કાઠકસંહિતા · અધ્યાય 37
અથ સપ્તત્રિંશં સ્થાનકમ્ ।
સવાઃ।
પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા અસ્માદપાક્રામઁસ્તા અકામયતોપ માવર્તેરન્નિતિ સ એતમોદનમપચત્ સોઽન્નમેવ ભૂત્વૈકધાતિષ્ઠત્ તા અન્યત્રાન્નમવિત્ત્વા તાઃ પ્રજાપતિમેવૈકધાન્નાદ્યાયાભિસમાવર્તન્ત યાવતીર્હ વૈ કિયતીશ્ચ પ્રજા વાચં વદન્તિ તા એનમેકધાન્નાદ્યાયાભિસમાવર્તન્તે ય એતેનાભિષિચ્યતે સ એષ ઓદનસવો રાડસિ વિરાડસીત્યેતાનીવ સર્વાણિ ભવન્તિ સર્વાણ્યન્નાનિ ભવન્તિ સર્વે પુરુષાસ્સર્વાણ્યેવાન્નાન્યવરુન્દ્ધે સર્વાન્ પુરુષાન્ હિરણ્યં બ્રહ્મણે દદાતિ તેજસ્તેન પરિક્રીણાતિ તિસૃધન્વં રાજન્યાયૌજસ્તેન પરિક્રીણાત્યષ્ટ્રાં વૈશ્યાય પુષ્ટિં તેન પરિક્રીણાતિ માષકમણ્ડલુઁ શૂદ્રાયાયુસ્તેન પરિક્રીણાતિ હિરણ્યમાબધ્નાતિ તદેવાસ્મિન્ પ્રતિષ્ઠાપયતિ॥ યદોદનં પ્રાશ્નાત્યેતદેવ સર્વમવરુધ્ય તદસ્મિન્નેકધા દધાતિ રોહિણ્યાં ક્રિયતે યદ્ બ્રાહ્મણા રોહિણી તસ્માદ્યદુદ્યતિ સૂર્યે ક્રિયત એતદ્વૈ પ્રજાપતે રૂપં યર્હ્યેષ ઉદેતિ સર્વા વા એતં પ્રજાઃ પ્રતિનન્દન્તિ દિદૃક્ષેણ્યો હ દર્શનીયો ભવત્યવેત્યોઽવભૃથા૩ નાવેત્યા૩ ઇતિ મીમાઁસન્તે યદ્દર્ભપિઞ્જૂલૈઃ પાવયતિ તદેવાવૈતિ તદુ નાવૈત્યુભયમેવ કરોતિ દ્વાભ્યાં પાવયતિ દ્વે સત્યં ચાનૃતં ચ સત્યેનૈવાસ્યાનૃતં પાવયતિ દ્વૌ પ્રાણશ્ચાપાનશ્ચ ત્રિભિઃ પાવયતિ ત્રિષત્યા હિ દેવા અથો ત્રયો હિ પ્રાણાઃ પ્રાણો વ્યાનોઽપાનઃ પઞ્ચભિઃ પાવયત્યપાં વા એતદોષધીનાં તેજો યદ્દર્ભા યદ્દર્ભપિઞ્જૂલૈઃ પાવયત્યપામેવૈનમોષધીનાં તેજસાભિષિઞ્ચતિ
આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલસ્સૌમ્યશ્ચરુસ્સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલો બાર્હસ્પત્યશ્ચરુરગ્નીષોમીય એકાદશકપાલસ્સારસ્વતશ્ચરુર્વારુણો યવમયો દશકપાલો દ્યાવાપૃથિવ્ય એકકપાલો યદાગ્નેય આગ્નેયો હિ બ્રાહ્મણો યત્ સૌમ્યસ્સૌમ્યો હિ બ્રાહ્મણો યત્ સાવિત્રઃ પ્રસવાયૈવ સાવિત્રો યદ્બાર્હસ્પત્યો બ્રહ્મ વૈ બૃહસ્પતિરેતદ્બ્રાહ્મણસ્ય વાક્પત્યં યદગ્નીષોમીય આગ્નેયો હિ સૌમ્યો બ્રાહ્મણસ્તૌ યદા સંગચ્છેતે અથ વીર્યાવાન્ ભવતિ યત્ સારસ્વતો વાગ્વૈ સરસ્વત્યેતદ્બ્રાહ્મણસ્ય પ્રત્યક્ષં વાક્પત્યં યદ્વારુણો નિર્વરુણત્વાયૈવ વારુણો યો હ્યેવ કશ્ચ સન્ સૂયતે સ વારુણો યદ્ દ્યાવાપૃથિવ્ય ઇન્દ્રો વૈ વૃત્રાય વજ્રમુદયચ્છત તં દ્યાવાપૃથિવી નાન્વમન્યેતાં તમેતેન ભાગધેયેનાન્વમન્યેતાં વજ્રસ્ય વા એષોઽનુમાનોઽનુમતવજ્રસ્સૂયાતા ઇતિ યદષ્ટૌ હવીઁષ્યષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી બ્રહ્મ ગાયત્રી બ્રહ્મણા સૂયાતા ઇતિ કૃષ્ણાજિનેઽધ્યભિષિચ્યત ઋક્સામયોર્વા એતદ્રૂપં યત્ કૃષ્ણાજિનમૃક્સામયોરેવાધ્યભિષિચ્યતે હિરણ્યેન ઘૃતમુત્પુનાતિ તેજસ એવ રુચે યદ્ ઘૃતેનાધ્યભિષિચ્યતે તેન હ શ્રેષ્ઠ્યં પ્રાપ્નોતિ
આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલઃ પૌષ્ણશ્ચરુસ્સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલો વૈશ્વદેવશ્ચરુસ્ત્વાષ્ટ્રોઽષ્ટાકપાલો વારુણો યવમયો દશકપાલો મારુતસ્સપ્તકપાલો મારુતી પૃશ્નિર્વશા યદાગ્નેય ઋદ્ધ્યા એવાગ્નેયોઽગ્નિમુખા હ્યૃદ્ધિર્યત્ પૌષ્ણઃ પુષ્ટિર્વૈ પૂષા પુષ્ટિર્વૈશ્યસ્ય યત્ સાવિત્રઃ પ્રસવાયૈવ સાવિત્રો યદ્વૈશ્વદેવો વૈશ્વદેવો હિ વૈશ્યો યત ત્વાષ્ટ્રસ્ત્વષ્ટા હિ રૂપાણિ વિકરોતિ યદ્વારુણો નિર્વરુણત્વાયૈવ વારુણો યો હ્યેવ કશ્ચ સન્ સૂયતે સ વારુણો યન્મારુતો મારુતો હિ વૈશ્યો યત્ સપ્ત હવીઁષિ સપ્ત હિ મરુતોઽથૈષા મારુતી પૃશ્નિર્વશા તસ્યા અગ્નયે સમવત્તં ભવત્યથાભિષિચ્યતે વિડ્વૈ મરુતો વિશ એવ મધ્યતોઽભિષિચ્યતે તસ્માદેષ વિશઃ પ્રિયો વિશો હિ મધ્યતોઽભિષિચ્યત ઋષભચર્મેઽધ્યભિષિચ્યતે સ હિ પ્રજનયિતા પ્રજનનાય દધ્નાભિષિચ્યતે મૃદુ દધિ મૃદુમેવૈનં કરોતિ
નરાશઁસસ્ય મહિમાનમેષામુપસ્તોષામ યજતસ્ય યજ્ઞૈઃ।
યે સુક્રતવશ્શુચયો ધિયંધાસ્સ્વદન્તિ દેવા ઉભયાનિ હવ્યા ॥
યો વૈ સોમેન યજતે સ દેવસવો યઃ પશુના યજતે સ દેવસવો ય ઇષ્ટ્યા યજતે સ મનુષ્યસવ એતં વૈ પૃથ્વ્યૈ દેવા અન્વમન્યન્ત તેનૈનમભ્યભિષિઞ્ચન્ સોઽપ્યારણ્યાનાં પશૂનામસૂયત યાવતીર્હ વૈ કિયતીશ્ચ પ્રજા વાચં વદન્તિ તાસાઁ સર્વાસાઁ સૂયતે ય યતેનાભિષિચ્યતે નિહ્નુત્યૈવૈતદભિષિચ્યતે નારાશઁસ્યર્ચા મનુષ્યા હિ નરાશઁસો યત્ કિંચ રાજસૂયેઽનુત્તરવેદિકં તદત્ર સર્વં ક્રિયતેઽથૈષ મારુત એકવિઁશતિકપાલસ્તસ્યાગ્નયે સમવત્તં ભવત્યથાભિષિચ્યતે ત્રિર્વૈ સપ્ત સપ્ત મરુતો વિણ્મરુતો વિશ એવ મધ્યતોઽભિષિચ્યતે તસ્માદેષ વિશઃ પ્રિયો વિશો હિ મધ્યતોઽભિષિચ્યતે
સં તે પયાઁસિ સમુ યન્તુ વાજાસ્સં વૃષ્ણ્યાન્યભિમાતિષાહઃ ।
આપ્યાયમાનો અમૃતાય સોમ દિવિ શ્રવાઁસ્યુત્તમાનિ ધિષ્વ ॥
ન વૈ સોમેન સોમસ્ય સવોઽસ્ત્યભિષિક્તો હિ સોમો ઘ્નન્તિ હિ સોમં ન હિ હતસ્સૂયતે સૌમ્યા ત્રિષ્ટુભાભિષિચ્યતે સા હિ સોમસવસ્સૌમ્યાઁ સૂતવશાયામધ્યભિષિચ્યતે સા હિ રેતોધા રેતસ્સોમો યત્ કિંચ રાજસૂયેઽન્યત્ સ્તોમેભ્યસ્તદત્ર સર્વં ક્રિયતેઽથૈષ મારુત એકવિઁશતિકપાલસ્તસ્યાગ્નયે સમવત્તં ભવત્યથાભિષિચ્યતે ત્રિર્વૈ સપ્ત સપ્ત મરુતો વિણ્મરુતો વિશ એવ મધ્યતોઽભિષિચ્યતે તસ્માદેષ વિશઃ પ્રિયો વિશો હિ મધ્યતોઽભિષિચ્યતે
યદ્વૈ રાજસૂયઁ સ વરુણસવો યદ્વાજપેયઁ સ સમ્રાટ્ સવઃ પ્રજાપતિસ્સામ્રાજ્યં પરમેષ્ઠી સ્વારાજ્યં ગૌરેવ સ એષ ગોસવો યથેવ હ ગૌરેવમિવ ભવતિ ય એતેનાભિષિચ્યતે પ્રતિદુહાભિષિચ્યતે તદ્ધિ સ્વારાજ્યં બૃહત્સામ તદ્ધિ સ્વારાજ્યમયુતં દક્ષિણા તદ્ધિ સ્વારાજ્યં પવમાને કણ્વરથંતરં પ્રોહન્તિ દક્ષિણત આહવનીયસ્યાનુદ્ધતેઽભિષિચ્યત ઇયં વૈ ગૌરસ્યા એવાનન્તર્હિતોઽભિષિચ્યતે ષટ્ત્રિંશસ્સ્તોમો ભવતિ પશુસ્તોમો વા એષ તેન ગોસવઃ
