હરિનામચિન્તામણિ · અધ્યાય 9

ઇતિ શ્રી- હરિ-નામ-ચિન્તામણૌ અર્થ-વાદાપરાધ-વિચારો
નામ અષ્ટમઃ પરિચ્છેદઃ ।
(9)
નવમ પરિચ્છેદ
નામ-બલે પાપ-બુદ્ધિ
નામ્નો બલાદ્ યસ્ય હિ પાપ-બુદ્ધિર્
ન વિદ્યતે તસ્ય યમૈર્ હિ શુદ્ધિઃ
ગૌર ગદાધર જય જાહ્નવા-જીવન ।
જય જય સીતાદ્વૈત જય ભક્ત-ગણ

નામ-ગ્રહણે સમસ્ત અનર્થ દૂર હય
હરિદાસ બલે નામ શુદ્ધ સત્ત્વ મય ।
ભાગ્યવાન્ જીવ કરે નામેર આશ્રય

અતિ શીઘ્ર તાહાર અનર્થ દૂરે યાય ।
હૃદય-દૌર્બલ્ય આર સ્થાન નાહિ પાય

નામે દૃઢ હૈલે નાહિ હય પાપે મતિ ।
પૂર્વ પાપ દગ્ધ હય ચિત્ત શુદ્ધ અતિ

પાપ આર પાપ-બીજ પાપેર વાસના ।
અવિદ્યા તાહાર મૂલ એ તિન યન્ત્રના

સર્વ જીવે દયા આસિ હ-ઇબે ઉદય ।
જીવેર મઙ્ગલ ચેષ્ટા સતત કરય

જીવેર સન્તાપ કભુ સહિતે ના પારે ।
યાહે પર-તાપ યાય તાર ચેષ્ટા કરે

વિષય-પિપાસા અતિ તુચ્છ મને હય ।
ઇન્દ્રિય-લાલસા તાર ચિત્તે નાહિ રય

કનક-કામિની ચેષ્ટા પ્રતિ ઘૃણા કરે ।
યથા ધર્મ લાભે તુષ્ટ થાકિ પ્રાણ ધરે

ભક્તિ અનુકૂલ સબ કરયે સ્વીકાર ।
ભક્તિ પ્રતિકૂલ નાહિ કરે અઙ્ગીકાર

કૃષ્ણ રક્ષા કર્તા એક માત્ર બલિ જાને ।
જીવને પાલન-કર્તા કૃષ્ણ ઇહા માને

અહં મમ બુદ્ધ્ય્-આસક્તિ ના રાખે હૃદયે ।
દીન-ભાવે નામ લય સકલ સમયે

સ્વભાવતઃ યાર એઇ રૂપ નામાશ્રય ।
પાપે મતિ પાપાચાર તાહાર કિ હય

પૂર્વ-પાપ ઓ પાપ-ગન્ધ શીઘ્ર દૂર હય
પૂર્વ દૃષ્ટ-ભાવ તાર ક્રમે હય ક્ષીણ ।
પવિત્ર સ્વભાવ શીઘ્ર હ-ઇબે પ્રવીણ

એઇ સન્ધિ કાલે પૂર્વ પાપેર સમ્બન્ધ ।
થાકિતે-ઓ પારે કિછુ દિન પાપ ગન્ધ

નામેર સંસર્ગે યત સુમતિ ઉદય ।
હયે સેઇ પાપ ગન્ધ શીઘ્ર કરે ક્ષય

પ્રતિજ્ઞા કરેછ નાથ અર્જુન નિકટે ।
મોર ભક્ત કભુ નાહિ પડિબે સઙ્કટે

સઙ્કટ સમયે આમિ હ-ઇબ સહાય ।
અતએવ પાપ યાય તોમાર કૃપાય

જ્ઞાન માર્ગી કષ્ટે પાપ કરિયા દમન ।
તવાશ્રય છાડિ શીઘ્ર હય ત પતન

તવ પદાશ્રય યાર સેઇ મહાજન ।
વિઘ્ન ના પાઇબે કભુ સિદ્ધાન્ત વચન

પ્રમાદે પાપ ઉપસ્થિત હ-ઇલે તાહાર પ્રાયશ્ચિત્તેર પ્રયોજન નાઇ
યદિ કભુ પ્રમાદે ઘટય કોન પાપ ।
ભક્ત તબુ નાહિ સહે પ્રાયશ્ચિત્ત તાપ

સે પાપ ક્ષણિક નાહિ પાય અવસ્થિતિ ।
નામ રસે ભેસે યાય ના દેય દુર્ગતિ

નામ-બલે પાપાચરણ-કારીર પરિણામ
કિન્તુ યદિ કોન જન નામે કરિ બલ ।
આચરે નૂતન પાપ, સે જન ચઞ્ચલ

સે કેવલ કપટતા કરિયા આશ્રય ।
નામ-અપરાધ પાય શોક-મૃતિ-ભય

પ્રમાદ ઓ વિચારિત કર્મેર ભેદ
પ્રમાદ ઘટના આર વિચારિત કર્મે ।
સમ્પૂર્ણ પ્રભેદ આછે ભક્તિ-શાસ્ત્ર મર્મે

