કાઠકસંહિતા · અધ્યાય 15

અથ પઞ્ચદશં સ્થાનકમ્ ।
શ્રીરાજસૂયમ્ ।
અનુમત્યા અષ્ટાકપાલો ધેનુર્દક્ષિણા યે પ્રત્યઞ્ચશ્શમ્યામતિશીયન્તે સ નૈઋત એકકપાલો ભવતિ તા ઉભૌ સહ શૃતૌ કુર્વન્તિ તયોર્નૈરૃતેન પૂર્વેણ પ્રચરન્તિ દક્ષિણા પરેત્ય સ્વકૃત ઇરિણ એકોલ્મુકં નિધાય વિસ્રઁસિકાયાઃ કાણ્ડાભ્યાં જુહોતિ જુષાણા નિઋતિર્વેતુ સ્વાહા વાસો ભિનાન્તં દક્ષિણ ય ઉદઞ્ચોઽવશીયન્તે તાનુદક્ પરેત્ય વલ્મીકવપામુદ્ધૃત્ય જુહોતીમહમમુષ્યામુષ્યાયણસ્ય ક્ષેત્રિયમવયજે સ્વાહેદમહમમુષ્યામુષ્યાયણસ્ય ક્ષેત્રિયમપિદધામીત્યપિદધાત્યાદિત્યેભ્યો ભુવદ્વદ્ભ્યો ઘૃતે ચરુર્વરો દક્ષિણાગ્નાવૈષ્ણવ એકાદશકપાલોઽનડ્વાન્ વામનો દક્ષિણાગ્નીષોમીય એકાદશકપાલો હિરણ્યં દક્ષિણૈન્દ્રાગ્ન એકાદશકપાલ ઋષભોઽનડ્વાન્ દક્ષિણાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો મહેન્દ્રીયં દધિ વાસઃ ક્ષૌમં દક્ષિણા સૌમ્યશ્શ્યામાકશ્ચરુર્બભ્રુઃ પિઙ્ગલો દક્ષિણૈન્દ્રાગ્નો દ્વાદશકપાલો વૈશ્વદેવશ્ચરુર્દ્યાવાપૃથિવ્ય એકકપાલો વત્સઃ પ્રથમજો દક્ષિણા

આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલસ્સૌમ્યશ્ચરુસ્સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલસ્સારસ્વતશ્ચરુઃ પૌષ્ણશ્ચરુર્વાયવે નિયુત્વતે પયો વા યવાગૂર્વેન્દ્રાય શુનાસીરાય દ્વાદશકપાલસ્સૌર્ય એકકપાલ ઉષ્ટારૌ દક્ષિણા સીરં વા દ્વાદશાયોગમાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો વારુણો યવમયો દશકપાલો રૌદ્રો ગાવીધુકશ્ચરુરૈન્દ્રઁ સાન્નાયં ધેનુરનડ્વાહી દક્ષિણાપાં ન્યયનાદપામાર્ગાનાહરન્તિ તાન્ સક્તૂન્ કુર્વન્તિ તાન્ પર્ણમયેન સ્રુવેણ જુહોતિ દક્ષિણા પરેત્ય સ્વકૃત ઇરિણે દેવસ્ય સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામિન્દ્રસ્યૌજસા રક્ષોહાસિ સ્વાહા હતં રક્ષોઽવધિષ્મ રક્ષો વરો દક્ષિણા ॥ યે દેવાઃ પુરસ્સદોઽગ્નિનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યસ્સ્વાહા યે દેવા દક્ષિણાત્ સદો યમનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યસ્સ્વાહા યે દેવાઃ પશ્ચાત્ સદો મરુન્નેત્રા રક્ષોહણસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યસ્સ્વાહા યે દેવા ઉત્તરાત્ સદો મિત્રાવરુણનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યસ્સ્વાહા યે દેવા ઉપરિષદસ્સોમનેત્રા અવસ્વદ્વન્તો રક્ષાહણસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યસ્સ્વાહા ॥ ઇદં મહ રક્ષોઽભિસમૂહામ્યગ્ને સંદહ રક્ષસ્સંદગ્ધં રક્ષોઽગ્નયે પુરસ્સદે રક્ષોઘ્ને સ્વાહા યમાય દક્ષિણાત્ સદે રક્ષોઘ્ને સ્વાહા મરુદ્ભ્યઃ પશ્ચાત્ સદ્ભ્યો રક્ષોભ્યસ્સ્વાહા મિત્રાવરુણાભ્યામુત્તરાત્ સદ્ભ્યાં રક્ષોભ્યાઁ સ્વાહા સોમાયોપરિષદેઽવસ્વદ્વતે રક્ષોઘ્ને સ્વાહા રથઃ પઞ્ચવાહી દક્ષિણા

અનુમત્યૈ ચરૂ રાકાયૈ ચરુસ્સિનીવાલ્યૈ ચરુઃ કુહ્વૈ ચરુર્ધાત્રે દ્વાદશકપાલઃ પષ્ઠૌહ્યપ્રવીતા દક્ષિણા પૃથિવ્યૈ સ્વાહાન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહા ચન્દ્રમસે સ્વાહા નક્ષત્રેભ્યસ્વાહાયસ્સ્વાહૌષધીભ્યસ્સ્વાહા વનસ્પતિભ્યસ્સ્વાહા પતયદ્ભ્યસ્સ્વાહા પરિપ્લવેભ્યસ્સ્વાહા ચરાચરેભ્યસ્સ્વાહા સરીસૃપેભ્યસ્સ્વાહાગ્નાવૈષ્ણવ એકાદશકપાલ ઐન્દ્રાવૈષ્ણવશ્ચરુર્વૈષ્ણવસ્ત્રિકપાલો વામનો દક્ષિણા સૌમાપૌષ્ણશ્ચરુરૈન્દ્રાપૌષ્ણશ્ચરુઃ પૌષ્ણશ્ચરુશ્શ્યામો દક્ષિણાગ્નયે વૈશ્વાનરાય દ્વાદશકપાલો હિરણ્યં દક્ષિણા વારુણો યવમયશ્ચરુરશ્વો બભ્રુર્દક્ષિણા

બાર્હસ્પત્યશ્ચરુઃ પુરોહિતસ્ય ગૃહે શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણૈન્દ્ર એકાદશકપાલો રાજ્ઞો ગૃહ ઋષભો દક્ષિણાદિત્યૈ ચરુર્મહિષ્યા ગૃહે ધેનુર્દક્ષિણા નૈરૃતશ્ચરુઃ કૃષ્ણાનાં વ્રીહીણાં નખનિર્ભિન્નાનાં પરિવૃક્ત્યા ગૃહે શ્યેની કૂટા વણ્ડાપસ્ફુરા દક્ષિણાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલસ્સેનાન્યો ગહે હિરણ્યં દક્ષિણાશ્વિનો દ્વિકપાલસ્સંગ્રહીતુર્ગૃહે સવાત્યૌ દક્ષિણા સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલઃ ક્ષત્તુર્ગૃહે શ્યેતો દાક્ષિણા વારુણો યવમયો દશકપાલસ્સૂતસ્ય ગૃહે બભ્રુર્મહાનિરષ્ટો દક્ષિણા મારુતસ્સપ્તકપાલો વૈશ્યસ્ય ગ્રામણ્યો ગૃહે પૃશ્નિઃ પષ્ટૌહી દક્ષિણા પૌષ્ણશ્ચરુર્ભાગદુઘસ્ય ગૃહે શ્યામો દક્ષિણા રૌદ્રો ગાવીધુકશ્ચરુરક્ષાવપસ્ય ચ ગોવ્યચ્છસ્ય ચ ગૃહેઽસિર્વાલાવૃતો વવ્રિર્વાલપ્રતિગ્રથિતા બરાસી દામભૃષા વત્સતરો વા શબલો દક્ષિણેન્દ્રાય સુત્રામ્ણ એકાદશકપાલ ઇન્દ્રાયાઁહોમુચ એકાદશકપાલો રાજ્ઞો ગૃહ ઋષભો દક્ષિણા

