કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 86

॥ઔર્વ્વ ઉવાચ॥
શૃણુ રાજન્ પ્રવક્ષ્યામિ પુષ્યસ્નાનવિધિક્રમમ્।
યેન વિજ્ઞાનમાત્રેણ વિઘ્ના નશ્યન્તિ સન્તતમ્

પૌષે પુષ્યર્ક્ષગે ચન્દ્રે પુષ્યસ્નાનં નૃપશ્ચરેત્।
સૌભાગ્યકલ્યાણકરં દુર્ભિક્ષમરણાપહમ્

વિષ્ટ્યાદિદુષ્ટકરણે વ્યતીપાતે ચ વૈધૃતૌ।
વજ્રે શૂલે હર્ષણાદૌ યોગે તુ યદિ લભ્યતે

તૃતીયાયુક્તપુષ્યર્ક્ષં રવિશૌરિકુજેઽહનિ।
તદા સમસ્તદષાણાં તત્ સ્નાનં હાનિકારકમ્

ગ્રહદોષાશ્ચ જાયન્તે યદિ રાજ્યેષુ ચેતયઃ।
તદા પુષ્યે તુ નક્ષત્રે કુર્યાન્માસાન્તરેઽપિ ચ

ઇયં તુ બ્રહ્મણા શાન્તિરુદ્દિષ્ટા ગુરવે પુરા।
શક્રાદિસર્વદેવાનાં શાન્ત્યર્થં ચ જગત્પતિઃ

તુષકેશાસ્થિવલ્મીક-કીટદેશાદિવર્જિતે।
શર્કરાકૃમિકુષ્માણ્ડ-બહુકૃષ્ટવિવર્જિતે

કાકોલૂકૈશ્ચ કઙ્કૈશ્ચ કાકાલૈર્ગૃઘ્રશૌનકૈઃ।
વર્જિતે કણ્ટકિવને વિભીતકવિવર્જિતે

શિગ્રુશ્લેષ્માતકાભ્યાં તુ જલૌકાદ્યૈર્વિવર્જિતે।
સ્વસ્થાને ચમ્પકાશોક-વકુલાદિવિરાજિતે

હંસકારણ્ડવાકીર્ણે સરસ્તીરેથવા શુચૌ।
પુષ્યસ્નાનાય નૃપતિર્ગૃહ્ણીયાત્ સ્થાનમુત્તમમ્

તતઃ પુરોહિતો રાજા નાના વાદિત્રનિઃસ્વનૈઃ।
પ્રદોષસમયે ગચ્છેત્ તત્ સ્થાનં પૂર્વવાસરે

તસ્ય સ્થાનસ્ય કૌવેર્યાં દિશિ સ્થિત્વા પુરોહિતઃ।
સુગન્ધચન્દનૈઃ પાનૈઃ કર્પૂરાદ્યધિવાસિતૈઃ

ગૌરોચનાભિઃ સિદ્ધાર્થૈરક્ષતૈઃ સફલાદિભિઃ।
ગન્ધદ્વારેત્યાદિભિર્મન્ત્રૈઃ સર્વાધિસિક્તકૈઃ

અધિવાસ્ય તુ તત્સ્થાનં પૂજયેત્ તત્ર દેવતાઃ।
ગણેશં કેશવં શક્રં બ્રહ્માણં ચાપિ શઙ્કરમ્

ઉમયા સહિતં દેવં સર્વાશ્ચ ગણદેવતાઃ।
માતૃશ્ચ પૂજયેત્ તત્ર નૃપતિઃ સપુરોહિતઃ

મઙ્ગલાન્ કલશાન્ કૃત્વા નાનાનૈવેદ્યસઞ્ચયાન્।
પ્રદદ્યાત્ પાયસં સ્વાદુફલં મોદકયાવકૌ

અધિવાસ્ય ચ તત્ સ્થાનં દૂર્વાસિદ્ધાર્થકાક્ષતૈઃ।
તત્સ્થાનાચ્ચાપિ ભૂતાનિ સારયેન્મન્ત્રમીરયન્

અપસર્પન્તુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભૂમિપાલકાઃ।
ભૂતાનામવિરોધેન સ્નાનકર્મ કરોમ્યહમ્

