હરિનામચિન્તામણિ · અધ્યાય 13

(13)
ત્રયોદશ પરિચ્છેદ
શ્રુતેઽપિ નામ-માહાત્મ્યે
યઃ પ્રીતિ-રહિતો નરઃ ।
અહં-મમાદિ-પરમો
નામ્નિ સોઽપ્ય્ અપરાધ-કૃત્ ॥ હ્ન્ચ્_13.
ગદાઇ ગૌરાઙ્ગ જય જાહ્નવા જીવન ।
સીતાદ્વૈત જય જય ગૌર-ભક્ત-જન

પ્રેમે ગદ ગદ હરિદાસ મહાશય ।
શેષ નામ અપરાધ પ્રભુ પદે કય

શુન પ્રભુ એઇ અપરાધ સર્વાધમ ।
એઇ દોષે નામ પ્રેમ ના હય ઉદ્ગમ

નામે શરણાપત્તિર પ્રયોજનીયતા
અન્ય નય અપરાધ કરિયા વર્જ્જન ।
નામેતે શરણાપન્ન હ-ઇબે સજ્જન

ષડ્-વિધ શરણાગતિ સર્વ શાસ્ત્રે કય ।
વિસ્તારિત બલિતે આમાર સાધ્ય નય

શરણાપત્તિર પ્રકાર
સંક્ષેપે ચરણે તવ કરિ નિવેદન ।
આનુકૂલ્યે સઙ્કલ્પ પ્રાતિકૂલ્ય વિસર્જન

કૃષ્ણે રક્ષા-કારી બુદ્ધિ પાલક ભાવન ।
નિજે દીન બુદ્ધિ આર આત્મ-નિવેદન

એ જીવન ના રહિલે ના હય ભજન ।
જીવન રક્ષાય માત્ર વિષય ગ્રહણ

ભક્તિ અનુકૂલ યે વિષય અનુક્ષણ ।
તાહે રોચમાન વૃત્ત્યે જીવન યાપન

ભક્તિ પ્રતિકૂલ યે વિષયે યબે હય ।
તાહાતે અરુચિ તાહા વર્જિબે નિશ્ચય

કૃષ્ણ વિના રક્ષા-કર્તા નાહિ કેહ આર ।
કૃષ્ણ સે પાલક માત્ર જાનિબે આમાર

આમિ દીન અકિઞ્ચન સકલેર છાર ।
અધમ દુર્ગત કિછુ નાહિક આમાર

કૃષ્ણેર સંસારે આમિ આછિ ચિર દાસ ।
કૃષ્ણ ઇચ્છા મત ક્રિયા આમાર પ્રયાસ

આમિ કર્તા આમિ દાતા આમિ પાલયિતા ।
આમાર એ દેહ ગેહ સન્તાન વનિતા

આમિ વિપ્ર આમિ શૂદ્ર આમિ પિતા પતિ ।
આમિ રાજા આમિ પ્રજા સન્તાનેર ગતિ

એઇ સબ બુદ્ધિ છાડિ કૃષ્ણે કરિ મતિ ।
કૃષ્ણ કર્તા કૃષ્ણ ઇચ્છા માત્ર બલવતી

કૃષ્ણેર યે હય ઇચ્છા તાહાઇ કરિબ ।
નિજ ઇચ્છા અનુસારે કિછુ ના ચિન્તિબ

કૃષ્ણ ઇચ્છા મતે હય આમાર સંસાર ।
કૃષ્ણ ઇચ્છા મતે આમિ હ-ઇ ભવ-પાર

દુઃખે થાકિ સુખે થાકિ આમિ કૃષ્ણ દાસ ।
કૃષ્ણેચ્છાય સર્વ જીવે દયાર પ્રકાશ

મમ ભોગ કર્મ-ભોગ કૃષ્ણ ઇચ્છા મત ।
આમાર વૈરાગ્ય કૃષ્ણ ઇચ્છા અનુગત

શરણાપત્તિ હ-ઇલે આત્મ-નિવેદન હય
સરલ ભાવેતે યબે એઇ ભાવ હય ।
આત્મ નિવેદન તારે બલિ મહાશય

શરણાપત્તિ વ્યતીત નામાશ્રયે યાહા હય
ષડ્-વિધ શરણાગતિ નાહિક યાહાર ।
સે અધમ અહં મમ બુદ્ધિ દોષે છાર

સે બલે આમિ ત કર્તા સંસાર આમાર ।
નિજ કર્મ ફલ ભોગ સુખ દુઃખ આર

આમાર રક્ષક આમિ, આમિ ત પાલક ।
આમાર વનિતા ભ્રાતા બાલિકા બાલક

આમિ ત અર્જન કરિ આમાર ચેષ્ટાય ।
સર્વ કાર્ય્ય સિદ્ધ હય સર્વ શોભા પાય

અહં મમ બુદ્ધિ ક્રમે બહિર્મુખ જન ।
નિજ જ્ઞાન બલે બહુ કરયે માનન

સેઇ જ્ઞાન બલે શિલ્પ વિજ્ઞાન વિસ્તારે ।
ઈશ્વરેર ઈશિતા ના માને દુષ્ટાચારે

શ્રી-નામ-માહાત્મ્ય શુનિ વિશ્વાસ ના કરે ।
લોક વ્યવહારે કભુ કૃષ્ણ-નામોચ્ચારે

કૃષ્ણ નામ કરે તબુ નાહિ પાય પ્રીતિ ।
ધર્મ ધ્વજી શઠ જન જીવને એ રીતિ

હેલાય ઉચ્ચારે નામ કિછુ પુણ્ય હય ।
પ્રીતિ ફલ નાહિ ફલે સર્વ શાસ્ત્રે કય

ઇહાર મૂલ કિ ?
માયા બદ્ધ હૈતે એઇ અપરાધ હય ।
ઇહાતે નિષ્કૃતિ લાભ કઠિન નિશ્ચય

શુદ્ધ ભક્તિ ફલે યાઙ્ર વિરક્તિ હ-ઇલ ।
સંસાર છાડિયા સેઇ નામાશ્રય નિલ

એઇ દોષ ત્યાગેર ઉપાય
નિષ્કિઞ્ચન ભાવે ભજે શ્રી કૃષ્ણ ચરણ ।
વિષય છાડિયા કરે નામ સઙ્કીર્તન

