કાદમ્બરીકથાસાર · અધ્યાય 7

તસ્મિન્ન્ અવસરે બાલા કાદમ્બર્ય્ અપિ વેધસા ।
તત્રૈવાનીયતાનેકમાયાવૈચિત્ર્યકારિણા ॥

અસૌ હિ પત્ત્રલેખાયા મુખાત્ કેયૂરકસ્ય ચ ।
અસંશયં સમાયાતં ચન્દ્રાપીડમ્ અબુધ્યત ॥

તતઃ સકલવિસ્રમ્ભયોગ્યં વિગતયન્ત્રણમ્ ।
મહાશ્વેતાશ્રમં પ્રાપ્તં પ્રત્યુદ્ગન્તુમ્ ઇયેષ તમ્ ॥

વૈશમ્પાયનવિધ્વંસવૃત્તાન્તસમનન્તરમ્ ।
ચન્દ્રાપીડમનઃપીડાં વયસ્યવિરહોદ્ભવામ્ ॥

શઙ્કમાના મહાશ્વેતા તત્સમાશ્વાસકારણમ્ ।
કાદમ્બરીં પરિજ્ઞાય તદાગમનસત્વરા ॥

તસ્યાસ્ તરલિકાં ગેહં શીઘ્રમ્ આગમ્યતામ્ ઇતિ ।
સંદિશ્ય પ્રાહિણોત્ સા ચ તૂર્ણં ગત્વા તથાવદત્ ॥

જાતોત્સાહા મહાશ્વેતાસંદેશેન ગરીયસીમ્ ।
ગમનોત્કલિકાં દધ્રે બુદ્ધૌ કાદમ્બરી તતઃ ॥

તામ્બૂલપટવાસાદિસંવિધાનવિદગ્ધયા ।
હૃદયપ્રખ્યયા સખ્યા સહિતા મદલેખયા ॥

પત્રલેખાં પુરસ્કૃત્ય પ્રિયચર્ચાવિચક્ષણામ્ ।
કેયૂરકં ચ તત્રૈવ દિને તાં ભુવમાયયૌ ॥

આયાન્ત્યાશ્ ચ તદા તસ્યા દુર્નિમિત્તપરમ્પરા ।
પ્રાદુર્બભૂવ બાલાયા હૃદયોત્કમ્પકારિણી ॥

મહાશ્વેતાશ્રમોપાન્તમાપદસ્તં ગતે રવૌ ।
ઉદિતે ચ નિશાનાથે સંતપ્તકરુણાહ્રદે ॥

આસાદ્ય ચ તમ્ ઉદ્દેશં કરુણં રોદનધ્વનિમ્ ।
વનાન્તકન્દરોદ્ભૂતપ્રતિશબ્દમ્ અથાશૃણોત્ ॥

મન્યે સૈવ મહાશ્વેતાવર્ત્મનીયમ્ ઉપસ્થિતા ।
ઇત્ય્ અસૌ શઙ્કમાનેવ વિવેશ દ્રુતમ્ આશ્રમમ્ ॥

તતઃ પ્રવિશ્ય સાપશ્યત્ પ્રાણનાથં તથાસ્થિતમ્ ।
મહાશ્વેતાં ચ તામ્ આર્તનિનાદં રુદતીં ભૃશમ્ ॥

તામુદ્વીક્ષ્ય મહાશ્વેતાં વિકસચ્છોકવિહ્વલા ।
નિતાન્તતાડિતોરસ્કં રુદતી મોહમ્ આગમત્ ॥

પત્રલેખાપિ તદ્રૂપચન્દ્રાપીડવિલોકિની ।
મુમોચ સહસા પ્રજ્ઞાં નિપતન્તી શિલાતકે ॥

કાદમ્બર્યા તુ ધૈર્યેણ પૃષ્ટા તરલિકા તદા ।
આચચક્ષે યથાવૃત્તં સર્વં તન્મરણક્રમમ્ ॥

તદ્ આકર્ણ્ય વિહાયૈવ વૈક્લવ્યં સ્ત્રીજનોચિતમ્ ।
લબ્ધસંજ્ઞાં મહાશ્વેતાં મદલેખાં ચ સાવદત્ ॥

