હરિનામચિન્તામણિ · અધ્યાય 8

ઇતિ શ્રી- હરિ-નામ-ચિન્તામણૌ શ્રુતિ-નિન્દા અપરાધ વિચારો
નામ સપ્તમઃ પરિચ્છેદઃ ।
(8)
અષ્ટમ પરિચ્છેદ
તથાર્થ-વાદો હરિ-નામ્નિ કલ્પનમ્
જય ગૌર ગદાધર શ્રી-રાધા-માધવ ।
જય ગૌર-લીલા-સ્થલી જાહ્નવી વૈષ્ણવ

હરિ નામે અર્થ વાદ કલ્પના ચિન્તન ।
પઞ્ચમાપરાધ પ્રભો શ્રી શચીનન્દન

નામ મહિમા
સ્મૃતિ કહે હેલાય શ્રદ્ધાય નામ લય ।
કૃષ્ણ તારે કૃપા કરિ હયેન સદય

નામેર સદૃશ જ્ઞાન નાહિક નિર્મલ ।
નામેર સદૃશ વ્રત નાહિક પ્રબલ

નામેર સદૃશ ધ્યાન નાહિ એ જગતે ।
નામેર સદૃશ ફલ નાહિ કોન મતે

નામેર સદૃશ ત્યાગ કોન રૂપે નય ।
નામેર સદૃશ સમ કભુ નાહિ હય

નામેર સદૃશ પુણ્ય નાહિ એ સંસારે ।
નામેર સદૃશ ગતિ ના દેખિ વિચારે

નામ-ઇ પરમ મુક્તિ નામ ઉચ્ચ ગતિ ।
નામ-ઇ પરમ શાન્તિ નામ ઉચ્ચ સ્થિતિ

નામ-ઇ પરમ ભક્તિ નામ શુદ્ધા મતિ ।
નામ-ઇ પરમ પ્રીતિ નામ પરા સ્મૃતિ

નામ-ઇ કારણ તત્ત્વ નામ સર્વ પ્રભુ ।
પરમ આરાધ્ય નામ ગુરુ-રૂપે વિભુ

કૃષ્ણ-નામેર સર્વોત્તમતા
સહસ્ર વિષ્ણુ નામેર તુલ્ય હય એક રામ નામ ।
તિન રામ નામ તુલ્ય એક કૃષ્ણ નામ

નામેર અર્થ વાદ નરક ગમન અવશ્ય ઘટે
શ્રુતિ ગણ નામેર માહાત્મ્ય સદા ગાય ।
નામેર ચિત્-તત્ત્વ બલિ જગતે જાનાય

શ્રુતિ સ્મૃતિ પ્રદર્શિત નામેર યે ફલ ।
તાહે અર્થ વાદ કરે પાષણ્ડ પ્રબલ

હરિનામે અર્થ વાદ યે અધમ કરે ।
સે પાપિષ્ઠ નરકેતે પચિઽ પચિઽ મરે

યે બલે નામેર ફલ-શ્રુતિ સત્ય નય ।
નામે રુચિ દિતે માત્ર તત ફલ કય

શાસ્ત્રેર તાત્પર્ય આર જીવ હિતાહિત ।
સે અધમ નાહિ જાને બુઝે વિપરીત

નામેર ફલ સત્ય । તાહાતે અર્થ વાદેર પ્રયોજન નાઇ
કર્મ કાણ્ડ આછે ત કૈતવ સ્વાર્થ જ્ઞાન ।
ભક્તિ તત્ત્વે નામે તાહા નહે વિદ્યમાન

કર્મ કાણ્ડ ફલ શ્રુતિ રોચનાર્થ જાનિ ।
ભક્તિ તત્ત્વે ફલ શ્રુતિ નિત્ય સત્ય માનિ

નામ તત્ત્વે શાઠ્ય નાહિ પાય કભુ સ્થાન ।
નિજેર નાહિક સ્વાર્થ નામ કરિ દાન

કર્મ-ફલેર અર્થ-વાદ અપરિત્યાજ્ય
નામ દાન શ્રદ્દાવાને યેઇ જન કરે ।
કૃષ્ણ દાસ્ય કરે સેઇ સ્વાર્થ પરિહારે

