હરિવંશ · અધ્યાય 27

સત્વતઃ સત્ત્વસંપન્નાન્ કૌસલ્યા સુષુવે સુતાન્
ભજિનં ભજમાનં ચ દિવ્યં દેવાવૃધં નૃપમ્ ॥

અન્ધકં ચ મહાબાહું વૃષ્ણિં ચ યદુનન્દનમ્
તેષાં વિસર્ગાશ્ ચત્વારો વિસ્તરેણેહ તાઙ્ શૃણુ ॥

ભજમાનસ્ય સૃઞ્જય્યૌ બાહ્યકા ચોપબાહ્યકા
આસ્તાં ભાર્યે તયોસ્ તસ્માજ્ જજ્ઞિરે બહવઃ સુતાઃ ॥

નિમિશ્ ચ ક્રમણશ્ ચૈવ વિષ્ણુઃ શૂરઃ પુરંજયઃ
એતે બાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે ॥

આયુતાજિત્ સહસ્રાજિચ્ છતાજિચ્ ચાથ દાસકઃ
ઉપબાહ્યકસૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે ॥

યજ્વા દેવાવૃધો રાજા ચચાર વિપુલં તપઃ
પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ સ્યાદ્ ઇતિ નિશ્ચિતઃ ॥

સંયુજ્યાત્માનમ્ એવં સ પર્ણાશાયા જલં સ્પૃશન્
સદોપસ્પૃશતસ્ તસ્ય ચકાર પ્રિયમ્ આપગા ॥

ચિન્તયાભિપરીતા સા જગામૈકવિનિશ્ચયમ્
કલ્યાણત્વાન્ નરપતેસ્ તસ્ય સા નિમ્નગોત્તમા ॥

નાધ્યગચ્છત તાં નારીં યસ્યામ્ એવંવિધઃ સુતઃ
ભવેત્ સર્વગુણોપેતો રાજ્ઞો દેવાવૃધસ્ય ચ ।
જાયેત્ તસ્માત્ સ્વયં હન્ત ભવામ્ય્ અસ્ય સહવ્રતા ॥

અથ ભૂત્વા કુમારી સા બિભ્રતી પરમં વપુઃ
વરયામ્ આસ નૃપતિં તામ્ ઇયેષ ચ સ પ્રભુઃ ॥

અથ સા દશમે માસિ સુષુવે સરિતાં વરા
પુત્રં સર્વગુણોપેતં બભ્રું દેવાવૃધાન્ નૃપાત્ ॥

અનુવંશે પુરાણજ્ઞા ગાયન્તીતિ પરિશ્રુતમ્
ગુણાન્ દેવાવૃધસ્યાથ કીર્તયન્તો મહાત્મનઃ ॥

યથૈવાગ્રે શ્રુતં દૂરાદ્ અપશ્યામ તથાન્તિકાત્
બભ્રુઃ શ્રેષ્ઠો મનુષ્યાણાં દેવૈર્ દેવાવૃધઃ સમઃ ॥

ષષ્ટિશ્ ચ ષટ્ ચ પુરુષાઃ સહસ્રાણિ ચ સપ્ત ચ
એતે ઽમૃતત્વં સંપ્રાપ્તા બભ્રોર્ દૈવાવૃધાદ્ ઇતિ ॥

યજ્વા દાનપતિર્ ધીમાન્ બ્રહ્મણ્યઃ સુદૃઢાયુધઃ
કીર્તિમાંશ્ ચ મહાતેજાઃ સાત્વતાનાં મહારથઃ ।
તસ્યાન્વવાયઃ સુમહાન્ ભોજા યે માર્તિકાવતાઃ ॥

અન્ધકાત્ કાશ્યદુહિતા ચતુરો ઽલભતાત્મજાન્
કુકુરં ભજમાનં ચ શમિં કમ્બલબર્હિષમ્ ॥

કુકુરસ્ય સુતો ધૃષ્ણુર્ ધૃષ્ણોસ્ તુ તનયસ્ તથા
કપોતરોમા તસ્યાથ તૈત્તિરિસ્ તનયો ઽભવત્
જજ્ઞે પુનર્ વસુસ્ તસ્માદ્ અભિજિત્ તુ પુનર્ વસોઃ ॥

તસ્ય વૈ પુત્રમિથુનં બભૂવાભિજિતઃ કિલ
આહુકશ્ ચાહુકી ચૈવ ખ્યાતૌ ખ્યાતિમતાં વરૌ ॥

ઇમાશ્ ચોદાહરન્ત્ય્ અત્ર ગાથાઃ પ્રતિ તમ્ આહુકમ્ ॥

શ્વેતેન પરિવારેણ કિશોરપ્રતિમો મહાન્
અશીતિચર્મણા યુક્તો નાહુકઃ પ્રથમં વ્રજેત્ ॥

નાપુત્રવાન્ નાશતદો નાસહસ્રશતાયુધઃ
નાશુદ્ધકર્મા નાયજ્વા યો ભોજમ્ અભિતો વ્રજેત્ ॥

પૂર્વસ્યાં દિશિ નાગાનાં ભોજસ્યેત્ય્ અનુમોદનમ્
સોપાસઙ્ગાનુકર્ષાણાં ધ્વજિનાં સવરૂથિનામ્ ।
રથાનાં મેઘઘોષાણાં સહસ્રાણિ દશૈવ તુ ।
રૂપ્યકાઞ્ચનકક્ષ્યાણાં સહસ્રાણિ દશાપિ ચ ॥

તાવન્ત્ય્ એવ સહસ્રાણિ ઉત્તરસ્યાં તથા દિશિ
આ ભૂમિપાલાન્ ભોજાન્ સ્વાન્ અતિષ્ઠન્ કિંકિણીકિનઃ ॥

આહુકીં ચાપ્ય્ અવન્તિભ્યઃ સ્વસારં દદુર્ અન્ધકાઃ ॥

આહુકસ્ય તુ કાશ્યાયાં દ્વૌ પુત્રૌ સંબભૂવતુઃ
દેવકશ્ ચોગ્રસેનશ્ ચ દેવગર્ભસમાવ્ ઉભૌ ॥

દેવકસ્યાભવન્ પુત્રાશ્ ચત્વારસ્ ત્રિદશોપમાઃ
દેવવાન્ ઉપદેવશ્ ચ સુદેવો દેવરક્ષિતઃ
કુમાર્યઃ સપ્ત ચાપ્યાસન્ વસુદેવાય તા દદૌ ॥

દેવકી શાન્તિદેવા ચ સુદેવા દેવરક્ષિતા
વૃકદેવ્ય્ ઉપદેવી ચ સુનામ્ની ચૈવ સપ્તમી ॥

નવોગ્રસેનસ્ય સુતાસ્ તેષાં કંસસ્ તુ પૂર્વજઃ
ન્યગ્રોધશ્ ચ સુનામા ચ કઙ્કુશઙ્કુસુભૂમયઃ
રાષ્ટ્રપાલો ઽથ સુતનુર્ અનાધૃષ્ટિશ્ ચ પુષ્ટિમાન્ ॥

એષાં સ્વસારઃ પઞ્ચાસન્ કંસા કંસવતી તથા
સુતનૂ રાષ્ટ્રપાલી ચ કઙ્કા ચૈવ વરાઙ્ગના ॥

ઉગ્રસેનઃ સહાપત્યો વ્યાખ્યાતઃ કુકુરોદ્ભવઃ ॥

કુકુરાણામ્ ઇમં વંશં ધારયન્ન્ અમિતૌજસામ્
આત્મનો વિપુલં વંશં પ્રજાવાન્ આપ્નુતે નરઃ ॥