જાતકપારિજાતઃ · અધ્યાય p2
ચક્રં વિલિવ્ય મહ લગ્નદિવાકરાદ્યૈઃ સૂર્યાદિલગ્નભવનાન્તવિયચ્ચરાણામ્ ।
વાક્યાષ્ટકોપગનવર્ણનિયોજિનાશ્ચેદ્ભિન્નાષ્ટવર્ગજનિનાગ્વિલબિન્ધવઃ સ્યુઃ
દેવો ધવો ધીગવશસ્તમો રમા ધૂલિઃ ક્રમાડુણકાદિબિન્દવઃ ।
સાલોલમઙ્ખ્યાઃ ભમુદાયામ્બન્દવઃ ભવાષ્ટવર્ગ ગમુદાયસંજ્ઞકઃ
મેષાદિયદ્ગૃહગતા વસુસઙ્ખ્યયાતાસ્તદ્ભાવપુષ્ટિબલવૃદ્ધિકરા ભવન્તિ ।
ષદ્પઙ્ચસપ્તસંહિતાનિ શુભ્રપ્રદાનિ ત્રિદ્વ્યેકબિન્દુયુતભાનિ ન શોભનાનિ
મિશ્રં ફલં ભવતિ સાગરબિન્દુયોગે રોગાપવાદભયદા યદિ શૂન્યભાવાઃ ।
એકાદિબિન્દુયુતભાનુમુખગ્રહાણાં ભિન્નાષ્ટવર્ગજનિ સર્વફલં પ્રવચિમ્
કરોતિ નાનાવિધરોગદુઃખભયાટનાદીનિ ચ સૈકબિન્દુઃ ।
દ્વિકો મનસ્તાપનૃપાલચોરકુતાણ્વાદાશનનાશનાનિ
ત્રિકસ્ત્વસઙ્ચારકૃશાવલમ્બકતેઞ્રવ્યકુલમાનસાનિ ।
સુખાસુખાર્થવ્યયવિત્તલાભફલદઃ સાગરબિન્દુકઃ સ્યાત્
સદ્વસ્ત્રલાભસુતલાલનસાધુસઙ્ગવિદ્યાધનનિ કુરુતે ચ સપઙ્ચબિન્દુઃ ।
ષડ્બિન્દુકસ્તુ નવમોહનરૂપશીલસઙ્ગ્રામજિદ્ધનયશોબલવાહનાનિ
સસપ્નબિન્દુસ્તુરગાદિયાનસેનાધનપ્રાભવશોભનાનિ ।
બિન્દ્વષ્ટકઃ સપ્તગુણાભિરામરાજપ્રતાપં પ્રકટીકરોતિ
શરાદિબિન્દુસ્થિતરાશિયાતઃ સ્વકીયવર્ગે શુભદસ્તુ નિત્યમ્ ।
અતોઽન્યથા ચેદફલપ્રદાતા ગોચારતઃ શુન્યફલે પ્રમાદી
સ્વોચ્ચમિત્રાદિવર્ગસ્થાઃ કેન્દ્રાદિબલસંયુતાઃ ।
અનિષ્ટફલદાઃ સર્વે સ્વલ્પબિન્દુયુતા યદિ
દુષ્ટસ્થાનસ્થિતા યે ચ યે ચ નીચારિભાંશગાઃ ।
તે સર્વે શુભદા નિત્યમધિબિન્દુયુતા યદિ
દિનેશમુખ્યગ્રહવર્ગકેષુ યદા શનિઃ શૂન્યગૃહં પ્રયાતઃ ।
કરોતિ પિત્રાદિકભાવજાનામતીવ રોગારિભયાકુલાનિ
લગ્નં ગતે દિનકરે રિપુનીચભાગે જાતઃ કૃશાનુયુગબિન્દુયુતે ચ રોગી ।
વાણાદિબિન્દુસહિતોદગે દિનેશે સ્વોચ્ચેઽથવા નિજગૃહે નૃપતિશ્ચિરાયુઃ
કેન્દ્રત્રિકોણોપગતે દિનેશે ષટ્પઙ્ચસપ્તાષ્ટકબિન્દુવર્ગે ।