સંતતસ્થૂલધારેણ ચિરાત્ પ્રભૃતિ રોહતા ।
ખિન્નાહમ્ અધુનાનેન રોદનેન ગરીયસા ॥

યથાયોગ્યેન ગચ્છામિ ન હિ શક્નોમિ રોદિતુમ્ ।
સખિ મે દર્શિતઃ પન્થા નાથેનૈવ મહાત્મના ॥

અયં સુહૃદ્વિયોગેન નારોદીદ્વિલલાપ વા ।
પ્રાણાનેવ પ્રિયાનૌજ્ઝીત્સ પન્થાઃ ક્વ ગતો મમ ॥

યુક્તં સખિ મહાશ્વેતે તવ પ્રાણિતુમ્ ઈદૃશમ્ ।
જીવિતા દેવતાભિસ્ ત્વં પુનસ્ તત્સંગમાશયા ॥

અહં સર્વપ્રકારં તુ વિધિભગ્નમનોરથા ।
કરોમિ દુર્ભગૈઃ પ્રાણૈઃ કિં કલ્યાણબહિષ્કૃતા ॥

મદલેખે તથા કુર્યાસ્ તાતો ઽમ્બા ચ કુલે સ્થિતૌ ।
મદ્વિયોગોપતાપેન યથા ન ધૃતિમ્ ઉજ્ઝતઃ ॥

સ્વયમ્ એવાસિતવ્યં તુ મદ્વાસભવને ત્વયા ।
યથા મણિગવાક્ષેષુ શેરતે નોણનાભયઃ ॥

કુમારસ્ તત્ર ચિત્રસ્થો મયૈવ લિખિતઃ સ્વયમ્ ।
રક્ષણીયો યથા નાસ્તમ્ એતિ ચિત્રસ્થિતો ઽપ્ય્ અસૌ ॥

શયનીયશિરોભાગે રત્નભિત્તિનિવેશિતઃ ।
કામદેવપટઃ ક્વાપિ નિક્ષેપ્તવ્યો વૃથાર્ચિતઃ ॥

ક્રીડાપર્વતકો દેયઃ પ્રશાન્તાય તપસ્વિને ।
તત્રોષિતં કુમારેણ ન હિ સો ઽન્યસ્ય શોભતે ॥

દીર્ઘિકારામમધ્યે મે પદ્મિનીખણ્ડમણ્ડિતા ।
તત્રાસ્તે કૃતવાસ્તવ્યં રાજહંસકદમ્બકમ્ ॥

ધારાયન્ત્રૈઃ પ્રપૂર્ણા ચ ક્રીડાવાપી તદન્તિકે ।
સ્નેહાન્ મયા સ્વયં સિક્તમ્ અસ્તિ લીલાવનં નવમ્ ॥

તસ્મિન્ કૃતનવોદ્વાહા બકુલે માલતી મયા ।
મુક્તઃ કઙ્કણકો નાસ્યા મોચનીયસ્ ત્વયૈવ સઃ ॥

મયા પુત્રીકૃતશ્ ચાસાવ્ અશોકતરુબાલકઃ ।
વર્ધનીયઃ સ્વહસ્તામ્બુસેકૈઃ સ્તન્યપયોનિભૈઃ ॥

ગૃહે મુહુર્ અપશ્યન્તી મામ્ અસૌ ચપલેક્ષણા ।
નૂનં હરિણિકા ચાસ્તે પ્રાપયેસ્ તાં ચ કાનનમ્ ॥

શુકઃ સ પરિહાસો મે કાલિની સા ચ શારિકા ।
યથા ન કલહાયેતે તથા કુર્યાઃ પ્રતિક્ષણમ્ ॥

નિત્યમ્ એવ મદુત્સઙ્ગલાલિતા નકુલાઙ્ગના ।
સ્વાઙ્કે શાયયિતવ્યાસૌ યથા યાતિ ન દૂરતઃ ॥

કિં કાર્યમ્ અથવા ગેહે ચિન્તયા દીર્ઘયાનયા ।
સમ્પાદય ચિતામ્ આશુ પ્રજ્વલજ્જાતવેદસમ્ ॥

કેયૂરક ચિરં કિં મામ્ અતિદીનામ્ અવેક્ષસે ।
ઉત્તિષ્ઠ ચિનુ કાષ્ઠાનિ સમાહાર હુતાશનમ્ ॥

