કામસૂત્ર · અધ્યાય 2.5

ઉત્તરૌષ્ઠમ્ અન્તર્:મુખં નયનમ્ ઇતિ મુક્ત્વા ચુમ્બનવદ્ દશન-રદન-સ્થાનાનિ.

સમાઃ સ્નિગ્ધ-ચ્છાયા રાગ-ગ્રાહિણો યુક્ત-પ્રમાણા નિશ્:છિદ્રાસ્ તીક્ષ્ણાગ્રા ઇતિ દશન-ગુણાઃ.

કુણ્ઠા રાજ્ય્-ઉદ્ગતાઃ પરુષાઃ વિષમાઃ શ્લક્ષ્ણાઃ પૃથવો વિરલા ઇતિ ચ દોષાઃ.

[1] ગૂઢકમ્ [2] ઉચ્છૂનકં((14)) [3] બિન્દુર્ [4] બિન્દુ-માલા [5] પ્રવાલ-મણિર્ [6] મણિ-માલા [7] ખણ્ડાભ્રકં [8] વરાહ-ચર્વિતકમ્ ઇતિ દશન-ચ્છેદન્-વિકલ્પાઃ.

નાતિલોહિતેન રાગ-માત્રેણ વિભાવનીયં [1] ગૂઢકમ્.

તદ્ એવ પીડનાદ્ [2] ઉચ્છૂનકમ્.

તદ્ ઉભયં બિન્દુર્ અધર-મધ્ય ઇતિ.

ઉચ્છૂનકં પ્રવાલ-મણિશ્ ચ કપોલે.

કર્ણપૂર-ચુમ્બનં નખ-દશન-ચ્છેદ્યમ્ ઇતિ સવ્ય-કપોલ-મણ્ડનાનિ.

દન્તૌષ્ઠ-સંયોગાભ્યાસ-નિષ્પાદનત્વાત્ [5] પ્રવાલ-મણિ-સિદ્ધિઃ.

સર્વસ્યેયં [6] મણિ-માલાયાશ્ ચ.

અલ્પ-દેશાયાશ્ ચ ત્વચો દશન-દ્વય-સંદંશ-જા [3] બિન્દુ-સિદ્ધિઃ

સર્વૈર્ [4] બિન્દુ-માલાયાશ્ ચ.

તસ્માન્ માલા-દ્વયમ્ અપિ ગલ-કક્ષ-વંક્ષણ-પ્રદેશેષુ.

લલાટે ચોર્વોર્ બિન્દુ-માલા.

મણ્દલમ્ ઇવ વિષમ-કૂટક-યુક્તં [7] ખણ્ડાભ્રકં સ્તન-પૃષ્ઠ એવ.

સંહતાઃ પ્રદીર્ઘા બહ્વ્યો દશન-પદ-રાજયસ્ તામ્રાન્તરાલા [8] વરાહ-ચર્વિતકમ્. સ્તન-પૃષ્ઠ એવ.

તદ્ ઉભયમ્ અપિ ચણ્ડ-વેગયોઃ.
ઇતિ દશન-ચ્છેદ્યાનિ.

વિશેષકે કર્ણપૂરે પુષ્પ-પીડે તામ્બૂલ-પલાશે તમાલ-પત્ત્રે ચેતિ પ્રયોજ્યાગામિષુ નખ-દશન- ચ્છેદ્યાદીન્ય્ અભિયોગિકાનિ.
સેચ્તિઓન્ (પ્રકરણ)12

દેશ-સાત્મ્યાચ્ ચ યોષિત ઉપચરેત્.

મધ્ય-દેશ્યા આર્ય-પ્રાયાઃ શુચ્ય્-ઉપચારાશ્ ચુમ્બન-નખ-દન્ત-પદ-દ્વેષિણ્યઃ.

બાહ્લીક-દેશ્યા આવાન્તિકાશ્ ચ.

ચિત્ર-રતેષુ ત્વ્ આસામ્ અભિનિવેશઃ.

પરિષ્વઙ્ગ-ચુમ્બન-નખ-દન્ત-ચૂષણ-પ્રધાનાઃ ક્ષત-વર્જિતાઃ પ્રહનણ-સાધ્યા માલવ્ય આભીર્યશ્ ચ.