સ્વયમવપન્નાયા અશ્વત્થશાખાયાઃ પાત્રં ભવતિ શ્વેતાઁ શ્વેતવત્સાં દુહન્તિ તત્ સ્વયં મૂર્ચ્છતિ સ્વયં મથ્યતે સ્વયં વિલીયતેઽથ મૈત્રાબાર્હસ્પત્યઁ હવિર્નિર્વપતિ તાન્ દ્વેધા તણ્ડુલાન્ વિભજતિ યે ક્ષોદીયાઁસસ્તં બાર્હસ્પત્યં ચરુઁ શૃતં કુર્વન્તિ સ યદાશૃતો ભવત્યથ તત્ પાત્રમાશ્વત્થમપિધાય પવિત્રવત્યાજ્યમાનયતિ તત્ સ્થવીયસ આવપતિ સ મૈત્રશ્ચરુસ્સ્વયઁશૃતો ભવત્યર્ધં વેદ્યાઃ કુર્વન્ત્યર્ધઁ સ્વયંકૃતમર્ધં બર્હિષો દાન્ત્યર્ધઁ સ્વયંદિનમર્ધમિધ્મસ્ય કુર્વન્ત્યર્ધઁ સ્વયંકૃતઁ શિતિપૃષ્ઠો બાર્હસ્પત્યસ્ય દક્ષિણાશ્વો મૈત્રસ્ય સા વૈ શ્વેતા શ્વેતવત્સાગ્નયે ગૃહપત્ય આશૂનામષ્ટાકપાલસ્સવિત્રે પ્રસવિત્રે સતીનાનામષ્ટાકપાલસ્સોમાય વનસ્પતયે શ્યામાકશ્ચરુર્બૃહસ્પતયે વાચસ્પતયે નૈવારશ્ચરુરિન્દ્રાય જ્યેષ્ઠાય હાયનાનામેકાદશકપાલો મિત્રાય સત્યસ્ય પતય આમ્બાનાં ચરુર્વરુણાય ધર્મણસ્પતયે યવમયો દશકપાલો રુદ્રાય પશુપતય ગાવીધુકશ્ચરુસ્સવિતા ત્વા પ્રસવાનાઁ સુવતામગ્નિર્ગાહપત્યાનાઁ સોમો વનસ્પતીનાં બૃહસ્પતિર્વાચામિન્દ્રો જ્યૈષ્ઠ્યાનાં મિત્રસ્સત્યાનાં વરુણો ધર્મણાં રુદ્રઃ પશૂનાં તે દેવા અસપત્નમિમઁ સુવધ્વ મહતે ક્ષત્રાય મહતે જ્યૈષ્ઠ્યાય મહતે રાજ્યાય મહતે જાનરાજ્યાય મહતે વિશ્વસ્ય ભુવનસ્યાધિપત્યાય

દવારાપા અપાં નપાદ્રાષ્ટ્રદાસ્સ્થ રાષ્ટ્રં દત્ત સ્વાહા વૃષોર્મિરસિ રાષ્ટ્રદાસ્સ્થ રાષ્ટ્રં દત્ત સ્વાહા વૃષસેનોઽસિ રાષ્ટ્રદાસ્સ્થ રાષ્ટ્રં દત્ત સ્વાહાપાં પતિરસિ રાષ્ટ્રદાસ્સ્થ રાષ્ટ્રં દત્ત સ્વાહા પ્રહાવરીસ્સ્થ પરિવાહિણીસ્થૌજસ્વિનીસ્સ્થ વ્રજક્ષિતસ્સ્થ સૂર્યવર્ચસસ્સ્થ સૂર્યત્વચસસ્સ્થ માન્દાસ્સ્થ વશાસ્સ્થ શક્વરીસ્સ્થ મરુતામોજસ્સ્થ જનભૃતસ્સ્થ વિશ્વભૃતસ્સ્થાનાધૃષ્ટાસ્સ્થાપામોષધીનાં રસશ્શ્રવિષ્ઠાસ્સ્થ રાષ્ટ્રદાસ્સ્થ રાષ્ટ્રં દત્ત સ્વાહા ॥
અપો દેવીર્મધુમતીરગૃભ્ણામૂર્જસ્વતી રાજસૂયાશ્ચિતાનાઃ ।
યાભિર્મિત્રાવરુણા અભ્યષિઞ્ચન્ યાભિરિન્દ્રમનયનત્યરાતીઃ ॥
દેવીરાપો મધુમતીસ્સઁસૃજ્યધ્વં મહિ ક્ષત્રં ક્ષત્રિયાય વન્વાનાઃ ।
અનાધૃષ્ટાસ્સીદતોર્જસ્વતીર્મહિ વર્ચઃ ક્ષત્રિયાય દદતીઃ ॥
અનિભૃષ્ટમસિ વાચો બન્ધુસ્તપોજાસ્સોમસ્ય દાત્રઁ શુક્રા વશ્શુક્રેણ પુનામિ ચન્દ્રા વશ્ચન્દ્રેણ પુનામિ દેવો વસ્સવિતા પુનાત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિસ્સ્વાહા રાજસૂયાઃ ॥
સધમાદો દ્યુમ્ન્યા ઊર્જ એકા અનાધૃષ્ટા અપસ્યો વસાનઃ ।
