કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 87
॥ઔર્વ ઉવાચ॥
અથાતઃ શૃણુ રાજેન્દ્ર શકોત્થાનં ધ્વજોત્સવમ્।
યત્ કૃત્વા નૃપતિર્યાતિ ન કદાચિત્ પરાભવમ્
રવૌ હરિસ્થે દ્વાદશ્યાં શ્રવણેન વિડૌજસમ્।
અરાધયેન્નપઃ સમ્યક્ સર્વવિઘ્નોપશાન્તયે
રાજોપરિર્ચરો નામ વસુનામાપરસ્તુ યઃ।
નૃપસ્તેનાયમતુલો યજ્ઞઃ પ્રાવર્તિતઃ પુરા
પ્રવૃટ્કાલે ચ નભસિ દ્વાદશ્યામસિતેતરે।
પુરાહિતો બહુવિધૈર્વાદ્યૈસ્તૂર્યૈઃ સમન્વિતઃ
પ્રથમં શકકેત્વર્થ વૃક્ષમામન્ત્ર્ય વર્ધયેત્।
સાંવત્સરો વાર્ધકિશ્ચ કૃતમઙ્ગલકૌતુકઃ
ઉદ્યાને દેવાતગારે શ્મશાને માર્ગમધ્યતઃ।
યે જાતાસ્તરવસ્તાંસ્તુ વર્જયેદ્ વાસવધ્વજે
બહુવલ્લીયુતં શુષ્કં બહુકણ્ટકસંયુતમ્।
કુબ્જં વૃક્ષાદનીયુક્તં લતાચ્છન્નતરું ત્યજેત્
પક્ષિવાસસમાકીર્ણં કોટરૈર્બહુભિર્યુતમ્।
પવનાનલવિધ્વસ્તં તરું યત્નેન વર્જયેત્
નારીસંજ્ઞાશ્ચ યે વૃક્ષા અતિહ્રસ્વા અતિકૃશાઃ।
તાન્ સદા વર્જયેદ્ ધીરઃ સર્વદા શક્રપૂજને
અર્જુનોઽપ્યશ્વકર્ણશ્ચ વટઃ પ્રિયકોષકશ્ચ।
ઔદુમ્બરશ્ચ પંચૈતે કેત્વર્થે હ્યુત્તમાઃ સ્મૃતાઃ
અન્યે ચ દેવદાર્વાદ્યાઃ શાલાદ્યાસ્તરવસ્તથા।
પ્રશસ્તાસ્તુ પરિગ્રાહ્યા નાપ્રશસ્તાઃ કદાચન
ધૃત્વા વૃક્ષં તતો રાત્રૌ સ્પૃષ્ટ્વા મન્ત્રમિમં પઠેત્।
યાનિ વૃક્ષેષુ ભૂતાનિ તેભ્યઃ સ્વસ્તિ નમોઽસ્તુ વઃ
ઉપહારં ગૃહીત્વેમં ક્રિયતાં વાસવધ્વજમ્।
પાર્થિવસ્ત્વાં વરયતે સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ નગોત્તમ
ધ્વજાર્થં દેવરાજસ્ય પૂજેયં પ્રતિગૃહ્યતામ્।
તતોઽપરેઽહ્નિ તં છિત્ત્વા મૂલમષ્ટાંગુલં પુનઃ
જલે ક્ષિપેત્ તથાગ્રસ્ય છિત્વૈવ ચતુરઙ્ગુલમ્।
તતો નીત્વા પુરદ્વારં કેતું નિર્માય તત્ર વૈ
શુક્લાષ્ટમ્યાં ભાદ્રપદે કેતું વેદીં પ્રવેશયેત્।
દ્વાવિંશદ્ધસ્તમાનસ્તુ અધમઃ કેતુરુચ્યતે
દ્વાત્રિંશત્ તુ તતો જ્યાયાન્ દ્વાચત્વારિંશદેવ ચ।
તતોઽધિકઃ સમાખ્યાતો દ્વાપઞ્ચાશત્ તથોત્તમઃ
કુમાર્યઃ પઞ્ચ કર્તવ્યાઃ શક્તસ્ય નૃપસત્તમ।
શાલમય્યસ્તુ તાઃ સર્વા અપરાઃ શક્રમાતૃકાઃ
કેતોઃ પાદપ્રમાણેન કાર્યાઃ શક્રકુમારિકાઃ।
માતૃકાર્ધપ્રમાણાસ્તુ યન્ત્રંહસ્તદ્વયં તથા
એવં કૃત્વા કુમારીશ્ચ માતૃકાઃ કેતુમેવ ચ।