ત્રિવૃત્સ્તોમો બ્રહ્મવર્ચસં વૈ ત્રિવૃદ્બ્રહ્મવર્ચસેનૈવાભિષિચ્યતે રથંતરઁ સામ બ્રહ્મવર્ચસં વૈ રથંતરં બ્રહ્મવર્ચસેનાભિષિચ્યતેઽગ્નિષ્ટોમસ્સ્તોમો બ્રહ્મવર્ચસં વા અગ્નિષ્ટોમો બ્રહ્મવર્ચસેનૈવાભિષિચ્યતે પ્રવર્ગ્યઃ પ્રવૃજ્યતે બ્રહ્મવર્ચસં વૈ પ્રવર્યોવર બ્રહ્મવર્ચસેનૈવાભિષિચ્યતે પરિસ્રજી હોતારુણો મિર્મિરસ્ત્રિશુક્રિય એતદ્વૈ બ્રહ્મવર્ચસસ્ય રૂપં રૂપેણૈવ બ્રહ્મવર્ચસમવરુન્દ્ધ એકં વા એતત્ સવનં યદેકસ્સ્તોમ એકં છન્દ એકાદશૈ - કાદશાનુસવનં દદ્યાત્ સવનાનાં વ્યાવૃત્ત્યૈ ત્રયસ્ત્રિંશત્ સંપદ્યન્તે ત્રયસ્ત્રિંશદ્દેવતા દેવતા એવાવરુન્દ્ધેઽશ્વં ચતુસ્ત્રિંશં દદાતિ પ્રજાપતિશ્ચતુસ્ત્રિઁશઃ પ્રજાપતિમેવાપ્નોતિ બૃહસ્પતયે વૈ દેવા ન શ્રદદધત તમેતેન પ્રજાપતિરયાજયત્ તતોઽસ્મૈ શ્રદદધત સ એષ બૃહસ્પતિસવો બ્રહ્મવર્ચસકામ એતેન યજેત બ્રહ્મવર્ચસી ભવતિ તસ્યૈષૈવ નિયતિઃ પ્રજાસ્સર્વા બ્રાહ્મણીર્બ્રહ્મવર્ચસિનીર્ભવન્તિ
પઞ્ચદશસ્સ્તોમ ઓજો વૈ વીર્યં પઞ્ચદશ ઓજસૈવ વીર્યેણાભિષિચ્યતે બૃહત્સામૌજો વૈ વીર્યં બૃહદોજસૈવ વીર્યેણાભિષિચ્યત ઉક્થ્યસ્સ્તોમ ઓજો વૈ વીર્યમુક્થાન્યોજસૈવ વીર્યેણાભિષિચ્યત ઐન્દ્રઁ સ્તોત્રં ચ શસ્ત્રં ચ ત્રૈષ્ટુભાઃ પવમાના ઓજો વૈ વીર્યં ત્રિષ્ટુબોજસૈવ વીર્યેણાભિષિચ્યત ઇન્દ્રં વૈ સર્વા મૃધસ્સર્વા નાષ્ટ્રાસ્સર્વાણિ રક્ષાઁસ્યજિઘાઁસઁસ્તમેતેન પ્રજાપતિરયાજયત્ સ સર્વા મૃધસ્સર્વા નાષ્ટ્રાસ્સર્વાણિ રક્ષાઁસ્યતરદિન્દ્રો યજમાનો યદેતેન યજતે સર્વા એવ મૃધસ્સર્વા નાષ્ટ્રાસ્સર્વાણિ રક્ષાઁસિ તરતિ સ એષ ઇન્દ્રસવઃ
સાવીર્હિ દેવ પ્રથમાય પિત્રે વર્ષ્માણમસ્મૈ વરિમાણમસ્મૈ ।
અથાસ્મભ્યઁ સવિતર્વાર્યાણિ દિવે દિવ આસુવા ભૂરિ પશ્વઃ ॥
ભૂતો ભૂતેષુ ચરતિ પ્રવિષ્ટસ્સ ભૂતાનામધિપતિર્બભૂવ ।
તસ્ય મૃત્યોશ્ચરતિ રાજસૂયઁ સ રાજા રાજ્યમનુમન્યતામિદમ્ ॥
યેભિશ્શિલ્પૈઃ પપ્રથાનામદૃઁહદ્યેભિર્દ્યામભ્યપિઁશત્ પ્રજાપતિઃ ।
યેભિર્વાચં વિશ્વરૂપેભિરવ્યયઁસ્તેનેમમગ્ર ઇહ વર્ચસા સમઙ્ગ્ધિ ॥
યેભિરાદિત્યસ્તપતિ પ્ર કેતુભિર્યેભિસ્સૂર્યો દદૃશે ચિત્રભાનુઃ ।
યેભિર્વાચં પુષ્કલેભિરવ્યયઁસ્તેનેમમગ્ર ઇહ વર્ચસા સમઙ્ગ્ધિ ॥
આયં ભાતુ શવસા પઞ્ચ કૃષ્ટીરિન્દ્ર ઇવ જ્યેષ્ઠૌ ભવતુ પ્રજાનામ્ ।
અસ્મિન્નસ્તુ પુષ્કલં ચિત્રભાન્વાયં પૃણાતુ રજસા વિમાનમ્ ॥
યત્ તે શિલ્પં કશ્યપ રોચનાવદિન્દ્રિયાવત્ પુષ્કલં ચિત્રભાનુ ।
યસ્મિન્ સૂર્યા અર્પિતાસ્સપ્ત સાકં તસ્મિન્ રાજાનમધિ વિશ્રયેમમ્ ॥
વ્યાઘ્રો વૈય્યાઘ્રે અધિ વિક્રમસ્વ દિશો મહીઃ ।
વિશસ્ત્વા સર્વા વાઞ્છન્ત્વાપો દિવ્યાઃ પયસ્વતીઃ ॥
યા આપો દિવ્યાઃ પયસા સંબભૂવુર્યા અન્તરિક્ષ્યા ઉત પાર્થિવાસઃ ।
તાસાં ત્વા સર્વાસાં રુચાભિષિઞ્ચામિ વર્ચસા ॥
અભિ ત્વા વર્ચસાસિચં યજ્ઞેન પયસા સહ ।
યથાસો મિત્રવર્ધનસ્તથા ત્વા સવિતા કરત્ ॥
ઇન્દ્રં વિશ્વા અવીવૃધન્ સમુદ્રવ્યચસં ગિરઃ।
રથીતમં રથીનાં વાજાનાઁ સત્પતિં પતિમ્ ॥
અભિ પ્રેહિ વીરયસ્વોગ્રશ્ચેત્તા સપત્નહા । આતિષ્ઠ મિત્રવર્ધનસ્તુભ્યં દેવા અધિબ્રુવન્ ॥
આતિષ્ઠ વૃત્રહન્ રથં યુક્તા તે બ્રહ્મણા હરી ।
અર્વાચીનઁ સુ તે મનો ગ્રાવા કૃણોતુ વગ્નુના॥
આતિષ્ઠન્તં પરિ વિશ્વે અભૂષચ્છ્રિયો વસાનશ્ચરતિ સ્વરોચિઃ ।
મહત્ તદસ્યાસુરસ્ય નામા વિશ્વરૂપો અમૃતાનિ તસ્થૌ ।
અનુ ત્વેન્દ્રો મદત્વનુ બૃહસ્પતિરનુ સોમો અન્વગ્નિરાવીત્ ।
અનુ ત્વા વિશ્વે અવન્તુ દેવાસ્સપ્ત રાજાનો ય ઉદાભિષિક્તાઃ ॥
અનુ ત્વા મિત્રાવરુણા ઇહાવતામનુ દ્યાવાપૃથિવી ઓષધીભિઃ ।