પસ્ત્યાસુ ચક્રે વરુણસ્સધસ્થમપાઁ શિશુર્માતૃતમાસ્વન્તઃ ॥
રુદ્ર યત્તે ક્રિવિ પરં નામ તસ્મૈ હુતમસિ યમેષ્ટમસિ સ્વાહા સોમ ઇન્દ્રો વરુણો મિત્રો અગ્નિસ્તે દેવા ધર્મધૃતો ધર્મં ધારયન્તાં તેઽસ્મૈ વાચઁ સુવન્તામ્

ક્ષત્રસ્ય યોનિરસિ ક્ષત્રસ્યોલ્બમસિ ક્ષત્રસ્ય નાભિરસ્યાવિદ આવેદયતાવિત્તો અગ્નિર્ગૃહપતિરાવિત્ત ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવા આવિત્તૌ મિત્રાવરુણૌ ધૃતવ્રતા આવિત્તે દ્યાવાપૃથિવી ઋતાવૃધા આવિત્તા દેવ્યદિતિરાવિત્તઃ પૂષા વિશ્વવેદા આવિત્તોઽયમસા આમુષ્યાયણોઽમુષ્યાઃ પુત્રોઽમુષ્યાં વિશ્યેષ તે જનતે રાજા સોમો અસ્માકં બ્રાહ્મણાનાં રાજેન્દ્રસ્ય વજ્રોઽસિ વાર્ત્રઘ્રસ્ત્વયાયં વૃત્રં વધ્યાચ્છત્રુબાધનાસ્સ્થ પાત પ્રાચઃ પાત પ્રતીચઃ પાતાનૂચઃ પાત તિરશ્ચો મિત્રોઽસિ વરુણોઽસિ ॥
હિરણ્યવર્ણમુષસો વ્યુષ્ટા અયસ્સ્થૂણમુદિતૌ સૂર્યસ્ય ।
આરોહથો વરુણ મિત્ર ગર્તં તત્ર ચક્રાથે અદિતિં દિતિં ચ ॥
સમિધમાતિષ્ઠ ગાયત્રી ત્વા છન્દસાવતુ ત્રિવૃત્સ્તોમો રથન્તરઁ સામાગ્નિર્દેવતા બ્રહ્મ દ્રવિણમુગ્રામાતિષ્ઠ ત્રિષ્ટુપ્ત્વા છન્દસાવતુ પઞ્ચદશસ્સ્તોમો બૃહત્ સામેન્દ્રો દેવતા ક્ષત્રં દ્રવિણં પ્રાચીમાતિષ્ઠ જગતી ત્વા છન્દસાવતુ સપ્તદશસ્સ્તોમો વૈરૂપઁ સામ મરુતો દેવતા વિડ્ દ્રવિણમુદીચીમાતિષ્ઠાનુષ્ટુપ્ ત્વા છન્દસાવત્વેકવિંશસ્સ્તોમો વૈરાજઁ સામ મિત્રાવરુણૌ દેવતા પુષ્ટં દ્રવિણમૂર્વાષ્માતિષ્ઠ પઙ્ક્તિસ્ત્વા છન્દસાવતુ ॥ ત્રિણવત્રયસ્ત્રિંશૌ સ્તોમૌ શાક્વરરૈવતે સામની બૃહસ્પતિર્દેવતા વર્ચો દ્રવિણઁ સોમસ્ય ત્વિષિરસિ ત્વિષિમાઁ અસિ તવેવ મે ત્વિષિર્ભૂયાત્ પ્રત્યસ્તં નમુચેશ્શિરોઽવેષ્ટા દન્દશૂકા મૃત્યોઃ પાહિ દિદ્યોત્પાહ્યગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા સવિત્રે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહા પૂષ્ણે સ્વાહા બૃહસ્પતયે સ્વાહેન્દ્રાય સ્વાહા ઘોષાય સ્વાહા શ્લોકાય સ્વાહાઁશાય સ્વાહા ભગાય સ્વાહા ક્ષેત્રસ્ય પતયે સ્વાહા સોમસ્ય ત્વા દ્યુમ્નેનાગ્નેસ્તેજસા સૂર્યસ્ય વર્ચસેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયેણ વિશ્વેષાં ત્વા દેવાનાં ક્રતુનાભિષિઞ્ચામ્યતિ દિવસ્પાહીન્દ્રસ્ય યોનિરસિ જનય ॥
સમાવવૃત્રન્નધરાગુદક્તા અહિં બુધ્ન્યમન્વીયમાનાઃ ।
તાઃ પર્વતસ્ય વૃષભસ્ય પૃષ્ઠે નાવો વિયન્તિ સુષિચો ન વાણીઃ