લાવણ્યામ્બુમયો દેહઃ ક્રિયતે કથમ્ અગ્નિસાત્ ।
કુમારમ્ અમુમ્ આદાય પતામિ વરમ્ અમ્ભસિ ॥

કુમારે મિત્રદુઃખેન તત્ક્ષણોજ્ઝિતજીવિતે ।
ઇયન્તમ્ અપિ જીવન્તી કાલં લજ્જે ઽહમ્ આત્મના ॥

દ્રષ્ટવ્યાસિ કદેત્ય્ એવમ્ અભિધાયૈવ માં ગતઃ ।
સેયં ચિરયતીત્ય્ એવમ્ અધુનાભિદધીત સઃ ॥

ઇતિ કાદમ્બરીં સદ્યો મરણવ્યવસાયિનીમ્ ।
શિશિરજ્યોતિરાલોક્ય કમ્પમાન ઇવાભવત્ ॥

યેન દુગ્ધાબ્ધિકલ્લોલપ્લાવ્યમાન ઇવાભવત્ ।
પ્રવૃત્તદન્તવીણશ્ ચ સકલઃ કન્યકાજનઃ ॥

અથ દિવ્યાકૃતિઃ કો ઽપિ પુરુષો ગગનસ્થિતઃ ।
ગર્જદ્ઘનઘટાધીરગમ્ભીરધ્વનિરભ્યધાત્ ॥

ત્વં હિ વત્સે મહાશ્વેતે પૂર્વમાશ્વાસિતા મયા ।
સ્થિતો મદન્તિકે ઽદ્યાપિ પુણ્ડરીકસ્તવ પ્રિયઃ ॥

ચન્દ્રાપીડસ્ ત્વ્ અયં કિઞ્ચિત્કાલં નિદ્રાયમાણવત્ ।
અત્રૈવાવિચલત્કાન્તિર્ આસ્તાં કાદમ્બરીપ્રિયઃ ॥

અનેન હિ પુનર્ લબ્ધનિરાપાયસ્થિરાયુષા ।
ગાઢકણ્ઠગ્રહાનન્દઃ કાદમ્બર્યાઃ કરિષ્યતે ॥

ભવત્યોર્ અયમ્ એવાસ્તુ ચિત્તસમ્પ્રત્યયો દૃઢઃ ।
ન સ્પ્રક્ષ્યતિ વિકારો યદ્ એનં ભૂતસ્વભાવજઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા જ્યોતિષા તેન સહસૈવ તિરોદધે ।
સવિસ્મયસ્ તદા ચાભૂદ્ અખિલઃ કન્યકાજનઃ ॥

પત્ત્રલેખા ચ તેનૈવ જ્યોતિષો વચનેન સા ।
લબ્ધસંજ્ઞા સમુત્થાય ગત્વા ચ ત્વરિતૈઃ પદૈઃ ॥

તમ્ ઇન્દ્રાયુધનામાનમ્ અશ્વમ્ આદાય કેસરાત્ ।
તેનૈવ સહિતાગાધમ્ અવિશન્ મધ્યમ્ અમ્ભસઃ ॥

શઙ્કિતેવ ચ તાં વેગયાતાં તરલિકાન્વગાત્ ।
સા દદર્શ પયોમધ્યાદ્ ઉદ્ગચ્છન્તં કપિઞ્જલમ્ ॥

પ્રસૃત્ય વ્યાચચક્ષે હ યથાલોકિતમદ્ભુતમ્ ।
તેનાપિ વિસ્મયસ્તાસાં કન્યાનાં વવૃધેતરામ્ ॥

અથ બિભ્રજ્ જટાસ્ તન્વીઃ સ્રુતામ્બુકણદન્તુરાઃ ।
જલાર્દ્રવલ્કલસ્ તાભિર્ અદૃશ્યત કપિઞ્જલઃ ॥

સ્વયમ્ એવોપસૃત્યાસૌ મહાશ્વેતામ્ અભાષત ।
રાજપુત્ર્ય્ અપિ નામાયં પ્રત્યભિજ્ઞાયતે જનઃ ॥

