હરિવંશ · અધ્યાય 49

પ્રાગ્ એવ વસુદેવસ્ તુ વ્રજે શુશ્રાવ રોહિણીમ્
પ્રજાતાં પુત્રમ્ એવાગ્રે ચન્દ્રાત્ કાન્તતરાનનમ્ ॥

સ નન્દગોપં ત્વરિતઃ પ્રોવાચ શુભયા ગિરા
ગચ્છાનયા સહ ત્વં તુ વ્રજમ્ એવ યશોદયા ॥

તત્રેમૌ દારકૌ ગત્વા જાતકર્માદિભિર્ ગુણૈઃ
યોજયિત્વા વ્રજે તાત સંવર્ધય યથાસુખમ્
રૌહિણેયં ચ મે પુત્રં પરિરક્ષ શિશું વ્રજે ॥

બાલ્યે કેલિકિલઃ સર્વો બાલ્યે મૂર્ચ્છન્ત્ય્ અમાનુષાઃ
બાલ્યે ચણ્ડતમઃ સર્વસ્ તત્ર યત્નપરો ભવ ॥

અહં વાચ્યો ભવિષ્યામિ પિતૃપક્ષેષુ પુત્રિણામ્
યો ઽહમ્ એકસ્ય પુત્રસ્ય ન પશ્યામિ શિશોર્ મુખમ્ ॥

હ્રિયતે હિ બલાત્ પ્રજ્ઞા પ્રાજ્ઞસ્યાપિ સતો મમ
અસ્માદ્ ધિ મે ભયં કંસાન્ નિર્ઘૃણાદ્ વૈ શિશોર્ વધે ॥

તદ્ યથા રૌહિણેયં ત્વં નન્દગોપ મમાત્મજમ્
ગોપાયસિ યથા તાત તત્ત્વાન્વેષી તથા કુરુ
વિઘ્ના હિ બહવો લોકે બાલાન્ ઉત્ત્રાસયન્તિ હિ ॥

સ ચ પુત્રો મમ જ્યાયાન્ કનીયાંસ્ તવ ચાપ્ય્ અયમ્
ઉભાવ્ અપિ સમં પ્રેમ્ણા નિરીક્ષસ્વ યથાસુખમ્ ॥

વર્ધમાનાવ્ ઉભાવ્ એતૌ સમાનવયસૌ યથા
શોભેતાં ગોવ્રજે તસ્મિન્ નન્દગોપ તથા કુરુ ॥

ન ચ વૃન્દાવને કાર્યો ગવાં ઘોષઃ કદાચન
તત્રાસૌ વસતિ ક્રૂરો માંસભોજી દુરાત્મવાન્ ।
તત્ર વાસે તુ ભેતવ્યં કેશિનઃ પાપદર્શિનઃ ॥

સરીસૃપેભ્યઃ કીટેભ્યઃ શકુનિભ્યસ્ તથૈવ ચ
ગોષ્ઠેષુ ગોભ્યો વત્સેભ્યો રક્ષ્યૌ તે દ્વાવ્ ઇમૌ શિશૂ ॥

નન્દગોપ ગતા રાત્રિઃ શીઘ્રયાનો વ્રજાશુગઃ
ઇમે ત્વાં ત્વરયન્તીહ પક્ષિણઃ સવ્યદક્ષિણાઃ ॥

રહિતે વસુદેવેન સો ઽનુજ્ઞાતો મહાત્મના
યાનં યશોદયા સાર્ધમ્ આરુરોહ મુદા યુતઃ ॥

કુમારં સ્કન્ધવાહ્યાયાં શિવિકાયાં સમાહિતઃ
શયને તં શિશું ચૈવ સંવેશ્ય મૃદુસંસ્તરે ।
સંવેશયામાસ શિશું શયનીયે મહામતિઃ ॥