તતઃ કરૌ પુટીકૃત્ય મન્ત્રેણાનેન પાર્થિવઃ।
આવાહયેદિમાન્ દેવાન્ પૂજ્યાન્ પુષ્યાભિષેકતઃ

આગચ્છન્તુ સુરાઃ સર્વે યેઽત્ર પૂજાભિલાષિણઃ।
દિશો હિ પાલકાઃ સર્વે યે ચાન્યેઽપ્યંશભાગિનઃ

તતઃ પુષ્પાઞ્જલિં દત્ત્વા પુનર્મન્ત્રં પઠેદિમમ્।
અદ્ય તિષ્ઠન્તુ વિબુધાઃ સ્થાનમાસાદ્ય મામકમ્

સ્વપૂજાં પ્રાપ્ય પાતારો દત્ત્વા શાન્તિં મહીભુજે।
તતસ્તાં નૃપતી રાત્રિં નયેત્ તુ સપુરોહિતઃ

સ્વપ્ને શુભાશુભં વિદ્યાન્નૃપસ્તુ સપુરોહિતઃ।
કૃત્વા પૂજાં તુ દેવાનાં રાત્રૌ સ્થાને નૃપઃ સ્વપેત્

શુભાશુભફલં સ્વપ્ને જ્ઞેયં દોષજ્ઞસમ્મતે।
દુઃસ્વપ્નદર્શનં ચેત્ સ્યાત્ તદા પુષ્યાભિષેચને

હોમં ચતુર્ગુણં કુર્યાદ્ દત્ત્વા ચાપિ ગવાં શતમ્।
ગોવાજિકુંજરાણાં તુ પ્રાસાદસ્ય ગિરેસ્તરોઃ

આરોહણં શુભકરં રાજ્યશ્રીવૃદ્ધિકારકમ્।
દધિદેવસુવર્ણાનાં બ્રહ્મણસ્ય પ્રદર્શનમ્

વીણાદૂર્વાક્ષતફલં પુષ્પચ્છત્રવિલેપનમ્।
શીતાંશુ ચક્રશંખાનાં પદ્મસ્ય સુહૃદસ્તથા

લાભાઃ ક્ષયકરાઃ શત્રૌ રત્નાકરસ્ય ભૂભૃતઃ।
દર્શનં ચોપરાગસ્ય નિગડેન ચ બન્ધનમ્

માંસસ્ય ભોજનં ચૈવ પર્વતસ્ય વિવર્તનમ્।
નાભિમધ્યે તરૂત્પત્તિર્મૃતં પ્રત્યનુરોદનમ્

અગમ્યાગમનં કૂપ પઙ્કગર્ભાવતીર્ણતા।
પર્વતસ્ય તથા નદ્યાઃ સ્રોતસાં લઙ્ઘનં તથા

સ્વપુત્રમરણં ચૈવ પાનં રુધિરમદ્યયોઃ।
ભોજનં પાયસસ્યાપિ મનુષ્યારોહણં તથા

કલ્યાણસુખસૌભાગ્ય-રાજ્ય-શત્રુક્ષયં તથા।
એતે સ્વપ્નાઃ પ્રકુર્વન્તિ નૃસ્ય નૃપસત્તમ

ખ રોષ્ટ્રમહિષાણાં ચ આરોહો રાજ્યનાશનઃ।
નૃત્યં ગીતં તથા હાસ્યં પાઠશ્ચાપ્યશુભપ્રદઃ

રક્તવસ્ત્રપરિધાનં રક્તમાલાનુલેપનમ્।
રક્તાં કૃષ્ણાં સ્ત્રિયં ચૈવ કામયત્ મૃત્યુમાપ્નુયાત્

કૂપાન્તરે પ્રવેશઃ સ્વાદ્ દક્ષિણાશાગતિસ્તથા।
પઙ્કે નિમજ્જનં સ્નાનં ભાર્યાપુત્રવિનાશનમ્

લાભસ્તસ્ય ભવેત્ સ્વપ્નેઽપ્યરુત્પત્તિર્નૃપભ્ય ચ।
આદાય ગર્ભનાઙીં તુ શકુનો યાતિ ખઞ્જનઃ