અહં કપિઞ્જલસ્ તસ્ય વયસ્યો દયિતસ્ય તે ।
ચિરાગમનદૌરાત્મ્યાદ્ ઉપાલભ્યો ઽસ્મિ ન ત્વયા ॥

કાદમ્બર્યા ત્વયા ચૈતાઃ શ્રુતાશ્ ચન્દ્રમસો ગિરઃ ।
મદીયમ્ અપિ વૃત્તાન્તમ્ અધુના શૃણુતં યુવામ્ ॥

અપ્ય્ ઉત્ક્ષિપ્ય તથા નીતે વયસ્યે તેન તત્ક્ષણમ્ ।
અહં ગગનમ્ ઉત્પ્લુત્ય તમ્ એવાનુસરન્ન્ અગામ્ ॥

તતો ઽસૌ દૂરમ્ ઉત્પ્લુત્ય પ્રવિશ્ય શશિમણ્ડલમ્ ।
પશ્ચાદ્ એવ પ્રવિષ્ટં મામ્ અવલોક્યેદમ્ અબ્રવીત્ ॥

કપિઞ્જલ મૃગાઙ્કં માં વિદ્ધિ સો ઽહં તવામુના ।
વયસ્યેન વૃથા શપ્તો હેમકૂટગતે ત્વયિ ॥

વોઢવ્યા લોકયાત્રા હિ લોકપાલતયા મયા ।
ઉદિતો ઽહં નિજે કાલે તતઃ પ્રવિકિરન્ કરાન્ ॥

અયં મદંશુસંસ્પર્શપ્રવૃદ્ધાધિકમન્મથઃ ।
કણ્ટોપાન્તગલપ્રાણો રૂક્ષં માં વીક્ષ્ય શપ્તવાન્ ॥

યથાદ્ય વિરહાર્તો ઽહમેત્ય વ્યાપાદિતસ્ ત્વયા ।
મરિષ્યસિ તથૈવ ત્વમિન્દો જન્મનિ જન્મનિ ॥

પ્રતિશપ્તો મયાપ્યેષ ત્વમ્ અપ્ય્ એવં મરિષ્યસિ ।
મદ્વદ્ એવેત્ય્ અનાગસ્કશાપતાપોદિતક્રુધા ॥

તતઃ પ્રતનુમન્યોર્ મે પરિતાપ ઇવાભવત્ ।
જામાતાયં મહાશ્વેતાસમ્બન્ધાદ્ ઇતિ પશ્યતઃ ॥

કુર્યાદપિ પ્રતીકારં શ્વેતકેતુર્મહાતપાઃ ।
શરીરમસ્ય રક્ષામિ સામૃતૈર્ અહમ્ અંશુભિઃ ॥

ઇત્ય્ ઉત્ક્ષિપ્ય મયેહાયમ્ આનીતસ્ ત્વં ચ સત્વરમ્ ।
ગત્વા નિવેદયેમં તુ વૃત્તાન્તં શ્વેતકેતવે ॥

ઇતિ ચન્દ્રમસો વાક્યં શ્રુત્વાહં દિવમુત્પતન્ ।
ત્વરિતપ્રસૃતઃ કઞ્ચિદ્વૈમાનિકમલઙ્ઘયમ્ ॥

સ ચ મામ્ અશપત્ કોપાદ્ અશ્વેનેવ તપોબલાત્ ।
ત્વયાહં લઙ્ઘિતસ્ તસ્માદ્ અશ્વ એવ ભવિષ્યસિ ॥

સ મયા પ્રણિપત્યોક્તઃ સુહૃચ્ છોકાન્ધચેતસઃ ।
પ્રમાદાન્ ન તપોદર્પાન્ મમ તત્ સંહર ક્રુધમ્ ॥

સ ત્વ્ અભાષત દત્તો ઽયં શાપો ભવતિ નાન્યથા ।
તારાપીડસ્ય પુત્રાર્થમ્ ઉજ્જયિન્યાં તપસ્યતઃ ॥

રાજ્ઞો યાસ્યતિ પુત્રત્વં ચન્દ્રમાઃ સનિદર્શનમ્ ।
પુણ્ડરીકસ્તદીયસ્ય શુકનાસસ્ય મન્ત્રિણઃ ॥