સુર્યોઽહોભિરનુ ત્વાવતુ ચન્દ્રમા નક્ષત્રૈરનુ ત્વાવીત્ ॥
દ્યૌશ્ચ ત્વા પૃથિવીં ચ પ્રચેતસા યજ્ઞો બૃહદ્દક્ષિણા ત્વા પિપર્તુ ।
અનુ સ્વધા ચિકિતે સોમો અગ્નિરનુ ત્વાવતુ સવિતા સવેન ।
એના વ્યાઘ્રં પરિષસ્વજાનઁ સિઁહઁ હિન્વન્તિ મહતે ધનાય ।
મર્મૃજ્યન્તે દ્વીપિનમપ્સ્વન્તરરુષં ન સુભ્વસ્તસ્થિવાઁસમ્
બોધશ્ચ મા પ્રતીબોધશ્ચ પુરસ્તાદ્ગોપાયતામસ્વપ્નશ્ચ માનવદ્રાણશ્ચ દક્ષિણતો ગોપાયતાં ગોપાયમાનશ્ચ મા રક્ષમાણશ્ચ પશ્ચાદ્ગોપાયતાં જાગૃવિશ્ચ મારુન્ધતી ચોત્તરાદ્ગોપાયતામ્ ॥
અનમિત્રં નો અધરાગનમિત્રમુદક્ કૃધિ । ઇન્દ્રાનમિત્રં નઃ પશ્ચાદનમિત્રં પુરસ્કૃધિ ॥
અનમિત્રૈરહોભિસ્સચીમહિ વિશ્વે દેવા અનમિત્રા ન ઉષસસ્સન્તુ નિમ્રુચઃ ॥ યાષ્ષડુર્વીઃ પઞ્ચ પ્રદિશસ્તા નઃ પાન્તુ મિત્રધા નો મિત્રે દધાતા અભયં નો અસ્તુ ॥
યે રાત્રીમનુતિષ્ઠથ યે ચ ભૂતેષુ જાગૃથ । પશૂન્ યે સર્વાન્ રક્ષથ તે ન આત્મસુ જાગૃત ॥
બોધ પ્રતિબોધાસ્વપ્નાનવદ્રાણ ગોપાયમાન રક્ષમાણ જાગૃવેઽરુન્ધતિ યે દેવાસ્તનૂપાસ્સ્થ તે મ ઇહ તન્વં પાત બોધ પ્રતીબોધેત્યસૌ વા આદિત્યો બોધોઽગ્નિઃ પ્રતીબોધોઽસ્વપ્નાનવદ્રાણેતિ ચન્દ્રમા વા અસ્વપ્નો યઃ પવતે સોઽનવદ્રાણો ગોપાયમાન રક્ષમાણેત્યહર્વૈ ગોપાયમાનો રાત્રી રક્ષમાણો જાગૃવેઽરુન્ધતીતિ યજ્ઞો વૈ જાગૃવિર્દક્ષિણારુન્ધત્યેતે વૈ દેવા રાષ્ટ્રભૃતસ્તાનેવેટ્ટ આત્મનો ગોપીથાય
યે રાષ્ટ્રભૃતો યે રાષ્ટ્રસ્યાનુભર્તારસ્તેભ્યો રાષ્ટ્રીયઃ પરિદેય ઇમે વાવ તે પ્રાણાસ્તેભ્ય એવૈનં પરિદદાતિ તેષામેતાઃ પત્ન્યસ્તાનેતા અનુ તાભ્યોઽત્રાપિ કાર્યં તાભ્ય એવૈતત્ ક્રિયતે તા હ્યેતા અનુ પુરોધાકામ: કુર્વીત બ્રહ્મ ચૈવ ક્ષત્રં ચ સયુજૌ કરોતિ યદિ ક્ષત્રમભિચરેત્ સ ન ઇદં બ્રહ્મ પાત્વિતિ બ્રૂયાન્ન ક્ષત્રમપિ બ્રહ્મણિ વૈ ક્ષત્રં પ્રતિષ્ઠિતં બ્રહ્મણ એવ ક્ષત્રમન્તરેતિ તાજક્ પ્રધન્વત્યપરુરુત્સ્યમાનઃ કુર્વીત સંગ્રામે કુર્વીત યે રાષ્ટ્રભૃતો યે રાષ્ટ્રસ્યાનુભર્તારસ્તાનેવોપાસરત્ તેઽસ્મૈ રાષ્ટ્રમનુબિભ્રતિ ય એષાં લોકાનાં દ્વન્દ્વં રાષ્ટ્રભૃતો વેદ નાસ્ય રાષ્ટ્રં વ્યથતે ॥ અગ્નિશ્ચાસ્યા મનશ્ચ વાયુશ્ચાન્તરિક્ષસ્ય યજ્ઞશ્ચ સૂર્યશ્ચ દિવશ્ચન્દ્રમાશ્ચ સ્થસ્સપ્તથસ્સ હિ ભયાદપવહતિ ત્રિષપ્તાઃ કવચિનસ્ત્રિષપ્તા નિષઙ્ગિણસ્ત્રિષપ્તા આયુધિનસ્તેભ્યો રાષ્ટ્રીયઃ પરિદેય ઇમે વાવ તે પ્રાણાસ્તેભ્ય એવૈનં પરિદદાત્યભિતો વા અગ્નિષ્ટોમં દેવાસુરા યત્તા આસન્નગ્નિષ્ટોમે દેવા ઉક્થેષ્વસુરાસ્તે દેવા યદોક્થાન્યાગચ્છન્ યદોક્થાન્યભ્યજયન્નથેન્દ્રોઽબ્રવીત્ કશ્ચાહં ચેદમાહરિષ્યાવ ઇત્યહં ચેત્યબ્રવીદ્વરુણસ્તં વરુણોઽન્વતિષ્ઠતેન્દ્ર આહરત્ સોઽબ્રવીત્ કશ્ચાહં ચેદમાહરિષ્યાવ ઇત્યહં ચેત્યબ્રવીદ્બૃહસ્પતિસ્તં બૃહસ્પતિરન્વતિષ્ઠતેન્દ્ર આહરત્ સોઽબ્રવીત્ કશ્ચાહં ચેદમાહરિષ્યાવ ઇત્યહં ચેત્યબ્રવીદ્વિષ્ણુસ્તં વિષ્ણુરન્વતિષ્ઠતેન્દ્ર આહરદેતાભિર્વૈ દેવતાભિસ્સાયુજ્યેન દેવા અસુરાણાં રાષ્ટ્રમાદદતૈતાભિરેવ દેવતાભિસ્સાયુજ્યેન ભ્રાતૃવ્યાદ્રાષ્ટ્રમાદાય તદ્રાષ્ટ્રં કૃત્વા યે