સ તુ રાજ્યાન્તરં પ્રાપ્ય મહાકલ્યાણમાપ્નુયાત્।
દીર્ઘં વિંશતિહસ્તં તુ હસ્તષોડશવિસ્તૃતમ્

કુર્યાત્ તુ લક્ષણોપેતં યજ્ઞમણ્ડલમુત્તમમ્।
તતોઽપરેઽહ્નિ પૂર્વાહ્ણેમાતૃણાં પૂજનં ચરેત્

કુડ્યલગ્નાં વસોર્ધારાં વૃદ્ધિશ્રાદ્ધં તથૈવ ચ।
ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીધૂમકર્પૂરચૂર્ણકૈઃ

સમ્પૂજ્ય મણ્ડલસ્થાનં તસ્મિન્ હ્રૌં શમ્ભવે નમઃ।
અસ્ત્રાય હું ફડિત્યેવં લિખેન્મન્ત્રદ્વયં બુધઃ

મન્ત્રવિન્મણ્ડલજ્ઞશ્ચ સૂત્રૈઃ કમ્બલસમ્ભવૈઃ।
કૌશેયૈર્વા સ્વસ્તિકાખ્યં પ્રથમં મણ્ડલં લિખેત્

ચતુર્હસ્તપ્રમાણં તુ મણ્ડલં વિલિખેત્ તતઃ।
હસ્તપ્રમાણં પદ્મં તુ મણ્ડલસ્ય પ્રકીર્તિતમ્

દ્વારાણિ સાર્ધહસ્તાનિ કર્ણિકાકેશરોજ્જ્વલમ્।
સિતં રક્તં ચ પીતં ચ કૃષ્ણં હરિતમેવ ચ

શાલિચૂર્ણૈશ્ચ કૌસુમ્ભૈર્હારિદ્રૈર્હરિદુદ્ભવૈઃ।
કુર્યાત્ તથાઞ્જનૈશ્ચૂર્ણૈ રાજા મણ્ડવૃદ્ધયે

પદ્માન્તતઃ સમારભ્ય તાલં પશ્ચિમગામિનમ્।
પશ્ચિમદ્વારમધ્યે ચશતપત્રં વિનિર્દિશેત્

પ્રત્યેકં દ્વારમધ્યે તુ પદ્મં ચૈવાષ્ટપત્રકમ્।
કુર્યાન્મણ્ડલભાગજ્ઞશ્ચૂર્ણૈરેવ પૃથક્ પૃથક્

ચૂર્ણૈસ્તુ મણ્ડલં કૃત્વા સૂત્રાણ્યુત્સારયેત્ તતઃ।
ઉત્સાર્ય સૂત્રં પ્રથમં મણ્ડલં પૂજયેત્ તતઃ

ભવનાય નમ ઇતિ તતો હસ્તં વિયોજયેત્।
સવ્યાવલમ્બહસ્તં તુ રજઃપાત્રં સમાચરેત્

મધ્યમાનામિકાઙ્ગુષ્ઠૈરુપરિષ્ટાદ્ યથેચ્છયા।
અધોમુખાઙ્ગુલીઃ કૃત્વા પાતયેચ્ચ વિચક્ષણઃ

સમારેખા તુ કર્તવ્યા વિચ્છિત્રા પુષ્પરઞ્જિતા।
અઙ્ગુષ્ઠપર્વનૈપુણ્યાત્ સમા કાર્યા વિજાનતા

સંસક્તવિષમં સ્થૂલં વિચ્છિન્નં કૃસરકૃતિમ્।
પર્યન્તમર્પિતં હ્રસ્વમાલિખેન્ન કદાચન

સંસક્તે કલહં વિદ્યાદૂર્ધ્વ રેખે તુ વિગ્રહમ્।
અતિસ્થૂલે ભવેદ્ વ્યાધિર્નિત્યં પીડાવિમિશ્રિતે

બિન્દુભિર્ભયમાપ્નોતિ શત્રુપક્ષાન્ન સંશયઃ।
કૃશાયાં ચાર્થહાનિઃ સ્યાચ્છિન્નાયાં મરણં ધ્રુવમ્

