હરિવંશ · અધ્યાય 24

ગાન્ધારી ચૈવ માદ્રી ચ ક્રોષ્ટોર્ ભાર્યે બભૂવતુઃ
ગાન્ધારી જનયામ્ આસ અનમિત્રં મહાબલમ્ ॥

માદ્રી યુધાજિતં પુત્રં તતો વૈ દેવમીઢુષમ્
તેષાં વંશસ્ ત્રિધા ભૂતો વૃષ્ણીનાં કુલવર્ધનઃ ॥

માદ્ર્યાઃ પુત્રૌ તુ જજ્ઞાતે શ્રુતૌ વૃષ્ણ્યન્ધકાવ્ ઉભૌ
જજ્ઞાતે તનયૌ વૃષ્ણેઃ શ્વફલ્કશ્ ચિત્રકસ્ તથા ॥

શ્વફલ્કસ્ તુ મહારાજ ધર્માત્મા યત્ર વર્તતે
નાસ્તિ વ્યાધિભયં તત્ર નાવર્ષભયમ્ અપ્યુત ॥

કદા ચિત્ કાશિરાજસ્ય વિભોર્ ભરતસત્તમ
ત્રીણિ વર્ષાણિ વિષયે નાવર્ષત્ પાકશાસનઃ ॥

સ તત્ર વાસયામ્ આસ શ્વફલ્કં પરમાર્ચિતમ્
શ્વફલ્કપરિવર્તે ચ વવર્ષ હરિવાહનઃ ॥

શ્વફલ્કઃ કાશિરાજસ્ય સુતાં ભાર્યામ્ અવિન્દત
ગાન્દિનીં નામ સા ગાં તુ દદૌ વિપ્રેષુ નિત્યશઃ ॥

દાતા યજ્વા ચ ધીરશ્ ચ શ્રુતવાન્ અતિથિપ્રિયઃ
અક્રૂરઃ સુષુવે તસ્માચ્ છ્વફલ્કાદ્ ભૂરિદક્ષિણઃ ॥

ઉપમદ્ગુસ્ તથા મદ્ગુર્ મૃદરશ્ ચારિમેજયઃ
અરિક્ષેપસ્ તથોપેક્ષઃ શત્રુઘ્નો ઽથારિમર્દનઃ ॥

ચર્મભૃદ્ યુધિવર્મા ચ ગૃધ્રમોજાસ્ તથાન્તકઃ
આવાહપ્રતિવાહૌ ચ સુન્દરા ચ વરાઙ્ગના ॥

અક્રૂરેણૌગ્રસેન્યાં તુ સુગાત્ર્યાં કુરુનન્દન
પ્રસેનશ્ ચોપદેવશ્ ચ જજ્ઞાતે દેવવર્ચસૌ ॥

ચિત્રકસ્યાભવન્ પુત્રાઃ પૃથુર્ વિપૃથુર્ એવ ચ
અશ્વગ્રીવો ઽશ્વબાહુશ્ ચ સુપાર્શ્વકગવેષણૌ ॥

અરિષ્ટનેમિર્ અશ્વશ્ ચ સુધર્મા ધર્મભૃત્ તથા
સુબાહુર્ બહુબાહુશ્ ચ શ્રવિષ્ઠાશ્રવણે સ્ત્રિયૌ ॥

અશ્મક્યાં જનયામ્ આસ શૂરં વૈ દેવમીઢુષમ્
મહિષ્યાં જજ્ઞિરે શૂરાદ્ ભોજ્યાયાં પુરુષા દશ ॥

વસુદેવો મહાબાહુઃ પૂર્વમ્ આનકદુન્દુભિઃ
જજ્ઞે યસ્ય પ્રસૂતસ્ય દુન્દુભ્યઃ પ્રાણદન્ દિવિ ॥

આનકાનાં ચ સંહ્રાદઃ સુમહાન્ અભવદ્ દિવિ
પપાત પુષ્પવર્ષં ચ શૂરસ્ય ભવને મહત્ ॥

મનુષ્યલોકે કૃત્સ્ને ઽપિ રૂપે નાસ્તિ સમો ભુવિ
યસ્યાસીત્ પુરુષાગ્ર્યસ્ય કાન્તિશ્ ચન્દ્રમસો યથા ॥

દેવભાગસ્ તતો જજ્ઞે તતો દેવશ્રવાઃ પુનઃ
અનાધૃષ્ટિઃ કનવકો વત્સવાન્ અથ ગૃઞ્જિમઃ ॥

શ્યામઃ શમીકો ગણ્ડૂષઃ પઞ્ચ ચાસ્ય વરાઙ્ગનાઃ
પૃથુકીર્તિઃ પૃથા ચૈવ શ્રુતદેવા શ્રુતશ્રવા
રાજાધિદેવી ચ તથા પઞ્ચૈતા વીરમાતરઃ ॥

