કલિવિડમ્બન · શ્લોક 61-80
શૃણ્વન્ત એવ પૃચ્છન્તિ પશ્યન્તો ઽપિ ન જાનતે
વિડમ્બનાનિ ધનિકાઃ સ્તોત્રાણીત્ય્ એવ મન્વતે ॥
આવૃત્ય શ્રીમદેનાન્ધાન્ અન્યોન્યકૃતસંવિદસ્
સ્વૈરં હસન્તિ+પાર્શ્વસ્થા બાલોન્મત્તપિશાચવત્ ॥
સ્તોતવ્યૈઃ સ્તૂયન્તે નિત્યં સેવનીયૈશ્ ચ સેવ્યતે
ન બિભેતિ ન જિહ્રેતિ તથાપિ ધનિકો જનસ્ ॥
ક્ષણમાત્રં ગ્રહાવેશો યામમાત્રં સુરામદસ્
લક્ષ્મીમદસ્ તુ મૂર્ખાણામ્ આદેહમ્ અનુવર્તતે ॥
શ્રીર્ માસમ્ અર્ધમાસં વા ચેષ્ટિત્વા વિનિવર્તતે
વિકારસ્ તુ તદારબ્ધો નિત્યં લશુનગન્ધવત્ ॥
કણ્ટ્ઃએ મદઃ કોદ્રવજો હૃદિ તામ્બૂલજો મદસ્
લક્ષ્મીમદસ્ તુ સર્વાઙ્ગે પુત્રદારમુખેષ્વ્ અપિ ॥
યત્રાસીદ્ અસ્તિ વા લક્ષ્મીસ્ તત્રોન્મદઃ પ્રવર્તતામ્
કુલે ઽપ્ય્ અવતરત્ય્ એષ કુષ્ઠાપસ્મારવત્ કથમ્ ॥
અધ્યાપયન્તિ શાસ્ત્રાણિ તૃણીકુર્વન્તિ પણ્ડિતાન્
વિસ્મારયન્તિ જાતિં સ્વાં વરાટાઃ પઞ્ચષા કરે ॥
બિભર્તુ ભૃત્યાન્ ધનિકો દત્તાં વા દેયમ્ અર્થિષુ
યાવદ્ યાચકસાધર્મ્યં તાવલ્ લોકો ન મૃષ્યતિ ॥
ધનભારો હિ લોકસ્ય પિશુનૈર્ એવ ધાર્યતે
કથં તે તં લઘૂકર્તું યતન્તે ઽપરથા સ્વતસ્ ॥
શ્રમાનુરૂપં પિશુને કિમ્ ઉપક્રિયતે નૃપૈસ્
દ્વિગુણં ત્રિગુણં ચૈવ કૃતાન્તો લાલયિષ્યતિ ॥
ગોકર્ણે ભદ્રકર્ણે ચ જપો દુષ્કર્મનાશનસ્
રાજકર્ણે જપઃ સદ્યઃ સર્વકર્મવિનાશનસ્ ॥
ન સ્વાર્થં કિમ્ચિદ્ ઇચ્છન્તિ ન પ્રેર્યન્તે ચ કેન ચિત્
પરાર્થેષુ પ્રવર્તન્તે શઠાઃ સન્તશ્ ચ તુલ્યવત્ ॥
કાલાન્તરે હ્ય્ અનર્થાય ગૃધ્રો ગેહોપરિ સ્થિતસ્
ખલો ગૃહસમીપસ્થઃ સદ્યો ઽનર્થાય દેહિનામ્ ॥
શુષ્કોપવાસો ધર્મેષુ ભૈષજ્યેષુ ચ લઙ્ઘનમ્
જપયજ્ઞશ્ ચ યજ્ઞેષુ રોચતે લોભશાલિનામ્ ॥
કિં વક્ષ્યતીવ ધનિકાદ્ યાવદ્ ઉદ્વિજતે ઽધનસ્
કિં પ્રક્ષ્યતીતિ લુબ્ધો ઽપિ તાવદ્ ઉદ્વિજતે તતસ્ ॥
સર્વમ્ આતિથ્યશાસ્ત્રાર્થં સાક્ષાત્ કુર્વન્તિ લોભિનસ્
ભિક્ષાકબલમ્ એકૈકં યે હિ પશ્યન્તિ મેરુવત્ ॥
ધનપાલઃ પિશાચો હિ દત્તે સ્વામિન્ય્ ઉપસ્થિતે
ધનલુબ્ધઃ પિશાચસ્ તુ ન કસ્મૈ ચન દિત્સતે ॥
દાતારો ઽર્થિભિર્ અર્થ્યન્તે દાતૃભિઃ પુનો ઽર્થિનસ્
કર્તૃકર્મવ્યતીહારાદ્ અહો નિમ્નોન્નતં કિયત્ ॥
સ્વસ્મિન્ન્ અસતિ નાર્થસ્ય રક્ષકઃ સંભવેદ્ ઇતિ
નિશ્ચિત્યૈવં સ્વયમ્ અપિ ભુઙ્ક્તે લુબ્ધઃ કથં ચન ॥
મૂળ પાઠ: Kaliviḍambana · Edition: PIFI 36 , Pondichery 1967; 5 Nīl 1 (Trivandrum ed.); 5 misc 34 NSP ed.; Vani Vilas Press, Srirangaṃ; ed. Sankararama Sastri, Balamanorama Series 35, Madras 1942; ed. Kalyanasundara Sastri, Sastra Sanjeevinee Press Madras 1920; ed. Vaidika Vardhini Press Kumbakonam; L = lithograph Bod. 5.D.8, ed. by Keralavarma, Trivandrum 1886 · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0