રુદ્રામલાનીચલાબ્દકેષુ જાતસ્ય્ વા તજ્જનકસ્ય મૃત્યુઃ
શોધ્યાવશિષ્ટદ્વયબિન્દુયાતે કેન્દ્રસ્થિતે સેન્દુશનીન્દુસૂનૌ ।
ભાનૌ દશાબ્દાત્પરતઃ સમૃદ્ધાં તાતસ્ય રાજ્યશ્રિયમાહુરાર્યાઃ
અથ ચન્દ્રફલમ્ ।
શૂન્યાગારં તરણિશશિનોરષ્ટવર્ગે તદીયો
માસો રાશિઃ સકલશુભદે કર્મણિ ત્યાજ્ય આહુઃ ।
યક્ષ્માલસ્યં શશિનિ તનુગે સૌકલોકાક્ષિબિન્દૌ
સપ્તત્રિંશચ્છરદિ મરણં વિત્ર્ખેટાન્વિતે ચ
કેન્દ્રત્રિકોણાયગતે શશાઙ્કે નિચારિગે વૃદ્ધિકલાવિહીને ।
બિન્દુદ્વિકે વા યદિ સત્રિબિન્દૌ તદ્ભાવનાશં કથયન્તિ તજ્જ્ઞાઃ
દેવાદિબિન્દુયુતકોણચતુષ્ટયે વા લાભે વિધૌ બલયુતે યદિ ભાવવૃદ્ધિઃ ।
બિન્દુદ્વષ્ટકે શશિનિ કેન્દ્રગતે તુ જાતા વિદ્યાયશોધનબલપ્રબલા નરેન્દ્રાઃ
અથ ભૌમફલમ્ ।
સ્વોચ્ચસ્વકે ગુરુસુખોદયમાનયાતે બુન્દ્વષ્ટકે ચ યદિ કોટિઘનપ્રભુઃ સ્યાત્ ।
ચાપાજસિંહમૃગકીટવિલગ્નસંસ્થે ભૌમે ચતુષ્ટયફલોપગતે ચ રાજા
બિન્દ્વષ્ટકે ધરણિજેઽતિલઘુક્ષિતીશો માનેઽથવા તનુગતે ચ મહીપતિઃ સ્યાત્ ।
જાતોઽવનીશકુલજો યદિ દેશનાથઃ સ્વોચ્ચસ્વરાશિસહિતે નૃપચક્ર્વર્તી
અથ બુધફલમ્ ।
કેન્દ્રત્રિકોણે વસુબિન્દુકે જ્ઞે જાતીયવિદ્યાધિકભોગશાલી ।
સ્વોચ્ચાદિકૈકદ્વિતયત્રિબિન્દૌ તદ્ભાવવૃદ્ધિર્નચ ભાવહાનિઃ
બિન્દ્વાધિક્યં યત્તદાગારમાસે વિદ્યારમ્ભઃ સર્વવિદ્યાકરઃ સ્યાત્ ।
ગોચારેણ જ્ઞસ્યં શુન્યાલયસ્થે મન્દે બન્ધુજ્ઞાતિસમ્પદ્વિનાશઃ
અથ ગુરુફલમ્ ।
જીવાષ્ટવર્ગાધિકબિન્દુરાશૌ લગ્ને નિષેકં કુરુતે સુતાર્થી ।
તદ્રાશિદિગ્ભાગગૃહસ્થિતાનિ ગોવિત્તયાનાનિ બહૂનિ ચ સ્યુઃ
જીવાષ્ટવર્ગલઘુબિન્દુગૃહોપયાતે ભાનૌ કૃતાખિલશુભાનિ વિનાશિતાનિ ।
પઙ્ચાદિબિન્દિન્કરિપુવ્યયરન્ધ્રગેજ્યે જાતશ્ચિરાયુરતિવિત્તજિતારિકઃ સ્યાત્
સ્વોચ્ચેઽથવા નિજગૃહે વસુબન્ધુયુક્તે કેન્દ્રસ્થિતે સુરગુરૌ ગુરુભાવગે વા ।
