કલ્પદ્રુમાવદાનમાલા · શ્લોક 181-200

તથાન્યે શિલ્પવિદ્યાદીન્ યે ચ કુર્વન્તિ માનવાઃ
શિલ્પિનસ્ તે તથાન્યે ઽપિ સ્વર્ણકારાદયો નરાઃ ॥

જ્યોતિર્ વિદ્યાવિદો યે ચ ગણયન્તિ દિવાનિશમ્*
યુગાન્તકાલવિજ્ઞાતા ગણકાસ્ તે ઽપિ માનવાઃ ॥

ધાતુદોષાન્ય્ અભિજ્ઞાય લોકાનાં પરિચારકાઃ
ભૈષજ્યં યે દદન્ત્ય્ એવ ભિષજસ્ તે હિ વૈદ્યકાઃ ॥

ભૂતદોષાણ્ય્ અભિજ્ઞાય બલિપૂજાવિધાનતઃ
શમયન્તિ ચ યે ભૂતાન્ ભૌતિકાસ્ તે ઽપિ માનવાઃ ॥

એવં ચાન્યે ઽપિ યે સત્વા યદ્ યત્ કર્માનુચારિણઃ
તત્ તત્ કર્માનુશીલેન જાતિધર્મપ્રવૃત્તિકાઃ ॥

તતો યે માનવાઃ ક્રૂરા નિર્દયાઃ સત્વહિંસકાઃ
ચણ્ડવૃત્તિપ્રચારાશ્ ચ ચણ્ડાલા ઇતિ તે સ્મૃતાઃ ॥

યે ભજન્તિ શિવં નિત્યં શિવભક્તિપરાયણાઃ
તે શૈવા મનુજા જ્ઞેયાઃ શિવધર્માનુચારતઃ ॥

યે ભજન્તિ વિષ્ણું નિત્યં વિષ્ણુભક્તિપરાયણાઃ
વિષ્ણુધર્મસમાચારાદ્ વૈષ્ણવાસ્ તે ઽપિ માનવાઃ ॥

બ્રહ્માણં યે ભજયન્ત્ય્ એવ બ્રહ્મભક્તિપરાયણાઃ
બ્રહ્મધર્મસમાચારાદ્ બ્રાહ્મણાસ્ તે ઽપિ માનવાઃ ॥

યે ભજન્તિ મહારૌદ્રં ભૈરવભક્તિમાનસાઃ
મહારૌદ્રાશ્ ચ તે ખ્યાતા ભૈરવિકાશ્ ચ માનવાઃ ॥

યે ચ માહેશ્વરીં દેવીં ભજન્તિ કુલધર્મિણઃ
માહેશ્વરીવ્રતાધારાઃ કાલિકાસ્ તે ઽપિ માનવાઃ ॥

યેએ ભજન્તિ સદા બુદ્ધં બૌદ્ધધર્મપરાયણાઃ
તે ઽપિ ચ માનવા બૌદ્ધાઃ સંબોધિપદસાધિનઃ ॥

યે ભજન્તિ જિનં ચૈવ જૈનધર્મપરાયણાઃ
તે ઽપિ ચ મનુજા જૈના જૈનધર્માનુચારણાત્* ॥

એવં ચાન્યે ઽપિ યે સત્વા વ્રતચર્યાનુલિઙ્ગિનઃ
તે ઽપિ ચ માનવાઃ સર્વે ધર્મચર્યાનુવર્ણિનઃ ॥

યાદૃશં સાધ્યતે કર્મ તાદૃશી જાતિતા ભવેત્*
પ્રજાપતિર્ હિ ચૈકત્વે નિર્વિશેષો ઽભવદ્ યતઃ ॥

ન ચેન્દ્રિયેષુ નાનાત્વં ક્રિયાવાદેન દૃશ્યતે
બ્રાહ્મણે ચાન્યજાતૌ વા નૈષાં કિંચિદ્ વિશિષ્યતે ॥

ન હ્ય્ આત્મનઃ સમુત્કર્ષાચ્ છ્રેષ્ઠત્વમ્ ઇહ યુજ્યતે
શુક્રશોણિતસંભૂતં યોનિજં સર્વમ્ એવ હિ ॥

ચાતુર્વર્ણ્યમ્ ઇદં લોકમ્ ઇતિ તીર્થ્યૈર્ વિકલ્પિતમ્*
બ્રહ્મજા બ્રાહ્મણા નૈવં ધર્મસંસ્કારજાઃ ખલુ ॥

યદિ વા બ્રહ્મજા વિપ્રા બ્રાહ્મણી કુત્ર સંભવા
બ્રાહ્મણ્ય્ અપિ તથા ચૈવ બ્રહ્મજા યદિ સાંપ્રતમ્* ॥

બ્રાહ્મણસ્ય ચ સા ભાર્યા સ્યાચ્ ચૈવેદં ન યુક્તિતઃ
ન ભાર્યા ભગિની યુક્તા બ્રહ્મણાં બ્રહ્મજા યદિ ॥