ઈશ્વરપ્રત્યભિજ્ઞાવિમર્શિની · અધ્યાય 1.6

અહંપ્રત્યવમર્શો યઃ પ્રકાશાત્માપિ વાગ્વપુઃ ।
નાસૌ વિકલ્પઃ સ હ્યુક્તો દ્વયાક્ષેપી વિનિશ્ચયઃ ॥

ભિન્નયોરવભાસો હિ સ્યાદ્ઘટાઘટયોર્દ્વયોઃ ।
પ્રકાશસ્યેવ નાન્યસ્ય ભેદિનસ્ત્વવભાસનમ્ ॥

તદતત્પ્રતિભાભાજા માત્રૈવાતદ્વ્યપોહનાત્ ।
તન્નિશ્ચયનમુક્તો હિ વિકલ્પો ઘટ ઇત્યયમ્ ॥

ચિત્તત્ત્વં માયયા હિત્વા ભિન્ન એવાવભાતિ યઃ ।
દેહે બુદ્ધાવથ પ્રાણે કલ્પિતે નભસીવ વા ॥

પ્રમાતૃત્વેનાહમિતિ વિમર્શોઽન્યવ્યપોહનાત્ ।
વિકલ્પ એવ સ પરપ્રતિયોગ્યવભાસજઃ ॥

કાદાચિત્કાવભાસે યા પૂર્વાભાસાદિયોજના ।
સંસ્કારાત્કલ્પના પ્રોક્તા સાપિ ભિન્નાવભાસિનિ ॥

તદેવં વ્યવહારેઽપિ પ્રભુર્દેહાદિમાવિશન્ ।
ભાન્તમેવાન્તરર્થૌઘમિચ્છયા ભાસયેદ્ બહિઃ ॥

એવં સ્મૃતૌ વિકલ્પે વાપ્ય્ અપોહનપરાયણે ।
જ્ઞાને વાપ્યન્તરાભાસઃ સ્થિત એવેતિ નિશ્ચિતમ્ ॥

કિંતુ નૈસર્ગિકો જ્ઞાને બહિરાભાસનાત્મનિ ।
પૂર્વાનુભવરૂપસ્તુ સ્થિતઃ સ સ્મરણાદિષુ ॥

સ નૈસર્ગિક એવાસ્તિ વિકલ્પે સ્વૈરચારિણિ ।
યથાભિમતસંસ્થાનાભાસનાદ્બુદ્ધિગોચરે ॥