ગુણકારણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · ભાગ 6180

પ્રમાતું શક્યતે સર્વૈર્મુનીશ્વરૈર્મયાપિ ચ ॥
સર્વેષામુદધીનાં ચ નદીનાં ચ જલાન્યપિ ।
બિન્દુસંખ્યાપ્રમાણેન ગણિતું શક્યતે મયા ॥
મેરુપ્રમાણભૂર્જેષુ સંપૂર્ણમક્ષરં લિખેત્ ।
તદક્ષરાણિ સર્વાણિ સંખ્યાતું શક્યતે મયા ॥
સર્વેસ્વપિ સમુદ્રેષુ સર્વાસ્વપિ નદીષુ ચ ।
યાવત્યો વાલુકાસ્તાસાં સંખ્યાતું શક્યતે મયા ॥
સર્વેષામપિ જન્તૂનાં ચતુર્દ્વિપનિવાસિનામ્ ।
દેહજાનિ ચ લોમાનિ સંખ્યાતું શક્યતે મયા ॥
સર્વેષામપિ વૃક્ષાણાં ચતુર્દ્વીપમહીરુહામ્ ।
શસ્યાનામપિ પત્રાણિ સંખ્યાતું શક્યતે મયા ॥
પ્રવર્ષજ્જલધરાણાં વર્ષૈકસ્ય નિરન્તરમ્ ।
તદ્બિન્દુપરિસંખ્યાભિઃ પ્રમાતું શક્યતે મયા ॥
નતુ ત્રિરત્નસત્કારપિણ્ડપાત્રાદિદાનજમ્ ।
પુણ્યસ્કન્ધમસંખ્યેયં પ્રમાતુમ્ શક્યતે મયા ॥
યદિ સર્વે ઽપિ સત્ત્વાશ્ચ દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્વા ભવેયુર્બ્રહ્મચારિણઃ ॥
યાવત્તેષાં મહત્પુણ્યં સંબોધિġયાનસાધનમ્ ।
તતો ઽપિ હિ મહત્પુણ્યં ત્રિરત્નં સંપ્રાદાનજમ્ ॥
કિમેવં બહુના પ્રોક્તા સર્વેરપિ મુનીશ્વરૈઃ ।
યત્સંખ્યાતું પ્રમાતું ચ શક્યતે ન કદાચન ॥
તત્કથમહમેકો ઽત્ર સંખ્યાતું શક્નુયામપિ ॥
અપ્રેમેયમસંખ્યેયમિત્યેવં પરિબુધ્યતામ્ ॥
એતદેવ મહત્પુણ્યં ન ક્ષિણોતિ કદાચન ।
સર્વસત્ત્વહિતાધાનસદ્ધર્મગુણસાધનમ્ ॥
ભદ્રશ્રીસુખસંપત્તિસંસ્થિતિસંપ્રદાયકમ્ ।
સર્વક્લેશાગ્નિસંતાપહરં સંબોધિસાધનમ્ ॥
એવં મહત્fઅલં મત્વા ત્રિરત્નં સર્વદા સ્મરન્ ।
ધ્યાત્વા સ્તુત્વા પ્રણત્વાપિ ભજ નિત્યં સમાહિતઃ ॥
યે ત્રિરત્નં સદા નિત્યં શ્રદ્ધયા સમુપાશ્રિતાઃ ।
સ્મૃત્વા ધ્યાત્વાપિ તુષ્ટાશ્ચ પ્રણત્વાપિ ભજન્ત્યદિ ॥
સર્વે તે વિમાલાત્માનઃ પરિશુદ્ધેન્દ્રિયાશયાઃ ।
નિઃક્લેશાઃ સદ્ગુણાધારાશ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ॥
ધર્મશ્રીગુણસંપત્તિશુભોત્સાહસુખારતાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા ભવિષ્યન્તિ જિનાત્મજાઃ ॥
તતઃ પારમિતાઃ સર્વાઃ પૂરયિત્વા યથાક્રમમ્ ।
જિત્વા મારગણાન્ સર્વાન્નિઃક્લેશા વિમલેન્દ્રિયાઃ ॥
અર્હન્તઃ ત્રિજગત્પૂજ્યા મહાભિજ્ઞા વિનાયકાઃ ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય સમ્બુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ॥
ઇતિ સત્યં સમાખ્યાતં સર્વૈરપિ મુનીશ્વરૈઃ ।

મત્વા તસ્માત્ત્રિરત્નસ્ય ભજ બોધિં યદીચ્છસિ ॥
ઇતિ તેન જગચ્છાસ્તા સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સઃ ।
બલિર્દૈત્યાધિપઃ પશ્યન્ વિસ્મયં સમુપાયયૌ ॥
અથાસૌ ચિતયન્ યજ્ઞદાનાદિપ્રકૃતં સ્વકમ્ ।
ગલદશ્રુમુખઃ પશ્યંલ્લોકેશ્વરં તમબ્રવીત્ ॥
ભગવન્ કીદૃશં કર્મ મૂઢેન પ્રકૃતં મયા ।
યેનેહાપિ મયા પ્રાપ્તં બન્ધનં સ્વજનૈઃ સહ ॥
હા મયા કુધિયા યજ્ઞં તીર્થિકસંમતં કૃતમ્ ।
યત્fઅલેનાહમત્રૈવં બન્ધિતઃ સજનો ઽધસિ ॥
અહો બૌદ્ધેષુ યદ્દાનં પ્રકૃતં તત્ફલં શુભમ્ ।
યેનેહ ભદ્રસંપત્તીર્ભુક્ત્વાન્તે યાતિ નિર્વૃતિમ્ ॥
હા મૂઢેન કૃત તીર્થિકશાસને મયા ।
યેનેહૈવં મહદ્દુઃખં પ્રાપ્તં સ્વજનૈઃ સહ ॥
યદા મયા જગન્નાથ સમારભ્ય મહન્મહમ્ ।
સર્વાર્થિભ્યઃ સસત્કારં દાનં દત્તં યથેપ્સિતમ્ ॥
તદા વામન આગત્ય બ્રહ્મચારી મમાગ્રતઃ ।
દ્વિપદમાત્રસંસ્થાનં પૃથિવ્યાં સમયાચયત્ ॥
તચ્છ્રુત્વા દાનરક્તેતન મયા માનાતિમાનિના ।
તૃતીયે પદસંસ્થાનં દત્તં તસ્મૈ મહીતલે ॥
મયા પ્રદત્તમાદાય સ્વસ્તિવાક્યમુદીરયન્ ।
વામનઃ સ મહન્મૂર્ત્તિં ધૃત્વાતિષ્ઠત્ પુરો મમ ॥
સ ત્રિપાદો મહદ્ભૂતો ભીમરુપો મહર્દ્ધિમાન્ ।
ધૃત્વા ત્રૈવિક્રમીં મૂર્ત્તિં પશ્યન્ મામેવમબ્રવીત્ ॥
દેહિ મે યત્ત્વયા દત્તં તૃતીયસ્ય પદસ્ય મે ।
સ્થાનં ન વિદ્યતે કુત્ર સ્થાપયેયમિદં વદ ॥
એકં ન્યસ્તં મયાકાશે દ્વિતીયં ચ મહીતલે ॥
