિકટં પ્રાપ્ય ધ્વજસ્યાસ્ય નિમજ્જતઃ ।
માર્ગે સ સત્ત્વશીલો ઽસૌ પૂર્વમ્ આત્માનમ્ અક્ષિપત્ ॥

તતો રાજાપિ ચિક્ષેપ તત્રાત્માનં તથૈવ સઃ ।
અન્તો મગ્નૌ ચ તૌ ક્ષિપ્રં તદ્ દિવ્યં પ્રાપતુઃ પુરમ્ ॥

તત્ર દૃષ્ટ્વા સ સાશ્ચર્યો રાજા દેવીં પ્રણમ્ય તામ્ ।
પાર્વતીં સત્ત્વશીલેન સહિતઃ સમુપાવિશત્ ॥

તાવચ્ ચ નિરગાત્ તત્ર સા સખીજનસંગતા ।
રૂપિનીવ પ્રભા કન્યા પ્રભામણ્ડલકાત્ તતઃ ॥

ઇયં સા સુમુખીત્ય્ ઉક્તે સત્ત્વશીલેન તાં નૃપઃ ।
દૃષ્ટ્વા યુક્તમ્ અભિષ્વઙ્ગં તસ્ય તસ્યામ્ અમન્યત ॥

સાપિ તં વીક્ષ્ય રાજાનં શુભશારીરલક્ષણમ્ ।
પુરુષાતિશયો ઽપૂર્વઃ કો ઽયં સ્યાદ્ ઇત્ય્ અચિન્તયત્ ॥

વિવેશ ચામ્બિકાધામ પૂજાયૈ સા નૃપો ઽપિ સઃ ।
જગામોદ્યાનમ્ આદાય સત્ત્વશીલમ્ અવજ્ઞયા ॥

ક્ષણાચ્ ચ કૃતપૂજા સા નિરગાદ્ દૈત્યકન્યકા ।
યાચિત્વા સત્પતિપ્રાપ્તિં દેવ્યા ગર્ભગૃહાન્તરાત્ ॥

નિર્ગત્ય સા જગાદૈકાં સખીં સખિ ગવેષ્યતામ્ ।
યો ઽસાવ્ ઇહ મયા દૃષ્ટો મહાત્મા ક્વ સ તિષ્ઠતિ ॥

આતિથ્યં ગૃહ્યતામ્ એત્ય પ્રસાદઃ ક્રિયતાં ત્વયા ।
ઇતિ ચૈષો ઽર્થ્યતાં પૂજ્યઃ પુમાન્ કો ઽપ્ય્ ઉત્તમો હ્ય્ અસૌ ॥

એવં સખી તયોક્તા સા વિચિત્યોદ્યાનવર્તિને ।
સ્વસ્વામિનીનિદેશં તં પ્રહ્વા તસ્મૈ ન્યવેદયત્ ॥

તચ્ છ્રુત્વા સ નૃપો વીરઃ સાવહેલમ્ ઉવાચ તામ્ ।
એષૈવાતિથ્યમ્ અસ્માકમ્ અન્યત્ કિમ્ ઉપયુજ્યતે ॥

એતચ્ છ્રુત્વા તયા ગત્વા સખ્યા સા શ્રાવિતા તદા ।
મેને માન્યમ્ ઉદારં તં સર્વથા દૈત્યકન્યકા ॥

તતશ્ ચાકૃષ્યમાનેવ ધૈર્યપાશેન તેન સા ।
નૃપેણ માનુષાયોગ્યે ઽપ્ય્ આતિથ્યે નિઃસ્પૃહાત્મના ॥

પત્યર્થં પાર્વતીસેવાપરિપાકસમર્પિતમ્ ।
મત્વા તત્ સ્વયમ્ ઉદ્યાનં વિવેશાસુરપુત્રિકા ॥

વિચિત્રશકુનાલાપૈર્ વાતાઞ્ચિતલતાભુજૈઃ ।
વિકીર્ણકુસુમૈર્ આરાન્ નન્દ્યમાનેવ પાદપૈઃ ॥

ઉપગમ્ય ચ સા તત્ર યથાવત્ પ્રશ્રયાનતા ।
આતિથ્યગ્રહણાર્થં તં પ્રાર્થયામાસ પાર્થિવમ્ ॥

તતઃ સ સત્ત્વશીલં તમ્ ઉદ્દિશ્યોવાચ તાં નૃપઃ ।
અનેન કથિતાં દેવીમ્ ઇહાહં દ્રષ્ટુમ્ આગતઃ ॥

ગૌરીં ધ્વજપથપ્રાપ્યપરમાદ્ભુતકેતનામ્ ।
સા દૃષ્ટા તદનુ ત્વં ચ કાન્યાતિથ્યાર્થિતાત્ર નઃ ॥

તચ્ છ્રુત્વા સાબ્રવીત્ કન્યા કૌતુકાત્ તર્હિ વીક્ષિતુમ્ ।
આગમ્યતાં દ્વિતીયં મે પુરં ત્રિજગદદ્ભુતામ્ ॥

એવમ્ ઉક્તવતીં તાં ચ સ વિહસ્ય નૃપો ઽબ્રવીત્ ।
તદ્ અપ્ય્ અનેનૈવોક્તં મે યત્ર સા સ્નાનવાપિકા ॥

તતઃ સા કન્યકાવાદીદ્ દેવ મા સ્મૈવમ્ આદિશ ।
ન વિડમ્બનશીલાહં કા વા પૂજ્યે વિડમ્બના ॥

