જાતકમાલા · શ્લોક 15-34

વ્યવસાયમ્ ઇતિ જ્ઞાત્વા તસ્યાત્યદ્ભુતકર્મણઃ ।
તદ્વિયોગાભિશઙ્કાર્તા વિચુક્રુશુર્ અથામરાઃ

કૃપાલો દુઃખિતાન્ અસ્માન્ પરિત્યજ્ય ક્વ યાસ્યસિ ।
વિષમસ્થાન્ ઇવ પિતા વત્સલો બાલપુત્રકાન્

સદ્ધર્મસલિલોત્સેકૈર્ વર્ધયન્ પાદપાન્ ઇવ ।
અસ્માન્ અનાગસસ્ ત્યક્ત્વા મા યાસીઃ પ્રિયદર્શન

વિષયાસ્વાદચપલૈર્ હૃતાન્ ઇન્દ્રિયવાજિભીઃ ।
સ્વામિન્ માસ્માન્ પરિત્યાક્ષીઃ પ્રપાતાન્તાનુચારિણઃ

પ્રણામલોલાનતમૌલિબન્ધનાન્ પ્રગાઢશોકોપનિપાતકાતરાન્ ।
અથામરાન્ અશ્રુપરિપ્લુતેક્ષણાન્ સ સાન્ત્વયન્ન્ ઇત્ય્ અવદન્ મરુત્પતિઃ

ન મે ન યુષ્માસ્વ્ અનુરાગપેશલં મનો ન ચાયં સ્વહિતોદયાદરઃ ।
વિકાસિનીનાં વિપદાં મુખે સ્થિતં જગત્ પરિત્રાતુમ્ અયં તુ નિશ્ચયઃ

તદ્ અપ્રમાદઃ ક્રિયતાં સ એવ વો ધ્રુવં સમાર્તાયનતામ્ ઉપેષ્યતિ ।
વિસંવદન્ત્ય્ એવ સમાગમાઃ પ્રિયૈર્ નિપાતરમ્યાઃ પરિણામદારુણાઃ

સ્થિત્વાપિ કાલમ્ અતુલં વિવિધોપભોગસંભોગવિસ્તરસુખૈસ્ ત્રિદશાધિવાસે ।
કર્મક્ષયાદ્ વિનિપતન્તિ સુરાઃ સ્મરન્તઃ સંવર્તકાનિલહતા ઇવ કલ્પવૃક્ષાઃ

મન્દાકિનીમ્ અપિ વિગાહ્ય સહાપ્સરોભિર્ ઉન્નિદ્રહેમકમલોચ્છુરિતોપકણ્ઠામ્ ।
ક્ષારોદકાં જ્વલનદર્ભકુકૂલકૂલાં નિઘ્નાઃ પુનર્ યદિ ચ વૈતરણીં ભજન્તે

કો નામ તેષુ મતિમાન્ સ્વમનો નિદધ્યાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયકુસુમાવયવોપમેષુ ।
સ્વર્ગોપભોગજનિતેષુ સુખેષુ યેષામ્ અન્તેષ્વ્ અપાયવડવામુખસંનિવેશઃ

કલ્પદ્રુમોપવનભૂમિષુ નૈકરત્નપ્રોદ્ભાસ્યમાનતતતલ્પશિલાતલાસુ ।
સાકં પ્રિયાભિર્ અનુભૂય સુખાનિ ભૂયસ્ તીક્ષ્ણાસિપત્ત્રવનમધ્યગતા ભવન્તિ

સંભ્રાન્તબાલહરિણેક્ષણચઞ્ચલાનિ વિભ્રાન્તકાલપરિણામકરાણિ બુદ્ધેઃ ।
યદ્ ધીન્દ્રિયાર્થપરિભોગસુખાનિ તસ્માદ્ યત્નં સુરાઃ કુરુત પુણ્યપરિગ્રહાય

એધોભિર્ અગ્નય ઇવ પ્રશમં વ્રજન્તિ કામાગ્નયો ન વિષયૈર્ વિષપાનકલ્પૈઃ ।
તસ્માદ્ ઉપાદ્ધ્વમ્ અનવદ્યસુખાભિરામાં તાથાગતીં પ્રતિપદં વ્યસનોપશાન્ત્યૈ

અનાથાનાં દૈન્યગ્લપિતમનસાં દુઃખાશીવિષ-
ગણોપઘ્રાતાનાં પરશુભિર્ ઇવોત્કૃત્તવપુષામ્ ।
પ્રશાન્ત્યૈ ભૂતાનાં વયમ્ અપિ તિરશ્ચામ્ અનુકૃતિં
કરિષ્યામો મુક્ત્વા સુરભવનસંભોગવસિતામ્

અવિચલપ્રતિબન્ધો દીર્ઘકાલાનુષઙ્ગી
મમ જગદુપકારપ્રાર્થનાસંનિવેશઃ ।
સુચરિતપરિપાકસ્યેતિ દૃષ્ટ્વા પ્રસિદ્ધિં
ન ખલુ કુશલવિઘ્નં કર્તુમ્ અર્હન્તિ સન્તઃ

અતિમાનુષમ્ અપ્ય્ અપાસ્ય ચિત્રં મહિમાનં કૃપયા વિકૃષ્યમાણઃ ।
સ તુ દુઃખકરો ગતૌ તિરશ્ચાં પરમાર્યઃ પ્રતિસંદધે મહાત્મા

કરુણામૃતપેશલાશયાનાં સ્વસુખાસઙ્ગવિવિક્તમાનસાનામ્ ।
પ્રભવા ઇવ કલ્પપાદપાનામ્ ઉદયા લોકહિતાય સજ્જનાનામ્

વિનયાનતરત્નમૌલિરશ્મિચ્છુરિતાસ્ તં ન મરુદ્ગણપ્રણામાઃ ।
મનુજાતિસુખં સમાપતન્તં સ્થિરસત્ત્વં વિનિવર્તયાં બભૂવુઃ

વિરહવ્યસનોપતાપદીનૈર્ નયનૈર્ બાષ્પતરઙ્ગધૂસરાન્તૈઃ ।
દયિતાઃ કરુણં તમ્ ઈક્ષમાણાઃ શુચિસત્ત્વં ન નિવર્તયાં બભૂવુઃ

સ્વજનેષુ ન તસ્ય સાનુકમ્પં ન મનો દક્ષિણ એવ સ પ્રકૃત્યા ।
અવગમ્ય ગરીયસીં તથાપિ પ્રકૃતિં શ્વા સ તથા ચકાર સાધુઃ