સ જગામ વિવિક્તેન શીતાનિલવિસર્પિણા
બહૂદકેન માર્ગેન યમુનાતીરશોભિના ॥

સ દદર્શ શિવે દેશે ગોવર્ધનનગોપગે
યમુનાતીરસંબદ્ધં શીતમારુતસેવિતમ્ ॥

વિરતશ્વાપદં રમ્યં લતાવલ્લીમહાદ્રુમમ્
ગોભિસ્ તૃણનિમગ્નાભિઃ સ્યન્દન્તીભિર્ અલંકૃતમ્ ॥

સમપ્રચારં ચ ગવાં સમતીર્થજલાશયમ્
વિષાણસ્કન્ધઘાતૈશ્ ચ વૃષાણાં ઘૃષ્ટપાદપમ્ ॥

ભાસામિપાદાનુસૃતં શ્યેનૈશ્ ચામિષગૃદ્ધિભિઃ
સૃગાલમૃગસિંહૈશ્ ચ વસામેદોશિભિર્ વૃતમ્ ॥

શાર્દૂલશબ્દાભિરુતં નાનાપક્ષિસમાકુલમ્
સ્વાદુપુષ્પફલં રમ્યં પર્યાપ્તતૃણસંસ્તરમ્ ॥

ગોવ્રજં ગોરુતશિવં ગોપનારીભિર્ આવૃતમ્
હમ્ભારવૈશ્ ચ વત્સાનાં સર્વતઃ કૃતનિસ્વનમ્ ॥

સકટાવર્તવિપુલં કણ્ટકીવાટસંકુલમ્
પર્યન્તેશ્વ્ આવૃતં વન્યૈર્ બૃહદ્ભિઃ પતિતૈર્ દ્રુમૈઃ ॥

વત્સાનાં રોપિતૈઃ કીલૈર્ દામભિશ્ ચ વિભૂષિતમ્
કરીષાકીર્ણવસુધં કટચ્છન્નકુટીમઠમ્ ॥

ક્ષમપ્રચારબહુલં હૃષ્ટપુષ્ટજનાયુતમ્
દામનીપ્રાયબહુલં ગર્ગરોદ્ગારનિસ્વનમ્ ॥

તક્રનિસ્રાવબહુલં દધિમણ્ડાર્દ્રમૃત્તિકમ્
નવનીતપરિક્ષિપ્તમ્ આજ્યગન્ધવિભૂષિતમ્ ।
મન્થાનવલયોદ્ગારૈર્ ગોપીનાં જનિતસ્વનમ્ ॥

કાકપક્ષધરૈર્ બાલૈર્ ગોપાલૈઃ ક્રીડિતાલયમ્
દારકૈર્ દારિકાભિશ્ ચ પરસ્પરસમાકુલમ્ ।
સાર્ગલદ્વારગોવાટં મધ્યે ગોસ્થાનસંકુલમ્
સર્પિષા પચ્યમાનેન સુરભીકૃતમારુતમ્ ॥

નીલપીતામ્બરાભિશ્ ચ તરુણીભિઃ સમન્તતઃ
વન્યપુષ્પાવતંસાભિર્ ગોપકન્યાભિર્ આવૃતમ્ ॥

શિરસા ધૃતકુમ્ભાભિર્ બદ્ધૈર્ ઉદ્ગ્રથિતામ્બરૈઃ
યમુનાતીરમાર્ગેણ જલહારીભિર્ આવૃતમ્ ॥

સ તત્ર પ્રવિશન્ હૃષ્ટો ગોવ્રજં ગોપનાદિતમ્
પ્રત્યુદ્ગતો ગોપવૃદ્ધૈઃ સ્ત્રીભિર્ વૃદ્ધાભિર્ એવ ચ
નિવેશં રોચયામાસ પરિવર્તે સુખાશ્રયે ॥

સા યત્ર રોહિણી દેવી વસુદેવસુખાવહા
તત્ર તં બાલસૂર્યાભં કૃષ્ણં ગૂઢં ન્યવેશયત્ ॥