તારાપીડસુતસ્યેન્દોર્ગન્તા વાહનતાં ભવાન્ ।
તસ્યાવસાને સ્નાત્વૈવ શાપસ્યાન્તો ભવિષ્યતિ ॥

તદ્ આકર્ણ્યાર્ણવે તૂર્ણમ્ અપતં શાપમૂર્છિતઃ ।
તતો ઽશ્વીભૂત એવાહમ્ ઉદતિષ્ઠમ્ અયોનિજઃ ॥

સ્મૃતિસ્ તુરગભાવે ઽપિ ન મે નષ્ટા કદાચન ।
મમૈવાયમ્ ઇહાનીતઃ કિંનરાનુસૃતિક્રમાત્ ॥

વીપ્સાન્વિતશ્ ચ શાપો ઽયં પરસ્પરમ્ અભૂત્ તયોઃ ।
દ્વિતીયજન્મયોગેન તયોર્ ભાવ્યમ્ અતો ધ્રુવમ્ ॥

તદ્ ગચ્છામિ યથાવૃત્તમ્ આખ્યાતું શ્વેતકેતવે ।
દ્વિતીયજન્મગ્રહણં ક્વ તયોશ્ ચેતિ વેદિતુમ્ ॥

કપિઞ્જલકથાતસ્ તં વૈશમ્પાયનવિગ્રહમ્ ।
પુણ્ડરીકં પરિજ્ઞાય મહાશ્વેતાન્વતપ્યત ॥

દ્વિતીયે ઽપ્ય્ અહમ્ એવાસ્ય જાતા જન્મનિ મૃત્યવે ।
શપ્તો મદનુરક્તો ઽસૌ મયેતિ વિલલાપ સા ॥

કપિઞ્જલસ્ તદા ત્વ્ એવં રુદતીં તામ્ અવારયત્ ।
અબ્રવીચ્ ચાવધિઃ પૂર્ણઃ પ્રાયો દુઃખસ્ય વર્તતે ॥

અલ્પેનૈવ હિ કાલેન પુણ્ડરીકસ્ય સસ્મિતમ્ ।
અક્ષમાલાં પુનઃ પાણિપલ્લવે વિનિધાસ્યસિ ॥

કાદમ્બર્ય્ અપિ માધુર્યમુગ્ધસ્મિતસુધાઞ્ચિતૈઃ ।
પ્રમોદયિષ્યતે સાન્દ્રૈશ્ ચન્દ્રાપીડસ્ય ભાષિતૈઃ ॥

કાદમ્બરી તમ્ અપ્રાક્ષીદ્ ભગવન્ સા ક્વ વર્તતે ।
પત્ત્રલેખેતિ સ ત્વ્ આહ મયા નાજ્ઞાયિ તદ્ગતિઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વોદપતદ્ વ્યોમ રોમકૂપામ્બુવિપ્રુષઃ ।
અચ્છોદબિન્દુસંદિગ્ધાઃ કિરન્ન્ અથ કપિઞ્જલઃ ॥

તસ્મિન્ ગતે મહાશ્વેતાકાદમ્બર્યૌ તથૈવ તામ્ ।
સશોકવિસ્મયોત્કમ્પે કથયા નિન્યતુર્ નિશામ્ ॥

મહાશ્વેતાકથાવૃત્તે તત્રાપ્ય્ અધિકનિશ્ચયા ।
કાદમ્બર્યાઃ સ્થિરં ચિત્તે સા પ્રત્યયમ્ અજીજનત્ ॥

અપરેદ્યુર્ અથ સ્ફીતસ્ફટિકોપલવેદિકામ્ ।
હૃદ્યામ્ આરોપ્ય કર્પૂરતુષારકણદન્તુરૈઃ ॥

અભિષિચ્ય જલૈઃ સ્વચ્છૈર્ અનુલિપ્ય ચ ચન્દનૈઃ ।
આનર્ચ ચન્દ્રાપીડસ્ય દેહં કાદમ્બરી ચિરમ્ ॥

યદિ સત્યો ઽયમ્ આશ્વાસઃ સર્વં સ્વસ્થમ્ અથાન્યથા ।
ક્વ ગતો મે તદા મૃત્યુર્ ઇત્ય્ અન્તર્ નિશ્ચિકાય સા ॥