રાષ્ટ્રભૃતો યે રાષ્ટ્રસ્યાનુભર્તારસ્તેભ્ય એનત્ સંપ્રયચ્છત્યેતદ્બિભૃતૈતન્મા રિષદિત્યસૌ વા આદિત્યો રાષ્ટ્રમૃતવો રાષ્ટ્રભૃતસ્તેભ્ય એવૈનત્ સંપ્રયચ્છત્યેતદ્બિભૃતૈતન્મા રિષદિતિ ય એષ સપ્તથઃ પ્રજાપતિરેવૈષ યન્મધ્યે જુહુયાદ્વ્યવધૂન્વીતૈનં પરોગવ્યૂતિ હોતવ્યસ્તથા હૈનં ન વ્યવધૂનુત ઊર્ધ્વસ્તિષ્ઠઞ્જુહોત્યૂર્ધ્વો હિ તિષ્ઠન્ વીર્યાવત્તરઃ પૂર્ણયા સ્રુચા જુહોતિ પૂર્ણઃ પ્રજાપતિઃ પ્રજાપતિમેવાપ્નોતિ
દેવાશ્ચ વા અસુરાશ્ચ સમાવદેવ યજ્ઞેઽકુર્વત યદેવ દેવા અકુર્વત તદસુરા અકુર્વત તે દેવા એતાન્ રાષ્ટ્રભૃતોઽપશ્યઁસ્તેષામગ્નિં ચૌષધીશ્ચ પ્રથમેનાવૃઞ્જત સૂર્યં ચ મનાઁસિ ચ દ્વિતીયેન ચન્દ્રમસં ચ નક્ષત્રાણિ ચ તૃતીયેન યજ્ઞં ચ દક્ષિણાં ચ ચતુર્થેન તેઽસુરા અયજ્ઞા અદક્ષિણા અનક્ષત્રા યત્ કિંચાકુર્વત તાં કૃત્યામેવાકુર્વત તસ્માન્નાદક્ષિણં ગૃહે હવિષ્કુર્વીત યત્ કુરુતે કૃત્યાં કુરુતે પ્રજાપતિં ચર્ક્સામાનિ ચ પઞ્ચમેન વાયુમપ ઓષધીરૂર્જઁ ષષ્ઠેનૈતાવદ્વાવાસ્તિ યાવદેવાસ્તિ તદેષામેતૈરવૃઞ્જત ય એષ સપ્તથઃ પ્રજાપતિરેવૈષ તેનૈનાદ પ્રાણુદન્ત તતો દેવા અભવન્ પરાસુરા અભવન્નેતૈર્યજેત ભ્રાતૃવ્યવાનેતાવદ્વાવાસ્તિ યાવદેવાસ્તિ તદેતૈર્ભ્રાતૃવ્યસ્ય વૃઙ્ક્તે ય એષ સપ્તથઃ પ્રજાપતિરેવૈષ તેનૈનં પ્રણુદતે ભવત્યાત્મના પરાસ્ય ભ્રાતૃવ્યો ભવત્યેતૈર્યાજયેદ્રાજાનઁ સંગ્રામે સંયત્ત એતાવદ્વાવાસ્તિ યાવદેવાસ્તિ તદેષામેતૈર્વૃઙ્ક્તે ય એષ સપ્તથઃ પ્રજાપતિરેવૈષ તેનૈનાન્ પ્રણુદતે જિત્યૈ જયત્યેવૈતૈર્યાજયેદ્યદ્રાષ્ટ્રઁ શિથિલમિવાવહતઁ સ્યાત્ તેષાં યાવન્તો રથાસ્સ્યુસ્તાન્ સર્વાન્ યોજયિત્વા યશ્શ્રેષ્ઠસ્સ્યાત્ તસ્ય દક્ષિણં રથચક્રં પ્રવૃહ્ય નાડ્યાં જુહુયાદ્વીર્યં વૈ રથો વીર્યેણૈવૈષાં રાષ્ટ્ર વિસઁશ્યતિ રથચક્રં વિગૃહ્ણન્તિ વજ્રો વૈ રથો વજ્રેણૈવૈષાં પાપ્માનં વિગૃહ્ણન્તિ યદિ ક્લૃપ્તાહુતિરત્યેતિ કલ્પત એભ્યો યસ્ય નાડ્યાં જુહોતિ સ દક્ષિણા સમૃદ્ધ્યૈ
કોઽસિ કતમોઽસિ કો નામાસિ કસ્મૈ ત્વા કતમસ્મૈ ત્વા કાય ત્વા કામસ્ય ત્વાસન્નસા અપિદધામિ સ ત્વં નો દેવ ગાયત્રેણ ચ્છન્દસાહ્ને પરિપાહિ મૃડોઽસિ મૃડસે દ્વિપદે ચતુષ્પદ આદિત્યોઽસિ વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતો દેવાનાં યાતુરસિ યાતુર્મેઽસ્યસુમાદ્ધિ તં જહિ સ ત્વં નો દેવ ત્રૈષ્ટુભેન ચ્છન્દસા રાત્ર્યૈ પરિપાહિ મૃણોઽસિ મૃણામુષ્ય દ્વિપદશ્ચતુષ્પદસ્સ્કમ્ભોઽસિ વરુણસ્ય રાજ્ઞો વરુણસ્ય પાશસ્સોઽમુમહ્ને બધાન બ્લેષ્કોઽસિ નિરૃત્યાઃ પાશસ્સોઽમું રાત્ર્યૈ બધાનાગ્નયે વીતમન્યવે સ્વાહા ॥
યેનેન્દ્રો વૃત્રં નિરહઁશ્છન્દસસ્સ્વાદનુષ્ટુભઃ । તેનાહમદ્ય શઁસેનામું નિર્હન્મ્યોકસઃ