તૃતીયં મે પદં કુત્ર સ્થાપયેથા ત્દં વદ ॥
ઇતિ તેનોદિતં શ્રુત્વા લજ્જિતો પ્રવિષર્ણધિઃ ।
કિંચિદ્વક્તુશક્તો ઽહમતિષ્ઠં મૂઢમાનસઃ ॥
તદા સ વિષ્ણુરાલોક્ય મામવમવદત્પુનઃ ।
યત્રાહં સ્થાપયિષ્યામિ તત્ર સંસ્થાપયેદ્ ધ્રુવમ્ ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય તદાહમવદંસ્તથા ॥
ત્વયા સંસ્થાપ્યતે યત્ર તત્ર સંસ્થાપયામ્યહમ્ ॥
ઇતિ સત્યં મયા પ્રોક્તં શ્રુત્વા સ સંપ્રહર્ષિતઃ ।
મૂર્ધનિ મે તૃતીયેન પાદેનાક્રમ્ય વિક્રમી ॥
મામિહાધસિ પાતાલે સાન્તઃપુરજનાન્વિતમ્ ।
સબન્ધુસાનુગં ચાપિ બન્ધને સ્થાપયત્યસૌ ॥
યન્મહાદારુણં પાપં નિર્દયેન મયા કૃતમ્ ।
તેનાત્ર બન્ધનં પ્રાપ્તં સાન્તઃપુરજનૈઃ સહ ॥
દત્વાર્થિભ્યો ઽપિ સર્વેભ્યઃ સર્વોપકરણાન્યપિ ।

યથાભિવાંછિતં દ્રવ્યં ગજાશ્વરથવાહનમ્ ॥
કુક્ષત્રે યત્કૃતં દાનમેતત્ફલમિહાશ્યતે ।
હા મયા કિં કૃતં શ્રુત્વા તીર્થિકશાસનમ્ ॥
એવં ભદ્રfઅલં પુણ્યં ત્રિરત્નભજોનોદ્ભવમ્ ।
મયા ન શ્રૂયતે ક્વાપિ જ્ઞાયતે નૈવમુત્તમમ્ ॥
હાહં તીર્થિકૈર્દુષ્ટૈવશીકૃત્વાભિવાંછિતઃ ।
પ્રતારિતો ઽપ્યસદ્ધર્મે પ્રાપિતો ઽત્રાપિ બન્ધને ॥
ઈદૃશં સત્fઅલં પુણ્યં ભદ્રશ્રીબોધિસાધને ।
સુક્ષત્રે દાનસંભૂતં નશ્રુતં ન મતં મયા ॥
યદીદૃશં મહત્પુણ્યં ભદ્રશ્રીબોધિસંપ્રદમ્ ।
ન જ્ઞાતં તત્ત્રિરત્નાનાં પ્રાભજિષ્યન્ સદા ભવે ॥
તન્મયા ભગવન્ જ્ઞાતં શ્રુત્વેદં ભવતોદિતમ્ ।
તત્સદૈવ ત્રિરત્નાનાં શરણસ્થો ભજામ્યહમ્ ॥
તદ્ભવાન્ સમુપાખ્યાતુ ત્રિરત્નભજને વિધિમ્ ।
અદ્યારભ્ય સદાપ્યેવં ચરિષ્યામ્યહમાભવમ્ ।
તથાહં ભગવન્ બુદ્ધરત્નસ્ય શરણે સ્થિતઃ ।
યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય ભજાનિ સર્વદાભવમ્ ॥
તથા ચ ધર્મરત્નાનાં શરણે સમુપસ્થિતઃ ।
સત્કૃત્ય શ્રદ્ધયા ગૌણ્યં શ્રુત્વા ભજાનિ સર્વદા ॥
તથા ય સંઘરત્નાનાં શરણે સર્વદા સ્થિતઃ ।
તથાર્હભોજનૈશ્ચાપિ સત્કૃત્ય પ્રભજામ્યહમ્ ॥
યથાત્ર ભવતાદિષ્ટં સંચરિષ્યે તથા ખલુ ।
સંબોધિસાધનં ધર્મં સમુપાદેષ્ટુમર્હતિ ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય લોકેશ્વરઃ સ સર્વવિત્ ।
પ્રબોધિતં તમાલોક્ય દૈત્યેન્દ્રમેવમાદિશત્ ॥
સાધો બલે ઽસુરેન્દ્રો ઽસિ તચ્છ્રિણુષ્વ સમાહિતઃ ।
હિતાર્થં તે પ્રવક્ષ્યામિ યદિ સદ્ધર્મમિચ્છસિ ॥
આદૌ વિરમ્ય પાપેભ્યો દુષ્ટમિત્રાદ્દૂરગતઃ ॥
સન્મિત્રં સમુપાશ્રિત્ય ચર ભદ્ર સમાહિતઃ ॥
તતઃ શ્રદ્ધાશયો ધીરશ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિકઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા બોધિચર્યાવ્રતં ચર ॥
સૌગતેભ્યસ્તથાર્થિભ્યઃ શ્રદ્ધયા માનયન્ મુદા ।
સંબોધિપ્રણિધાનેન કુરુષ્વ દાનમીપ્સિતમ્ ॥
સંબોધિપ્રણિધાનેન યદ્ધાનં શ્રદ્ધયા કૃતમ્ ।
તત્fઅલં હિ મહત્સિદ્ધં સંબુદ્ધપદસાધનમ્ ॥
તતો ઽન્યત્પ્રણિધાનેન યદ્દાનં પ્રકૃતં મુદા ।
તત્કલં શ્રીમહત્સૌખ્યં દદ્યાન્ નૈવ તુ સૌગતમ્ ॥
તત્ત્રિરત્નમનુસ્મૃત્વા સંબોધિનિહિતાશયઃ ।
દદસ્વ શ્રદ્ધયા દાનં બૌદ્ધં પદં યદીચ્છસિ ॥
એવં દત્વા સદા દાનં બોધિચિત્તો જિતેન્દ્રિયઃ ।

શુચિશીલસમાચારશ્ચરસ્વ પોષધં વ્રતમ્ ॥
વ્રતં વિના ન શુધ્યેત ત્રિકાયં મહતામપિ ।
તદ્બોધિપ્રણિધાનેન ચરષ્વ સૌગતં વ્રતમ્ ॥
એવં વ્રતં સદા ધૃત્વા ચતુર્બ્રહ્મવિહારધૃક્ ।
સંબોધિપ્રણિધાનેન ક્ષાન્તિવ્રતં સમાચર ॥
કૃત કલ્પસહસ્ત્રૈર્યદ્દાનં ત્રિરત્નસાધનમ્ ।
ક્લેશોત્થિતો જગદ્દુષ્ટઃ ક્રધો હન્તિ ક્ષણેન તત્ ॥
તત્ક્લેશારીન્ જગદ્દુષ્ટાન્ ક્રોધમૂલાન્ વિનિર્જયન્ ।
સંબોધિપ્રણિધાનેન સત્ત્વે ક્ષમાવ્રતં ચર ॥
કેવલં ક્ષમયા નૈવ સદ્ધર્મગુણસાધનમ્ ।
વિના વીર્યસમુત્સાહમ્ સિધ્યતે બોધિસંવરમ્ ॥
તત્કૌધીદ્યં સમુત્સૃજ્ય સંબોધિનિહિતાશયઃ ।
ધૃત્વા વીર્યસમુત્સાહં ચર ભદ્રાર્થસાધને ॥
ન હિ વીર્યં વિનાકાર્યં સિધ્યતે સુધિયામપિ ।
તસ્માદ્વીર્યં સમાધાય સંબોધિકૃતનિશ્ચયઃ ॥
સ્વપરામહિતાધાનં સદ્ધર્મરત્નમર્જય ।
દુર્બુદ્ધેર્હિ મહોત્સાહં વીર્યં ન સાધયેચ્છુભમ્ ॥
સ્વપરાત્મહિતોત્પાતમેવ કુર્યાત્ સદારિવત્ ।
તદ્ધૈર્યસુમતિં ધૃત્વા સંબોધિધ્યાનનિષ્ઠિતઃ ॥
સર્વસત્ત્વહિતાધાનં સદ્ધર્મરત્નમર્જય ।
પ્રજ્ઞાવિરહિતો નૈવ ધ્યાનાહિતો ઽપિ સિધ્યતે ।
તત્સત્પ્રજ્ઞામહારત્નમર્જય ત્રિજગદ્ધિતે ॥
એતદ્ધિ પરમોપાયં સંબોધિજ્ઞાનસાધને ।
વિજ્ઞાય ત્વં સદા સત્ત્વહિતાર્થે ચર સદ્વ્રતમ્ ॥
તદા ત્વં બોધિસત્ત્વ સ્યાઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ।
ભદ્રચારી મહાઅભિજ્ઞો મહાસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ॥
ઇતિ બૌદ્ધપદં પ્રાપ્તું યદીચ્છસિ જગદ્ધિતે ।
બોધિચિત્તં મહારત્નં પ્રાપ્તું રત્નત્રયં ભજ ॥
ત્રિરત્નભજનોત્પત્રપુણ્યરત્નાનુભાવતઃ ।
બોધિચિત્તં મહારત્નં પ્રાપ્સ્યતે જગદ્ધિતે ॥
ઇતિ તેન જગચ્છાસ્ત્રા સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સઃ ।
બલિઃ પ્રબોધિતો બોધિચર્યાવ્રતં સમૈચ્છત ॥
તતઃ સ બલિરાલોક્ય તં લોકેશં જિનાત્જમ્ ।
સાંજલિઃ પ્રણતિં કૃત્વા પ્રાર્થયચ્ચૈવમાદરાત્ ॥
ભગવંસ્ત્રિજગન્નાથો ભવાનેવ જગદ્ગુરુઃ ।
સમુદ્ધર્તા સુહૃન્મિત્રં કશ્ચિન્નૈવાપરો મમ ॥
તદાજ્ઞાં ભવતાં ધૃત્વા શિરસાહં સમાહિતઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૄત્વા સંચરિષ્યે સુસંવરમ્ ॥
તચ્ચિત્તરત્નસંપ્રાપ્ત્યૈ સર્વાન્ બુદ્ધાન્ મુનીશ્વરાન્ ।
ધર્મરત્નં ચ સંઘાંશ્ચ શરણં ગચ્છામિ સર્વદા ॥

તેષાં પૂજાં કરિષ્યામિ શ્રદ્ધયા સમુપસ્થિતઃ ।
ધર્મેં શ્રુત્વા ચ સંઘાનાં દાસ્યે યથાર્હં ભોજનમ્ ॥
અદ્યારભ્ય સદા તેષાં મુનીન્દ્રાણામુપાસકઃ ।
યથાવિધિ વ્રતં ધૃત્વા ચરિષ્યામિ જગદ્ધિતે ॥
સચ્ચિત્તરત્નગ્રહણાય સમ્યક્પૂજાં કરોમ્યેષ તથાગતાનામ્ ।
સદ્ધર્મરત્નસ્ય ચ નિર્મલાસ્ય બુદ્ધાત્મજાનાં ચ ગુણાકરાણામ્ ॥
યાવન્તિ પુષ્પાણિ fઅલાનિ ચૌવં ભૈષજ્યજાતાનિ ચ યાનિઓ સન્તિ ।
રત્નાનિ યાવન્તિ ચ સન્તિ લોકે જલાનિ ચ સ્વચ્છમનોરમાણિ ॥
મહીધરા રત્નમયાસ્તથાન્યે વનપ્રદેશાશ્ચ વિવેકરમ્યાઃ ।
લતાઃ સુપુષ્પાભરણોજ્જ્વલાશ્ચ દુમાશ્ચ યે સત્fઅલનમ્રશાખાઃ ॥
દેવાદિલોકેષુ ચ ગન્ધધૂપાઃ કલ્પદ્રુમા રત્નમયાશ્ચ વૃક્ષાઃ ।
સરાંસિ ચામ્ભોરુહભૂષનાનિ હંસસ્વનાત્યન્તમનોહરાણિ ॥
અકૃષ્ટજાતાનિ ચ શસ્યજાતાન્યન્યાનિ વા પૂજ્યવિભૂષણાનિ ।
આકાશધાતિપ્રસરાવધીનિ સર્વાન્યપીમાન્યપરિગ્રહાનિ ॥
આદાય બુદ્ધયા મુનીપુંગવેભ્યો નિર્યાતયામ્યેષ સપુત્રકેભ્યઃ ।
ગૃહ્ણન્તુ તન્મે વરદક્ષિણીયા મહાકૃપા મામનુકમ્પમાનાઃ ॥
અપુણ્યવાનસ્મિ મહાદરિદ્રઃ પૂજાર્થમન્યન્મમ નાસ્તિ કિંચિત્ ।
અતો મમાર્થય પરાર્થચિન્તા ગૃણન્તુ નાથા ઇદમાત્મશક્ત્યા ॥
દદામિ ચાત્માનમહં જિનેભ્યઃ સર્વેણ સર્વં ચ તદાત્મજેભ્યઃ ।
પરિગ્રહં મે કુરુતાગ્રસત્ત્વા યુષ્માસુ દાસત્વમુપૈમિ ભક્ત્યા ॥
પરિગ્રણાસ્મિ ભવત્કૃતેન નિભીર્ભવે સત્ત્વહિતં કરોમિ ।
પૂર્વં ચ પાપં સમતિક્રમામિ નાન્યચ્ચ પાપં પ્રકરોમિ ભૂયઃ ॥
સબુદ્ધધર્મસંઘેષુ ચૈત્યેષુ પ્રતિમાસુ ચ ।
પુષ્પરત્નાદિવર્ષાશ્ચ પ્રવર્તન્તાં નિરન્તરમ્ ॥
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાઃ પૂજયન્તિ યથા જિનાન્ ।
તથા સર્વાન્ મુનીન્દ્રાંસ્તાન્ સપુત્રાન્ પૂજયામ્યહમ્ ॥
સ્વરાંગસાગરૈઃ સ્ત્રોત્રૈઃ સ્તૌમિ ચાહં ગુણોદધીન્ ।
સ્તુતિસંગીતિમેઘાશ્ચ સંભવન્ત્યેષ્વનન્યથા ॥
સર્વક્ષત્રાણુસંખ્યૈશ્ચ પ્રણામૈઃ પ્રણમામ્યહમ્ ।
સર્વાંસ્ત્ર્યધ્વગતાન્ બુદ્ધાન્ સહધર્મગણોત્તમાન્ ॥
સર્વચૈત્યાનિ વન્દે ઽહં બોધિસત્ત્વાશ્રયાનપિ ।
નમસ્કરોમ્યુપાધ્યાયાનભિવન્દ્યાન્ યતીંસ્તથા ॥
બુદ્ધં ગચ્છામિ શરણં યાવદાબોધિમણ્દતઃ ।
ધર્મં ગચ્છામિ શરણં બોધિસત્ત્વગણાંસ્તથા ॥
વિજ્ઞાપયામિ સંબુદ્ધાન્ સર્વદિક્ષુ વ્યવસ્થિતાન્ ।