અહં હિ સત્ત્વોત્કર્ષેણ યુષ્માકં કિમ્કરીકૃતા ।
તન્મમ પ્રાર્થનાભઙ્ગં નૈવૈવં કર્તુમ્ અર્હથ ॥

એતચ્ છ્રુત્વા તથેત્ય્ ઉક્ત્વા સત્ત્વશીલસખઃ સ તત્ ।
પ્રભામણ્ડલકોપાન્તં યયૌ રાજા તયા સહ ॥

અપાવૃતકવાટે ચ તસ્મિન્ન્ અન્તસ્ તથૈવ સઃ ।
પ્રવેશિતો દદર્શાસ્યાસ્ તદ્ દિવ્યમ્ અપરં પુરમ્ ॥

નિત્ય સંનદ્ધસર્વઋતુ સદાપુષ્પફલદ્રુમમ્ ।
મેરુપૃષ્ઠમ્ ઇવાશેષં નિર્મિતં રત્નકાઞ્ચનૈઃ ॥

રત્નાસને મહાર્હે તં રાજાનમ્ ઉપવેશ્ય સા ।
યથોચિતોપનીતાર્ઘ્યા દૈત્યરાજસુતાબ્રવીત્ ॥

કન્યાહમ્ અસુરેન્દ્રસ્ય કાલનેમેર્ મહાત્મનઃ ।
ચક્રાયુધેન ચ સ મે સ્વઃગતિં પ્રાપિતઃ પિતા ॥

વિશ્વકર્મકૃતં ચેદં પૈતૃકં મે પુરદ્વયમ્ ।
ન જરાત્ર ન મૃત્યુશ્ ચ બાધતે સર્વકામદે ॥

ઇદાનીં ચ પિતા ત્વં મે સપુરાહં વશે તવ ।
ઇત્ય્ અર્પિતાત્મસર્વસ્વાં તામ્ ઉવાચ સ ભૂપતિઃ ॥

યદ્ય્ એવં તત્ સુતે હ્ય્ અસ્મૈ મયા દત્તાસ્ય્ અનિન્દિતે ।
સત્ત્વશીલાય વીરાય સુહૃદે બાન્ધવાય ચ ॥

એવં દેવીપ્રસાદેન મૂર્તેનેવ નૃપેણ સા ।
ઉક્તા ગુણજ્ઞા વિનતા તત્ તથેત્ય્ અન્વમન્યત ॥

તતઃ કૃતાર્થં તં તસ્યાઃ કૃતપાણિગ્રહં નૃપઃ ।
દત્તાસુરપુરૈશ્વર્યં સત્ત્વશીલમ્ ઉવાચ સઃ ॥

બુક્તયોર્ આમલકયોસ્ તયોર્ એકં મયા તવ ।
સંશોધિતમ્ અસંશુદ્ધાદ્ ઋણી તે ઽહં દ્વિતીયતઃ ॥

ઇતિ પ્રણતમ્ ઉક્ત્વા તં દૈત્યપુત્રીં જગાદ તામ્ ।
માર્ગો મે દર્શ્યતાં યેન સ્વપુરીં પ્રાપ્નુયામ્ ઇતિ ॥

તતો ઽપરાજિતં નામ ખડ્ગં ભક્ષ્યં ફલં ચ સા ।
એકં જરામૃત્યુહરં તસ્મૈ દૈત્યસુતા દદૌ ॥

તાભ્યાં યુક્તસ્ તયોક્તાયાં વાપ્યં મગ્નઃ સ્વદેશતઃ ।
ઉત્થાય સર્વસંસિદ્ધકામો ઽભૂત્ સ ક્રમાન્ નૃપઃ ॥

સત્ત્વશીલો ઽપિ દૈત્યસ્ત્રીપુરરાજ્યં શશાસ સઃ ।
તદ્ બ્રૂહિ કો ઽબ્ધિપતને દ્વયોઃ સત્ત્વાધિકો ઽનયોઃ ॥

ઇતિ શ્રુત્વા તથા પ્રશ્નં વેતાલાચ્ છપભીતિતઃ ।
સ ત્રિવિક્રમસેનસ્ તં ભૂપતિઃ પ્રત્યભાષત ॥

એતયોઃ સત્ત્વશીલો ઽત્ર સ મે સત્ત્વાધિકો મતઃ ।
સ હ્ય્ અવિજ્ઞાતતત્ત્વાર્થો નિરાસ્થઃ પતિતો ઽમ્બુધૌ ॥

રાજા તુ તત્ત્વં વિજ્ઞાય વિવેશામ્ભઃધિમ્ આસ્થયા ।
દૈત્યકન્યાં ચ નાવઞ્છદ્ અસાધ્યા સ્પૃહયેતિ સઃ ॥

ઇતિ તસ્યાકર્ણ્ય વચો નિરસ્તમૌનસ્ય ભૂપતેઃ સ્કન્ધાત્ ।
સ જગામ પૂર્વવત્ તં વેતાલઃ શિંશપાતરું સ્વપદમ્ ॥

રાજાપિ તથૈવ સ તં પુનર્ અપ્ય્ આનેતુમ્ અનુજગામ જવાત્ ।
પ્રારબ્ધે હ્ય્ અસમાપ્તે કાર્યે શિથિલીભવન્તિ કિં સુધિયઃ ॥