કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 44

કાલિકાપુરાણમ્ ચતુશ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ કાલીહરસમાગમઃ
અથ શ્રીકાલિકા પુરાણ અધ્યાય ૪૪
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
અથ શ્રુત્વા વચઃ શમ્ભોર્ગિરિજાતીવ હર્ષિતા ।
મેને પ્રાપ્તં તદા શમ્ભું સુન્દરં દયિતં પતિમ્

અથ પ્રાહ તદા કાલી સખીવક્ત્રેણ શઙ્કરમ્ ।
યથા સ શૃણુતે વાક્યં શ્રોતુમિચ્છંશ્ચ શઙ્કરઃ

ન સન્ધાવતિભેદેન પ્રવર્તન્તેઽત્ર સજ્જનાઃ ।
મર્યાદયા હરસ્તં મે પાણિં ગૃહ્ણાતુ શઙ્કરઃ

પિતૃદત્તા ભવેત્ કન્યા તપોદત્તા ભવેન્નહિ ।
તપસા ચેત્ પ્રદત્તાહં માં તાતશ્ચ પ્રદાસ્યતિ

તસ્માત્ સમ્પ્રાર્થ્ય પિતરં હિમવન્તં નગેશ્વરમ્ ।
વૈવાહિકેન વિધિના પાણિં ગૃહ્ણાતુ મે હરઃ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા વિરરામાથ કાલી લજ્જાસમન્વિતા ।
હરોઽપિ તદ્વચઃ સત્યં તથ્યં યોગ્યં તદાગ્રહીત્

તતઃ સ સગણઃ શમ્ભુસ્તત્ર વાસં તદાકરોત્ ।
ગઙ્ગાવતરણે સાનૌ યથાપૂર્વં તથાધુના

કાલી પિતુર્ગૃહં યાતા સખીભિઃ પરિવારિતા ।
નાલોકયન્તી સા દીના ગુરૂણાં વદનં સતી

એતસ્મિન્નન્તરે સપ્તમરીચિપ્રમુખાન્ મુનીન્ ।
ચિન્તયામાસ શશિભૃત્ કાલીં પ્રાર્થયિતું તદા

ચિન્તિતાઃ સપ્તમુનયસ્તત્ક્ષણાન્મદનારિણા ।
આકૃષ્ટા ઇવ કેનાપિ તત્સકાશમુપાગતાઃ

તાન્ મુનીન્ દદૃશે શમ્ભુઃ સપ્તાગ્નીનિવ દીપિતાન્ ।
અરુન્ધતીં વસિષ્ઠસ્ય સકાશે દદૃશે સતીમ્

અરુન્ધતીં તતો દૃષ્ટ્વા વસિષ્ઠસ્ય સમીપતઃ ।
મેને યોષિદ્ગ્રહં ધર્મ મુનિભિશ્ચાપ્યવર્જિતમ્

તતસ્તે મુનયઃ સર્વે સમ્પૂજ્ય વૃષભધ્વજમ્ ।
ઇદમૂચુઃ પ્રહર્ષેણ સ્મરણાકર્ષિતાઃ પ્રિયમ્

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥
યત્ પ્રત્યક્ષં દૃશ્યતે શુદ્ધરૂપં ચન્દ્રપ્રખ્યં ચન્દ્રખણ્ડોપશોભિ ।
અન્તઃ પ્રજ્ઞં ભાવિતં તન્મુનીનાં ભાગ્યં દૃષ્ટં ભાગધેયેન મુક્તૈઃ

પ્રજ્ઞાતન્ત્રં ધ્યાનતન્ત્રં પુરસ્તાન્નિત્યં ધ્યેયં ધ્યાયિનાં સ્વપ્રકાશમ્ ।
પુઞ્જીભૂતં બાહ્યતત્ત્વેન શશ્વદ્ યોગ્યપ્રાપ્યં ધામ શમ્ભોરુદારમ્

દૃષ્ટ્વા યસ્યૈવાગ્રભાગં સ નેત્રં ત્રાણાય સ્યાદ્ દર્શનં સૂર્યતુલ્યમ્ ।
તદ્ધામેદં સ્થાન સર્વસ્ય નિત્યં ભક્ત્યા સ્તુત્યં તં નમઃ શમ્ભુદેહમ્

પ્રકાશતે યઃ પ્રથમાદિભાગતઃ સ્થિત: સ વામે ય ઇહૈવ નેતા ।
સોઽસ્માકમસ્તુ પ્રથમં સ્વસિદ્ધ્યૈ હરસ્ય શક્ત્યા વિધૃતો લલાટે

યઃ પ્રધાનાત્મકઃ સત્ત્વરજોભ્યાં તમસાન્વિતઃ ।
પુરુષ: સર્વજગતાં સ હરો નઃ પ્રસીદતુ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇતિ સંસ્તુત્ય દેવેશં મુનયો વિનયાનતાઃ ।
ઊચુઃ કિમર્થં ભવતા સ્મૃતાસ્તન્નો નિગદ્યતામ્

તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા શઙ્કરઃ પ્રહસન્નિવ ।
જગાદ તાન્મુનીન્ સર્વાનાભાષ્ય ચ પૃથક્ પૃથક્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥
હિતાય સર્વજગતાં સમ્ભોગાયાત્મનસ્તથા ।
દારાન્ ગ્રહીતુમિચ્છામિ તથા સન્તાનવૃદ્ધયે

સહાયં તત્ર કુર્વન્તુ ભવન્તો મમ સામ્પ્રતમ્ ।
મદર્થે ચ તતઃ કાલીં યાચન્તાં તુહિનાચલમ્

મહતા તપસા કાલી માં પતિં લઘુ વિન્દતામ્ ।
કિન્તુ ગ્રહીષ્યે વિધિના તસ્માદ્ યાચન્તુ તં ગિરિમ્

યથા યથા સ્વયં કાલીં શૈલો દાતું સમુત્સહેત્ ।
તથા તથા વિદધ્વં હિ યૂયં વાગ્વિભવાન્વિતાઃ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
હરં સમ્બોધ્ય મુનયો હ્યગચ્છન્ ગિરિરાડ્ગૃહમ્ ।
તેન પ્રપૂજિતાસ્તે તુ પ્રોચુસ્તં મુનયો ગિરિમ્

॥ મુનયઃ ઊચુઃ ॥
યશ્ચન્દ્રશેખરો દેવો દેવદેવશ્ચ યો મતઃ ।
શાપાનુગ્રહણે શક્તો ય એકો જગતાં પતિઃ

યઃ સંહરતિ સર્વાણિ જગન્તિ પ્રલયોદ્ભવે ।
યો વિભૂતિપ્રદો ભક્તે નાનારૂપો મનોહરઃ ।
સ તે દુહિતરં કાલીં ભાર્યામાદાતુમિચ્છતિ

યદિ પશ્યસિ ત્વં યોગ્યં વરં તં દુહિતુઃ સમમ્ ।
તદા પ્રયચ્છ તનયાં કાલીં શશિભૃતે ગિરે

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્તસ્તૈર્ગિરિપતિશ્ચિરં સ્વહૃદયસ્થિતમ્

દુહિતુશ્ચ પ્રિયં જ્ઞાત્વા પ્રાપ્ય સદ્વચનાન્મુદમ્ ।
આહ ચેદં પ્રકાશેન યુષ્માભિસ્ત્વહમાગતૈઃ

પાવિતો મુનિશાર્દૂલૈઃ પૂરિતશ્ચ મનોરથઃ ।
દાસ્યામિ શમ્ભવે પુત્રીં યુષ્માભિઃ પ્રાર્થિતસ્ત્વહમ્

પૂર્વમેવ તપસ્તપ્ત્વા તયેશઃ પતિરીહિતઃ ।
ધાતુર્નિયોજનમિદં કોઽન્યથા કર્તુમુત્સહેત્

કોઽન્યઃ પ્રાર્થયિતું શક્તઃ સુતાં મમ વિના હરાત્ ।
હરેણાવગૃહીતાયા તામન્યઃ કઃ સમુત્સહેત્

હરં ગૃહીત્વા મનસા નાન્યં સાપીહ વાઞ્છતિ ।
ઇત્યુક્ત્વા મેનયા સાર્ધં સુતાં દાતું ચ શમ્ભવે ।
અઙ્ગીકૃત્ય વિસૃષ્ટાસ્તે હ્યનુપ્રાપુર્મહેશ્વરમ્

તે ગત્વા મુનયઃ સર્વે મરીચિપ્રમુખા દ્વિજાઃ

શૈલરાજો યદાચષ્ટ તદૂચુર્મદનારયે ।
હિમવાંસ્તનયાં દાતું તુભ્યમુત્સહતે હરઃ

યદિદાનીં ત્વયા કુર્તું યુજ્યતે ક્રિયતાં તુ તત્ ।
અસ્માંશ્ચાપ્યનુજાનીહિ હર ગન્તું નિજાસ્પદમ્

સિદ્ધં જ્ઞાત્વા હરઃ સાધ્યં મુદિતસ્તાન્ વિસૃષ્ટવાન્ ।
યથાયોગ્યં સમાભાષ્ય ક્રમાદેકૈકશો મુનીન્

કાલીવિવાહાવસરે યૂયમાયાત માં પ્રતિ ।
ઇતિ તે વૈ હરેણોક્તં પ્રતિશ્રુત્યર્ષયો યયુઃ

અથાન્યોન્યપ્રિયતયા કૃત્વા કૃત્વા ગતાગતમ્ ।
સમયં કારયામાસ વિવાહાય હરો ગિરિમ્

માધવે માસિ પઞ્ચમ્યાં સિતે પક્ષે ગુરોર્દિને ।
ચન્દ્રે ચોત્તરફાલ્ગુન્યાં ભરણ્યાદૌ સ્થિતે રવૌ