નીચારિભાવમપહાય વિમૂઢરાશૌ જાતઃ સ્વકીયયશસા પૃથિવીપતિઃ સ્યાત્
યદા મહીદેવકુલપ્રજાતા તદીયયોગે નરપાલતુલ્યાઃ ।
કૃતાનિ પુણ્યપ્રભવપ્રસિદ્ધબુદ્ધિપ્રતાપાનિ ગુણાભિરામાઃ
સસપ્તબિન્દૌ સહ લક્ષ્મણેન જીવે બહુસ્ત્રીધનપુત્રવન્તઃ ।
ષડ્બિન્દુકે વાહનવિત્તવન્તઃ સપઙ્ચબિન્દૌ જયશીલવન્તઃ
અથ શુક્રફલમ્ ।
સાષ્ટબિન્દુફલકોણકેન્દ્રગે ભાર્ગવે તુ બલવાહનાધિપઃ ।
આયુરન્તમવિનાશભોગવાન્ વિત્તરવ્નવિભુરદ્રિબિન્દુકે
નીચાસ્તરિષ્ફનિધનોપગતે તુ કાવ્યે પૂર્વોદિતક્ષિતિપયોગવિનાશનં સ્યાત્ ।
શુક્રોઽલ્પબિન્દુયુતમન્દિરદિગ્વભાગે સ્ત્રીવશ્યહેતુશયનીયગૃહં પ્રશસ્તમ્
અથ શનિફલમ્ ।
કોણસ્ય શૂન્યતરરાશિગતે તુ મને જાતસ્ય મૃત્યુફલમાશુધનક્ષયો વા ।
એકદ્વિલોકયુગબિન્દુયુતે ચ કેન્દ્રે મુક્તે સ્વતુઙ્ગભવને રવિજેઽલ્પમાયુઃ
ષટ્પઙ્ચનિદુસહિતે તનુગે બલાઢ્યે જન્માદિદુઃખબહુલં ધનનાશમેતિ ।
મન્દે શરાદિફલનીચસપત્નભાવે જાતશ્ચિરાયુરતિભનવર્ગકેન્દ્રૌ
મૂઢારિનીચગૃહગે શરવેદબિન્દૌ દાસ્યુષ્ટ્રવિત્તહિતાસ્તનયે તનુસ્થે ।
સૌરેઽષ્ટબિન્દુગણિતે પરમન્ત્રતન્ત્રગ્નામાધિપાસ્તુ ગિરિબિન્દુગૃહે ધનાઢ્યઃ
અથ પ્રસ્તારકમ્ ।
આલિખ્ય ચક્રં નવપૂર્વરેખા યામ્યોત્તરસ્થા દશ ચ ત્રિરેખાઃ ।
પ્રસ્તારકં ષણ્ણ્વતિપ્રકોષ્ટં પઙ્ક્ત્યષ્ટકં ચાષ્ટકવર્ગજં સ્યાત્
હોરાશશીબોધનશુક્રસૂર્યભૌમામરેન્દ્રાચિન્તભાનુપુત્રાઃ ।
યામ્યાદિપઙ્ક્ત્યષ્ટકરાશિનાથાઃ ક્રમેણ તદ્વિન્દુફલપ્રદાઃ સુય્ઃ
સબિન્દુગઃ સર્વફલપ્રદઃ સ્યાદબિન્દુકો યદ્યફલપ્રદઃ સ્યાત્ ।
અરાતિનીચાસ્ત્ગતો નભોગઃ સબિન્દુકોઽપિ પ્રવિલોપકર્તા
અથ ત્રિકોણશોધનમ્ ।
પઙ્ચ પ્રાચીરાલિખે(સ્વે)દ્વાણરઙ્ખ્યાસ્તિર્યઘેખા વર્જિતાન્તશ્ચતુષ્કાઃ ।
પ્રાગાદીશા દ્વાદશ વ્યોમવાસા જ્યોતિશ્ચક્રસ્વામિનસ્તૂબરાદ્યાઃ
અજહરિતુરગાઙ્ગૈરુક્ષકન્યામૃગસ્થૈર્યુગધટઘટરૂપૈઃ કર્કિકીટાવસાનૈઃ ।