વિયોગો વા ભવેત્ તસ્ય ઇષ્ટદ્રવ્યસુતસ્ય વા।
અવિદિત્વા લિખેદ્ યસ્તુ મણ્ડલં તુ યથેચ્છયા

સર્વદોષાનવાપ્નોતિ યે દોષાઃ પૂર્વમીરિતાઃ।
સિતસર્ષપદૂર્વાયા રેખાઃ કાર્યા વિજાનતા

વિમલં વિજયં ભદ્રં વિમાનં શુભદં શિવમ્।
વર્ધમાનં ચ દેવં ચ શતાક્ષં કામદાયકમ્

રુચિકં સ્વસ્તિકં ચૈવ દ્વાદશૈતે તુ મણ્ડલાઃ।
યથાસ્થાનં યથાયજ્ઞં યોજનીયા વિચક્ષણૈઃ

સાગરે મધ્યમાને તુ પીયૂષાર્થં સુરોત્કરૈઃ।
પીયૂષધારણાર્થાય નિર્મિતા વિશ્વકર્મણા

કલાં કલાં તુ દેવાનામસિત્વા તે પૃથક્ પૃથક્।
યતઃ કૃતાસ્તુ કલસાસ્તતસ્તે પરિકીર્તિતાઃ

નવૈવ કલસાઃ પ્રોક્તા નામતસ્તાન્નિબોધત।
ગોહ્યોપગોહ્યો મરુતો મયૂખશ્ચ તથાપરઃ

મનોહાચાર્યભદ્રશ્ચ વિજયસ્તનુ દૂષકઃ।
ઇન્દ્રિયઘ્નોઽથ વિજયો નવમઃ પરિકીર્તિતઃ

તેષામેવ ક્રમાદ્ ભૂપ નવ નામાનિ યાનિ તુ।
શૃણુ તાન્યપરાણ્યેવ શાન્તિદાનિ સદૈવ હિ

ક્ષિતીન્દ્રઃ પ્રથમઃ પ્રોક્તો દ્વિતીયો જલસમ્ભવઃ।
પવનાગ્ની તતો દ્વે તુ યજમાનસ્તતઃ પરઃ

કોષસમ્ભવામ્ના તુ ષષ્ઠઃ સ પરિકીર્તિતઃ।
સોમસ્તુ સપ્તમઃ પ્રોક્ત આદિત્યસ્તુ તથાષ્ટમઃ

વિજયો નામ કલસો યોઽસૌ નવમ ઉચ્યતે।
સ તુ પંચમુખઃ પ્રોક્તો મહાદેવસ્વરૂપધૃક્

ઘટસ્ય પઞ્ચવક્ત્રેષુ પઞ્ચવક્ત્રઃ સ્વયં તથા।
યથાકાષ્ઠાં સ્થિતઃ સમ્યગ્વામદેવાદિનામતઃ

મણ્ડલસ્ય તુ પદ્માન્તે પઞ્ચવક્ત્રં ઘટં ન્યસેત્।
ક્ષિતીન્દ્રં પૂર્વતો ન્યસ્ય પશ્ચિમે જલસમ્ભવમ્

વાયવ્યે વાયવં ન્યસ્ય આગ્નેયે હ્યગ્નિસમ્ભવમ્।
નૈરૃત્યે યજમાનં તુ ઐશાન્યાં કોષસમ્ભવમ્

સોમમુત્તરતો યોજ્યં સૌરં દક્ષિણતો ન્યસેત્।
ન્યસ્યૈવં કલસાંશ્ચૈવ તેષુ ચૈતાન્ વિચિન્તયેત્

કલસાનાં મુખે બ્રહ્મા ગ્રીવાયાં શઙ્કરઃ સ્થિતઃ।
મૂલે તુ સંસ્થિતો વિષ્ણુર્મધ્યે માતૃગણાઃ સ્થિતાઃ

દિક્પાલા દેવતાઃ સર્વા વેષ્ટયન્તિ દિશો દશ।
કુક્ષૌ તુ સાગરાઃ સપ્ત સપ્તદ્વીપાશ્ચ સંસ્થિતાઃ

નક્ષત્રાણિ ગ્રહાઃ સર્વે તથૈવ કુલપર્વતાઃ।
ગઙ્ગાદ્યાઃ સરિતઃ સર્વા વેદાશ્ચત્વાર એવ ચ