મહાકારુણિકાંશ્ચાપિ બોધિસત્ત્વાન્ કૃતાંજલિઃ ॥
અનાદિગતિસંસારે જન્મન્યત્રૈવ વા પુનઃ ।
યન્મયા પશુના પાપં કૃતં કારિતમેવ વા ॥
યચ્ચાનુમોદિતં કિંચિદાત્મઘાતાય મોહિનઃ ।
તદત્યયં દેશયામ્યત્ર પશ્ચાત્તાપેન તાપિતઃ ॥

રત્નત્રયે ઽપકારો યો માતાપિતૃષુ વા મયા ।
ગુરુષ્વન્યેષુ વા ક્ષોપાત્કાયવાગ્બુદ્ધિભિઃ કૃતઃ ॥
અનેકદોષદુષ્ટેન મયા પાપેન મોહના ।
યત્કૃતં દારુણં પાપં તત્સર્વં દેશયામ્યહમ્ ॥
કથં ચ નિઃસરામ્યસ્માત્ નિત્યોદ્વિગ્નો ઽસ્મિ સામ્પ્રતમ્ ॥
મા ભૂન્મે મૃત્યુરચિરાદક્ષીણે પાપસંચયે ॥
કૃતાકૃતોપરીક્ષો ઽયં મૃત્યુર્વિશ્રમ્ભઘાતકઃ ।
સ્વસ્થાસ્વસ્થૈરવિશ્વાસ્ય આહસ્મિકમહાશનિઃ ॥
પ્રિયાપ્રિયનિમિત્તેન પાપં કૃતમનેનેકધા ।
સર્વમુત્સૃજ્ય ગન્તવ્યં મયા ન જ્ઞાતમીદૃશમ્ ॥
અપ્રિયા ન ભવિષ્યન્તિ ભવિષ્યન્તિ ન મે પ્રિયાઃ ।
અહં ચ ન ભવિષ્યામિ સર્વં ચ ન ભવિષ્યતિ ॥
તત્તત્સ્મરણતાં યાતિ યદ્યદ્વસ્ત્વનુભૂયતે ।
સ્વપ્નાનૂભૂતવત્ સર્વેં ગતં ન પુનરીક્ષ્યતે ॥
ઇહૈવ તિષ્ઠતસ્તાવદ્ગતાનેકપ્રિયાપ્રિયાઃ ।
તન્નિમિત્તં કૃતં પાપં મે પુરઃસ્થિતમ્ ॥
એવમાગન્તુકો ઽમીતી મયા નૈવ સમીક્ષ્યતે ।
મોહનુનયાવિદ્વેઅષૈઃ કૃતં પાપમનેકશઃ ॥
રાત્રિંદિવમવિશ્રામમાયુષો વર્ધતે વ્યયઃ ।
આયસ્યજ્યાગમો માસ્તિ ન મરિષ્યામ્યહં કથમ્ ॥
ઇહ શય્યાગતેનાપિ બન્ધુમધ્યે ઽપિ તિષ્ઠતા ।
મયૈવૈકેન સોઢવ્યા મર્મછેદાદિવેદના ॥
યમદૂતૈર્ગૃહીતસ્ય કુતો બન્ધુસુહૃત્સખાઃ ।
પુણ્યમેકં તદા ત્રાણં મયા તત્રૈવ સંચિતમ્ ॥
અનિત્યજીવીતાસંગાદિત્થં ભયમજાનતા ।
પ્રમત્તેન મદાન્ધેન બહુપાપં મયાર્જિતમ્ ॥
અંગછેદાર્થમપ્યન્યો નીયમાનો વિશુષ્યતિ ।
પિપસિતો દીનદૃષ્ટિરન્યદેવેક્ષતે જગત્ ॥
કિં દુષ્ટૈર્ભૈરવાકારૈર્યમદૂતૈરધિષ્ઠિતઃ ।
મહાત્રાસંકરગ્રસ્તઃ પુરીષોત્સર્ગવેષ્ટિતઃ ॥
કાતરૈર્નત્રવિક્ષોપૈસ્ત્રાણાન્વેષી ચતુર્દિશમ્ ।
કો મે મહાભયાદસ્માત્ સાધુસ્ત્રાતા ભવેદિહ ॥
ત્રાણશૂન્યા દિશો દૃષ્ટ્વા પુનઃ સંમોહમાગતઃ ।
તદાહં કિં કરિષ્યામિ તસ્મિન્ સ્થાને મહાભયે ॥
અધૈવ શરણં યામિ જગન્નાથાન્ મહાબલાન્ ।
જગદ્રક્ષાર્થમુદ્યુક્તાન્ સર્વત્રાસહરાન્ જિનાન્ ॥
તૈશ્ચાધિગતં ધર્મં સંસારભયનાશનમ્ ।
શરણં યામિ ભાવેન બોધિસત્ત્વગણં તથા ॥
સમન્તભદ્રાયાત્માનં દદામિ ભયવિહ્વલઃ ।
વિરૌમ્યાર્તરવં ભીતો ભયં નાશયતે દ્રુતમ્ ॥

તત્ર સર્વજ્ઞનાથસ્ય સર્વપાપાપહારિણઃ ।
વાક્યમુલ્લંઘયામીતિ ધિગ્મામત્યન્તમોહિતમ્ ॥
તિષ્ઠામ્યત્યપ્રમત્તો ઽહં પ્રયાતેષ્વિતરેષ્વપિ ।
કિમુ યોજનસાહસ્રે પ્રપાતે દીર્ઘકાલિકે ॥
અદ્યૈવ મરણં નૈતિ ન યુક્ત મે સુખાસિકા ।
અવશ્યં ન ભવિષ્યામિ કસ્માન્મે સુસ્થિનં મનઃ ॥
પૂર્વાનુભૂતે નષ્ટેભ્યઃ કિં મે સારમવસ્થિતમ્ ।
યેષુ મે ઽભિનિવિષ્ટેન ગુરુણાં લંઘિનં વચઃ ॥
જીવલોકમિમં ત્યક્ત્વા બન્ધૂન્ પરિચિતાનપિ ।
એકાકી ક્વાપિ યાસ્યામિ કિં મે સર્વૈઃ પ્રિયાપ્રિયૈઃ ॥
ઇયમેવ તુ મે ચિન્તા યુક્તા રાત્રંદિવં સદા ।
અશુભાન્નિયતં દુઃખં નિઃસરેયં તતઃ કથમ્ ॥
મયા દુષ્ટેન મૂઢેન યત્પાપં પ્રકૃતં પુરા ।
પ્રકૃત્યા દેશયામ્યેષ નાથાનામગ્રતો ઽધુના ।
કૃતાંજલિર્દુઃખભીતઃ પ્રણિપત્ય પુનઃ પુનઃ ॥
અત્યયમત્યયત્વેન પ્રતિગૃહ્ણન્તુ નાયકાઃ ।
અભદ્રકં પુનર્નાથા ન કરિષ્યામિ સર્વદા ॥
અપાયદુઃખવિશ્રામં સર્વસત્ત્વૈઃ કૃતં શુમમ્ ।
અનુમોદે પ્રમોદેન સુખં તિષ્ઠન્તુ દુઃખિતાઃ ॥
સંસારે દુઃખવૈમોક્ષમનુમોદે શરીરિનામ્ ।
બોધિસત્ત્વત્વબુદ્ધત્વમનુમોદે ચ તાયિનામ્ ॥
ચિત્તોત્પાદસમુદ્રાંશ્ચ સર્વસત્ત્વસુખાવહાન્ ।
સર્વસત્ત્વહિતાધાનાનનુમોદે ચ શાસિનામ્ ॥
સર્વદિક્સંસ્થિતાન્ બુદ્ધન્ પ્રાર્થયામિ કૃતાંજલિઃ ।
ધર્મપ્રદીપં કુર્વન્તુ મોહાદ્દુઃખપ્રપાતિનામ્ ॥
જિનાન્ નિર્વાતુકામાંશ્ચ યાચયામિ સમાદરાત્ ।
કલ્પો ઽનનલ્પાન્સ્તિષ્ઠન્તુ મા ભૂદન્ધમિદં જગત્ ॥
ઇત્યુક્તે બલિના તેન લોકેશ્વરો નિશમ્ય નિશમ્ય સઃ ।