કુન્ત્યસ્ય શ્રુતદેવાયામ્ અગૃધ્નુઃ સુષુવે નૃપઃ
શ્રુતદેવ્યાં કેકયસ્ તુ પઞ્ચ પુત્રાન્ અકલ્મષાન્ ।
સુતર્દનપુરોગાંસ્ તુ જનયામ્ આસ ભારત ॥
રાજાધિદેવી રાજેન્દ્ર પુત્રૌ પરમધર્મિકૌ ।
વિન્દાનુવિન્દાવ્ આવન્ત્યૌ સુષુવે ભરતર્ષભ ।
શ્રુતશ્રવાયાં ચૈદ્યસ્ તુ શિશુપાલો મહાબલઃ ॥

હિરણ્યકશિપુર્ યો ઽસૌ દૈત્યરાજો ઽભવત્ પુરા
પૃથુકીર્ત્યાં તુ સંજજ્ઞે તનયો વૃદ્ધશર્મણઃ ॥

કરૂષાધિપતેર્ વીરો દન્તવક્ત્રો મહાબલઃ
પૃથાં દુહિતરં ચક્રે કૌન્ત્યસ્ તાં પાણ્ડુર્ આવહત્ ॥

યસ્યાં સ ધર્મવિદ્ રાજા ધર્માદ્ જજ્ઞે યુધિષ્ઠિરઃ
ભીમસેનસ્ તથા વાતાદ્ ઇન્દ્રાચ્ ચૈવ ધનંજયઃ
લોકે ઽપ્રતિરથો વીરઃ શક્રતુલ્યપરાક્રમઃ ॥

અનમિત્રાચ્ છનિર્ જજ્ઞે કનિષ્ઠાદ્ વૃષ્ણિનન્દનાત્
શૈનેયઃ સત્યકસ્ તસ્માદ્ યુયુધાનસ્ તુ સાત્યકિઃ ॥

ઉદ્ધવો દેવભાગસ્ય મહાભાગઃ સુતો ઽભવત્
પણ્ડિતાનાં પરં પ્રાહુર્ દેવશ્રવસમ્ ઉદ્ધવમ્ ॥

અશ્મક્ય્ અલભતાપત્ન્યમ્ અનાધૃષ્ટિં યશસ્વિનમ્
નિવૃત્તશત્રું શત્રુઘ્નં શ્રુતદેવા વ્યજાયત ॥

શ્રુતદેવાપ્રજાતસ્ તુ નૈષાદિર્ યઃ પરિશ્રુતઃ
શ્રુતદેવાત્ તુ નૈષાદિઃ સો ઽસ્માભિર્ યઃપરિશ્રુતઃ ।
એકલવ્યો મહારાજ નિષાદૈઃ પરિવર્ધિતઃ ॥

વત્સાવતે ત્વ્ અપુત્રાય વસુદેવઃ પ્રતાપવાન્
અદ્ભિર્ દદૌ સુતં વીરં શૌરિઃ કૌશિકમ્ ઔરસમ્ ॥

ગણ્ડૂષાય ત્વ્ અપુત્રાય વિષ્વક્સેનો દદૌ સુતમ્
ચારુદેષ્ણં સુચારું ચ પઞ્ચાલં કૃતલક્ષણમ્ ॥

અસંગ્રામેણ યો વીરો નાવર્તત કદા ચન
રૌક્મિણેયો મહાબાહુઃ કનીયાન્ ભરતર્ષભ ॥

વાયસાનાં સહસ્રાણિ યં યાન્તં પૃષ્ઠતો ઽન્વયુઃ
ચારૂન્ અદ્યોપયોક્ષ્યામશ્ ચારુદેષ્ણહતાન્ ઇતિ ॥

તન્ત્રિજસ્ તન્ત્રિપાલશ્ ચ સુતૌ કનવકસ્ય તુ
વીરશ્ ચાશ્વહનુશ્ ચૈવ વીરૌ તાવ્ અથ ગૃઞ્જિમૌ ॥

શ્યામપુત્રઃ સુમિત્રસ્ તુ શમીકો રાજ્યમ્ આવહત્
જુગુપ્સમાનો ભોજત્વાદ્ રાજસૂયમવાપ સઃ ।
અજાતશત્રુઃ શત્રૂણાં જજ્ઞે તસ્ય વિનાશનઃ ॥

વસુદેવસ્ય તુ સુતાન્ કીર્તયિષ્યામ્ય્ તાઞ્ શૃણુ ॥

વૃષ્ણેસ્ ત્રિવિધમ્ એતં તુ બહુશાખં મહૌજસમ્
પ્રકૃતાનુપયુક્તત્વાદ્ વિસ્તરાન્ નાનુકીર્તનમ્ ।
ધારયન્ વિપુલં વંશં નાનર્થૈર્ ઇહ યુજ્યતે ॥