જાતકમાલા · શ્લોક 80-14

અત ઇહ ભવનં વનં ચ તુલ્યં જગદુપજીવ્યવિભૂતિવિસ્તરાણામ્ ।
અવિકલભુવનોપકારપારપ્રણયકૃતવ્યવસાયમાનસાનામ્

તેન દત્તં સમાદાય સ્વરાજ્યં લોકસારથિઃ ।
ધનં રાજા સ વિપ્રાય વાઞ્છિતાત્યધિકં દદૌ

તસ્યાશ્ચર્યમ્ ઉદારધર્મસુરતિં ચાકર્ણ્ય વિપ્રોદિતં
ત્યક્ત્વા વૈરવિકારદુઃસહતરં ક્રોધાભિધાનં વિષમ્ ।
ધૃત્વા મૌલિમ્ ઇવોન્નતે ⏑ ⏑ ⏑ – – – ⏑ રાજા સ્વયં
ચક્રે તચ્ચરણામ્બુજપ્રણયિનીમ્ ઉષ્ણીષમાલાં ક્ષણાત્

તસ્મિન્ ગતે નિજપુરં વિનયપ્રપન્ને સંપ્રાપ્ય રાજ્યમ્ અરિહીનમ્ ઉદારપુણ્યઃ ।
ધર્મેણ કીર્તિધવલામ્બુધિફેનમાલાવેલાદુકૂલલલિતાં પૃથિવીં શશાસ

ચરિતમ્ અતિગતોપમાનશોભં ન હિ વિભવો ઽસ્ત્ય્ અનુગન્તુમ્ ઈશ્વરાણામ્ ।
મમ કૃપણમતેસ્ તથાપિ ચૈતત્ કૃતમ્ અતિસાહસમ્ આત્મનો હિતાય

કુશલમ્ ઉપચિતં કૃપાત્મકાનાં ચરિતમ્ ઇદં વિનિબધ્ય યન્ મયાદ્ય ।
ભવતુ ભુવનશાન્તયે તદ્ આશુ જ્વલતુ તથાગતશાસનં તતશ્ ચ

ઇતિ સર્વંદદજાતકમ્ ॥
શ્વન્ = ગોશ્વ્
એદ્. મિછએલ્ હહ્ન્.
ચ્f. મિછએલ્ હહ્ન્. દેર્ ગ્રોસ્સે લેગેન્દેન્ક્રન્z મહજ્જાતકમાલા. wઇએસ્બદેન્ 195 (અસિઅતિસ્છે fઓર્સ્છુન્ગેન્, 88). નો. 8: સોમજાતકાવદાન
16. શ્વન્
(247બ્6) પરદુઃખકાતરા દેવરાજ્યમ્ અપ્ય્ અવધીરયન્તિ સાધવઃ ॥
તદ્યથાનુશ્રૂયતે
બોધિસત્ત્વભૂતઃ (248અ) કિલ ભગવાન્ સ્વપુણ્યપરિપાકવિશેષોપનતમ્ અમરપુરાધિપત્યમ્ કારયામ્ આસ । નપરિદ્યૂતહૃદયેન સર્વલોકાતિશયિનાપિ મહિમ્ના કેવલં પુણ્યાનામ્ અવન્ધ્યફલમ્ આવિષ્કુર્વન્ન્ અમરપુરનિવાસિનાં ચાનુગ્રહાય ॥
જગદ્ દૃષ્ટ્વાનન્તવ્યસનકુલિશાપાતવિહતં
ન સ સ્વર્ગે રેમે પ્રકૃતિરમણીયે ઽપિ ભગવાન્ ।
તદા હ્ય્ એનં સા ધીર્ હૃદિ તુદતિ નિઃસઙ્ગમ્ અનિશં
પરાર્થપ્રાગ્ભારા પરમવિધુરા સ્વાદુવિધુરા

અકૃતકુશલવ્યાપારાનાં સ્વભૂતિનિબન્ધનં
કૃપણમનસાં – – યદ્ વા મનો બહુ મન્યતે ।
સ્વચરિતપરિપ્રાપ્તૈશ્વર્યં જગદ્ધિતકારિણા
ન વિષયસુખેષ્વ્ આસ્થં ચેતો મહત્ય્ અપિ રક્ષ્યતે

સ કદા ચિજ્ જમ્બૂદ્વીપમ્ અવલોકયન્ દદર્શ [!] એવં લોકમ્ અશક્યપ્રતીકારવ્યાધિદુઃખોપપ્લુતં વિષમવિરસકૃતવૈદ્યસામર્થ્યં સમરણમ્ આવર્જ્જ(?)વ્યવસાયવિક્લવં રોમન્થમાનમ્ ઇવ પિશિતાશનૈર્ ઇહૈવ નરકદુઃખાન્ય્ અનુભવન્તં વિસ્મૃતસ્નેહબન્ધુમિત્રસુહૃચ્છૌચાચારપ્રયોજનમ્ ॥
કૃતાન્તકર્માન્ત ઇવ પ્રવૃત્તસ્ તદા સ રોગાન્તરકલ્પતુલ્યઃ ।
અશક્યરૂપપ્રતિકારભીમો મહાત્યયો વ્યાધિકૃતો વિકારઃ