સાધુ સાધ્વિતિ સંરાધ્ય તં બલિં ચૈવમબ્રવીત્ ॥
ક્ષણસંપદિયં સુદુર્લભા પ્રતિલબ્ધા પુરુષાર્થસાધની ।
યદિ નાત્ર વિચિન્ત્યતે હિતં પુનરપ્યેષ સમાગમઃ કુતઃ ॥
રાત્રૌ યથા મેઘઘનાન્ધકારે વિદ્યુત્ક્ષણં દર્શયતિ પ્રકાશમ્ ।
બુદ્ધાનુભાવેન તથા કદાચિલ્લોકસ્ય પુણ્યેષુ મતિઃક્ષણં સ્યાત્ ॥
તસ્માચ્છુભં દુર્બલમેવ નિત્યં બલં તુ પાપસ્ય મહત્સુઘોરમ્ ।
તજ્જીયતે ઽયેન શુભેન કેન સંબોધિચિત્તં યદિ નામ ન સ્યાત્ ॥
કલ્પાનનલ્પાન્ પ્રતિચિંતયદ્ભિર્દૃષ્ટં મુનીન્દ્રૈઃ હિતમેતદેવ ।
યતઃ સુખેનૈવ સુખં પ્રવૃદ્ધમુત્પ્લાવયત્યમિતાન્ જનૌઘાન્ ॥
ભવદુઃખશતાનિ તર્તુકામૈરપિ સત્ત્વવ્યસનાનિઓ હર્તુકામૈઃ ।
બહુસૌખ્યશતાનિ ભોક્તુકામૈર્ન વિમોચ્યં હિ સદૈવ બોધિચિત્તમ્ ॥
ભવચારકબન્ધનો વરો કઃ સુગતાનાં સુત ઉચ્યતે ક્ષણેન ।

સનરામરલોકવન્દનીયો ભવતિ સ્યાદિત એવ બોધિચિત્તે ॥
અશુચિપ્રતિમામિમાં ગૃહીત્વા જિનરત્નપ્રતિમાં કરોત્યનર્ઘામ્ ।
રસજાતમતીવ વેધનીયં સુદૃઢં ગૃહ્ણીષ્વ બોધિચિત્તરત્નમ્ ॥
સુપરીક્ષિતમપ્રમેયધીભીર્બહુમૂલ્યં જગદેકસાર્થવાહૈઃ ।
ગતિપત્તનવિપ્રવાસશીલાઃ સુદૃઢં ગૃહ્ણન્તુ બોધિચિત્તરત્નમ્ ॥
કદલીવ fઅલં વિહાય યાતિ ક્ષયમન્યત્કુશલં હિ સર્વમેવ ।
સતતં fઅલતિ ક્ષયં ન યાતિ પ્રસવત્યેવ હિ બોધિચિત્તવૃક્ષઃ ॥
કૃત્વાપિ પાપાનિ સુદારુણાનિ યદાશ્રયાદુત્તરતિ ક્ષણેન ।
શૂરાશ્રયેણૈવ મહાભયાનિ નાશ્રીયતે તત્કથમજ્ઞસત્ત્વૈઃ ॥
યુગાન્તકાલાનલવન્મહાન્તિ પાપાનિ યન્નિર્દહતિ ક્ષણેન ।
યસ્યાનુશંસાનમિતાન્ ઉવાચ મૈત્રેયનાથઃ સુધનાય ધીમાન્ ॥
તદ્બોધિચિત્તં દ્વિવિધં વિજ્ઞાતવ્યં સમાસતઃ ।
બોધિપ્રણિધિચિત્તં ચ બોધિપ્રસ્થાનમેવ ચ ॥
ગન્તુકામશ્ચ ગન્તુશ્ચ યથાભેદઃ પ્રતીયતે ।
તદ્વદ્ ભેદા ઽનયોર્જ્ઞેયો યથાસંખ્યેન પણ્ડિતૈઃ ॥
બોધિપ્રણિધિચિત્તસ્ય સમ્સારે ઽપિ મહત્fઅલમ્ ।
ન ત્વવિચ્છિન્નપુણ્યત્વં યથાપ્રસ્થાનચેતસઃ ॥
યતઃ પ્રભૃત્યપર્યન્તસત્ત્વધાતુપ્રમોક્ષણે ।
સમાદદાતિ તચ્ચિત્તમનિવર્તેન ચેતસા ॥
તતઃ પ્રભૃતિ સુપ્તસ્ય પ્રમત્તસ્યાપ્યનેકશઃ ।
અવિચ્છિન્નાઃ પુણ્યધારાઃ પ્રવર્તન્તે નભઃસમાઃ ॥
જગદાનન્દબીજસ્ય જગદ્દુઃખૌષધસ્ય ચ ।
ચિત્તરત્નસ્ય યત્પુણ્યં તત્કથં હિ પ્રમીયતે ॥
હિતાશંસનમાત્રેન બુદ્ધપૂજા વિશિષ્યતે ।
કિં પુનઃ સર્વસત્ત્વાનાં સર્વસૌખ્યાર્થમુદ્યમાત્ ॥
દુઃખમેવાભિધાવન્તિ દુઃખનિઃસરણાશયાઃ ।
સુખેચ્છયૈવ સંમોહાત્ સ્વસુખં ઘ્નન્તિ શત્રુવત્ ॥
યસ્તેષાં સુખરંકાણાં પીડિતાનામનેકશઃ ।
તૃપ્તં સર્વસુખૈઃ કુર્યાત્ સર્વાઃ પીડાશ્છિનત્તિ ચ ॥
નાશયત્યપિ સંમોહં સાધુસ્તેન સમઃ કુતઃ ।
કુતો વા તાદૃશં મિત્રં પુણ્યં વા તાદૃશં કુતઃ ॥
કૃતે યઃ પ્રતિકુર્વીત સો ઽપિ તાવત્પ્રશસ્યતે ।
અવ્યાપારિતઃ સાધુસ્તુ બોધિસત્ત્વઃ કિમુચ્યતે ॥
ઇતિ મન્ત્રયતૌ જિનસ્ય પુત્રે કલુષં સ્વહૃદયે કરોતિ યઃ ।
કલુષોદયસંખ્યયા સકલ્પાન્નરકેષ્વાસતીતિ નાથ આહ ॥
અથ યસ્ય મનઃ પ્રસાદમેતિ પ્રસવેત્તસ્ય તતો ઽધિકં fઅલમ્ ॥
તસ્માદ્ ગૃહીત્વા સુદૃઢં બોધિચિત્તં જિનાત્મજઃ ।
શિક્ષાનતિક્રમે યત્નં કુર્યાન્નિત્યમતન્દ્રિતઃ ॥
ત્વયાપિ ચ યથાશક્તિસ્તત્ર કિં પરિલમ્બ્યતે ।
નાદ્ય ચેત્ ક્રિયતે યત્નં તલેનાપિ તલં વ્રજેઃ ॥

યદિ ચૈવં પ્રતિજ્ઞાય સાધયેનૈવ કર્મણા ।
એઅતાન્ સર્વાન્ વિસંવાદ્ય કા ગતિસ્તે ભવિષ્યતિ ॥
મનસા ચિન્તયિત્વા તુ યો ન દદ્યાત્ પુનર્નરઃ ।
સ પ્રેતો ભગવતીત્યુક્તમલ્પમાત્રે ઽપિ વસ્તુનિ ॥
કિમુતાનુત્તરં સૌખ્યમુચ્ચૈરુદ્ઘુષ્ય ભાવતઃ ।
યસ્માદાપદ્યમાનો ઽસૌ સર્વસત્ત્વાર્થહાનિકૃત્ ॥
યો ઽપ્યન્યઃ ક્ષણમપ્યસ્ય પુણ્યવિઘ્નં કરિષ્યતિ ।
તસ્ય દુર્ગતિપર્યન્તં નાસ્તિ સત્ત્વાર્થઘાતિનઃ ॥
એકસ્યાપિ હિ સત્ત્વસ્ય હિતં હિત્વા હતો ભવેત્ ।
અશોષાકાશપર્યન્તવાસિનાં કિમુ દેહિનામ્ ॥
અપ્રેમેયાગતા બુદ્ધાઃ સર્વસત્ત્વગવેષકાઃ ।
ત્વમેષાં ન સ્વદોષેણ ચિકિત્સાઅગોચરં ગતઃ ॥
ન હીદૃશૈસ્ત્વચ્ચરિત્રૈઃ સદ્ગુતિર્લભ્યતે પુનઃ ।