સેઇ સાધુ જને અન્વેષિયા તાઙ્ર સઙ્ગ ।
કરિબે સેવિબે છાડિ વિષય તરઙ્ગ

ક્રમે ક્રમે નામે મતિ હ-ઇબે સઞ્ચાર ।
અહંતા મમતા યાબે માયા હબે પાર

નામેર માહાત્મ્ય શુનિ અહં મમ ભાવ ।
છાડિયા શરણાતૈ ભક્તેર સ્વભાવ

નામેર શરણાગત યેઇ મહાજન ।
કૃષ્ણ નામ કરે પાય પ્રેમ મહા ધન

દશાપરાધ શૂન્ય વ્યક્તિર લક્ષણ
અતએવ સાધુ નિન્દા યતને છાડિયા ।
પર તત્ત્વ વિષ્ણુ શુદ્ધ મનેતે જાનિયા

નામ ગુરુ નામ શાસ્ત્ર સર્વોત્તમ જાનિ ।
વિશુદ્ધ ચિન્મય નામ હૃદયેતે માનિ

પાપ સ્પૃહા પાપ બીજ ત્યજિયા યતને ।
પ્રચારિયા શુદ્ધ નામ શ્રદ્ધાન્વિત જને

અન્ય શુભ કર્મ હૈતે લ-ઇયા વિરામ ।
સ્મરે યે શરણાગત અપ્રમાદે નામ

નિરપરાધે નામે લ-ઇલે અલ્પ દિને ભાવોદય હય
સેઇ ધન્ય ત્રિ-જગતે સેઇ ભાગ્યવાન્ ।
કૃષ્ણ કૃપા યોગ્ય સેઇ ગુણેર નિદાન

અતિ અલ્પ દિને તાઙ્ર શ્રી-નામ-ગ્રનણે ।
ભાવોદય હય આર પાય પ્રેમ ધને

ઉન્નતિ ક્રમ
એવમ્ભૂત જનેર સાધન દશા પ્રાય ।
અતિ સ્વલ્પ દિને યાય કૃષ્ણેર ઇચ્છાય

ભાવ દશા હૈતે હૈતે પ્રેમ દશા હય ।
પ્રેમ દશા સર્વ સિદ્ધિ સર્વ શાસ્ત્ર કય

તુમિ બલિયાછ નામ યેઇ મહાજન ।
લ-ઇબે નિરપરાધે પાબે પ્રેમ ધન

વ્યતિરેક ભાવે ઇહાર ચિન્તા
અપરાધ નાહિ છાડિઽ નામ યદિ લય ।
સહસ્ર સાધને તાર ભક્તિ નાહિ હય

જ્ઞાને મુક્તિ કર્મે ભુક્તિ જ્ઞાની કર્મી જને ।
સુદુર્લભા કૃષ્ણ ભક્તિ નિર્મલ સાધને

ભુક્તિ મુક્તિ ભક્તિ સમ ભક્તિ મુક્તા ફલ ।
જીવેર મહિમા ભકિ પ્રાપ્તિ સુનિર્મલ

સાધને નૈપુણ્ય યોગે અત્યલ્પ સાધને ।
ભક્તિ લતા પ્રેમ ફલ દેન ભક્ત જને

ભજન નૈપુણ્ય
દશ અપરાધ છાડિ નામેર ગ્રહણ ।
ઇહાઇ નૈપુણ્ય હય સાધન ભજન

નામાપરાધેર ગુરુતા
અતએવ ભક્તિ લાભે યદિ લોભ હય ।
દશ અપરાધ છાડિ કરિ નામાશ્રય

એક એક અપરાધ સતર્ક હ-ઇયા ।
યતનેતે છાડિ ચિત્તે વિલાપ કરિયા

નામેર ચરણે કરિ દૃઢ નિવેદન ।
નામ કૃપા હલે અપરાધ વિધ્વંસન

અન્ય શુભ કર્મે નામ અપરાધ ક્ષય ।
કોન પ્રાયશ્ચિત્ત યોગેકભુ નાહિ હય

નામાપરાધ પરિત્યાગેર ઉપાય
અવિશ્રાન્ત નામે નામ અપરાધ યાય ।
તાહે અપરાધ કભુ સ્થાન નાહિ પાય

દિવારાત્ર નામ લય અનુતાપ કરે ।
તબે અપરાધ યાય નામ ફલ ધરે

અપરાધ ગતે શુદ્ધ નામેર ઉદય ।
શુદ્ધ નામ ભાવમય આર પ્રેમ મય

દશ અપરાધ યેન હૃદયે ના પશે ।
કૃપા કર મહાપ્રભુ મજિ નામ રસે

એ ભક્તિવિનોદ હરિદાસ કૃપા બલે ।
હરિ-નામ-ચિન્તામણિ ગાય કુતૂહલે