કલસે સંસ્થિતાઃ સર્વે તેષુ તાનિ વિચિન્તયેત્।
રત્નાનિ સર્વબીજાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ

વજ્રમૌક્તિકવૈદૂર્યમહાપદ્મેન્દ્રસ્ફાટિકૈઃ।
સર્વધામમયં બિલ્વં નાગરોદુમ્બર તથા

બીજપૂરકજમ્બીરકાશ્મીરામ્રાતદાડિમમ્।
યવં શાલિં ચ નીવારં ગોધૂમં સિતસર્ષપમ્

કુઙ્કુમાગુરુકર્પૂરમદનં રોચનં તથા।
ચન્દનં ચ તથા માંસીમેલાં કુષ્ઠં તથૈવ ચ

કસ્તૂરીપત્રચૂર્ણં ચ જલનિર્યાસકામ્બુદમ્।
શૈલેયં વદરં જાતીપત્રપુષ્પે તથૈવ ચ

કાલશાકં તથા પૃક્કા દેવીપર્ણકમેવ ચ।
વચાં ધાત્રીં સમઞ્જિષ્ઠાં તુરુષ્કં મઙ્ગલાષ્ટકમ્

દૂર્વાં મોહનિકાં ભદ્રાં શતમૂલીં શતાવરીમ્।
વર્ણાનાં સરલાં ક્ષુદ્રાં સહદેવીં ગજાહ્વયામ્

પૂર્ણકોષાં સિતાં પીઠાં ગુઞ્જાં શિરસિકાનલૌ।
વ્યામકં ગજદન્તં ચ શતપુષ્પં પુનર્નવામ્

બ્રાહ્મીં દેવીં શિવાં રુદ્રાં સર્વસન્ધાનિકાં તથા।
સમાહૃદ્ય શુભાનેતાન્ રુદ્રાં કલસેષુ નિધાર્પયેત્

કલસસ્ય યથાદેશં વિધિં શમ્ભું ગદાધરમ્।
યથાક્રમં પૂજયિત્વા શમ્ભુ મુખ્યતયા યજેત્

પ્રાસાદેન તુ મન્ત્રેણ શમ્ભું તન્ત્રેણ શઙ્કરમ્।
પ્રથમં પૂજયેન્મધ્યે નાના નૈવેદ્યવેદનૈઃ

દિક્પાલાનાં ઘટેષ્વેવ દિક્પાલાનપિ પૂજયેત્।
પૂર્વં બહિઃ સ્થાપિતેષુ ગ્રહાણાં કલસેષુ ચ

નવગ્રહાન્ પૂજયેત્ તુ માતૃર્માતૃઘટેષુ ચ।
સર્વે દેવા ઘટે પૂજ્યા ઘટાસ્તેષાં પૃથક્ પૃથક્

નવૈવ તત્ર પૂર્વોક્તાઃ સ્મૃતા મુખ્યતયા નૃપ।
ભક્ષ્યૈર્ભોજ્યૈશ્ચ પેયૈશ્ચ પુષ્પૈર્નાનાવિધૈઃ ફલૈઃ

યાવકૈઃ પાયસૈશ્ચૈવ યથાસમ્ભવયોજિતૈઃ।
પુષ્યસ્નાનાય નૃપતિઃ પૂજયેત્ સકલાન્ સુરાન્

દક્ષિણે મણ્ડલસ્યાથ કુણ્ડં નિર્માંય પાયસૈઃ।
સમિદ્ભિઃ શાલિસિદ્ધાર્થૈર્ઘૃતૈર્દૂર્વાક્ષતૈસ્તથા

કેવલૈશ્ચ તથૈવાજ્યૈઃ પૂજિતાન્ સકલાન્ સુરાન્।
હોમેન તોષયેદ્ વૃદ્ધ્યૈ નૃપઃ સર્ત્વિક્પુરોહિતઃ

હોમાન્તે મણ્ડલોદીચ્યાં વેદિકાયાં સપટ્ટકમ્।
રોચનાખ્યમર્લકારાંસ્તથા સર્વાન્ નિયોજયેત્