સિન્ધુષષ્ટ્ઃઆનાં ચ નદીનામ્ અન્તરાલીયા ઔપરિષ્ટક-સાત્મ્યાઃ.

ચણ્ડ-વેગા મન્દ-સીત્કૃતા આપરાન્તિકા લાટ્યશ્ ચ.

દૃઢ-પ્રહણન-યોગિન્યઃ ખર-વેગા એવ અપદ્રવ્ય-પ્રધાનાઃ સ્ત્રીરાજ્યે કોશાલાયાં ચ.

પ્રકૃત્યા મૃદ્વ્યો રતિ-પ્રિયા અ:શુચિ-રુચયો નિર્:આચારાશ્ ચ આન્ધ્ર્યઃ.

સકલ-ચતુઃષશ્ટિ-પ્રયોગ-રાગિણ્યો ઽશ્લીલ-પરુષ-વાક્ય-પ્રિયાઃ શયને ચ સ:રભસોપક્રમા મહારાષ્ટ્રિકાઃ.

તથા-વિધા એવ રહસિ પ્રકાશન્તે નાગરિકાઃ((15)).

મૃદ્યમાનાશ્ ચાભિયોગાન્ મન્દં મન્દં પ્રસિઞ્ચન્તે દ્રવિડ્યઃ..2.5.32 મધ્યમ-વેગાઃ સર્વ-સહાઃ સ્વાઙ્ગ-પ્રચ્છાદિન્યઃ પરાઙ્ગ-હાસિન્યઃ કુત્સિતાશ્લીલ-પરુષ- પરિહારિણ્યો વાનવાસિકાઃ.

મૃદુ-ભાષિણ્યો ઽનુરાગવત્યો મૃદ્વ્યઙ્ગ્યશ્((16)) ચ ગૌડ્યઃ.

દેશ-સાત્મ્યાત્ પ્રકૃતિ-સાત્મ્યં બલીય ઇતિ સુવર્ણનાભઃ. ન તત્ર દેશ્યા ઉપચારાઃ.

કાલ-યોગાચ્ ચ દેશાદ્ દેશાન્તરમ્ ઉપચાર-વેષ-લીલાશ્ ચાનુગચ્છન્તિ તચ્ ચ વિદ્યાત્.

ઉપગૂહનાદિષુ ચ રાગ-વર્ધનં પૂર્વં પૂર્વં વિચિત્રમ્ ઉત્તરમ્ ઉત્તરં ચ.

વાર્યમાણશ્ ચ પુરુષો યત્ કુર્યાત્ તદ્ અનુ ક્ષતમ્. અ:મૃષ્યમાણા દ્વિ-ગુણં તદ્ એવ પ્રતિયોજયેત્..

બિન્દોઃ પ્રતિક્રિયા માલા માલાયાશ્ ચાભ્રખણ્ડકમ્. ઇતિ ક્રોધાદ્ ઇવાવિષ્ટા કલહાન્ પ્રતિયોજયેત્..

સકચગ્રહમ્ ઉન્નમ્ય મુખં તસ્ય તતઃ પિબેત્. નિલીયેત દશેચ્ ચૈવ તત્ર તત્ર મદેરિતા..

ઉન્નમ્ય કણ્ઠે કાન્તસ્ય સંશ્રિતા વક્ષસઃ સ્થલીમ્. મણિ-માલાં પ્રયુઞ્જીત યચ્ ચન્યદ્ અપિ લક્ષિતમ્..

દિવાપિ જનસંબાધે નાયકેન પ્રદર્શિતમ્. ઉદ્દિશ્ય સ્વ-કૃતં ચિહ્નં હસેદ્ અન્યૈર્ અ:લક્ષિતા..

વિકૂણયન્તીવ((17)) મુખં કુત્સયન્તીવ((18)) નાયકમ્. સ્વ-ગાત્ર-સ્થાનિ ચિહ્નાનિ સાસૂયેવ પ્રદર્શયેત્..

પરસ્પરાનુકૂલ્યેન તદ્ એવમ્ લજ્જમાનયોઃ. સંવત્સર-શતેનાપિ પ્રીતિર્ ન પરિહીયતે..