હરિવંશ · અધ્યાય 60

દામોદરવચઃ શ્રુત્વા હૃષ્ટાસ્ તે ગોષુ જીવિનઃ
તદ્વાગ્ અમૃતમ્ આખ્યાતં પ્રત્યૂચુર્ અવિશઙ્કયા ॥

તવૈષા બાલ મહતી ગોપાનાં હર્ષવર્ધિની
પ્રીણયત્ય્ એવ નઃ સર્વાન્ બુદ્ધિર્ વૃદ્ધિકરી નૃણામ્ ॥

ત્વં ગતિસ્ ત્વં રતિશ્ ચૈવ ત્વં વેત્તા ત્વં પરાયણમ્
ભયેષ્વ્ અભયદસ્ ત્વં નસ્ ત્વં ચૈવ સુહૃદાં સુહૃત્ ॥

ત્વત્કૃતે કૃષ્ણ ઘોષો ઽયં ક્ષેમો મુદિતગોકુલઃ
કૃત્સ્નો વસતિ શાન્તારિર્ યથા સ્વર્ગગતસ્ તથા ॥

જન્મપ્રભૃતિ દિવ્યૈસ્ તૈર્ વિક્રાન્તૈર્ ભુવિ દુષ્કરૈઃ
બોદ્ધવ્યાચ્ ચાભિમાનાચ્ ચ વિસ્મિતાનિ મનાંસિ નઃ ॥

બલેન ચ પરાર્ધ્યેન યશસા વિક્રમેણ ચ
ઉત્તમસ્ ત્વં ચ મર્ત્યેષુ દેવેષ્વ્ ઇવ પુરંદરઃ ॥

કાન્ત્યા લક્ષ્મ્યા પ્રસાદેન વદનેન સ્મિતેન ચ
ઉત્તમસ્ ત્વં ચ મર્ત્યેષુ દેવેષ્વ્ ઇવ નિશાકરઃ ॥

વેષેણ વપુષા ચૈવ બાલ્યેન ચરિતેન ચ
સ્યાત્ તે શક્તિધરસ્ તુલ્યો ન તુ કશ્ચન માનુષઃ ॥

યત્ ત્વયાભિહિતં વાક્યં ગિરિયજ્ઞં પ્રતિ પ્રભો
કસ્ તલ્ લઙ્ઘયિતું શક્તો વેલામ્ ઇવ મહોદધેઃ ॥

સ્થિતઃ શક્રમહસ્ તાત શ્રીમાન્ ગિરિમહસ્ ત્વ્ અયમ્
ત્વત્પ્રણીતો ઽદ્ય ગોપાનાં ગવાં હેતોઃ પ્રવર્તતામ્ ॥

ભોજનાન્ય્ ઉપકલ્પ્યન્તાં પયસઃ પેશલાનિ ચ
કુમ્ભાશ્ ચ વિનિવેશ્યન્તામ્ ઉદપાનેષુ શોભનાઃ
લેહ્યસ્ય પાયસસ્યાર્થે દ્રોણ્યશ્ ચ વિપુલાયતાઃ ॥

ભક્ષ્યં ભોજ્યં ચ પેયં ચ તત્ સર્વમ્ ઉપનીયતામ્
ભાજનાનિ ચ માંસસ્ય ન્યસ્યન્તામ્ ઓદનસ્ય ચ
ત્રિરાત્રં ચૈવ સંદોહઃ સર્વઘોષસ્ય ગૃહ્યતામ્ ॥

વિશસ્યન્તાં ચ પશવો ભોજ્યા યે મહિષાદયઃ
પ્રવર્તતાં ચ યજ્ઞો ઽયં સર્વગોપસુસંકુલઃ ॥

આનન્દજનનો ઘોષો મહાન્ મુદિતગોકુલઃ
તૂર્યપ્રણાદઘોષૈશ્ ચ વૃષભાણાં ચ ગર્જિતૈઃ ॥

હમ્ભારવૈશ્ ચ વત્સાનાં ગોપાનાં હર્ષવર્ધનઃ
દધિહ્રદો ઘૃતાવર્તઃ પયઃકુલ્યાસમાકુલઃ ॥

માંસરાશિપ્રક્લૃપ્તાઢ્યઃ પ્રકાશૌદનપર્વતઃ
સંપ્રાવર્તત યજ્ઞઃ સ ગિરેર્ ગોભિઃ સમાકુલઃ
તુષ્ટગોપજનાકીર્ણો ગોપનારીમનોહરઃ ॥