વૃદ્ધાવઙ્ગુલમઙ્ગુલ્યા ષડ્વિંશઙ્ગુલિકાવધિ।
વૃત્તં વા ચતુરસ્રં વા પદ્મં ત્રિકોણસંજ્ઞકમ્

રત્નેશાન્ પદ્મમધ્યે તુ ગોમુષ્ટિકવિનાયકૈઃ।
શ્રીશ્રીવૃક્ષવરારોહામુમાદેવીં શુભાન્વિતામ્

રત્નૈઃ સર્વૈરલઙ્કારૈઃ પટ્ટં કાર્યં દ્વિહસ્તકમ્।
હસ્તવિસ્તારમુચ્છ્રાયં નવહસ્તં દશાઙ્ગુલમ્

સ્નાનાર્થં સાર્ધહસ્તં ચ પટ્ટં વૃત્તં ગુણાન્વિતમ્।
શય્યા ચતુર્ગુણા દીર્ઘા ધનુર્માનં તુ પીઠકમ્

ગજસિંહકૃતાટોપં હેમરત્નવિભૂષિતમ્।
સિંહાખ્યં સાર્ધવિસ્તારાદ્ દણ્ડાસનમથાપિ વા

વ્યાઘ્રચિત્રકપટ્ટૈર્વા ઉપધાનાનિ કારયેત્।
અન્યૈર્વા નિર્મિતાં ચર્મમૃદુતૂલકપૂરિતા

શય્યા દીર્ઘાર્ઘવિસ્તીર્ણા ચતુર્હસ્તા સુલક્ષણા।
વિતસ્ત્યધિકમિચ્છન્તિ નૃપસ્ય ગુરુવિદ્યયા

અર્ધચન્દ્રસમં કુર્યાદાસનં ચતુરસ્રકમ્।
ઉપધાનાનિ શય્યાયાઃ કર્ણાદિમૂલભેદતઃ

ષોડશૈવાત્ર કાર્યાણિ વર્ણચિત્રયુતાનિ ચ।
યાનં સિંહાસન પટ્ટં શય્યોપકરણાદિકમ્

રાજ્ઞો નૂતનયોગ્યં તદ્ વેદ્યા ઉત્તરતો ન્યસેત્।
તેષાં તુ પશ્ચિમે સ્વર્ણરત્નૌઘખચિતે વરે

પર્યઙ્કે યજ્ઞદાર્વૌઘનિર્મિતે મહદાસ્તરે।
અર્ધાચ્છાદનસંયુક્તે ચર્માવૃતચતુષ્ટયે

વૃષભસ્ય તથોર્ણાયાઃ સિંહશાર્દુલયોરપિ।
પાદપીઠે રત્નયુતે પાદાવારોપ્ય પાર્થિવઃ

તસ્મિન્ પર્યઙ્કપીઠસ્થે ચર્માવૃતચતુષ્ટયે।
નાનાલઙ્કારભૂષાઢ્યં નૃપતિં રત્નશાલિનમ્

સ્નાપયેદ્ બ્રાહ્મણૈઃ સાર્ધં રાજાનં સુખસઙ્ગતમ્।
સંવીતકમ્બલં કૃષ્ણં બહુવસ્ત્રૈશ્ચ શૌભિતમ્

કલસેવલિપુષ્પાદ્યૈઃ શાલિચૂર્ણૈશ્ચ સ્નાપયેત્।
અષ્ટૌ ષૌડશ વિંશાષ્ટશતમધિકં ચ વા

કલસાનાં સમાખ્યાતા અધિકસ્યોત્તરોત્તરમ્।
જયકલ્યાણદૈર્મન્ત્રૈર્મઙ્ગલોત્થૈશ્ચ શામ્ભવૈઃ

વૈષ્ણવૈરથ દિક્પાલૈર્ગ્રહમન્ત્રૈશ્ચ માતૃકૈઃ।
આજ્યં તેજઃ સમુદ્દિષ્ટમાજ્યં પાપહરં પરમ્

આજ્યં સુરાણામાહારપ્રાજ્યે લોકાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ।
ભૌમાન્તરિક્ષં દિવ્યં વા યત્ તે કલ્મમષમાગતમ્