દેવાશ્ચ વા અસુરાશ્ચ સંયત્તા આસન્નસુરેષુ તર્હ્યમૃતમાસીચ્છુષ્ણે દાનવે તચ્છુષ્ણ એવાન્તરાસ્યેઽબિભર્યાન્ દેવાનામઘ્નઁસ્તદેવ તેઽભવન્ યાનસુરાણાં તાઞ્છુષ્ણોઽમૃતેનાભિવ્યાનીત્ તે સમાનન્ સ ઇન્દ્રોઽવેદસુરેષુ વા અમૃતઁ શુષ્ણે દાનવ ઇતિ મધ્વષ્ઠીલા ભૂત્વા પ્રપથેઽશયત્ તાઁ શુષ્ણોઽભિ વ્યાદદાત્ તસ્યેન્દ્રશ્શ્યેનો ભૂત્વાસ્યાદમૃતં નિરમુષ્ણાત્ તસ્માદેષ વયસાં વીર્યાવત્તમ ઇન્દ્રસ્ય હ્યેષૈકા તનૂરમૃતમેષ બિભર્તિ ય એવં વેદ યં કામયેતામયાવિનં જીવેદિતિ તં વ્યાદાયાભિવ્યન્યાદમૃતેનૈવૈનમભિવ્યનિતિ જીવતિ સર્વમાયુરેતિ ન પુરાયુષઃ પ્રમીયતે ॥ દેવાશ્ચ વા અસુરાશ્ચ સંયત્તા આસઁસ્તે દેવા અસુરાનઘ્નઁસ્તેષાં ય ઉદશિષ્યન્ત તે દેવાનન્વરોહઁસ્ત એનાન્ વૃઞ્જાનાઃ પ્રત્યસ્યમાના આયઁસ્તે દેવાસ્સમિતિમકુર્વત ત એતૌ બ્રહ્મયાતું ચ દેવયાતું ચાપશ્યઁસ્તા એભ્યઃ પ્રત્યવાસૃજઁસ્તા એનાન્નિરદહતાં તા એનાન્ વૃઞ્જાનૌ પ્રત્યસ્યમાના ઐતાં તેષાં યેઽત્યમુચ્યન્ત તે મનુષ્યાન્ પ્રાવિ શઁસ્તજ્જન્માનો યાતુધાનાઃ ક્રવ્યાદ ઇતરે ન હ વા અસ્ય યાતુધાના ન ક્રવ્યાદો ન પિશાચા ન રક્ષાઁસીશતે નૈનઁ શપ્તં નાભિચરિતમાગચ્છતિ ય એવં વેદ ॥ તદ્યદ્યેનં યાતુધાન ઇતિ બ્રૂયુર્નાપહ્નુવીતૈતૌ હ્યેવ તસ્ય યાતૂ કોઽસિ કતમોઽસીત્યેષ વૈ બ્રહ્મયાતુસ્તસ્મા એવૈનમપિદધાતિ સ ત્વં નો દેવ ગાયત્રેણ ચ્છન્દસાહ્ને પરિપાહીત્યહ્ન એવાત્માનં પરિદદાતિ મૃડોઽસિ મૃડસે દ્વિપદે ચતુષ્પદ ઇતિ દ્વિપદશ્ચૈવાસ્મૈ ચતુષ્પદશ્ચ પશૂન્ પરિદદાત્યાદિત્યોઽસિ વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતો દેવાનાં યાતુરસિ યાતુર્મેઽસ્યસુમદ્ધિ તં જહીત્યેષ વૈ દેવયાતુસ્તસ્મા એવૈનમપિદધાતિ સ ત્વં નો દેવ ત્રૈષ્ટુભેન ચ્છન્દસા રાત્ર્યૈ પરિપાહીતિ રાત્ર્યા એવાત્માનં પરિદદાતિ મૃણોઽસિ મૃણામુષ્ય દ્વિપદશ્ચતુષ્પદ ઇતિ દ્વિપદશ્ચૈવાસ્મૈ ચતુષ્પદશ્ચ પશૂનપિદધાતિ ॥ સ્કમ્ભોઽસિ બ્લેષ્કોઽસીત્યેતૌ વૈ યમશ્વા અહશ્ચ રાત્રી ચ તા ઇદં મનુષ્યાન્ વૃઞ્જાનૌ પ્રત્યસ્યમાના ઇતસ્તાભ્યામેવૈનમપિદધાતિ તા એનં વૃઞ્જાનૌ પ્રત્યસ્યમાના ઇતો યદા પ્રવ્લયવ્યથિત ઇવ મન્યેતાગ્નયે વીતમન્યવે સ્વાહેતિ જુહુયાદીશ્વરો વા અભિચરોઽશાન્તઃ પ્રત્યઙ્ઙેતા શાન્ત્યૈ
પૃથિવ્યૈ સ્વાહાન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા કામાય સ્વાહા સ્વપ્નાય સ્વાહાહ્ને સ્વાહા રાત્ર્યૈ સ્વાહા તૃપ્તસ્ત્વં તૃપ્તોઽહં તૃપ્તો મે પ્રાણસ્તૃપ્તો મે વ્યાનસ્તૃપ્તો મેઽપાનસ્તૃપ્તં મે ચક્ષુસ્તૃપ્તં મે શ્રોત્રં તૃપ્તા મે વાક્ તૃપ્તો મ આત્મા દ્યૌર્મે પિતા પૃથિવી મે માતા સૂર્યો મે ચક્ષુર્વાતો મે પ્રાણોઽસ્તૃતો નામાહમસ્મિ સ ઇદં દ્યાવાપૃથિવ્યોરાત્માનં પરિદદે તયોશ્શ્રયે તયોઃ પરાક્રમે ગોપીથાય પિપૃતં મા મા મા હિઁસિષ્ટં પાહિ દ્વિષઃ પાહિ રિષઃ પાહ્યદેવ્યા અભિશસ્ત્યા અશ્માસિ તનૂપાનસ્સ મ ઇહ તન્વં પાહિ ॥ ત્વયિ મે મર્મ બૃહસ્પતૌ પ્રાણસ્સ મા મૃત્યોઃ પાહ્યુદ્વાચમુન્મનીષામુદિન્દ્રિયમુત્પ્રજામુત્પશૂનેતઁ સ ઋચ્છતુ યો મૈતસ્યા દિશોઽભિદાસતીન્દ્રાગ્ની મૈતસ્યા દિશો ગોપાયતાં પિતરો મૈતસ્યા દિશો ગોપાયન્તુ સવિતા મૈતસ્યા દિશો ગોપાયતુ મિત્રાવરુણૌ મૈતસ્યા દિશો ગોપાયતાં બૃહસ્પતિર્મૈતસ્યા દિશો ગોપાયત્વાયુષ્ટદાયુપત્નિ સ્વધાવો ગોપા નસ્સ્થ રક્ષિતારો મા નઃ કશ્ચિત્ પ્રખાન્મા પ્રમેષ્મહિ