ક્ષુત્તૃષ્ણાચેતનપરિગતાઃ સાનુબન્ધં સ્તનન્તો
વિક્ષિપ્તાઙ્ગાઃ ક્ષિતિતલરજોગુણ્ઠિતોદ્ધસ્તકેશાઃ ।
સ્મારં સ્મારં જલકણમુચાં મલ્લિકામાલુતાનાં
– – – – મધુકરગણૈર્ માર્ગ આસન્નપાતાઃ

શ્વાસાધ્માતબૃહત્કઠોરજઠરવ્યાભિન્નનાસાપુટાઃ
સૃક્કાન્તપ્રતિબદ્ધશુષ્કવિરસશ્લેષ્માનના ભીષણાઃ ।
રૂક્ષસ્થૂલશિરાપ્રતાનજટિલત્વક્સ્નાયુશેષાશ્રયાઃ
કે ચિત્ પૂર્વકૃતં નિનિન્દુર્ અશુભં કર્માભિસંધિસ્થિરમ્

ક્વથિતપિશિતરન્ધ્રપ્રોદ્વમત્પૂયધારા મલિનવિકૃતદેહાઃ કે ચિદ્ અપ્રેક્ષણીયાઃ ।
ક્રિમિકુલપરિલુપ્તપ્રાયબાહૂદરોરુશ્રવણનયનનાસાઃ પ્રાર્થયન્તે સ્મ કાલમ્

સંશુષ્કાધરકણ્ઠતાલુવિવરાસ્ તૃષ્ણાગ્નિના દાહિના
રૂક્ષક્ષામવિદારિતાનનપુટાઃ પ્રેતા ઇવાયાસિનઃ ।
આમત્તાલિકુલોદ્ધતોત્પલવનચ્છન્નામ્બુવિષ્યન્દિનાં
વીક્ષન્તઃ સરસાં પયાંસિ વિવિશુઃ કે ચિત્ કૃતાન્તાલયમ્

દૂષીકાપટલનિરુદ્ધલોચનાન્તા દુર્ગન્ધા બહલમલોપલિપ્તગાત્રાઃ ।
અન્યે તુ ક્લમશિથિલાશ્રયા રુજાનામ્ આજગ્મુર્ નિલયનતાં પ્રબન્ધિનીનામ્

કે ચિલ્ લાલાસલિલવિસરક્લિન્નસંસક્તદીર્ઘ-
શ્મશ્રુવ્રાતાઃ પથિષુ કૃપણાઃ ક્લાન્તકાયાઃ શયાનાઃ ।
ક્રૂરારાવૈઃ પુરબલિભુજાં મણ્ડલૈઃ સંપતદ્ભિર્
વ્યાવૃત્તાસ્યા વિપદમ્ અવશાઃ પ્રત્યપદ્યન્ત તીવ્રામ્

તસ્ય તદ્ અતિદારુણમ્ આલોક્ય લોકવ્યસનં મહત્ કારુણ્યમ્ ઉદપાદિ । અથ સ મહાસત્ત્વસ્ તેન સત્ત્વોપદ્રવેણ વ્યથિતમનાઃ સુતરામ્ અભિવર્ધિતાનુકમ્પાકમ્પિતઃ પિતેવૈકપુત્રવ્યસનમ્ અસહમાનશ્ ચિન્તામ્ અપેદે ॥
ઇત્થં ગતાનાં ક ઇવાભ્યુપાયઃ સ્યાદ્ આમયોચ્છિત્તિસુખઃ પ્રજાનામ્ ।
અપીહ લોકત્રયબાન્ધવાનાં તથાગતાનામ્ અનૃણો ભવેયમ્

અપિ નામ ભવેન્ મમ પ્રતિજ્ઞા સકલા લોકહિતપ્રયોગસિદ્ધ્યૈ ।
અપિ માનુષજન્મદુઃખભાજો વ્યસનેભ્યઃ પરિમોક્ષમ્ અશ્નુવીરન્

અપિ નામ ન બોધિસત્ત્વનામવ્યપદેશં વિતથં સમુદ્વહેયમ્ ।
અપિ સર્વવિદામ્ અગર્હણીયાં દધદ્ આજ્ઞામ્ અનિમિત્તવત્સલાનામ્

ભવદુઃખશિલીમુખક્ષતાનામ્ અપિ મતેવ પિતેવ ચ પ્રજાનામ્ ।
અહમ્ એવ પરાયણં પરં સ્યાં ભવદુઃખામ્બુરયપ્રતીરભૂતઃ

યાવદ્ દુઃખાભિભૂતઃ પ્રવિશતિ ન જનો રોગદંષ્ટ્રાકરાલં
કાલાહેર્ આસ્યકોશં સકલજગદનુગ્રાસસંભોગભીમમ્ ।
તાવદ્ દ્વન્દ્વાનુરાગં ત્રિદશપુરપતિશ્રીસુખં પ્રોજ્ઝ્ય રમ્યં
પ્રાણત્યાગાનુરાગં પ્રણયસુખકરં ભૂતભૃત્યૈ કરોમિ