સદ્ગતાવલભ્યમાનાયાં પાપમેવ કુતઃ શુભમ્ ॥
યદા કુશલયોગ્યો ઽપિ કુશલં ત્વં કરોષિ ન ।
અપાયાદુઃખસંમૂઢ કિં કરિષ્યસિ તદા શુભમ્ ॥
અકુર્વતશ્ચ કૌશલ્યં પાપમેવોપચિન્નતઃ ।
હતઃ સુગતિશબ્દો ઽપિ કલ્પકોટિશતૈરપિ ॥
એકે ક્ષણકૃતાત્ પાપાદવીચૌ કલ્પમાસ્યતે ॥
અનાદિકાલોપચિતાત્ પાપાત્ કા સુગતૌ કથા ॥
યદીદૃશં ક્ષણં પ્રાપ્ય પુનઃ સીદસિ મોહિતઃ ।
શોચિષ્યસિ ચિરં ભૂયો યમદૂતૈઃ પ્રચોદિતઃ ॥
ચિરં ધક્ષ્યતિ તે કાયમ્ નારકાગ્નિ સુદુઃસહઃ ।
પશ્ચાત્તાપાનલચિત્તં ચિરં ધક્ષ્યત્યશિક્ષિતમ્ ॥
હસ્તપાદાદિરહિતાસ્તૃષ્ણાદ્વેષાદિશત્રવઃ ।
ન શુરા નૈવ તે પ્રાજ્ઞાઃ કથં દાસીકૃતો ઽસિ તૈઃ ॥
ત્વચ્ચિતાવસ્થિત્તા એવ ઘ્નન્તિ ત્વામેવ સુસ્થિતાઃ ।
અત્ર તે ચેતના નાસ્તિ મન્ત્રૈરિવ વિમોહિતઃ ॥
સર્વે દેવા મનુષ્યાશ્ચ યદિ સ્યુસ્તવ શત્રવઃ ।
તે ઽપિ નાવીચિકં વહ્નિં સમુદાનયિતું ક્ષમાઃ ॥
સર્વે હિતાય કલ્પ્યન્તે સ્વાનુકૂલ્યેન સેવિતાઃ ।
સેવ્યમાનસ્ત્વમી ક્લેશાઃ સુતરાં દુઃખકારકાઃ ॥
ભવચારકપાલકા ઇમે નરકાદિષ્વપિ વધ્યઘાતકાઃ ।
મતિવેશ્મનિ લોભયન્ જલે યદિ તિષ્ઠન્તિ કુત સુખં તવ ॥
અકારણેનાપિ રિપુક્ષતાનિ ગાત્રેષ્વલંકારદુદ્વહન્તિ ।
મહાર્થસિદ્ધ્યૈ તુ સમુદ્યતસ્ય દુઃખાનિ કસ્માત્તવ બાધકાનિ ॥
સ્વજીવિકામાત્રનિબદ્ધચિત્તાઃ કૈવર્તચણ્ડાલકૃષીવલાદ્યાઃ ।
શીતાતપાદિવ્યસનં સહન્તે જગદ્ધિતાર્થમ્ સહસે કથં ન ॥
દુર્ગાપુત્રકકર્ણાઢ્યા દાહછેદાદિવેદનામ્ ।
મુધા સહન્તે મુક્ત્યર્થં કસ્માત્ત્વમસિ કાતરઃ ॥

મુક્ત્યર્થિનશ્ચ યક્તં તે લોભસત્કારબન્ધનમ્ ।
યે મોચયન્તિ બન્ધાત્ત્વાં દ્વેષસ્તેષુ કથમ્ તવ ॥
સ્પૃષ્ત ઉષ્નોદકેનાપિ સુકુમારઃ પ્રતપ્યસે ।
કૃત્વા ચ નારકં કર્મ કિમેવં સ્વસ્થમાસ્યતે ॥
ન કિંચિદસ્તિ તદ્વસ્તુ તદભ્યાસસ્ય દુષ્કરમ્ ।
તસ્માઅમૃદુવ્યથાભ્યાસાત્ સોઢવ્યાપિ મહાવ્યથા ॥
દુઃખં નેચ્છસિ દુઃખસ્ય હેતુમિચ્છસિ દુર્મતે ।
સ્વાપરાધાગતે દુઃખે કસ્માદન્યત્ર દૂષ્યતે ॥
મુક્ત્વા ધર્મરતિં શ્રેષ્ઠામનન્તસુખસન્તતિમ્ ।
રતિરાદ્ધત્યહાસાદૌ દુઃખહેતૌ કથં તવ ॥
સ્પૃષ્ટ ઉષ્ણોદકેનાપિ સુકુમારઃ પ્રતપ્યસે ।
કૃત્વા ચ નારકં કર્મ કિમેવં સ્વસ્થમાસ્યતે ॥
ન કિંચિદસ્તિ તદ્વસ્તુ યદભ્યાસસ્ય દુષ્કરમ્ ।
તસ્માઅમૃદુવ્યથાભ્યાસાત્ સોઢવ્યાપિ મહાવ્યથા ॥
દુઃખં નેચ્છસિ દુઃખસ્ય હેતુમિચ્છસિ દુર્મતે ।
સ્વાપરાધાગતે દુઃખે કસ્માદન્યત્ર દૂષ્યતે ॥
મુક્ત્વા ધર્મરતિં શ્રેષ્ઠામનન્તસુખસન્તતિમ્ ।
રતિરાદ્ધત્યહાસાદૌ દુઃખહેતૌ કથં તવ ॥
બોધિચ્છન્દવિયોગેન પૌર્વકેન તવાધુના ।
વિપત્તિરીદૃશી જાતા તસ્માદ્બોધિં પ્રસાધય ॥
મિથ્યા કલ્પનયા ચિત્તે પાપાત્ કાયે વ્યથા યતઃ ।
તસ્માત્ કાર્યં શુભે છન્દં ભાવયિત્વૈવમાદરાત્ ॥
ન પ્રાપ્તં ભગવન્પૂજામહોત્સાહસુખં ત્વયા ।
ન કૃતા શાસને કારા દરિદ્રાશા ન પૂરિતા ॥
ભીતેભ્યો નાભયં દત્તમાર્તા ન સુખિનઃ કૃતાઃ ।
કેવલસ્વાત્મસૌખ્યાર્થં યજ્ઞદાનં કૃતં ત્વયા ॥
અભિલાષવિઘાતાશ્ચ જાયન્તે પાપકારિણામ્ ।
દુઃખાનિ દૌર્મનસ્યાનિ ભયાનિ વિવિધાન્યપિ ॥
પાપકારી સુખેચ્છશ્ચ યત્ર યત્રાભિગચ્છતિ ।
તત્ર તત્રૈવ તત્પાપૈર્દુઃખશસ્ત્રૈઅહન્યતે ॥
મનોરથં શુભકૃતાં યત્ર યત્રૈવ ગચ્છતિ ।
તત્ર તત્રાપિ તત્પુણ્યૈઃ ફલાર્ઘ્યેનાભિપૂજ્યતે ॥
વિપુલસુગન્ધિશીતલસરોરુહગર્ભગતાઃ ।
મધુરજિનસ્વરાશનકૃતોપચિતદ્યુતયઃ ॥
મુનિકરબોધિતાં વ્રજ વિનિર્ગતસદ્વપુષઃ ।
સુગતસુતા ભવન્તિ સુગતસ્ય પુરઃ કુશલૈઃ ॥
યમપુષાપનીતસકલછવિરાર્તરવો
હુતવહતાપવિદ્રુતકતામ્રનિષિક્તતનુઃ ।
જ્વલદસિશક્તિઘાતશતશાતિતમાંસદલઃ
પતતિ સુતપ્તલોહધરણીષ્વશુભૈર્બહુશઃ ॥

જન્માન્તરે ઽપિ સો ઽભ્યાસઃ પાપાદ્દુઃખં વર્ધતે ।
અન્યચ્ચ કાર્યં કાલં ચ હીનં તત્તનસાધિતમ્ ॥
આપદા બાધતે ઽલ્પાપિ મનસ્તે યદિ દુર્બલમ્ ।
વિષાદકૃતનિશ્ચેષ્ટ આપદઃ સુકરા નનુ ॥
વ્યુત્થિતશ્ચેષ્તમાનસ્તુ મહતામપિ દુર્જયઃ ।
