હરિવંશ · અધ્યાય 90

ભૂય એવ તુ વિપ્રર્ષે બલદેવસ્ય ધીમતઃ
માહાત્મ્યં શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ શેષસ્ય ધરણીભૃતઃ ॥

અતીવ બલવન્તં હિ તેજોરાશિમ્ અનિર્જિતમ્
કથયન્તિ મહાત્માનં યે પુરાણવિદો જનાઃ ॥

તસ્ય કર્માણ્ય્ અહં વિપ્ર શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ તત્ત્વતઃ
અનન્તં યં વિદુર્ નાગમ્ આદિદેવં મહૌજસમ્ ॥

પુરાણે નાગરાજો ઽસૌ પઠ્યતે ધરણીધરઃ
શેષસ્ તેજોનિધિઃ શ્રીમાન્ અકમ્પ્યઃ પુરુષોત્તમઃ ॥

યોગાચાર્યો મહાવીર્યઃ સુબલો બલવાન્ બલી
જરાસંધં ગદાયુદ્ધે જિતવાન્ યો ન ચાવધીત્ ॥

બહવશ્ ચૈવ રાજાનઃ પાર્થિવાઃ પૃથિવીપતે
અન્વયુર્ માગધં સંખ્યે તે ચાપિ વિજિતા રણે ॥

નાગાયુતસમપ્રાણો ભીમો ભીમપરાક્રમઃ
અસકૃદ્ બલદેવેન બાહુયુદ્ધે પરાજિતઃ ॥

દુર્યોધનસ્ય કન્યાં તુ હરમાણો ન્યગૃહ્યત
સામ્બો જામ્બવતીપુત્રો નગરે નાગસાહ્વયે ॥

તમ્ ઉપશ્રુત્ય સંક્રુદ્ધ આજગામ હલાયુધઃ
રામસ્ તસ્ય વિમોક્ષાર્થમ્ આગતો નાલભચ્ ચ તમ્
તતશ્ ચુક્રોધ બલવાન્ અદ્ભુતં ચાકરોન્ મહત્ ॥

અનિવાર્યમ્ અભેદ્યં ચ દિવ્યમ્ અપ્રતિમં બલી
લાઙ્ગલાસ્ત્રં સમુદ્યમ્ય બ્રહ્મદણ્ડાનુમન્ત્રિતમ્ ॥

પ્રાકારવપ્રે વિન્યસ્ય પુરસ્ય સ મહાબલઃ
પ્રક્ષેપ્તુમ્ ઐચ્છદ્ ગઙ્ગાયાં નગરં કૌરવસ્ય તત્ ॥

તદ્ આઘૂર્ણિતમ્ આલક્ષ્ય પુરં દુર્યોધનો નૃપઃ
સામ્બં નિર્યાતયામ્ આસ સભાર્યં તસ્ય ધીમતઃ ॥

દદૌ શિષ્યં તદાત્માનં રામસ્ય સુમહાત્મનઃ
ગદાયુદ્ધે કુરુપતિઃ પ્રતિજગ્રાહ તં ચ સઃ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ રાજેન્દ્ર પુરમ્ એતદ્ વિઘૂર્ણિતં
આવર્જિતમ્ ઇવાભાતિ ગઙ્ગામ્ અભિમુખં નૃપ ॥

ઇદમ્ અત્યદ્ભુતં કર્મ રામસ્ય પ્રથિતં ભુવિ
ભાણ્ડીરે કથ્યતે રાજન્ યત્ કૃતં શૌરિણા પુરા ॥

પ્રલમ્બં મુષ્ટિનૈકેન યજ્ જઘાન હલાયુધઃ
ધેનુકં ચ મહાકાયં ચિક્ષેપ નગમૂર્ધનિ ॥

લવણજલગમા મહાનદી દ્રુતજલવેગતરંગમાલિની
નગરમ્ અભિમુખા યદ્ આહૃતા હલવિધૃતા યમુના યમસ્વસા ॥

બલદેવસ્ય માહાત્મ્યમ્ એતત્ તે કથિતં મયા
અનન્તસ્યાપ્રમેયસ્ય શેષ્યસ્ય સુમહાત્મનઃ ॥

ઇતિ પુરુષવરસ્ય લાઙ્ગલેર્ બહુવિધમ્ ઉત્તમમ્ અન્યદ્ એવ ચ
યદ્ અકથિતમ્ ઇહાદ્ય કર્મ તે તદ્ ઉપલભસ્વ પુરાણવિસ્તરાત્ ॥