કરતોયામાહાત્મ્ય · શ્લોક 41-60

આદૌ કર્કટકે દેવિ ત્ર્યહં ગઙ્ગા રજસ્વલા
સર્વા રક્તવહા નદ્યઃ કરતોયામ્બુવાહિની ॥

ઇયં શ્રીસુન્દરી દેવિ સદાનીરવહા સ્મૃતા
યે કુર્વન્તિ સદા સ્નાનં તર્પયન્તિ ચ યે સદા
કિં બહૂક્તેન દેવેશિ મુક્તિસ્ તેષાં કરે સ્થિતા ॥

અહો જલસ્ય માહાત્મ્યં મમૈવ કરસંભવં
નૃણાં પાપહરં પુણ્યં સ્નાનપાનાચ્ ચ મુક્તિદમ્ ॥

કરતોયાનદીતીરે વાસો વા ક્રિયતે યદિ
વારાણસીસમો વાસઃ પાતકાન્ મુચ્યતે નરઃ ॥

કરજાયાસ્ તીરે દેવ પૂજા સર્વાર્થસાધિકા
અન્યત્ર પૂજનાદ્ દેવિ સંદેહો નાસ્તિ સુન્દરિ ॥

કારતોયેન તોયેન ઉદરસ્થેન યે મૃતાઃ
તેષાં મુક્તિર્ ન સંદેહો યાવદ્ ઇન્દ્રાશ્ ચતુર્દશ
તત્રૈવ જ્ઞાનમ્ આસાદ્ય મુક્તિઃ સ્યાત્ કેવલામલા ॥

ગઙ્ગાયાઃ કરજાયાશ્ ચ જલમ્ અત્રેતિ સુન્દરિ
સર્વપાપહરં પુણ્યં ભુવિ પાવનમ્ ઉત્તમમ્ ॥

અસ્થિકેશાદયો યસ્ય કરજાયાં તપોધને
પતન્તિ તસ્ય સ્વર્ગઃ સ્યાદ્ યાવદ્ ઇન્દ્રાશ્ ચતુર્દશ ॥

કરતોયાપશ્ચિમે તીરે સદા વહતિ જાહ્નવી
વિશેષો લોહિની યત્ર મૃત્તિકા મુક્તિદાયિની ॥

કરતોયાપશ્ચિમે તીરે લોહિની યત્ર મૃત્તિકા
મુક્તિક્ષેત્રં સમાખ્યાતં મહાપાતકનાશનમ્ ॥

કરતોયાજલં પુણ્યં પાવનં ભુવિ દુર્લભમ્
સંપૂર્ણમાઘમાસં તુ સ્નાત્વા વિષ્ણુપુરં વ્રજેત્ ॥

કરતોયાનદીતીરે વેદપૂજાપારાયણઃ
વિપ્રભોજનમાત્રેણ હ્ય્ અશ્વમેધફલં લભેત્ ॥

વિશેષઃ પૌણ્ડ્રનગરે કોટિકોટિગુણં ભવેત્
વિપ્રૈકભોજનાદ્ એવ સર્વયજ્ઞફલં લભેત્ ॥

જપહોમૈસ્ તથા દાન પૂજાશ્રાદ્ધક્રિયાદિભિઃ
કોટિકોટિગુણં તત્ર પૌણ્ડ્રક્ષેત્રે ચ સુન્દરિ ॥

કરતોયામૃદા યે ચ તિલકં ધારયન્તિ વૈ
વિષ્ણુરૂપધરાઃ પાપાન્ મુઞ્ચન્તિ નાત્ર સંશયઃ ॥

સ્કન્દગિવિન્દયોર્ મધ્યે ગુપ્તા વારાણસી પુરી
તત્રારોહણમાત્રેણ નરો નારાયણો ભવેત્ ॥

પઞ્ચક્રોશમ્ ઇદં ક્ષેત્રં સમન્તાત્ પરિકીર્તિતમ્
તદન્તર્ગતમ્ એતત્ તુ ક્રોશમાત્રં મહેશ્વરિ
અતિગુહ્યતમં ક્ષેત્રં યત્રાસ્તે ભાર્ગવો મુનિઃ ॥

પશોર્ જ્ઞાનં કથયતિ ગુહસ્ તદ્ગૃહે તામ્રચૂડો દૈર્ઘી હૈમી ઘટિતસુરભિર્ યષ્ટિવૃદ્ધિઃ શિલાસ્થિઃ
ખેષુ છ્હત્ત્રં ન ફણતિ ફણી દ્વિસ્વરો જીવલોકઃ કૂપો દ્વીપઃ કનકપતનં પૌણ્ડ્રક્ષેત્રે ઽદ્ભુતાનિ ॥

પ્રોચ્ચા ભૂમિર્ ભવતિ તરુણઃ સ્નાનતઃ કામ્યકુણ્ડે ભોગો યજ્ઞો ભ્રમણનટનં તત્ર વાક્યં હિ વેદઃ
ઇત્થં રામો રચયતિ પદં લક્ષણાન્યૂનવિંશાન્ય્ અસ્માત્ ખ્યાતં સકલજગતાં શ્રીમહાસ્થાનમ્ એતત્ ॥

સ્નાનાદ્ યત્ર નિહન્તિ પાપનિચયં શ્રીપાણિતોયા નદી યસ્યાં સંસ્થિતમાનુષાસ્થિ સકલં પ્રાપ્નોતિ પાષાણતામ્
દેવસ્ તારકમારકો ઽપિ નિતરાં જ્ઞાનં દદાત્ય્ અદ્ભુતં કૌપં યત્ પય એવ તૈલવિપુલં પૌણ્ડ્રં પુરઃ પાતુ વઃ ॥