તદેષ માનો વોઢવ્યો જિનસિંહસુતો હ્યહમ્ ॥
યે ભોગ્યમાનવિજિતા વરાકાસ્તે ન માનિનઃ ।
માનિ શત્રું વશં નેતિ માનશત્રુવશાસ્તુ તે ॥
માનેન દુર્ગતિં નીતા મૂર્ખા દુર્દર્શનાઃ કૃશાઃ ।
હતાશાઃ પરિભૂતાશ્ચ માનુષ્યે ઽપિ હતોત્સવાઃ ॥
તે માનિનો વિજયિનશ્ચ ત એવ શૂરાઃ યે માનશત્રુવિજયાય વહન્તિ માનમ્ ।
યે તં સ્ફુરન્તમપિ માનરિપું નિહત્ય કામં જને જયfઅલં પ્રતિપાદયન્તિ ॥
કામૈર્ન તૃપ્તિઃ સંસારે ક્ષુરધારામધૂપમૈઃ ।
પુણ્યામૃતૈઃ કથં તૃપ્તિર્વિપાકમધુરૈઃ શિવૈઃ ॥
કસ્યાનિત્યેષ્વનિત્યસ્ય સ્નેહો ભવિતુમર્હતિ ।
યેન જન્મસહસ્રાણિ દ્રષ્ટવ્યો ન પુનઃ પ્રિયઃ ॥
અવશ્યં ન ધૃતિં યાતિ સમાધૌ ન ચ તિષ્ઠતિ ।
નચ તૃપ્યતિ દૃષ્ટ્વાપિ પૂર્વદ્ બાધ્યતે તૃષા ॥
ન પશ્યતિ યથાભૂતં સંવેગાદવહીયતે ।
દદ્યતે તેન શોકેન પ્રિયસંગમકાંક્ષયા ॥
તચ્ચિન્તયા મુધા યાતિ હ્રસ્વમાયુર્મુહુર્મુહુઃ ।
અશાશ્વતેન મિત્રેણ ધર્મો ભ્રશ્યતિ શાશ્વતઃ ॥
બાલૈઃ સ ભાગચરિતો નિયતં યાતિ દુર્ગતિમ્ ।
નેષ્યતે વિસભાગશ્ચ કિં પ્રાપ્તં બલસંગમાત્ ॥
ક્ષણાદ્ભવન્તિ સુહૃદો ભવન્તિ રિપવઃ ક્ષણાત્ ।
તોષસ્થાને પ્રકુપ્યન્તિ દુરારાધ્યાઃ પૃથગ્જનાઃ ॥
હિતમુક્તાઃ પ્રકુપ્યન્તિ વારયન્તિ ચ તે હિતાત્ ।
અથ ન શ્રૂયતે તેષાં કુપિતા યાન્તિ દુર્ગતિમ્ ॥
ઈર્ષ્યોત્કૃષ્ટાત્ સમાદ્વન્દ્વો હીનાત્માનઃ સ્તુતેર્મદઃ ।
અવર્ણાત્ પ્રતિઘશ્ચેતિ કદા બાલાદ્ધિતં ભવેત્ ॥
આત્મોત્કર્ષઃ પરાવર્ણઃ સંસારરતિસંકથા ।
ઇત્યાદ્યવશ્યમશુભં સર્વથા બાલસંગમાત્ ॥
તસ્માત્ પ્રાજ્ઞો ન તામિચ્છેદિચ્છાતો જાયતે ભયમ્ ।
નાનાધિમુક્તિકાઃ સત્ત્વા જિનૈરપિ ન તોષિતાઃ ॥
બહવો લાભિનો ઽભૂવન્ બહવશ્ચ યશસ્વિનઃ ।
સહલાભયશોભિસ્તેન જ્ઞાતાઃ ક્વ ગતા ઇતિ ॥
કામા હ્યનર્થજનકા ઇહલોકે પરત્ર ચ ।
ઇહ બન્ધવધછન્દૈર્નારકાદૌ પરત્ર ચ ॥
યદર્થં દૂતદૂતીઇનાં કૃતોં ઽજલિરનેકધા ।
ન ચ પાપમકીર્ત્તિર્વા યદર્થં ગણિતા પુરા ॥

પ્રક્ષિપ્તશ્ચ ભયે ઽપ્યાત્મા દ્રવિણં ચ વ્યયીકૃતમ્ ।
યાન્યેવ ચ પરિષ્વજ્ય બભૂવોત્તમનિર્વૃતિઃ ॥
તાન્યેવાસ્થીનિ નાન્યાનિ સ્વાધીનાન્યમમાનિ ચ ।
પ્રકામં સંપરિષ્વજ્ય કિં ન ગચ્છતિ નિર્વૃતિમ્ ॥
એકસ્માદશનાદાસાં લાલામેધ્યં ચ જાયતે ।
તત્રામેધ્યમનિષ્ઠં તે લાલાપાનં કથં પ્રિયમ્ ॥
યદિ ન તે ઽશુચૌ રાગઃ કસ્માદાલિંગસે પરમ્ ।
માંસકર્દમસંલિપ્તં સ્નાયુબદ્ધાસ્થિપંજરમ્ ॥
અમેધ્યભવમલ્પત્વાન્ન વાંછસ્યશુચિં કૃમિમ્ ।
બહ્વમેધ્યમયં કાયમમેધ્યજમપીચ્છસિ ॥
શ્મશાને પરિતાન્ ઘોરાન્ કાયામ્ પશ્યાપરાનપિ ।
કથં જ્ઞાત્વાપિ તત્રૈવ પુનરુત્પદ્યતે રતિઃ ॥
માનાર્થં દાસતાં યાન્તિ મુઢાઃ કામવિદમ્બિતાઃ ।
દહ્યન્તે છિદ્યમાનાશ્ચ હન્યમાનાશ્ચ શક્તિભિઃ ॥
અર્જનરક્ષણેનાથ વિષાદૈરર્થમનન્તમવેહિ ।
વ્યગ્રતયા ધનસત્તમતીનાં નાવસરો ભવદુઃખવિમુક્ત્યૈ ॥
માયયા નિર્મિતં સર્વં હેતુભિર્યચ્ચ નિર્મિતમ્ ।
આયાતિ તત્કુતઃ કુત્ર યાતિ ચેતિ નિરુપ્યતામ્ ॥
સ્વપ્નોપમાસ્તુ ગત્યો વિચારે કદલીસમાઃ ।
નિર્વૃતાનિર્વૃતાનાં ચ વિશેષો નાસ્તિ વસ્તુતઃ ॥
એવં શૂન્યેષુ ભાવેષુ કિં લબ્ધં કિં હૃતં ભવેત્ ।
સત્કૃતઃ પરિભૂતો વા કેન કઃ સંભવિષ્યતિ ॥
કુતઃ સુખં વા દુઃખં વા કિં પ્રિયં વા કિમપ્રિયમ્ ।
કા તૃષ્ણા કુત્ર સા તૃષ્ણા મૃગ્યમાના સ્વભાવતઃ ॥
વિચારે જીવલોકે હિ કો નામાત્ર મરિષ્યતે ।
કો ભવિષ્યતિ કો ભૂતઃ કો બન્ધુઃ કસ્ય કઃ સુહૃત્ ॥
સર્વમાકાશસંકાશં પરિગૃહ્ણીષ્વ તત્તથા ।
પ્રકુપ્યન્તિ પ્રહૃષ્યન્તિ કલહોત્સવહેતુભિઃ ॥
શોકાયાસૌવિષાદૈશ્ચ મિથશ્છેદનભેદનૈઃ ।
યાપયન્તિ સુકૃચ્છ્રેણ પાપૈરાત્મસુખેચ્છવઃ ॥
મૃતાઃ પતન્ત્યપાયેષુ દીર્ઘતીવ્રવ્યથેષુ ચ ।
આગત્ત્યાગત્ય સુગતિં ભૂત્વા ભૂત્વા સુખોચિતાઃ ॥
ભવે બહુપ્રપાતશ્ચ તત્ર વા તત્ત્વમીદૃશમ્ ।
તત્રાન્યોન્યવિરોધશ્ચ ન બહ્વેત્તત્ત્વમીદૃશમ્ ॥
તત્ર ચાનુપમાસ્તીવ્રા અનન્તા દુઃખાસાગરાઃ ।
તત્રૈવમલ્પબલતા તત્રાપ્યલ્પત્વમાયુષઃ ॥