દિનકરસુખવર્ગે તત્ત્રિકોણોપયાતા લઘુતરસમશૂન્યા બિન્દવઃ શોધિતાઃ સ્યુઃ
ત્રિકોણભાવેષુ યદલ્પબિન્દવસ્તદીયબિન્દુ ભવતસ્તુ તાવુભૌ ।
ન બિન્દુકો યસ્તુ ન શોધિતેતરૌ સમાનસઙ્ખ્યા યદિ સર્વમુસ્સૃજેત્
અથૈકાધિપત્યશોધનમ્ ।
કણ્ઠીરવં કટક્ભં ચ વિના કુજાદિકાવાસરાશિયુગલોપગબિન્દુસઙ્ઘ્યાઃ ॥
તત્તુલ્યશૂન્યવિઘમાગ્નસહગ્રહાદ્યાસ્ત્વેકાધિપત્યપરિશોધિતશેષિતાઃ સ્યુઃ
રાશિદ્વયં સદ્યુચરં ન શોધયેદેકં દ્વયોઃ શૂન્યમમપ્યશોધયેત્ ।
કલાધિકે ખેટયુતે પરં ત્યજેત્ તુલ્યાનભોગદ્વિતયં પરિત્યજેત્
સખેચરાખેચરબિન્દુસામ્યે વિશોધયેદગ્રહબિન્દુસઙ્ખ્યામ્ ।
વિખેટરાશિદ્વયબિન્દવો યે ન્યૂનાધિકા ન્યૂનસમા વિધેયાઃ
ખેટોપયાતે લઘુબિન્દુરાશૌ તત્તુલ્યમાયાન્તિ તદન્યસઙ્ખ્યાઃ ।
પૂર્વં ત્રિકોણં પરિશોધ્ય પશ્ચાદેકાધિપત્યસ્ય તતઃ પ્રકલ્પ્યાઃ
શોધ્યાવશિષ્ટાનિ ગુણીકૃતાનિ મેષાદિમાનૈર્ગુણકં હિ ભાનામ્ ।
સૂર્યાદિકાસ્તે ગુણિતાઃ સ્વમાનૈરેષામ્ ગ્રહાણાં ગુણકં વદન્તિ
શૈલાશાવસુસાગરામ્બરશરૈઃ શૈલાહિગોસાયકૈ-
રીશદ્વાદશમિશ્ર રાશિગુણકૈર્મેષાદિભાનાં ક્રમાત્ ।
બાણૈઃ પઙ્ચભિરષ્ટ્કૈઃ શરનભઃશૈલેષુભિર્ભિસ્વરા-
દેવં વ્યોમતલાધિવાસગુણકૈરાયુર્વિધાનોદિતૈઃ
તદ્રાશિખેટગુણકૈક્યફલાનિ હૃત્વા ત્રિશદ્ભિરબ્દચયમાસદિનાદિકાઃ સ્યુઃ ।
તદ્દ્વાદશાધિકસમા યદિ રાશિમાનૈરાહૃત્ય તત્સમતયાઽનુહરેત્તદાયુઃ
ઉચ્ચં ગતસ્ય દ્વિગુણં તદીયં નીચં ગતસ્યાસ્તગતસ્ય ચાર્દ્ધમ્ ।
અતોઽન્તરાલે ત્વનુપાત્યમાયુરારસ્ય વક્રે દ્વિગુણિકૃતં સ્યાત્
મૂલત્રિકોણનિજમિત્રગૃહોપગાનાં તુઙ્ગાદિવર્ગશુભયોગનિરીક્ષિતાનામ્ ।
ઉક્તપ્રકારગણિતાગમમાયુરેવ પાપારિવર્ગસહિતસ્ય વિપાદમાયુઃ
રવિમુખ્યનભોગદત્તસઙ્ખ્યાઃ પરમાયુઃ શરદસ્તુ માનવાનામ્ ।
સવિલગ્નસમાશ્ચ કેચિદાહુર્ગુરુમૂલાત્સમુપૈતિ તુલ્યમાયુઃ
કેન્દ્રાદન્યગતે ચન્દ્રે સખેટે ચાષ્ટવર્ગજમ્ ।