જગાદ ચ મહાશ્વેતામ્ ઇદાનીં નનુ ન ત્રપે ।
સખીતિ વ્યાહરન્તી ત્વાં દુઃખસબ્રહ્મચારિણીમ્ ॥

વિધિના વિદધાનેન સમાનસુખદુઃખતામ્ ।
આવયોશ્ ચિરસંરૂઢં સખીપ્રેમ ન દૂષિતમ્ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ સા મૂર્તિમ્ અર્ચયન્ત્યાસ્ત તાપસી ।
ચન્દ્રાપીડસ્ય ચન્દ્રાર્ધચૂડસ્યેવ દિવાનિશમ્ ॥

દિવસેષ્વ્ અથ ગચ્છત્સુ નિર્વિકારશરીરતામ્ ।
ચન્દ્રાપીડસ્ય પશ્યન્તી સ્થિરામ્ આશાં બબન્ધ સા ॥

તતઃ સેનાન્યમા હૂય બલાહકમ્ અભાષત ।
વિદિતસ્ તવ સર્વો ઽર્થો વૃત્તાન્તો બહુવિસ્મયઃ ॥

દેહકાન્ત્યવિનાશેન જાતઃ સમ્પ્રત્યયશ્ ચ નઃ ।
અર્હસ્ય્ ઉજ્જયિનીં ગન્તું પ્રભોર્ આશ્વાસકારણાત્ ॥

સો ઽબ્રવીદ્ દેવિ તત્રાન્યં પ્રજ્ઞાતં પ્રહિણોમ્ય્ અહમ્ ।
યુવરાજમ્ ઇહોત્સૃજ્ય ન ગન્તું સ્વયમ્ ઉત્સહે ॥

તતસ્ ત્વરિતકો નામ રાજ્ઞો નિકટસેવકઃ ।
પ્રહિતસ્ તેન લેખશ્ ચ સ્વહસ્તલિખિતાક્ષરઃ ॥

સ ગત્વોજ્જયિનીં પ્રાપ્ય સર્વં રાજ્ઞે ન્યવેદયત્ ।
રાજા સાન્તઃપુરામાત્યસ્ તદ્ અશ્રૌષીદ્ યથાક્રમમ્ ॥

તતસ્ તનયહૃદ્ભઙ્ગશ્રુતિવ્યામૂઢચેતનઃ ।
ઉત્તરસ્મિંશ્ ચ વૃત્તાન્તે ન દૃઢપ્રત્યયો ઽભવત્ ॥

શુકનાસસ્ તુ તં પ્રાહ કર્મવૈચિત્ર્યવેદિનઃ ।
શ્રુતેતિહાસશાસ્ત્રસ્ય દેવ કો ઽત્ર તવ ભ્રમઃ ॥

દેવતાનામ્ ઋષીણાં ચ મર્ત્યદેહપરિગ્રહઃ ।
શ્રૂયતે હિ પુરાણેષુ સ્મૃતાવ્ અપિ ચ પઠ્યતે ॥

ચિત્રાશ્ ચાતિશયાઃ પુંસામ્ અમાનુષજનોચિતાઃ ।
કિમ્ અપ્ય્ અલૌકિકં બીજમ્ અનુમાપયિતું ક્ષમાઃ ॥

કુમારશ્ ચ ગુણૈર્ ઇન્દોર્ અતિદૂરં ન ભિદ્યતે ।
સા કાન્તિર્ આકૃતિઃ શક્તિઃ ક્વ દૃષ્ટા ચાન્યમાનુષે ॥

સ્વપ્ને દેવીમુખે દૃષ્ટશ્ ચન્દ્રમાસ્ તુ વિશંસ્ ત્વયા ।
મયા ચ પુણ્ડરીકાઙ્કા બ્રાહ્મણી સમદૃશ્યત ॥

શાપ એવ તયોર્ આસીદ્ આવયોસ્ તુ પરો વરઃ ।
દેવતાઃ પુત્રતાં યાન્તિ યદ્ગૃહે મર્ત્યધર્મિણામ્ ॥

કપિઞ્જલઃ પુનસ્ તાદૃગ્ અવિલુપ્તગતિર્ દિવિ ।
આચક્ષીત કથં મિથ્યા તુરગો નુ ક્વ તાદૃશઃ ॥

