ઈશ્વરપ્રત્યભિજ્ઞાકારિકા · અધ્યાય 4

સ્વાત્મૈવ સર્વજન્તૂનામ્ એક એવ મહેશ્વરઃ
વિશ્વરૂપો ઽહમ્ ઇદમ્ ઇત્ય્ અખણ્ડામર્શબૃંહિતઃ ॥

તત્ર સ્વસૃષ્ટેદંભાગે બુદ્ધ્યાદિગ્રાહકાત્મના
અહંકારપરામર્શ પદમ્ નીતમ્ અનેન તત્ ॥

સ્વસ્વરૂપાપરિજ્ઞાન મયો ઽનેકઃ પુમાન્ મતઃ
તત્ર સૃષ્ટૌ ક્રિયાનન્દૌ ભોગો દુઃખસુખાત્મકઃ ॥

સ્વાઙ્ગરૂપેષુ ભાવેષુ પત્યુર્ જ્ઞાનં ક્રિયા ચ યા
માયાતૃતીયે તે એવ પશોઃ સત્ત્વં રજસ્ તમઃ ॥

ભેદસ્થિતઃ શાક્તિમતઃ શક્તિત્વં નાપદિશ્યતે
એષાં ગુણાનાં કરણ કાર્યત્વપરિણામિનામ્ ॥

સત્તાનન્દઃ ક્રિયા પત્યુસ્ તદભાવો ઽપિ સા પશોહ્
દ્વયાત્મા તદ્ રજો દુઃખં શ્લેષિ સત્ત્વતમોમયમ્ ॥

યે ઽપ્ય્ અસામયિકેદન્તા -પરામર્શભુવઃ પ્રભોઃ
તે વિમિશ્રા વિભિન્નાશ્ ચ તથા ચિત્રાવભાસિનઃ ॥

તે તુ ભિન્નાવભાસાર્થાઃ પ્રકલ્પ્યાઃ પ્રત્યગાત્મનઃ
તત્તદ્વિભિન્નસંજ્ઞાભિઃ સ્મૃત્યુત્પ્રેક્ષાદિગોચરે ॥

તસ્યાસાધારણી સૃષ્ટિર્ ઈશસૃષ્ટ્યુપજીવિની
સૈષાપ્ય્ અજ્ઞતયા સત્યૈ -વેશશાક્ત્યા તદાત્મનઃ ॥

સ્વવિશ્રાન્ત્યુપરોધાયા -ચલયા પ્રાણરૂપયા
વિકલ્પક્રિયયા તત્તદ્ વર્ણવૈચિત્ર્યરૂપયા ॥

સાધારણો ઽન્યથા ચૈશઃ સર્ગઃ સ્પષ્ટાવભાસનાત્
વિકલ્પહાનૈકાગ્ર્યાત્ ક્રમેણેશ્વરતાપદમ્ ॥

સર્વો મમાયં વિભવ ઇત્યેવં પરિજાનતઃ
વિશ્વાત્મનો વિકલ્પાનાં પ્રસરે ઽપિ મહેશતા ॥

મેયં સાધારણં મુક્તઃ સ્વાત્માભેદેન મન્યતે
મહેશ્વરો યથા બદ્ધઃ પુન અત્યન્તભેદવત્ ॥

સર્વથા ત્વ્ અન્તરાલીના -નન્તતત્ત્વૌઘનિર્ભરઃ
શિવઃ ચિદાનન્દઘનઃ પરમાક્ષરવિગ્રહઃ ॥

એવમ્ આત્માનમ્ એતસ્ય સમ્યગ્જ્ઞાનક્રિયે તથા
જાનન્ યથેપ્સિતાન્ પશ્યઞ્ જાનાતિ ચ કરોતિ ચ ॥

ઇતિ પ્રકટિતો મયા સુઘટ એષ માર્ગો નવો મહાગુરુભિર્ ઉચ્યતે સ્મ શિવદૃષ્ટિશાસ્ત્રે યથા
તદ્ અત્ર નિદધત્ પદં ભુવનકર્તૃતામ્ આત્મનો વિભાવ્ય શિવતામયીમ્ અનિશમ્ આવિશન્ સિદ્ધ્યતિ ॥

તૈસ્ તૈર્ અપ્ય્ ઉપયાચિતૈર્ ઉપનતસ્ તન્વ્યાઃ સ્થિતો ઽપ્ય્ અન્તિકે કાન્તો લોકસમાન એવમ્ અપરિજ્ઞાતો ન રન્તું યથા
લોકસ્યૈષ તથાનવેક્ષિતગુણઃ સ્વાત્માપિ વિશ્વેશ્વરો નૈવાલં નિજવૈભવાય તદ્ ઇયં તત્પ્રત્યભિજ્ઞોદિતા ॥

જનસ્યાયત્નસિદ્ધ્યર્થમ્ ઉદયાકરસૂનુના
ઈશ્વરપ્રત્યભિજ્ઞેયમ્ ઉત્પલેનોપપાદિતા ॥