ઇન્દ્રસ્ય વજ્રોઽસિ વાજસાસ્ત્વયાયં વાજઁ સેન્મિત્રાવરુણયોસ્ત્વા પ્રશાસ્ત્રોઃ પ્રશિષા યુનજ્મિ વિષ્ણોઃ ક્રમોઽસિ મરુતાં પ્રસવે જયાપ્તં મનસ્સમિન્દ્રિયેણૈષ વજ્રો વાજસાતમસ્તેન નૌ પુત્રો વાજઁ સેદિયદસ્યાયુરસ્યાયુર્મે ધેહ્યૂર્ગસ્યૂર્જં મે ધેહિ યુઙ્ઙસિ વર્ચોઽસિ વર્ચો મે ધેહિ મિત્રોઽસિ વરુણોઽસિ સં વિશ્વૈર્દેવૈર્નમો માત્રે પૃથિવ્યૈ ॥
પ્રતિ ત્યન્નામ રાજ્યમધાયિ સ્વાં તન્વં વરુણોઽસુષોત્ ।
શુચેર્મિત્રસ્ય વ્રત્યા અભૂમામન્મહિ મહદૃતસ્ય નામ ॥
સર્વે વ્રાતા વરુણસ્યાભૂવન્નિ મિત્રયુરરતીનતારીત્ ।
અશૂશુભન્ત યજ્ઞિયા ઋતેન નિ ત્રિતો નો જરિમાણમાનટ્ ॥
સ્યોનાસિ સુષદાસિ સ્યોનામાસીદ સુષદામાસીદ ॥
નિષસાદ ધૃતવતો વરુણઃ પસ્ત્યાસ્વા । સામ્રાજ્યાય સુક્રતુઃ ।
અગ્નયે ગૃહપતયે સ્વાહા સોમાય વનસ્પતયે સ્વાહેન્દ્રસ્ય બલાય સ્વાહા મરુતામોજસે સ્વાહા॥
હઁસશ્શુચિષદ્વસુરન્તરિક્ષસદ્ધોતા વેદિષદતિથિર્દુરોણસત્ ।
નૃષદ્વરસદૃતસદ્વ્યોમસદબ્જા ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋતમ્ ॥
બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ સવિતાસિ સત્યસવો બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ મિત્રોઽસિ સુશેવો બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસીન્દ્રોઽસિ સત્યૌજા બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ વરુણોઽસિ વિશ્વૌજા એષ વજ્રસ્તેન મે રધ્ય દિશો અભ્યભૂદયમ્ ॥
પ્રજાપતે નહિ ત્વદન્ય એતા વિશ્વા જાતાનિ પર તા બભૂવ ।
યત્ કામાસ્તે જુહુમસ્તન્નો અસ્તુ ॥
અસા અમુષ્ય પુત્રોઽમુષ્યાસૌ પુત્રઃ । વયઁ સ્યામ પતયો રયીણામ્ ॥
અપાં નપ્ત્રે સ્વાહોર્જો નપ્ત્રે સ્વાહાગ્નયે ગૃહપતયે સ્વાહા

સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલશ્શ્યેતો દક્ષિણા સારસ્વતશ્ચરુઃ પષ્ઠૌહ્યપ્રવીતા દક્ષિણા પૌષ્ણશ્ચરુશ્શ્યામો દક્ષિણા બાર્હસ્પત્યશ્ચરુશ્શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણૈન્દ્ર એકાદશકપાલ ઋષભો દાક્ષિણા વારુણો યવમયો દશકપાલો બભ્રુર્મહાનિરષ્ટો દક્ષિણા ત્વાષ્ટ્રોઽષ્ટાકપાલશ્શુણ્ઠો દક્ષિણાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલસ્સૌમ્યશ્ચરુર્વૈષ્ણવસ્ત્રિકપાલ આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો હિરણ્યં દક્ષિણૈન્દ્ર એકાદશકપાલ ઋષભો દાક્ષિણા ॥ વૈશ્વદેવશ્ચરુર્ધેનુઃ પિશઙ્ગી દક્ષિણા મૈત્રાવરુણ્યામિક્ષા વશા દક્ષિણા બાર્હસ્પત્યશ્ચરુશ્શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણાગ્નેયોઽષ્ટાકપાલસ્સૌમ્યશ્ચરુસ્સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલો બાર્હસ્પત્યશ્ચરુરગ્નયે વૈશ્વાનરાય દ્વાદશકપાલસ્ત્વાષ્ટ્રોઽષ્ટાકપાલો દાક્ષિણો રથવાહનવાહો દક્ષિણા સારસ્વતશ્ચરુઃ પૌષ્ણશ્ચરુર્મૈત્રશ્ચરુર્વારુણશ્ચરુરદિત્યૈ ચરુઃ ક્ષેત્રસ્ય પતયે ચરુરિતરો રથવાહનવાહો દક્ષિણા સવિત્રે દ્વાદશકપાલોઽશ્વિભ્યાં પૂષ્ણ એકાદશકપાલસ્સરસ્વત્યૈ સત્યવાચે ચરુસ્તિસૃધન્વઁ શુષ્કદૃતર્દણ્ડ ઉપાનહૌ તદ્દક્ષિણાશ્વો વા શોણકર્ણઃ

ત્રિવૃદ્બહિષ્પવમાનં પઞ્ચદશાન્યાજ્યાનિ પઞ્ચદશો માધ્યંદિનઃ પવમાનસ્સપ્તદશાનિ પૃષ્ઠાનિ સપ્તદશ આર્ભવઃ પવમાન એકવિંશોઽગ્નિષ્ટોમશ્ચતુસ્ત્રિઁશાઃ પવમાના અભિષેચનીયસ્ય પઞ્ચદશાન્યાજ્યાનિ સપ્તદશાનિ પૃષ્ઠાન્યેકવિંશોઽગ્નિષ્ટોમશ્ચોક્થાનિ ચ સપ્તદશો દશપેયસ્સર્વ એકવિંશં બહિષ્પવમાનં કેશવપનીયસ્ય સપ્તદશાન્યાજ્યાનિ સપ્તદશો માધ્યંદિનઃ પવમાનઃ પઞ્ચદશાનિ પૃષ્ઠાનિ પઞ્ચદશ આર્ભવઃ પવમાનસ્ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમશ્ચોક્થાનિ ચૈકવિઁશષ્ષોડશી પઞ્ચદશી રાત્રી ત્રિવૃત્સન્ધિરથૈષ દ્વિરાત્રો વ્યુષ્ટિસ્તસ્ય યાવન્તિ સંવત્સરસ્યાહોરાત્રાણિ તાવતીસ્સ્તોત્રીયાઃ

યુઞ્જાનઃ પ્રથમં મનસ્તત્વાય સવિતા ધિયઃ । અગ્નિં જ્યોતિર્નિચાય્ય પૃથિવ્યા અધ્યાભરત્॥
યુક્તેન મનસા વયં દેવસ્ય સવિતુસ્સવે । સ્વર્ગ્યયા શક્ત્યા ॥
યુક્ત્વાય સવિતા દેવાન્ સ્વર્યતો ધિયા દિવમ્ ।
બૃહજ્જ્યોતિઃ કરિષ્યતસ્સવિતા પ્રસુવાતિ તાન્ ॥
યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયો વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ ।
વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદેક ઇન્મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥
યુજે વાં બ્રહ્મ પૂર્વ્યં નમોભિર્વિ શ્લોક એતુ પથેવ સૂરઃ ।
શૃણ્વન્તુ વિશ્વે અમૃતસ્ય પુત્રા આ યે ધામાનિ દિવ્યાનિ તસ્થુઃ ॥
યસ્ય પ્રયાણમન્વન્ય ઇદ્યયુર્દેવા દેવસ્ય મહિમાનમર્ચતઃ ।
યઃ પાર્થિવાનિ વિમમે સ એતશો રજાઁસિ દેવસ્સવિતા મહિત્વના ॥
દેવ સવિતઃ પ્રસુવ યજ્ઞં પ્રસુવ યજ્ઞપતિં ભગાય ॥