ઇદં ક્વાન્યત્ર દૃષ્ટં વા જીવિતેનોજ્ઝિતો ઽપિ યઃ ।
પઞ્ચભૂતાત્મકો દેહઃ સ યદ્ એતિ ન વિક્રિયામ્ ॥

બ્રૂયાત્ત્વરિતકો મિથ્યા લિખેન્મિથ્યા બલાહકઃ ।
સુપરીક્ષિતભૃત્યસ્ય નેયં શઙ્કા તવોચિતા ॥

વિદધતમસમોલ્લસત્પ્રમોદં જગદ્ અચિરાદ્ અવલોકયિષ્યસિ ત્વમ્ ।
શશિનમ્ ઇવ વિધુન્તુદેન મુક્તં વ્યપગતશાપકદર્થનં કુમારમ્ ॥

ઇતિ મન્ત્રિવચાંસિ શૃણ્વતો ઽપિ સ્વસુતસ્નેહવિસંસ્થુલસ્ય રાજ્ઞઃ ।
ન ધૃતિં પ્રતિપદ્યતે સ્મ ચેતો ગમને ચ વ્યવસાયમ્ આલલમ્બે ॥

અથ સહ મહિષીભિર્ બાષ્પપૂર્ણેક્ષણાભિર્ નિજસચિવસમેતો ઽગચ્છદચ્છોદતીરમ્ ।
શિથિલિતસકલાસ્થઃ પાર્થિવસ્ તં ચ યાન્તં જનપદપુરલોકઃ સર્વ એવાન્વગચ્છત્ ॥

તસ્મિન્ ગતે ઽથ વિજનાપણવીથિકાન્તા કાન્તારભૂર્ ઇવ તદોજ્જયિની બભૂવ ।
યાતે દિવં સકલલોકમનોભિરામે રામે યથા હતસમૃદ્ધિર્ અભૂદ્ અયોધ્યા ॥

ગત્વા નૃપઃ સુતમ્ અવેક્ષ્ય ચિરં રુદિત્વા તત્ તદ્ વિલપ્ય સહ તત્ર વિલાસવત્યા ।
ઉત્સૃજ્ય રાજ્યવિભવં યતિવદ્ વ્યધત્ત તત્રૈવ વલ્કલધરઃ સ્થિતિમ્ અદ્ય તાવત્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા કૃતજૃમ્ભિકઃ ક્ષણમ્ ઇવ સ્થિત્વાચચક્ષે પુનર્ જાબલિર્ ભગવાન્ અહો બત રસાદ્ દીર્ઘા કથા વર્ણિતા ।
તદ્યો ઽસૌ શુકનાસસૂનુર્ અનયા શપ્તો મહાશ્વેતયા વૈશમ્પાયન એષ સો ઽદ્ય શુકતાં તેનાગતઃ કર્મણા ॥

અપિ ચાવિનયેન કોપિતઃ શુકનાસો ઽસ્ય પિતા યદ્ અબ્રવીત્ ।
શુક એવ વૃથા સ પાઠિતઃ ફલિતં તચ્ ચ વચો ઽદ્ય શાપવત્ ॥

શ્રુત્વૈતાં તુ કથાં તપોધનગણૈઃ પૃષ્ટઃ પુનર્ વિસ્મિતૈઃ કો હેતુર્ ભગવન્ યદ્ અસ્ય મદનસ્ તાવાન્ મુનેર્ અપ્ય્ અભૂત્ ।
જાબાલિઃ પુનર્ આહ નન્વ્ અભિહિતં સ્ત્રીવીર્યતઃ કેવલાદ્ ઉત્પન્નો ઽયમ્ અતો રજસ્વલતયા નારીસ્વભાવો ઽભવત્ ॥

વિરતવચસિ તસ્મિન્ન્ એતદ્ ઉક્ત્વા મહર્ષૌ રજનિર્ અપિ સમાપ્તિં સા કથાવત્ પ્રપેદે ।
તદનુ મુનિજનેનાકારિ પૂર્વાહ્ણસંધ્યાસમયસમુચિતેષુ ધ્યાનકાર્યેષુ સિદ્ધિઃ ॥