યાન્ વા અસુરા દેવેભ્યો ન્યદધત તાન્ દેવા અન્વપશ્યન્ યાન્ દેવા અસુરેભ્યસ્તાનસુરા નાન્વપશ્યઁસ્તતો દેવા અભવન્ પરાસુરા અભવન્ યત્રાન્યો નાનુપશ્યેત્ તદેતાન્નિદધીત ભ્રાતૃવ્યસ્યાનનુક્શાત્યૈ ભવત્યાત્મના પરાસ્ય ભ્રાતૃવ્યો ભવતિ પૃથિવ્યૈ સ્વાહાન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહેતિ ત્રય
ઇમે લોકા એભ્ય એવૈનં લોકેભ્યઃ પરિદદાતિ કામાય સ્વાહેત્યાયુર્વૈ પરમઃ કામ આયુરેવ તેન સ્પૃણોતિ સ્વપ્નાય સ્વાહેતિ યા એવૈનઁ સ્વપન્તં નાષ્ટ્રા દિપ્સન્તિ સ્વપ્ન એનં તાભ્યઃ પાત્યહ્ને સ્વાહા રાત્ર્યૈ સ્વાહેતિ દ્વૌ વા ઋતૂ અહશ્ચ રાત્રી ચ તાભ્યામેવૈનં પરિદદાતિ સપ્તૈતા આહુતીર્જુહોતિ સપ્ત પ્રાણાસ્તાનેવાસ્મિન્ દધાતિ તાનસ્મિન્નધિ વિયાતયતિ તાનસ્માદનપગાન્ કરોતિ ॥ ઘૃતેનાશ્માનમનક્ત્યેષ હ્યેતર્હ્યેતસ્યાત્મા તેજો ઘૃતં યાવાનેવાસ્યાત્મા તં તેજસાનક્તિ સર્વતોઽનક્તિ સર્વત એવૈનં તેજસા સમર્ધયતિ તૃપ્તસ્ત્વં તૃપ્તોઽહમિતિ પ્રાણાનેવાસ્યૈતન્મહિમ્નૌ વ્યાચષ્ટે પ્રાણા હિ મહિમાનો દ્યૌર્મે પિતા પૃથિવી મે માતા સૂર્યો મે ચક્ષુર્વાતો મે પ્રાણ ઇત્યેતાભ્ય એવ દેવતાભ્ય આત્માનં પરિદદાત્યસ્તૃતો નામાહમસ્મિ સ ઇદં દ્યાવાપૃથિવ્યોરાત્માનં પરિદદ ઇતિ દ્યાવાપૃથિવ્યોરેવાત્માનં પરિદત્તે તયોશ્શ્રયે તયોઃ પરાક્રમ ઇતિ યો વા અનયોઃ પરાક્રમતે ન સ વ્યથતેઽનયોરેવ પરાક્રઁસ્ત ગોપીથાય પિપૃતં મા મા મા હિઁસિષ્ટમિત્યાત્મનોઽહિઁસાયૈ પાહિ દ્વિષઃ પાહિ રિષઃ પાહ્યદેવ્યા અભિશસ્ત્યા ઇત્યાશિષમેવાશાસ્તે ॥ સર્વતોઽશ્માનં પરિહરત્યેષ હ્યેતઁ સર્વતઃ પાતીયાન્તં લોષ્ટમુદ્રુજત્યેતાવાન્ હ્યાત્મા બાહુમાત્રમવટં ખનત્યેતાવાન્ હિ પુરુષસ્તમવાધાયાથાશ્માનમથ હિરણ્યમસ્યા એવૈનમુત્તરાર્ધે નિદધાત્યનિખાતો ભવતિ નાભિં પ્રતિ નિખનતિ નાભિર્વૈ પ્રાણાન્ દાધાર યે ચોર્ધ્વા યે ચાવાઞ્ચઃ પ્રાણાનાં ધૃત્યૈ હિરણ્યેન સઁસ્પર્શયત્યમૃતં વૈ હિરણ્યમમૃતેનૈવૈનઁ સંદધાત્યુદ્વાચમુન્મનીષામમિત્યેતાનિ વા અસ્ય નિખનેત્ તાન્યેવોદ્ધરત્યાત્મમાત્રી વેદિર્ભવત્યાત્મમાત્રઁ હિ વર્મ યન્નાત્મમાત્રી સ્યાન્નાત્મને ક્રિયેતૈતાવતી પૃથિવી યાવતી વેદિરસ્યા એવૈતદન્તેષુ પુરોઽધિત દેવપુરા એવાકૃતાથો એતા એવ દેવતા એતાસાં દિશાં પરસ્પા અકૃત ગોપીથાય
ઋષયો વા ઇન્દ્રં પ્રત્યક્ષં નાપશ્યઁસ્તં વસિષ્ઠ એવ પ્રત્યક્ષમપશ્યત્ સોઽબિભેદિતરેભ્યો મર્ષિભ્યઃ પ્રવક્ષ્યતીતિ સોઽબ્રવીદ્બ્રાહ્મણં તે વક્ષ્યામિ યથા ત્વત્પુરોહિતાઃ પ્રજાઃ પ્રજનિષ્યન્તેઽથ મેતરેભ્ય ઋષિભ્યો મા પ્રવોચ ઇતિ તસ્મા એતાન્ સ્તોમભાગાનબ્રવીત્ તતો વસિષ્ઠપુરોહિતાઃ પ્રજાઃ પ્રાજાયન્ત સ્તોમો વા એતેષાં ભાગસ્તત્ સ્તોમભાગાનાઁ સ્તોમભાગત્વં રશ્મિરસિ ક્ષયાય ત્વા ક્ષયં જિન્વેતિ ક્ષયો વૈ દેવા દેવેભ્ય એવ યજ્ઞં પ્રાહ પ્રેતિરસિ ધર્મેણ ત્વા ધર્મં જિન્વેતિ ધર્મો મનુષ્યા મનુષ્યેભ્ય એવ યજ્ઞં પ્રાહાન્વિતિરસિ દિવે ત્વા દિવં જિન્વ સંધિરસ્યન્તરિક્ષાય ત્વાન્તરિક્ષં જિન્વ પ્રતિધિરસિ પૃથિવ્યૈ ત્વા પૃથિવીં જિન્વેતિ ત્રય ઇમે લોકા એભ્ય એવ લોકેભ્યો યજ્ઞં પ્રાહ વિષ્ટમ્ભોઽસિ વૃષ્ટ્યૈ ત્વા વૃષ્ટિં જિન્વેતિ વૃષ્ટિમેવાવરુન્દ્ધે પ્રવાસ્યનુવાસીતિ મિથુનમેવ કરોત્યુશિગસિ વસુભ્યસ્ત્વા વસૂઞ્જિન્વ પ્રકેતોઽસિ રુદ્રેભ્યસ્ત્વા રુદ્રાઞ્જિન્વ સુદિતિરસ્યાદિત્યેભ્યસ્ત્વાદિત્યાઞ્જિન્વેત્યષ્ટૌ વસવ એકાદશ રુદ્રા દ્વાદશાદિત્યા વાગ્દ્વાત્રિઁશી સ્વરસ્ત્રયસ્ત્રિઁશસ્ત્રયસ્ત્રિઁશદ્દેવતા દેવતાભ્ય એવ યજ્ઞં પ્રાહૌજોઽસિ પિતૃભ્યસ્ત્વા પિતૄઞ્જિન્વેતિ દેવાનેવ પિતૄનનુસંતનોતિ તન્તુરસિ પ્રજાભ્યસ્ત્વા પ્રજા જિન્વેતિ પ્રજા એવ પશૂનનુસંતનોતિ પૃતનાષાડસિ પશુભ્યસ્ત્વા પશૂઞ્જિન્વેતિ પ્રજા એવ પશૂનનુસંતનોતિ રેવદસ્યોષધીભ્યસ્ત્વૌષધીર્જિન્વેત્યોષધીષ્વેવ પશૂન્ પ્રતિષ્ઠાપયત્યભિજિદસિ યુક્તગ્રાવેન્દ્રાય ત્વેન્દ્રં જિન્વેતિ વજ્રો વૈ ષોડશી વ્યાવૃત્તોઽન્યૈર્વજ્રસ્તસ્માદેષોઽન્યૈર્વ્યાવૃત્તોઽધિપતિરસિ પ્રાણાય ત્વા પ્રાણં જિન્વેતિ પ્રાણમેવાવરુન્દ્ધે ધરુણોઽસ્યપાનાય ત્વાપાનં જિન્વેત્યપાનમેવાવરુન્દ્ધે સઁસર્પોઽસિ ચક્ષુષે ત્વા ચક્ષુર્જિન્વેતિ ચક્ષુરેવાવરુન્દ્ધે વયોધા અસિ શ્રોત્રાય ત્વા શ્રોત્રં જિન્વેતિ શ્રોત્રમેવાવરુન્દ્ધે ॥ એતદ્વૈ પુરુષમકરથાતઃ પ્રાણાનુપૈતિ પ્રજાપતિમેવ ત્રિવૃદસિ ત્રિવૃતે ત્વા સવૃદસિ સવૃતે ત્વા પ્રવૃદસિ પ્રવૃતે ત્વાનવૃદસ્યનૂવૃતે ત્વેતિ મિથુનમેવ કરોતિ સંરોહોઽસિ વિરોહોઽસિ પ્રરોહોઽસ્યનૂરોહોઽસીતિ પ્રજાપતિરેવ વસુકોઽસિ વસ્વષ્ટિરસિ વેષશ્રીરસીતિ પ્રતિષ્ઠિતિરેવ દેવસ્ય સવિતુઃ પ્રસવે બૃહસ્પતયે સ્તુતેતિ યદ્યદ્વૈ સવિતા દેવેભ્યઃ પ્રાસુવત્ તેનાર્ધ્નુવન્ સવિતૃપ્રસૂતા એવ સ્તુવન્ત્યૃધ્નુવન્તિ યસ્યૈવં વિદુષો યસ્યૈવં વિદ્વાન્ સ્તોમભાગૈર્બ્રહ્મા ભવતિ વસીયાન્ ભવતિ
સ્વાદ્વીં ત્વા સ્વાદુના તીવ્રાં તીવ્રેણામૃતામમૃતેન મધુમતીં મધુમતા સૃજામિ સઁ સોમેન સોમોઽસ્યશ્વિભ્યાં પચ્યસ્વ સરસ્વત્યૈ પચ્યસ્વેન્દ્રાય સુત્રામ્ણે પચ્યસ્વ ॥
પરીતો ષિઞ્ચતા સુતઁ સોમો ય ઉત્તમઁ હવિઃ ॥
દધન્વાન્ યો નર્યો અપ્સ્વન્તરા સુષાવ સોમમદ્રિભિઃ॥
વાયુઃ પૂતઃ પુનાતુ તે ॥
બ્રહ્મ ક્ષત્રં પવતે તેજ ઇન્દ્રિયઁ સુરયા સોમસ્સુત આસુતો મદાય ।
શુક્રેણ દેવ દેવતાઃ પિપૃગ્ધિ રસેનાન્નં યજમાનાય ધેહિ ॥
કુવિદઙ્ગ યવમન્તો યવં ચિદ્યથા દાન્ત્યનુપૂર્વં વિયૂય ।
ઇહેહૈષાં કૃણુત ભોજનાનિ યે બર્હિષો નમોવૃક્તિં ન જગ્મુઃ ॥
ઉપયામગૃહીતોઽસ્યશ્વિભ્યાં ત્વા જુષ્ટં ગૃહ્ણામિ સરસ્વત્યા ઇન્દ્રાય સુત્રામ્ણ એષ તે યોનિસ્તેજસે ત્વા વીર્યાય ત્વા બલાય ત્વા ॥
નાના હિ વાં દેવકૃતઁ સદસ્કૃતં મા સઁસૃક્ષાથાં પરમે વ્યોમન્ ।
સુરા ત્વમસિ શુષ્મિણી સોમ એષ મા મા હિઁસીસ્સ્વં યોનિમાવિશન્ ॥ ઉપયામગૃહીતોઽસ્યાશ્વિનં તેજસ્સારસ્વતં વીર્યમૈન્દ્રં બલમેષ તે યોનિર્મોદાય ત્વાનન્દાય ત્વા મહસે ત્વા ॥
યા વ્યાઘ્રં વિષૂચિકોભૌ વૃકં ચ રક્ષતિ । શ્યેનં પતત્રિણં સિઁહઁ સોમં પાત્વઁહસઃ॥ સંપૃચસ્સ્થ સં મા ભદ્રેણ પૃઙ્ક્ત વિપૃચસ્સ્થ વિ મા પાપ્મના પૃઙ્ક્ત
॥
ઇતિ શ્રીયજુષિ કાઠકે ચરકશાખાયામોરિમિકાયાં સવા નામ સપ્તત્રિંશં સ્થાનકં સંપૂર્ણમ્
મૂળ પાઠ: kāṭhakasaṃhitā (visvaraḥ) · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0