એકાદશ્યાં સિતે પક્ષે યષ્ટિં તામધિવાસયેત્
અધિવાસ્ય તતો યષ્ટિં ગન્ધદ્વારાદિમન્ત્રકૈઃ।
દ્વાદશ્યાં મણ્ડલં કૃત્વા વાસવં વિસ્તૃતાત્મકમ્
અચ્યુતં પૂજયિત્વા તુ શક્રં પશ્ચાત્ પ્રપૂજયેત્।
શક્રસ્ય પ્રતિમાં કુર્યાત્ કાઞ્ચનીં દાખીં ચ વા
અન્યતૈજસસમ્ભૂતાં સર્વાભાવે તુ મૃન્મયીમ્।
તાં મણ્ડલસ્ય મધ્યે તુ પૂજયિત્વા વિશેષતઃ
તતઃ શુભે મુહૂર્તે તુ કેતુમુત્થાપયેન્નૃપઃ।
વજ્રહસ્ત સુરારિઘ્ન બહુનેત્ર પુરન્દર।
ક્ષેમાર્થં સર્વલોકાનાં પૂજેયં પ્રતિગૃહ્યતામ્
એહ્યેહિ સર્વામરસિદ્ધસઙ્ઘૈરભિષ્ટુતો વજ્રધરામરેશ।
સમુત્થિતસ્ત્વં શ્રવણાદ્યપાદે ગૃહાણ પૂજાં ભગવન્નમસ્તે
એવમુત્તરતન્ત્રોક્તૈર્દહનપ્લવનાદિભિઃ।
ઇતિ મન્ત્રેણ તન્ત્રેણ નાનાનૈવેદ્યવેદનૈઃ
અપપૈઃ પાયસૈઃ પાનૈર્ગુડૈર્ધાનાભિરેવ ચ।
ભક્ષ્યૈર્ભોજ્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ પૂજયેચ્છ્રીવિવૃદ્ધયે
ઘટે તુ દશદિક્પાલાન્ ગ્રહાંશ્ચ પરિપૂજયેત્।
સાધ્યાદીન્ સકલાન્ દેવાન્ માતૃઃ સર્વા અનુક્રમાત્
તતઃ શુભે મુહૂર્તે તુ જ્ઞાનિવર્ધકિસંયુતઃ।
કેતૂત્થાપનભૂમિં તુ યજ્ઞવેદ્યાસ્તુ પશ્ચિમે
વિપ્રૈઃ પુરોહિતૈઃ સાર્ધં ગચ્છેદ્રાજા સુમંગલૈઃ।
રજ્જુભિઃ પંચભિર્બદ્ધં યન્ત્રશ્લિષ્ટં સમાતૃકમ્
કુમારીભિસ્તુ સંયુક્તં દિક્પાલાનાં ચ પટ્ટકૈઃ।
બૃહદ્ભિરતિકાન્તૈશ્ચ નાનાદ્રવ્યૈઃ સુપૂરિતૈઃ
યથાવર્ણૈર્યથાદેશે યોજિતૈર્વસ્ત્રવેષ્ટિતૈઃ।
યુક્તં તં કિઙ્કિણીજાલૈર્બૃહદ્ઘણ્ટૌઘચામરૈ
ભૂષિતં મુકુરૈરુચ્ચૈર્માલ્યૈર્બહુવિધૈસ્તથા।
બહુપુષ્પૈઃ સુગન્ધૈશ્ચ ભૂષિતં રત્નમાલયા
ચિત્રમાલ્યામ્બરૈશ્ચૈવ ચતુર્ભિરપિ તોરણૈઃ।
ઉત્થાપયેન્મહાકેતું રાજકીયૈ શનૈઃ શનૈઃ
તમુત્થાય મહાકેતું પૂજિતં મણ્ડલાન્તરે।
પ્રતિમાં તાં નયેન્મૂલં કેતોઃ શક્રં વિચિન્તયન્
યજેત્ તં પૂર્વવત્ તત્ર શચીં માતલિમેવ ચ।
જયન્તં તનયં તસ્ય વજ્રમૈરાવતં તથા
ગ્રહાંશ્ચાપ્યથ દિકપાલાન્ સર્વાશ્ચ ગણદેવતાઃ।
અપૂપાદ્યૈઃ પૂતયેત્ તુ વલિભિઃ પાયસાદિભિઃ
પૂજિતાનાં ચ દેવાનાં શશ્વદ્ધોમં સમાચરેત્।
હોમાન્તે તુ બલિં દદ્યાદ્ વાસવાય મહાત્મને
તિલં ઘૃતં ચાક્ષતં ચ પૂષ્પં દૂર્વાં તથૈવ ચ।
એતૈસ્તુ જુહુયાદ્ દેવાન્ સ્વૈઃ સ્વૈર્મન્ત્રૈર્નરોત્તમ