આગતા મુનયસ્તત્ર મરીચિપ્રમુખા મુહુઃ ।
હરેણ ચિન્તિતાઃ સર્વે તથા બ્રહ્માદયઃ સુરાઃ

તથા ચ સર્વે દિક્પાલા મુનયશ્ચ તપોધનાઃ ।
શચ્યા સહ તથા શક્રો બ્રહ્માણ્યાદ્યાસ્તુ માતરઃ ।
નારદશ્ચ ગતસ્તત્ર દેવર્ષિર્બ્રહ્મણઃ સુતઃ

એતૈઃ પરિચરૈઃ સાર્ધં ગણૈરાપ્યાયિતઃ સ્વકૈઃ ।
વૈવાહિકેન વિધિના ગિરિપુત્રીં હરોઽગ્રહીત્ ॥ ૪૪ । ।
વિવાહે ગિરિજા શમ્ભોઃ સર્પા યેઽષ્ટૌ તનૌ સ્થિતાઃ ।
તે જામ્બુનદસંનદ્ધા અલઙ્કારાસ્તદાભવન્

દ્વિભુજોઽભૂન્મહાદેવો જટાઃ કેશત્વમાગતાઃ ।
શિરસ્થિતશ્ચન્દ્રખણ્ડ: સોઽર્ચિષા જ્વલિતોઽભવત્

વિચિત્રવસનં વ્યાઘ્રકૃત્તિરાસીત્તદા દ્વિજાઃ ।
વિભૂતિલેપો હ્યસ્યાભૂત્ સુગન્ધિમલયોદ્ભવઃ

ગૌરરૂપો હરસ્તત્ર બભૂવાદ્ભુતદર્શનઃ

તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ।
વિસ્મયં પરમં જગ્મુર્હરં દૃષ્ટ્વા તથાવિધમ્

હિમવાન્ મુદિતશ્ચાસીત્ સહપુત્રૈશ્ચ મેનયા ।
જ્ઞાતયશ્ચાસ્ય મુમુહુર્હરં દૃષ્ટ્વા તથાવિધમ્ ॥ ૫૦ ।
॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇદં બ્રહ્મા તત્ર જગૌ હરં દૃષ્ટ્વા મનોહરમ્

સર્વં શિવકરં યસ્માત્ સુવેશમભવત્સુરાઃ ।
તસ્માચ્છિવોઽયં લોકેષુ નામ્નાખ્યાતોઽધિકઃ શિવઃ

મહેશ્વરમુમાયુક્તમીદૃશં યઃ સ્મરેદ્ધૃદા ।
સતતં તસ્ય કલ્યાણં વાઞ્છિતં ચ ભવિષ્યતિ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવં કાલી મહામાયા યોગનિદ્રા જગત્પ્રસૂઃ ।
પૂર્વં દાક્ષાયણી ભૂત્વા પશ્ચાદ્ ગિરિસુતાભવત્

સ્વયં સમર્થાપિ સતી કાલી સમ્મોહિતું હરમ્ ।
તથાપ્યુગ્રં તપસ્તેપે હિતાય જગતાં શિવા ।
એવં સમ્મોહયામાસ કાલિકા ચન્દ્રશેખરમ્

ઇત્યેતત્ કથિતં સર્વં ત્યક્તદેહા સતી યથા ।
હિમવત્તનયા ભૂત્વા પુનઃ પ્રાપ મહેશ્વરમ્

ઇદં યઃ કીર્તયેત્ પુણ્યં કાલિકાચરિતં દ્વિજાઃ ।
નાધયો વ્યાધયસ્તસ્ય દીર્ઘાયુઃ સ ચ જાયતે

ઇદં પવિત્રં પરમમિદં કલ્યાણવર્ધનમ્ ।
શ્રુત્વાપિ સકૃદેવેદં શિવલોકાય ગચ્છતિ

યઃ શ્રાદ્ધે શ્રાવયેદ્વિપ્રાન્ કાલિકાચરિતં મહત્ ।
પિતરસ્તસ્ય કૈવલ્યમાપ્નુવન્તિ ન સંશયઃ

યઃ શ્રાવયેદ્ બ્રાહ્મણાનાં સન્નિધૌ વા સમાગતઃ ।
તત્ર સ્વયં હરો ગત્વા શૃણોતિ સહ માયયા

ઇતિ વઃ કથિતં પુણ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ।
યુષ્મભ્યં રોચતે ચાન્યદ્યત્તત્ પૃચ્છન્તુ સત્તમાઃ

॥ ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે કાલીહરસમાગમો નામ ચતુશ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

કાલિકા પુરાણ હિન્દી અનુવાદ પઢને કે લિએ દેખેં-[હ્ત્ત્પ્સ્:॥પ્ત્વૈસ્હ્નવિ.બ્લોગ્સ્પોત્.ચોમ્।2023।08।કલિક-પુરન્-અધ્યય્-44.હ્ત્મ્લ્ દ્પ્ કર્મકન્દ્]