આયુરેવ નભઃસ્થાને શુભપાપયુતેઽથવા
રવ્યાદિખેટસ્થિતરાશિયાતાઃ સ્વકીયવર્ગોપગબિનુસઙ્ખ્યાઃ ।
વેધાષ્ટવર્ગપ્રભવાયુરબ્દા ભવન્તિ સર્વે હરણક્રિયાશ્ચ
તત્તત્કારકભાવબિન્દુગુણિતં શોધ્યાવશિષ્ટં ફલં
વિમ્શત્યા સહ સપ્તભિશ્ચ વિહૃતં તચ્ચ્જેષતારાશનૌ ।
તાતસ્તજ્જનની સહોદરજનો બન્ધુઃ સુતઃ સ્ત્રીસ્વયં
તત્તુલ્યા વિલયં પ્રયાન્તિ વિપુલશ્રીનાશહેતુશ્ચ વા
ઇતિ ભિન્નાષ્ટવર્ગઃ ।
અથ સમુદાયાષ્ટકવર્ગઃ ।
તતઃ સમાલિખ્ય ભગોલચક્રં સમસ્તબિન્દુસ્થિતરાશિકોષ્ઠમ્ ।
રવ્યાદિકાનામજપૂર્વકાણાં બિન્દૂપગસ્થાનફ્લં વદામિ
આપઙ્ચવિંશતિ ફલાન્યફલાન્યસત્યમાત્રિંશદક્ષસહિતાનિ સમધ્યમાનિ ।
ત્રિંશત્પરાણિ સુખવિત્તયશસ્કરાણિ તદ્ભાવવૃદ્ધિફલદાનિ ચ સામુદાયે
યે તુઙ્ગરાશિસ્વસુહૃદ્ગૃહત્વા યે કોણકેન્દ્રોપચયસ્થિતશ્ચઃ
યે સૌમ્યવર્ગાદિબલોપયાતાસ્તે નાશદાઃ લાઘવબિન્દુકાશ્ચેત્
યે માન્દિરાશિપતિના સહ બોધકાશ્ચ
તે સર્વમુખ્યફલદાસ્ત્વદિબિન્દુકાશ્ચેત્
માનસ્થિતાલ્લાભગૃહે બહુત્વે લાભાલ્લઘુત્વે યદિ રિષ્ફરાશૌ ।
રિષ્ફોપયાતાદધિકે વિલગ્ને જાતઃ સુખી વિત્તયશોબલાઢ્યઃ
ખણ્ડત્રયં શફરકર્કટકીટકાદ્યં તત્તચ્ચતુષ્ટયગૃહોપગબિન્દુયુક્તમ્ ।
આદ્યં ચ મધ્યમવસાનભિતિ પ્રયુક્તં કેચિદ્વ્યયાદિકમિતિ પ્રવદન્તિ લોકે
બિન્દું સ્યક્ત્વા રિષ્ફરન્ધ્રોપયાતં શિષ્ટં ખણ્ડં કેચિદિચ્છન્તિ સન્તઃ ।
તુલ્યવલ્પાધિક્યબિન્દુક્રમેણ મિશ્રં દુઃખં સમ્પદઃ સ્યૂર્નરાણામ્
સૌમ્યાક્રાન્તં યદિ સુખકરં મિશ્રદં મિશ્રયોગં ।
ખણ્ડં પાપદ્યુચરસહિતં ક્લેશયોગાકરં સ્યાત્ ।
બિન્દુસ્વલ્પે યદિ નિજમનસ્તાપવાન્ પાપવાદી
બિન્દ્વાધિક્યે વયસિ વિપુલઃ શ્રીસમેતઃ પ્રજાતઃ
યાવદ્વિન્દુર્લગ્નગસ્તાવદીયસઙ્ખ્યાતીતે વત્સરે રાજયાનમ્ ।
વિત્તં પુત્રં ચાતિવિદ્યામુપૈતિ જાતઃ સપદ્યોગશાલી નરશ્ચેત્