અથાધિશ્રિતપર્યન્તે પર્યાપ્તે યજ્ઞસંવિધૌ
યજ્ઞં ગિરેસ્ તિથૌ સૌમ્યે ચક્રુર્ ગોપા દ્વિજૈઃ સહ ॥

યજનાન્તે તદ્ અન્નં તુ તત્ પયો દધિ ચોત્તમમ્
માંસં ચ માયયા કૃષ્ણો ગિરિર્ ભૂત્વા સમશ્નુતે ॥

તર્પિતાશ્ ચાપિ વિપ્રાગ્ર્યાસ્ તુષ્ટાઃ સંપૂર્ણભોજનાઃ
ઉત્તસ્થુઃ પ્રીતમનસઃ સ્વસ્તિ વાચ્ય યથાસુખમ્ ॥

ભુક્ત્વા ચાવભૃતે કૃષ્ણઃ પયઃ પીત્વા ચ કામતઃ
સંતૃપ્તો ઽસ્મીતિ દિવ્યેન રૂપેણ પ્રજહાસ વૈ ॥

તં ગોપાઃ પર્વતાકારં દિવ્યસ્રગનુલેપનમ્
ગિરિમૂર્ધ્નિ સ્થિતં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં જગ્મુઃ પ્રધાનતઃ ॥

ભગવાન્ અપિ તેનૈવ રૂપેણાચ્ છાદિતઃ પ્રભુઃ
સહ તૈઃ પ્રણતો ગોપૈર્ વવન્દાત્માનમ્ આત્મના ॥

તમ્ ઊચુર્ વિસ્મિતા ગોપા દેવં ગિરિવરે સ્થિતમ્
ભગવંસ્ ત્વદ્વશે યુક્તા દાસાઃ કિં કુર્મ કિંકરાઃ ॥

સ ઉવાચ તતો ગોપાન્ ગિરિઃ સુપ્રભયા ગિરા
અદ્યપ્રભૃતિ યાજ્યો ઽહં ગોષુ યદ્ય્ અસ્તિ વો દયા ॥

અહં વઃ પ્રથમો દેવઃ સર્વકામકરઃ શિવઃ
મમ પ્રભાવાચ્ ચ ગવામ્ અયુતાન્ય્ એવ ભોક્ષ્યથ ॥

શિવસ્ ચ વો ભવિષ્યામિ મદ્ભક્તાનાં વને વને
રંસ્યે ચ સહ યુષ્માભિર્ યથા દિવિગતસ્ તથા ॥

યે ચેમે પ્રથિતા ગોપા નન્દગોપાદયઃ સ્થિતાઃ
એષાં પ્રીતઃ પ્રયચ્છામિ ગોપાનાં વિપુલં ધનમ્ ॥

પર્યાપ્નુવન્તુ માં ક્ષિપ્રં ગાવો વત્સસમાકુલાઃ
એવં મમ પરા પ્રીતિર્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥

તતો નીરાજનાર્થં વૈ વૃન્દશો ગોકુલાનિ ચ
પરિવવ્રુર્ ગિરિવરં સવૃષાણિ સહસ્રશઃ ॥

તા ગાવઃ પ્રસ્નુતા વત્સૈઃ સાપીડસ્તબકાઙ્ગદાઃ
સસ્રગાપીડશૃઙ્ગાગ્રાઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ ॥

અનુજગ્મુશ્ ચ ગોપાલાઃ કાલયન્તો ધનાનિ ચ
ભક્તિચ્છેદાનુલિપ્તાઙ્ગા રક્તપીતાસિતામ્બરાઃ ॥

મયૂરચિત્રાઙ્ગદિનો ભુજૈઃ પ્રહરણાવૃતૈઃ
મયૂરપત્રવૃન્તાનાં કેશબન્ધૈઃ સુયોજિતૈઃ
બભ્રાજુર્ અધિકં ગોપાઃ સમવાયે તદાદ્ભુતે ॥

અન્યે વૃષાન્ આરુરુહુર્ નૃત્યન્તિ સ્માપરે મુદા
ગોપાલાસ્ ત્વ્ અપરે ગાશ્ ચ જગૃહુર્ વેગગામિનઃ ॥

તસ્મિન્ પર્યાયનિર્વૃત્તે ગવાં નીરાજનોત્સવે
અન્તર્ધાનં જગામાશુ તેન દેહેન સો ગિરિઃ ॥

કૃષ્ણો ઽપિ ગોપસ્થિતો વિવેશ વ્રજમ્ એવ હ
ગિરિયજ્ઞપ્રવૃત્તેન તેનાશ્ચર્યેણ વિસ્મિતઃ ॥