કાઠકસંહિતા · અધ્યાય 10

અથ દશમં વચનમ્।
સોમાનુવચનમ્ ।
સોમાય સ્વરાજેઽનોવાહા અનડ્વાહા ઇન્દ્રાગ્નિભ્યામોજોદાભ્યામોષ્ટારા ઇન્દ્રાગ્નિભ્યાં બલાદાભ્યાઁ સીરવાહા અવી દ્વે ધેનૂ ભૌમી દિગ્ભ્યો વડવે દ્વે ધેનૂ ભૌમી વૈરાજે પુરુષી દ્વે ધેનૂ ભૌમી વાયવ આરોહણવાહા અનડ્વાહૌ વારુણી કૃષ્ણે વશે આરાડ્યૌ દિવ્યા ઋષભૌ પરિમરૌ

એકાદશ પ્રાતર્ગવ્યાઃ પશવ આલભ્યન્તે છગલઃ કલ્માષઃ કિકિદિવીવિદીગયસ્તૌ ત્વાષ્ટ્રૌ સૌરીર્નવ શ્વેતા વશા અનૂબન્ધ્યા ભવન્ત્યાગ્નેય ઐન્દ્રાગ્ન આશ્વિનસ્તે વિશાલયૂપ આલભ્યન્તે

પિશઙ્ગાસ્ત્રયો વાસન્તાસ્સારઙ્ગાસ્ત્રયો ગ્રૈષ્માઃ પૃષન્તસ્ત્રયો વાર્ષિકાઃ પૃશ્નયસ્ત્રયશ્શારદાઃ પૃશ્નિસક્થાસ્ત્રયો હૈમન્તિકા અવલિપ્તાસ્ત્રયશ્શૈશિરાસ્સંવત્સરાય નિવક્ષસઃ

વસન્તાય કપિઞ્જલાનાલભતે ગ્રીષ્માય કલવિઙ્કાન્ વર્ષાભ્યસ્તિત્તિરીઞ્છરદે વર્તિકા હેમન્તાય કકારાઞ્છિશિરાય વિકરાન્

ગાયત્રી ત્રિષ્ટુબ્જગત્યનુષ્ટુપ્ પઙ્ક્ત્યા સહ । બૃહત્યુણિહા કકુપ્ સૂચીભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥
દ્વિપદા યા ચતુષ્પદા ત્રિપદા યા ચ ષટ્પદા ।
સચ્છન્દા યા ચ વિચ્છન્દાસ્સૂચીભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ।
મહાનામ્ની રેવતયો વિશ્વા આશાઃ પ્રસૂવરીઃ ।
મેધ્યા વિદ્યુતો વાચસ્સૂચીભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥
રજતા હરિણીસ્સીસા યુજો યુજ્યન્તે કર્મભિઃ ।
અશ્વસ્ય વાજિનસ્ત્વચિ સૂચીભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥
નારીસ્તે પત્નયો લોમ વિચિન્વન્તુ મનીષયા ।
દેવાનાં પત્નીર્વિશસ્સૂચીભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥
કુવિદઙ્ગ

કસ્ત્વા છ્યતિ કસ્ત્વા વિશાસ્તિ કસ્તે ગાત્રાણિ શિમ્યતિ ।
ક ઉ તે શમિતા કવિઃ॥
ઋતવસ્ત ઋતુથા પરુશ્શમિતારો વિશાસતુ ।
સંવત્સરસ્ય ધાયસા શિમિભિશ્શિમ્યન્તુ ત્વા ॥
દૈવ્યા અધ્વર્યવસ્ત્વા છ્ય૑ન્તુ વિ ચ શાસતુ ।
ગાત્રાણિ પર્વશશ્શિમાઃ કૃણ્વન્તુ શિમ્યન્તઃ ॥
અર્ધમાસાઃ પરૂઁષિ તે માસાશ્છ્યન્તુ શિમ્યન્તઃ ।
અહોરાત્રાન્તિ મરુતો વિલિષ્ટઁ સૂદયન્તુ તે ॥
પૃથિવી તેઽન્તરિક્ષેણ વાયુચ્છિદ્રં ભિષજ્યતુ ।
દ્યૌસ્તે નક્ષત્રૈસ્સદ રૂપં કૃણોતુ સાધ્યા ॥
શં તે પરેભ્યો ગાત્રેભ્યશ્શમસ્ત્વવરેભ્યઃ ।
શમસ્થભ્યો મજ્જેભ્યશ્શમુ તે તન્વે ભુવન્

॥ ઇતિ શ્રીયજુષિ કાઠકે ચરકશાખાયામશ્વમેધનામનિ પઞ્ચમે ગ્રન્થે સોમાનુવચનં નામ દશમં વચનં સંપૂર્ણમ્