સર્વં તદાજ્યસંસ્પર્શાત્ પ્રણાશમુપગચ્છતુ।
તતોઽપનીયગાત્રાત્ તુ કમ્બલં વસ્ત્રમેવ ચ

કલસૈઃ સ્નાપયેદ્ ભૂપં પુષ્પસ્નાનીયપૂરિતૈઃ।
એભિર્મન્ત્રૈર્નરશ્રેષ્ઠ તનુતત્ત્વાર્થંસાધકૈઃ

સુરાસ્ત્વામભિષિઞ્ચન્તુ યે ચ સિદ્ધાઃ પુરાતનાઃ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રાશ્ચ સાધ્યાશ્ચ સમરુદ્ગણાઃ

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ યૌ ભિષગ્વરૌ।
અદિતિર્દેવમાતા ચ સ્વાહા લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી

કીર્તિર્લક્ષ્મીર્ઘૃતિઃ શ્રીશ્ચ સિનીવાલી કુહૂસ્તથા।
દિતિશ્ચ સુરસા ચૈવ વિનતા કદ્રુરેવ ચ

દેવપત્નયશ્ચ યાઃ પ્રોક્તા દેવમાતર એવ ચ।
સર્વાસ્ત્વામષિઞ્ચન્તુ સિદ્ધાશ્ચાપ્સરસાં ગણાઃ

નક્ષત્રાણિ મુહૂર્તાશ્ચ પક્ષાહોરાત્રસન્ધયઃ।
સંવત્સર નિમેષાશ્ચ કલાઃ કાષ્ઠાઃ ક્ષણા લવાઃ

સર્વે ત્વામભિષિઞ્ચન્તુ કાલસ્યાવયવસ્તથા।
વૈમાનિકાઃ સુરગણા મનવઃ સાગરૈઃ સહ

સરિતશ્ચ મહાનાગા નાગાઃ કિંપુરુષાસ્તથા।
વૈખાનસા મહાભાગા દ્વિજા વૈહાયસાશ્ચ યે

સપ્તર્ષયઃ સદારાશ્ચ ધ્રુવસ્થાનાનિ યાનિ તુ।
મરીચિરત્રિઃ પુલહઃ પુલસ્ત્યઃ ક્રતુરઙ્ગિરાઃ

ભૃગુઃ સનત્કુમારશ્ચ સનકશ્ચ સનન્દનઃ।
સનાતનશ્ચ દક્ષશ્ચ જૈગીષવ્યોઽભિનન્દનઃ

એકતશ્ચ દ્વિતશ્ચૈવ ત્રિતો જાવાલિકાશ્યપૌ।
દુર્વાસા દુર્વિનીતશ્ચ કણ્વઃ કાત્યાયનસ્તથા

માર્કણ્ડેયો દીર્ઘતમાઃ શુનઃશેફો વિદૂરથઃ।
ઔર્વઃ સંવર્તકશ્ચૈવ ચ્યવનોઽત્રિઃ પરાશરઃ

દ્વૈપાયનો યવક્રીતો દેવરાતઃ સહાત્મજઃ।
એતે ચાન્યે ચ બહવો વેદવ્રતપરાયણાઃ

સશિષ્યાસ્તેઽભિષિઞ્ચન્તુ સદારાશ્ચ તપોધનાઃ।
પર્વતાસ્તરવો નદ્યઃ પુણ્યાન્યતતનાનિ ચ

પ્રજાપતિઃ ક્ષિતિશ્ચૈવ ગાવો વિશ્વસ્ય માતરઃ।
વાહનાનિ ચ દિવ્યાનિ સર્વે લોકાશ્ચરાચરાઃ

અગ્નયઃ પિતારસ્તારા જીમૂતાઃ ખં દિશો જલમ્।
એતે ચાન્યે ચ બહવઃ પુણ્યસંકીર્તનાઃ શુભાઃ

તૌયૈસ્ત્વામભિષિઞ્ચન્તુ સર્વોત્પાતનિબર્હણૈઃ।
ઇત્યેવં શુભદૈરેતૈર્દિવ્યૈર્મન્ત્રૈસ્તથાપરૈઃ

