હરિવંશ · અધ્યાય 46

જ્ઞાત્વા વિષ્ણું ક્ષિતિગતં ભાગાંશ્ ચ ત્રિદિવૌકસામ્
વિનાશશંસી કંસસ્ય નારદો મથુરાં યયૌ ॥

ત્રિવિષ્ટપાદ્ આપતિતો મથુરોપવને સ્થિતઃ
પ્રેષયામ્ આસ કંસસ્ય ઉગ્રસેનસુતસ્ય વૈ ॥

સ નારદસ્યાગમનં શ્રુત્વા ત્વરિતવિક્રમઃ
નિર્ગજામાસુરઃ કંસઃ સ્વપુર્યાઃ પદ્મલોચનઃ ॥

સ દદર્શાતિથિં શ્લાઘ્યં દેવર્ષિં વીતકલ્મષમ્
તેજસા જ્વલનાકારં વપુષા સૂર્યવર્ચસમ્ ॥

સો ઽભિવાદ્યર્ષયે તસ્મૈ પૂજાં ચક્રે યથાવિધિ
આસનં ચાગ્નિવર્ણાભં વિસૃજ્યોપજહાર વૈ ॥

નિષસાદાસને તસ્મિન્ સ વૈ શક્રસખો મુનિઃ
ઉવાચ ચોગ્રસેનસ્ય સુતં પરમકોપનમ્ ॥

પૂજિતો ઽહં ત્વયા વીર વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા
ગતે ત્વ્ એવં મમ વચઃ શ્રૂયતાં ગૃહ્યતાં ચ વૈ ॥

અનુસૃત્ય દિવો લોકાન્ અહં બ્રહ્મપુરોગમાન્
ગતઃ સૂર્યસખં તાત વિપુલં મેરુપર્વતમ્ ॥

સનન્દનવનં ચૈવ દૃષ્ટ્વા ચૈત્રરથં વનમ્
આપ્લુતં મે સુતીર્થાસુ સરિત્સુ સહ દૈવતૈઃ ॥

દિવ્યા ત્રિધારા દૃષ્ટા મે પુણ્યા ત્રિપથગા નદી
દિવ્યાં ત્રિપથગાં દૃષ્ટ્વા પુણ્યાં ભાગિરથીં નદીમ્ ।
દિવ્યા ત્રિપથગા દૃષ્ટા પુણ્યા ભાગીરથી નદી ।
સ્મરણાદ્ એવ સર્વેષામ્ અંહસાં યા વિભેદિની ।
ઉપસ્પૃષ્ટં ચ તીર્થેષુ દિવ્યેષુ ચ યથાક્રમમ્ ॥

દૃષ્ટં મે બ્રહ્મસદનં બ્રહ્મર્ષિગણસેવિતમ્
દેવગન્ધર્વનિર્ઘોષૈર્ અપ્સરોભિશ્ ચ નાદિતમ્ ॥

સો ઽહં કદાચિદ્ દેવાનાં સમાજં મેરુમૂર્ધનિ
સંગૃહ્ય વીણાં સંસક્તામ્ અગચ્છં બ્રહ્મણઃ સભામ્ ॥

સો ઽહં તત્ર સિતોષ્ણીષાન્ નાનારત્નવિભૂષિતાન્
દિવ્યાસનગતાન્ દેવાન્ અપશ્યં સપિતામહાન્ ॥

તત્ર મનત્રયતામ્ એવં દેવતાનાં મયા શ્રુતઃ
ભવતઃ સાનુગસ્યેહ વધોપાયઃ સુદારુણઃ ॥

તત્રૈષા દેવકી યા તે મથુરાયાં પિતૃષ્વસા
અસ્યા ગર્ભો ઽષ્ટમઃ કંસ સ તે મૃત્યુર્ ભવિષ્યતિ ॥

દેવાનાં સ તુ સર્વસ્વં ત્રિદિવસ્ય ગતિશ્ ચ સઃ
પરં રહસ્યં દેવાનાં સ તે મૃત્યુર્ ભવિષ્યતિ ॥

પરતો ઽપિ પરસ્ ત્વ્ એષાં સ્વયંભૂશ્ ચ સવયંભુવામ્
તતસ્ તે તન્ મહદ્ ભૂતં દિવ્યં ન કથયામ્ય્ અહમ્ ॥

શ્લાઘ્યશ્ ચ સ હિ તે મૃત્યુર્ ભૂતપૂર્વશ્ ચ તં સ્મર
યત્નશ્ ચ ક્રિયતાં કંસ ગર્ભસ્થે યદિ શક્યતે ॥

એષા મે ત્વદ્ગતા પ્રીતિર્ ઇત્યર્થં ચાહમ્ આગતઃ
ભુજ્યન્તાં સર્વકામાર્થાઃ સ્વસ્તિ તે ઽસ્તુ વ્રજામ્ય્ અહમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નારદે યાતે તસ્ય વાક્યં વિચિન્તયન્
જહાસોચ્ચૈસ્ તતઃ કંસઃ પકાશદશનશ્ ચિરમ્ ॥

સસ્મિતં ચેવ પ્રોવાચ ભૃત્યાનામ્ અગ્રતઃ સ્થિતઃ
હાસ્યઃ ખલુ સ સત્ત્વેષુ નારદો ન વિશારદઃ ॥

નાહં ભીષયિતું શક્યો દેવૈર્ અપિ સવાસવૈઃ
આહવસ્થઃ શયાનો વા પ્રમતો મત્ત એવ વા ॥

યો ઽહં દોર્ભ્યામ્ ઉદારાભ્યાં ક્ષોભયે ઽહં ધરામ્ ઇમામ્
કો ઽસ્તિ યો માનુષે લોકે માં ક્ષોભયિતુમ્ ઉત્સહેત્ ॥

અદ્યપ્રભૃતિ ભૂતાનામ્ એષ દેવાનુવર્તિનામ્
નૃપક્ષિપશુસંઘાનાં કરોમિ કદનં મહત્ ॥

આજ્ઞાપ્યતાં હયઃ કેશી પ્રલમ્બો ધેનુકસ્ તથા
અરિષ્ટો વૃષભશ્ ચૈવ પૂતના કાલિયસ્ તથા ॥

અટધ્વં પ્ઠિવીં કૃત્સ્નાં યથેષ્ટં કામરૂપિણઃ
પ્રહરધ્વં ચ સર્વેષુ યે ઽસ્માકં પક્ષદૂષકાઃ ॥

ગર્ભસ્થાનામ્ અપિ ગતિર્ વિજ્ઞેયા ભુવિ દેહિનામ્
નારદેન હિ ગર્ભેભ્યો ભયં નઃ સમુદાહૃતમ્ ॥

ભવન્તો હિ યથાકામં મોદન્તાં વિગતજ્વરાઃ
માં ચ વો નાથમ્ આશ્રિત્ય નાસ્તિ દેવકૃતં ભયમ્ ॥

સ તુ કેલિકિલો વિપ્રો ભેદશીલશ્ ચ નારદઃ
સુશ્લિષ્ટાન્ અપિ લોકેષુ ભેદયંલ્ લભતે રતિમ્ ॥

કણ્ડૂયમાનઃ સતતં લોકાન્ અટતિ ચઞ્ચલઃ
ઘટયાનો નરેન્દ્રાણાં તન્ત્રીવૈરાણિ ચૈવ હ ॥

એવં સ વિલપન્ન્ એવ વાઙ્માત્રેણ તુ કેવલમ્
વિવેશ કંસો ભવનં દહ્યમાનેન ચેતસા ॥