દિવ્યો ગન્ધર્વઃ કેતપઃ કેતં પુનાતુ વાચસ્પતિર્વાચં નસ્સ્વદતુ ॥
ઇમં મે દેવ સવિતર્યજ્ઞં પ્રણય દેવાવ્યમ્ । સખિવિદઁ સત્રાજિતં ધનજિતઁ સ્વર્વિદમ્ ॥
ઋચા સ્તોમઁ સમર્ધય ગાયત્રેણ રથન્તરમ્ । બૃહદ્ગાયત્રવર્તનિ

પ્ર દેવં દેવ્યા ધિયા ભરતા જાતવેદસમ્ । હવ્યા નો વક્ષદાનુષક્ ॥
અયમ્ ષ્ય પ્ર દેવયુર્હોતા યજ્ઞાય નીયતે । રથો ન યોરભીવૃતો ઘૃણીવાઞ્ચેતતિ ત્મના ॥
અયમગ્નિરુરુષ્યત્યમૃતાદિવ જન્મનઃ । સહસશ્ચિત્ સહીયાન્ દેવો જીવાતવે કૃતઃ ॥
ઇડાયાસ્ત્વા પદે વયં નાભા પૃથિવ્યા અધિ ।
જાતવેદો નિધીમહ્યગ્ને હવ્યાય વોઢવે ॥
અગ્ને વિશ્વેભિસ્સ્વનીક દેવૈરૂર્ણાવન્તં પ્રથમસ્સીદ યોનિમ્ ।
કુલાયિનં ઘૃતવન્તં સવિત્રે યજ્ઞ નય યજમાનાય સાધુ ॥
સીદ હોતર્નિ હોતા ।
ત્વં દૂતસ્ત્વમુ નઃ પરસ્પાસ્ત્વં વસ્ય આ વૃષભ પ્રણેતા ।
અગ્ને તોકસ્ય નસ્તને તનૂનામપ્રયુચ્છન્ દીદ્યદ્બોધિ ગોપાઃ ॥
અઞ્જન્તિ ત્વામધ્વરે દેવયન્તો વનસ્પતે મધુના દૈવ્યેન ।
યદૂર્ધ્વસ્તિષ્ઠાદ્ દ્રવિણેહ ધત્તાદ્યદ્વા ક્ષયો માતુરસ્યા ઉપસ્થે ॥
ઉચ્છ્રયસ્વ વનસ્પતે વર્ષ્મન્ પૃથિવ્યા અધિ । સુમિતી મીયમાનો વર્ચો ધા યજ્ઞવાહસે ॥
સમિદ્ધસ્ય શ્રયમાણઃ પુરસ્તાદ્બ્રહ્મ વન્વાનો અજરઁ સુવીરમ્ ।
આરે અસ્મદમતિં બાધમાન ઉચ્છ્રયસ્વ મહતે સૌભગાય ॥
ઊર્ધ્વ ઊ ષુ ણ ઊતયે તિષ્ઠા દેવો ન સવિતા ।
ઊર્ધ્વો વાજસ્ય સનિતા યદઞ્જિભિર્વાઘદ્ભિર્વિહ્વયામહે ॥
ઊર્ધ્વો નઃ પાહ્યઁહસો નિ કેતુના વિશ્વઁ સમત્રિણં દહ ।
કૃધી ન ઊર્ધ્વાઞ્ચરથાય જીવસે વિદા દેવેષુ નો દુવઃ ॥
યુવા સુવાસાઃ પરિવીત આગાત્ સ ઉ શ્રેયાન્ ભવતિ જાયમાનઃ ।
તં ધીરાસઃ કવય ઉન્નયન્તિ સ્વાધ્યો મનસા દેવયન્તઃ ॥
અભિ ત્વા દેવ સવિતરીશાનં વાર્યાણામ્ । સદાવન્ ભાગમીમહે ॥
મહી દ્યૌઃ પૃથિવી ચ નસ્ત્વામગ્ને પુષ્કરાદધિ તમુ ત્વા દધ્યઙ્ઙૃષિસ્તમુ ત્વા પાથ્યો વૃષાગ્ની રક્ષાઁસિ સેધત્યુત બ્રુવન્તુ જન્તવઃ ॥
આ યઁ હસ્તે ન ખાદિનઁ શિશું જાતં ન બિભ્રતિ । વિશામગ્નિં સ્વધ્વરમ્ ॥
પ્ર દેવં દેવવીતયે ભરતા વસુવિત્તમમ્ । અ સ્વે યોનૌ નિષીદત ॥
આ જાતં જાતવેદસિ પ્રિયઁ શિશીતાતિથિમ્ । સ્યોન આ ગૃહપતિમ્ ॥
અગ્નિનાગ્નિસ્સમિધ્યતે કવિર્ગૃહપતિર્યુવા । હવ્યવાડ્ જુહ્વાસ્યઃ ॥
ત્વઁ હ્યગ્ને અગ્નિના વિપ્રો વિપ્રેણ સન્ સતા । સખા સખ્યા સમિધ્યસે ॥
તં મર્જયન્ત સુક્રતું પુરોગાવાનમાજિષુ । સ્વેષુ ક્ષયેષુ વાજિનમ્ ॥