કર્મ કરાઇલે યાજકેર અર્થ લાભ ।
અતએવ તાહે કૈતવેર ત પ્રભાવ

વેદ સ્મૃતિ નામ ફલ અનન્ત બાખાને ।
સ્વાર્થ બુદ્ધિ શૂન્ય સે યે તાહા નાહિ માને

કર્મ સબ શુભાશુભ જડેર આશ્રયે ।
જડ-મય-ફલ યાચે યજમાન ચયે

કર્મ ફલ દૂરે ફેલિઽ યેબા કરે કર્મ ।
હૃદય વિશુદ્ધ તાર હય એઇ મર્મ

વિશુદ્ધ હૃદયે આત્મ રતિ સુનિર્મલ ।
ઉદય હ-ઇયા હય ક્રમશઃ પ્રબલ

નામ ચિન્મય, તાહાતે અર્થ-વાદ હ-ઇતે પારે ના
નામ સેઇ આત્મ-રતિ નિજે ઉપસ્થિત ।
સાધન કાલેતે સાધ્ય વસ્તુર વિહિત

કર્મેર ચરમ ફલ નામ-રસ હય ।
સાધુ-રૂપે અનુષ્ઠિત કર્મેતે નિશ્ચય

અતએવ ચૌદ્દ લોક ભ્રમિયા બ્રાહ્મણ ।
યેઇ ફલ નાહિ પાન નામ તાહા હન

નામ ફલ સર્વોપરિ અવશ્ય હ-ઇબે ।
કર્મી જ્ઞાની હિંસા કરિઽ નામે કિ કરિબે

નામાભાસે સર્વ કર્મ ઓ બ્રહ્મ-જ્ઞાનેર ફલ હ-ઇયા થાકે
સર્વ-કર્મ-ફલ નામાભાસે લબ્ધ હય ।
સર્વ-જ્ઞાન-ફલ નામાભાસેતે મિલય

આભાસે મિલિલ યદિ એત ઉચ્ચ ફલ ।
નામ વસ્તુ તતોઽધિક પ્રદાને પ્રબલ

અતએવ શાસ્ત્રે યત નામ ફલ ગાય ।
શુદ્ધ નામાશ્રિત જન નિશ્ચય તા પાય

નામ ફલે યાહાર સન્દેહ, તાહાર મઙ્ગલ નાઇ
ઇહાતે સન્દેહ યાર સે અધમ જન ।
નામ અપરાધે તાર અવશ્ય પતન

વેદે રામાયણે આર ભારતે પુરાણે ।
આદિ અન્ત્યે મધ્યે હરિનામેરે બાખાને

નામ ફલ શ્રુતિ વાક્ય અનાદિ નિશ્ચલ ।
તાહે અર્થ વાદ કલ્પનાર કિબા ફલ

કર્મ-જ્ઞાનેર શક્તિ અપેક્ષા નામે અનન્ત-ગુણ શક્તિ આછે
નામ નામી એક નામે દિયા સર્વ શક્તિ ।
સર્વોપરિ કરિયાછ તવ નામ શક્તિ

તુમિ ત સ્વતન્ત્ર તત્ત્વ સર્વ શક્તિમાન્ ।
તોમાર ઇચ્છાય યત વિધિર વિધાન

કર્મકે કરેછ જડ આર બ્રહ્મ જ્ઞાને ।
દિયાછ નિર્વાણ શક્તિ સ્વતન્ત્ર વિધાને

ઇચ્છામય તુમિ પ્રભુ સ્વીય નામાક્ષરે ।
અર્પિયાછ સબ શક્તિ આર કે કિ કરે

અતએવ તવ નામ સર્વ શક્તિમાન્ ।
નામે અર્થ-વાદ નાહિ કરિબે વિદ્વાન્

તદ્-અપરાધેર પ્રતિકાર
નામે અર્થ-વાદ અપરાધ ઘટે યદિ ।
દન્તે તૃણ ધરિ યાઇ વૈષ્ણવ-સંસદિ

અપરાધ જાનાઇયા વૈષ્ણવ-ચરણે ।
ક્ષમા માગિ કાકુતિ કરિયા ઋજુ-મને

નામેર મહિમા જ્ઞાતા ભાગવત જન ।
ક્ષમા કરિ કૃપા કરિ દિબે આલિઙ્ગન

નામે અર્થ વાદ આર કલ્પન-મનન ।
કભુ નાહિ હબે ચિત્તે માયા વિડમ્બન

અર્થ-વાદ-કારી સહ હૈલે સમ્ભાષણ ।
સ-ચેલે જાહ્નવી-જલે કરિબ મજ્જન

કૃષ્ણ પ્રિયા વંશી કૃપા ભરસા યાહાર ।
હરિનામ ચિન્તામણિ તાર અલઙ્કાર