હરિવંશ · અધ્યાય 105

ભૂય એવ દ્વિજશ્રેષ્ઠ યદુસિંહસ્ય ધીમતઃ
કર્માણ્ય્ અપરિમેયાનિ શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ તત્ત્વતઃ ॥

શ્રૂયન્તે વિવિધાનિ સ્મ અદ્ભુતાનિ મહાદ્યુતે
અસંખ્યેયાનિ દિવ્યાનિ પ્રાકૃતાન્ય્ અપિ સર્વશઃ ॥

. યાન્ય્ અહં વિવિધાન્ય્ અસ્ય શ્રુત્વા પ્રીયે મહામુને
પ્રબ્રૂયાઃ સર્વશસ્ તાત તાનિ મે વક્તુમ્ અર્હસિ ॥

બહૂન્ય્ આશ્ચર્યભૂતાનિ કેશવસ્ય મહાત્મનઃ
કર્માણ્ય્ ઉક્તાનિ વૈ રાજન્ ભૂયશ્ ચૈવ શ્રુતાનિ તે ॥

કથિતાનિ મયા સાધો નાન્તં શક્યં હિ કર્મણામ્
ગન્તું ભરતશાર્દૂલ વિસ્તરસ્ય મહાત્મનઃ ॥

અવશ્યં તુ મયા વાચ્યં લેશમાત્રેણ ભારત
વિષ્ણોર્ અતુલવીર્યસ્ય પ્રથિતોદારકર્મણઃ
આનુપૂર્વ્યા પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વૈકમના નૃપ ॥

દ્વારવત્યાં નિવસતા યદુસિંહેન ધીમતા
રાષ્ટ્રાણિ નૃપમુખ્યાનાં ક્ષોભિતાનિ મહીક્ષિતામ્ ॥

યદૂનામ્ અન્તરપ્રેપ્સુર્ વિચક્રો દાનવો હતઃ ॥

પુરં પ્રાગ્જ્યોતિષં ગત્વા પુનસ્ તેન મહાત્મના
સમુદ્રમધ્યે દુષ્ટાત્મા નરકો દાનવો હતઃ ॥

વાસવં ચ રણે જિત્વા પારિજાતો હૃતો બલાત્
નિર્જિતશ્ ચૈવ ભગવાન્ વરુણો લોહિતહ્રદે ॥

દન્તવક્રશ્ ચ કારૂષો નિહતો દક્ષિણાપથે
શિશુપાલશ્ ચ સંપૂર્ણે કિલ્બિષૈકશતે હતઃ ॥

ગત્વા ચ શોણિતપુરં શંકરેણાભિરક્ષિતઃ
બલેઃ સુતો મહાવીર્યો બાણો બાહુસહસ્રવાન્
મહામૃધે મહારાજ જિત્વા જીવન્ વિસર્જિતઃ ॥

નિર્જિતાઃ પાવકાશ્ ચૈવ ગિરિમધ્યે મહાત્મના
સાલ્વશ્ ચ વિજિતઃ સંખ્યે સૌભશ્ ચ વિનિપાતિતઃ ॥

વિક્ષોભ્ય સાગરં સર્વં પાઞ્ચજન્યો વશીકૃતઃ
હયગ્રીવશ્ ચ નિહતો નૃપાશ્ ચાન્યે મહાબલાઃ ॥

જરાસંધસ્ય નિધને મોક્ષિતાઃ સર્વપાર્થિવાઃ
રથેન જિત્વા નૃપતીન્ ગાન્ધારતનયા હૃતા ॥

ભ્રષ્ટરાજ્યાશ્ ચ શોકાર્તાઃ પાણ્ડવાઃ પરિરક્ષિતાઃ
દાહિતં ચ વનં ઘોરં પુરુહૂતસ્ય ખાણ્ડવમ્ ॥

ગાણ્ડીવં ચાગ્નિના દત્તમ્ અર્જુનાયોપપાદિતમ્
દૌત્યં ચ તત્કૃતં ઘોરં વિગ્રહે જનમેજય ॥

અનેન યદુમુખ્યેન યદુવંશશ્ ચ વર્ધિતઃ
કુન્ત્યાશ્ ચ પ્રમુખે પ્રોક્તા પ્રતિજ્ઞા પાણ્ડવાન્ પ્રતિ
નિવૃત્તે ભારતે યુદ્ધે પ્રતિદાસ્યામિ તે સુતાન્ ॥

મોક્ષિતશ્ ચ મહાતેજા નૃગઃ શાપાત્ સુદારુણાત્
યવનશ્ ચ હતઃ સંખ્યે કાલ ઇત્ય્ અભિવિશ્રુતઃ ॥

વાનરૌ ચ મહાવીર્યૌ મૈન્દો દ્વિવિદ એવ ચ
વિજિતૌ યુધિ દુર્ધર્ષૌ જામ્બવાંશ્ ચ પરાજિતઃ ॥

સાંદીપનેસ્ તથા પુત્રસ્ તવ ચૈવ પિતા નૃપ
ગતૌ વૈવસ્વતવશં જીવિતૌ તસ્ય તેજસા ॥

સંગ્રામા બહવશ્ ચૈવ ઘોરા નરવરક્ષયાઃ
નિહતાશ્ ચ નૃપાઃ સર્વે કૃત્વા તદ્ રૂપમ્ અદ્ભુતમ્
જનમેજય યુદ્ધેષુ યથા તે કથિતં પુરા ॥

યથા ચાસ્ય વરો દત્તઃ શંકરેણ મહાત્મના
નિત્યં સાંનિધ્યતા ચૈવ ગાણપત્યં તથાક્ષયમ્ ॥