યજ્ઞેન યજ્ઞમયજન્ત દેવાસ્તાનિ ધર્માણિ પ્રથમાન્યાસન્ ।
તે હ નાકં મહિમાનસ્સચન્ત યત્ર પૂર્વે સાધ્યાસ્સન્તિ દેવાઃ

હોતા યક્ષદગ્નિઁ સમિધા સુષમિધા સમિધં નાભા પૃથિવ્યાસ્સંગથે વામસ્ય વર્ષ્મન્ દિવ ઇડસ્પદે વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષત્ તનૂનપાતમદિતેર્ગર્ભં ભવનસ્ય ગોપાં મધ્વાદ્ય દેવો દેવેભ્યો દેવયાનાન્ પથો અનક્તુ વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદગ્નિમિડ ઈડિતો દેવો દેવાઁ-આ વક્ષદ્દૂતો હવ્યવાડમૂર ઉપેમં યજ્ઞમુપેમાં દેવો દેવહૂતિં વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદ્બર્હિસ્સુષ્ટરીમોર્ણમ્રદા અસ્મિન્ યજ્ઞે વિ ચ પ્ર ચ પ્રથતાઁ સ્વાસસ્થં દેવેભ્ય એમેનદદ્ય વસવો રુદ્રા આદિત્યાસ્સદન્તુ પ્રિયમિન્દ્રસ્યાસ્તુ વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદ્દુર ઋષ્વાઃ કવષ્યો કોષધાવનીરુદાતાભિર્જિહતાં વિ પક્ષોભિશ્શ્રયન્તાઁ સુપ્રાયણા અસ્મિન્ યજ્ઞે વિશ્રયન્તામૃતાવૃધો વ્યન્ત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદુષાસાનક્તા બૃહતી સુપેશસા નૄઁ પતિભ્યો યોનિં કૃણ્વાને સઁસ્મયમાને ઇન્દ્રેણ દેવૈરેદં બર્હિસ્સીદતાં વીતામાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદ્દૈવ્યા હોતારા મન્દ્રા પોતારા કવી પ્રચેતસા સ્વિષ્ટમદ્યાન્યઃ કરત્ સ્વભિગૂર્તમન્યસ્સ્વતવસેમં યજ્ઞં દિવિ દેવેષુ ધત્તાં વીતામાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષત્ તિસ્રો દેવીરપસામપસ્તમા અચ્છિદ્રમદ્યેદમપસ્તન્વતાં દેવેભ્યો દેવીર્દેવમપો વ્યન્ત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષત્ ત્વષ્ટારમચિષ્ટુમપાકં રેતોધાં વિશ્રવસં યશોધાં પુરુરૂપમકામકર્શનઁ સુપોષઃ પોષૈસ્સ્યાત્ સુવીરો વીરૈર્વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદ્વનસ્પતિમુપાવસ્રક્ષદ્ધિયો જોષ્ટારઁ શશમન્નરસ્સ્વદાત્ સ્વધિતિરૃતુથાદ્ય દેવો દેવેભ્યો હવ્યવાડ્વેત્વાજ્યસ્ય હોતર્યજ હોતા યક્ષદગ્નિં સ્વાહાજ્યસ્ય સ્વાહા મેદસસ્સ્વાહા સ્તોકાનાઁ સ્વાહા સ્વાહાકૃતીનાઁ સ્વાહા હવ્યસૂક્તીનાઁ સ્વાહા દેવા આજ્યપા જુષાણા અગ્ન આજ્યસ્ય વ્યન્તુ હોતર્યજ

[ ૧૦૩૮] ॥
ઇતિ શ્રીયજુષિ કાઠકે ચરકશાખાયામિઠિમિકાયાં શ્રીરાજસૂયં નામ પઞ્ચદશં સ્થાનકં સંપૂર્ણમ્