સોરૈર્નારાયણૈ રૌદ્રૈર્બ્રહ્મશક્રસમુદ્ભવૈઃ।
આપોહિષ્ઠા હિરણ્યેતિ સમ્ભવેતિ સુરેતિ ચ

માનસ્તોકેતિ મન્ત્રેણ ગન્ધદ્વારેત્યનેન ચ।
સર્વમંગલમાંગલ્યે શ્રીશ્ચ તે ગ્રહયોગિભિઃ

ઇત્યેવં સ્નાનમાસાદ્ય ગાત્રમાવૃત્ય કમ્બલૈઃ।
સર્વમંગલમન્ત્રેણ વસ્ત્રં કાર્પાસકં ધ્રિયાત્

આચમ્ય ચ તતો દેવાન્ ગુરું વિપ્રાંશ્ચ પૂજયેત્।
ધ્વજચ્છત્રં ચામરં ચ ઘણ્ટાં ચાશ્વાન્ ગજાંસ્તથા

મન્ત્રં જપ્ત્વા ધારયેત્ તુ તતો ગચ્છેદ્ધુતાશનમ્।
તત્ર ગત્વા વહ્નિમધ્યે વહ્નેઃ શ્રીર્વીક્ષ્ય પાર્થિવઃ

નિમિત્તાન્યનિમિત્તાનિ લક્ષયેત્ તત્ર બિન્દુભિઃ।
દૈવજ્ઞકઞ્ચુક્યમાત્યવન્દિપૌરજનૈર્વૃતઃ

વાદિત્રઘોષૈસ્તુમલૈસ્તથા તૌર્યત્રિકૈઃ શુભૈઃ।
કૃત્વા શેષે પુનઃ શાન્તિમાશીર્વાચ્ય ચ વૈ દ્વિજાન્

પૂર્ણાં વિધાય વિધિવદ્ દક્ષિણાં કનકાન્વિતામ્।
ધાન્યાનિ ચાથ વાસાંસિ દત્ત્વા કુર્યાદ્ વિસર્જનમ્

તતઃ શેષજલૈઃ સર્વાનમાત્યાદીન્ પુરોહિતઃ।
સેચયેચ્ચતુરઙ્ગં ચ બલં ચાપિ સરાષ્ટ્રકમ્

એવં કૃત્વા નૃપઃ પશ્ચાત્ ત્રિરાત્રં સંયતોં ભવેત્।
માંસમૈથુનહીનશ્ચ કુર્યાન્માઙ્ગલ્યસેવનમ્

પુષ્યનક્ષત્રયુક્તા તુ તૃતીયા યદિ લભ્યતે।
તસ્યાં પૂજ્યા સદા દેવી ચણ્ડિકા શંકરેણ હ

પાઞ્ચાલિકાવિહારાદ્યૈઃ શિશૂનાં કૌતુકૈસ્તથા।
વૈવાહિકેન વિધિના મોહયેચ્ચણ્ડિકાં શિવામ્

ચતુષ્પથેષુ સર્વેષુ દેવદેવીગહેષુ ચ।
પતાકાભિરલં કુર્યાદેવં કુર્વન્ન સીદતિ

એવં કૃત્વા શાન્તિયાગં તથા પુષ્યાભિષેચનમ્।
ચતુરઙ્ગૈઃ સમં રાજા ભાર્યાભિસ્તુ નરૈઃ સહ

રાજ્યમણ્ડલસંયુક્તઃ પરત્રેહ ન સીદતિ।
નાતઃ પરતરો યજ્ઞો નાતઃ પરતરોત્સવઃ

નાતઃ પરતરા શાન્તિર્નાતઃ પરતરં શિવમ્।
અનેનૈવ વિધાનેન નૃપતેરભિષેચનમ્

યુવરાજ્યાભિષેકં ચ કુર્યાદ્રાજપુરોહિતઃ।
નૃપાભિષેકકરણમાદૌ યદિ સમાચરેત્

અનેનૈવ વિધાનેન સ્થિરઃ સ્યાન્નૃપતિસ્તદા।
અયં યજ્ઞઃ સમુદ્દિષ્ટઃ શક્રાર્થં બ્રહ્મણા પુરા।
એવં યજ્ઞં નૃપઃ કૃત્વા પરત્રેહ ન સીદતિ

॥ ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે ષડશૌતિતમોઽધ્યાયઃ