નામાશ્રયીર પાપ કરા દૂરે થાકુક, પાપે મતિ હ-ઇલે-ઇ નામાપરાધ હય
સંસારી માનવ યેબા આચરયે પાપ ।
પ્રાયશ્ચિત્ત આછે તાર આર અનુતાપ

કિન્તુ નામ-બલે યદિ પાપે કરે મતિ ।
પ્રાયશ્ચિત્ત નાહિ તાર બડ-ઇ દુર્ગતિ

બહુ યમ યાતનાદિ પાઇલે-ઓ તાર ।
સેઇ અપરાધ હ-ઇતે ના હય ઉદ્ધાર

પાપ મતિ-માત્રે હય એ-રૂપ યન્ત્રના ।
પાપાચારે યત દોષે તાર કિ ગણના

પ્રવઞ્ચક શઠેર નામ-ભરસાય પાપ-ક્રિયા મર્કટ-વૈરાગ્ય માત્ર
શાસ્ત્રે શુનિયાછે નામ યત પાપ હરે ।
કોટિ જન્મે મહા પાપી કરિતે ના પારે

પઞ્ચ વિધ પાપ મહા પાતક અવધિ ।
નામાભાસે યાય શાસ્ત્ર ગાય નિરવધિ

સેઇ ત ભરસા કરિ પ્રવઞ્ચક જન ।
શઠતા કરિયા નામ કરયે ગ્રહણ

કષ્ટેર સંસાર છાડિ વૈરાગીર વેશે ।
કનક કામિની આશે ફિરે દેશે દેશે

તુમિ ત બલેછ પ્રભુ મર્કટ વૈરાગી ।
કામિની સમ્ભાષિ ફિરે ધર્મ ગૃહ ત્યાગી

નિષ્કપટ નામાશ્રય ના કરિલે એઇ અપરાધ અનિર્વાર્ય
વૈરાગ્યેર છલે કેહ ગૃહે કાટે કાલ ।
સમ્ભાષ્ય ના હય સબ વિશ્વેર જઞ્જાલ

ગૃહે થાકુ વને યાઉ તાતે નાહિ દોષ ।
નિષ્પાપે કરુક્ નામ પાઇયા સન્તોષ

નામ બલે પાપ મતિ મહા અપરાધ ।
તાહાતે મજિલે હય ભક્તિ તત્ત્વે બાધ

નામાભાસિ-વ્યક્તિ-ગણ એઇ કપટ લોકેર સઙ્ગે અપરાધી હન
નામાભાસી જનેર કુસઙ્ગ યદિ હય ।
તબે એઇ અપરાધ ઘટિબે નિશ્ચય

શુદ્ધ નામોદય યાર હૃદયે હ-ઇબે ।
એઇ નામ અપરાધ તાર ના ઘટિબે

શુદ્ધ નામાશ્રિત વ્યક્તિર દશ વિધ અપરાધ સ્પર્શ કરે ના
શુદ્ધ-નામાશ્રિત જને અપરાધ દશ ।
કોન રૂપે કોન કાલે ના કરે પરશ

નામાશ્રિત જને નામ સદા રક્ષા કરે ।
અપરાધ કભુ તાર ના હ-ઇતે પારે

યત દિન શુદ્ધ નામ ના હય ઉદય ।
તત દિન અપરાધ આક્રમણે ભય

અતએવ નામાભાસી યદિ ભાલ ચાય ।
નામ બલે પાપ બુદ્ધિ હ-ઇતે પલાય

કત દિન સાવધાને અપરાધ પરિત્યાગ કરા ચાઇ ?
શુદ્ધ-નામાશ્રિત-જન-સઙ્ગ-બલ ધરિઽ ।
અપરાધ સ-તર્કતા સર્વદા આચરિઽ

શુદ્ધ-નામ યાર મુખે તાર દૃઢ મન ।
કૃષ્ણ હૈતે વિચલિત નહે એક ક્ષણ

અતએવ નામ બલ યત દિન નય ।
તત દિન અપરાધે કરિબેક ભય

વિશેષ યતને પાપ બુદ્ધિ દૂર કરિઽ ।
અહર્નિશિ મુખે બલિબેક હરિ હરિ

શ્રી-ગુરુ-કૃપાય હબે સુસમ્બન્ધ-જ્ઞાન ।
કૃષ્ણ-ભક્તિ કૃષ્ણ-નામ તાહાતે વિધાન

એઇ અપરાધ હ-ઇલે તાહાર પ્રતિકાર
યદ્યપિ પ્રમાદે નામ-બલે પાપ-બુદ્ધિ ।
શુદ્ધ વૈષ્ણવેર સઙ્ગે કરિ તાર શુદ્ધિ

પાપ-સ્પૃહા બાટપાડ પથે આસિઽ ધરે ।
વિશુદ્ધ વૈષ્ણવ ગણ પથ રક્ષા કરે

ઉચ્ચૈઃ-સ્વરે ડાકિ રક્ષકેર નામ ધરિઽ ।
પલાઇબે બાટપાડ આસિબે પ્રહરી

આદરે બલિબે ભાઇ નાહિ કર ભય ।
આમિ ત રક્ષક તવ શુન મહાશય

કેવલ વૈષ્ણવ-પદ-દાસ્ય-વ્રત યાર ।
હરિનામ-ચિન્તામણિ પાય સેઇ છાર