રિઃફાધીશે મન્દગેહોદયસ્થે હોરારન્ધ્રસ્વામિનૌ દુર્બલૌ ચ ।
લગ્ને યાવદિબિન્દુસઙ્ખ્યાસ્તદીયા જાતસ્યાયુર્વત્સરાઃ સમ્ભવન્તિ
યાનાધીશે લગ્નગે વાહનસ્થે લગ્નાધીશે તદ્ગ્રહોપેતરાશ્યોઃ ।
ત્રિશત્સઙ્ખ્યા બિન્દુવઃ સત્રયશ્ચેજ્જાતા રાજશ્રીનિદાના નરેશાઃ
હોરાબન્ધુપ્રાપ્તિભાવત્રયેષુ ત્રિંશન્માનાધિક્યબિન્દૂપગેષુ ।
જાતસ્તેજઃશ્રીબહુત્વં ચ રાજ્યં ચત્વારિશદ્વત્સરાદૂર્ઘ્વમેતિ
યત્યઙ્ચવિંશતિમુખાસ્ત્રિદશાન્તસઙ્ખ્યા બન્ધુસ્થિતા નવમરાશિકબિન્દવશ્ચ ।
યદ્યષ્ટકેન સહ વિશતિવત્સરાણામન્તે પરે શરદિ વા નરવાહનાઢ્યઃ
દેવાચાર્યે વહનસ્થે સ્વતુઙ્ગે ચત્વારિંશદ્બિન્દુસઙ્ખ્યવત્સરેશે ।
મેષગતે લગ્નગે વાસરેશે જાતો રાજ લક્ષસઙ્ખ્યાશ્ચનાયઃ
ચત્વારિંશદ્બિન્દુયુક્તે વિલગ્ને ચાપે જીવે ભાર્ગવે મીનરાશૌ ।
સ્વોચ્ચે ભૌમે કુમ્ભગે ભાનુપુત્રે જાતઃ સર્વશ્રીધરઃ સાર્વભૌમઃ
ક્રિયાદિરાશિત્રિતયોપયાતા ભવન્તિ પૂર્વાદિચતુર્દશશ્ચ ।
ફલાધિકં યદિશી તત્પ્રદેશે ધનાદિવૃદ્ધિ સમુપૈતિ જાતઃ
લગ્નાદિશન્યન્તગતં તુરઙ્ગૈઃ સઙ્ગુણ્ય તારાહૃતલબ્ધયાતે ।
રવ્યાદિપાપે યદિ કોણગે વા રોગાદિપીડાવિપુલં નરાણામ્
મન્દાઇલગ્નાન્તફલં ચ તદ્વલ્લગ્નાન્તમારાદુદયાત્કુજાન્તમ્ ।
શુભૈક્યસઙ્ખ્યાગતતારકાયાં શુભગ્રહે સૌખ્યફલં વદન્તિ
શોધ્યં રાશિદ્યુચરણગુણકૈઃ સઙ્ગુણય્યૈતદૈક્યં
હત્વા શૈલૈરુડુગણહૃતં લબ્ધમબ્દાદિકં સ્યાત્ ।
માનાધિક્યે વિશતમશતે તારકાયુર્વરાઙ્ગૈઃ
સગુણ્યાપ્તં દિવસનિચયૈમાર્તુલૈઃ શુદ્ધમાયુઃ
સ્વલ્પમધ્યબહુમાનવ્ત્સરા મણ્ડલોનયુતકર્મકલ્પિતાઃ ।
તુલ્યકાલમુપયાન્તિ સર્વતઃ સદ્ગુણોદયકટાક્ષવીક્ષણાત્
શ્રીવૈદ્યનાથકૃતજાતકપારિજાતે પરાશરાદિફલસારરસોપયાતે ।
પ્રસ્તારભિન્નસમુદાયકબિન્દુશીલઃ સઙ્કીર્તિતસ્તુ સકલદ્યુચરપ્રસાદાત્
મૂળ પાઠ: jātakapārijātaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0