તતો હોમાવસાને તુ ભોજયેદ્ બ્રાહ્મણાનપિ।
એવં સમ્પૂજયેન્નિત્યં સપ્તરાત્રં દિને દિને
બ્રાહ્મણૈઃ સહિતા રાજા વેદવેદાંગપારગૈઃ।
સર્વત્ર શક્રપૂજાસુ યજ્ઞેષુ પરિકીર્તિતઃ
ત્રાતારમિતિ મન્ત્રોઽયં વાસવસ્ય પ્રિયઃ પરઃ।
એવં કૃત્વા દિવાભાગે શક્રોત્થાપનમાદિતઃ
શ્રવણર્ક્ષયુતાયાં તુ દ્વાદશ્યાં પાર્થિવઃ સ્વયમ્।
અન્ત્યપાદે ભરણ્યાં તુ નિશિ શક્રં વિસર્જયેત્
સુપ્તેષુ સર્વલોકેષુ યથા રાજા ન પશ્યતિ।
ષણ્માસાન્મૃત્યુમાપ્નોતિ રાજા દૃષ્ટ્વા વિસર્જનમ્
શક્રસ્ય નૃપશાર્દૂલ તસ્માન્નેક્ષેત તન્નપઃ।
વિસર્જનસ્ય મન્ત્રોઽયં પુરાવિદ્ભિરુદીરિતઃ
સાર્ધં સુરાસુરગણૈઃ પુરન્દર શતક્રતો।
ઉપહારં ગૃહીત્વેમ મહેન્દ્રધ્વજ ગમ્યતામ્
સૂતકે તુ સમુત્પન્ને વારે ભૌમસ્ય વા શનૈઃ।
ભૂમિકમ્પાદિકોત્પાતે વાસવં ન વિસર્જયેત્
ઉત્પાતે સપ્તરાત્રં તુ તથોપપ્લવદર્શને।
વ્યતીત્ય શનિભૌમૌ ચ હ્યન્યર્ક્ષેઽપિ વિસર્જયેત્
સૂતકે ત્વથ સંપ્રાપ્તે વ્યતીતે સૂતકે પુનઃ।
યસ્મિન્ તસ્મિન્ ચૈવ સૂતકાન્તે વિસર્જયેત્
તથા કેતું નૃપો રક્ષેત્ પતન્તિ શકુના યથા।
ન કેતૌ નૃપશાર્દૂલ યાવન્નહિ વિસર્જનમ્
શનૈઃ શનૈઃ પાતયેત્ તુ યથોત્થાપનમાદિતઃ।
કૃતં તથા યથા ભગ્ને કેતૌ મૃત્યુમવાપ્નુયાત્
વિસૃષ્ટં શક્રકેતું તુ સાલઙ્કારં તથા નિશિ।
ક્ષિપેદનેન મન્ત્રેણ ત્વગાધે સલિલે નૃપ
તિષ્ઠ કેતો મહાભાગ યાવત્ સંવત્સરં જલે।
ભવાય સર્વલોકાનામન્તરાય વિનાશક
ઉત્થાપયેત્ તૂર્યરવૈઃ સર્વલોકસ્ય વૈ પુરઃ।
રહો વિસર્જયેત્ કેતું વિશેષો યઃ પ્રપૂજને
એવં યઃ કુરુતે પૂજાં વાસવસ્ય મહાત્મનઃ।
સ ચિરં પૃથિવીં ભુક્ત્વા વાસવં લોકમાપ્નુયાત્
ન તસ્ય રાજ્યે દુર્ભિક્ષં નાધયો વ્યાધયઃ ક્વચિત્।
સ્થાસ્યન્તિ મૃત્યુર્નાકાલે જનાનાં તત્ર જાયતે
તત્તુલ્યઃ કોઽપિ નાન્યોઽસ્તિ પ્રિયઃ શક્રસ્ય પાર્થિવ।
તસ્ય પૂજા સર્વપૂજા કેશવાદ્યાશ્ચ તત્રગાઃ
સકલકલુષહારિ વ્યાધિદુર્ભિક્ષનાશં સકલભવનિવેશં સર્વસૌભાગ્યકારિ।
સુરપતિગૃહગાભિર્વાર્ચનં શક્રકેતોઃ પ્રતિશરદમનેકૈઃ પૂજયેચ્છ્રીવિવૃદ્ધયૈ
॥ ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે સપ્તાશીતિતમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0