તત્રાપિ જીવિતારોગ્યવ્યાપારૈઃ ક્ષુત્ક્લમશ્રમૈઃ ।
નિદ્રયોપદ્રવૈર્બાલૈઃ સત્સંગૈનિષ્fઅલૈસ્તથા ॥
વૃથૈવાયુર્વહત્યાશુ વિવેકસ્તુ સુદુર્લભઃ ।
તત્રાપ્યભ્યસ્તવિક્ષેપનિવારણગતિઃ કુતઃ ॥

તત્રાપિ યતતે મારો મહાપાયપ્રપાતને ।
તત્રાસન્માર્ગબાહુલ્યં વિચિકિત્સા ચ દુર્જયા ॥
પુનશ્ચ ક્ષણદૌર્બલ્યં બુદ્ધોત્પાદો ઽતિર્લભઃ ।
ક્લેશૌઘો દુર્નિવારશ્ચેત્યહો દુઃખપરમ્પરા ॥
અહો બતાતિશોચ્યત્વમેષાં દુઃખૌઘવર્તિનામ્ ।
યેનેક્ષન્તે સ્વદૌઃસ્થિત્યમેવમપ્યતિદુઃખિતાઃ ॥
સ્નાત્વા સ્નાત્વા યથા કશ્ચિદ્વિશેદ્ વહ્નિં મુહુર્મુહુઃ ।
સ્વસૌસ્થિત્યં ન મન્યન્ત એવમપ્યતિદુઃસ્થિતાઃ ॥
અજરામરશીલાનામેવં વિહરતાં સતામ્ ।
આયાસ્યન્ત્યાપદો ઘોરા કૃત્વા મરણમગ્રતઃ ॥
એવં દુઃખાતપ્તાનાં શાન્ત્યૈ બોધિવ્રતં ચર ।
બોધિવ્રતં મહત્પુણ્યં સંબોધિજ્ઞાનસાધનમ્ ॥
પુણ્યમેઘસમુદ્ભૂતૈઃ સુખોપકરણૈઃ સ્વકૈઃ ।
સદોપલમ્ભદૃષ્ટિભ્યો બુદ્ધાદેશય શૂન્યતામ્ ॥
સંવૃત્યાનુપલમ્ભેન પુણ્યસંભારમાચર ।
તસ્માદ્યથાર્ત્તિશોકાદેરાત્માનં ગોપ્તુમિચ્છસિ ॥
રક્ષાચિત્તં દયાચિત્તં જગત્યભ્યસ્યતાં તથા ।
દુષ્કરાન્ મા નિવર્તસ્વ તસ્માસભ્યાસશક્તિતઃ ।
યસ્યૈવ શ્રવણાત્ ત્રાસસ્તૈરેવ ન વિના રતિઃ ॥
આત્માનં ચ પરાંશ્ચૈવ યઃ શીઘ્ર ત્રાતુમિચ્છતિ ।
સ ચરેત્ પરમં ગુહ્યં પરાત્મસમવર્તનમ્ ॥
યસ્મિનાત્મન્યતિસ્નેહાદલ્પાસપિ ભયાદ્ભયમ્ ।
ન દ્વિષેત્ કસ્તમાત્માનં શત્રુવદ્યો ભયાવહઃ ॥
યો માન્યક્ષુપ્તિપાસાદિપ્રતીકારચિકીર્ષયા ।
પક્ષિમત્સ્યમૃગાન્ હન્તિ પરિપન્થં ચ તિષ્ઠતિ ॥
યો લાભસત્ક્રિયાહતોઃ પિતરાવપિ મારયેત્ ।
રત્નત્ર્યસ્વમાદદ્યાદ્યેનાવીચિન્ધનો ભવેત્ ॥
કઃ પણ્ડિતસ્તમાત્માનમિચ્છેદ્રક્ષેત્ પ્રપૂજયેત્ ।
ન પશ્યેચ્છત્રુવચ્ચૈનં કશ્ચૈવં પ્રતિમાનયેત્ ॥
યદિ દાસ્યામિ કિં ભોજ્યે ઇત્યાત્માર્થે પિશાચતા ।
ભોક્ષ્યે ચેત્કિં દદામીતિ પરાર્થે દેવરાજતા ॥
આત્માર્થં પીડયિત્વાન્યન્નરકાદિષુ પચ્યતે ।
આત્માનં પીડયિત્વા તુ પરાર્થે સર્વસંપદઃ ॥
દુર્ગતિર્નીચતા સૌખ્યં યયેવાત્મોન્નતીચ્છયા ।
તામેવાન્યત્ર સંક્રામ્ય સુગતિઃ સત્કૃતિર્મતિઃ ॥
આત્માર્થં પરમાજ્ઞાપ્ય દાસત્વાદ્યનુભૂયતે ।
પરાર્થં સ્વયમાજ્ઞાપ્ય સ્વામિત્વાદ્યનુભૂયતે ॥
યે કેચિદ્દુġખિતા લોકે સર્વે તે સ્વસુખેચ્છયા ।
ય કેચિત્સુખિતા લોકે સર્વે તે ઽન્યસુખેચ્છયા ॥
બહુનાત્ર કિમુક્તેન દૃશ્યતામિદમન્તરમ્ ।

સ્વાર્થાર્થિનશ્ચ બાલસ્ય મુનેશ્ચાન્યાર્થકારિણઃ ॥
ન નામસાધ્યં બુદ્ધત્વં સંસારે ઽપિ કુતઃ સુખમ્ ।
સ્વસુખસ્યાન્યદુઃખેન પરિવર્ત્તમકુર્વતઃ ॥
આસ્તામ્ તાવત્પરો લોકો દૃષ્ટો ઽપ્યર્થો ન સિધ્યતિ ।
ભૃત્યસ્યાકુર્વતઃ કર્મ સ્વામિનો ઽદદતો ભૃતિમ્ ॥
ત્યક્ત્વાન્યોન્યસુખોત્પાદં દૃષ્ટ્વાદૃષ્ટસુખોત્સવમ્ ।
અન્યોન્યદૂષણાદ્ ઘોરં દુઃખં ગૃહ્ણન્તિ મોહિતાઃ ॥
ઉપદ્રવા યે ચ ભવન્તિ લોકે યાવન્તિ દુઃખાનિ ભયાનિ ચૈવ ।
સર્વાણિ તાન્યાત્મપરિગ્રહેણ તત્કિં તવ સ્વાત્મપરિગ્રહેણ ॥
આત્માનમપરિત્યજ્ય દુઃખં ત્યક્તું ન શક્યતે ।
યથાગ્નિમપરિત્યજ્ય દાહસ્ત્યક્તું ન શક્યતે ॥
તસ્માત્ સ્વદુખ શાન્ત્યર્થં પરદુઃખશમાય ચ ।
દદસ્વાન્યેભ્ય આત્માનં પરાન્ ગૃહ્ણીષ્વ ચાત્મવત્ ॥
અન્યસંબન્ધિતો ઽસ્મીતિ નિશ્ચયં કુરુ સંમતે ।
સર્વં સત્ત્વાર્થમુત્સૃજ્ય નાન્યચ્ચિન્ત્યં ત્વયાધુના ॥
સર્વમેતત્ સુચરિતં દાનં સુગતપૂજનમ્ ।
કૃતં કલ્પસહસ્રૈર્યત્પ્રતિઘઃ પ્રતિહન્તિ તત્ ॥
ન ચ દ્વેષસમં પાપં ન ચ ક્ષાન્તિસમં તપઃ ।
તસ્માત્ ક્ષાન્તિં પ્રયત્નેન ભાવયેદ્વિવિધૈર્નયૈઃ ॥
મનઃ શમં ન ગૃહ્ણાતિ ન પ્રીતિસુખમશ્રૂતે ।
ન નિદ્રાં ન ધૃતિં દ્વેસશલ્યે હૃદિ સ્થિતે ॥
પૂજયત્યર્થમાનૈર્યાન્યે ઽપિ ચૈનં સમાશ્રિતાઃ ।
તે ઽપ્યેનં હન્તુમિચ્છન્તિ સ્વામિનં દ્વેષદુર્ભગમ્ ॥
સુહૃદો ઽપ્યુદ્વિજન્તે ઽસ્માદ્દદાતિ ચેન્ન સેવ્યતે ।
સંક્ષેપાન્નાસ્તિ તત્કિંચિત્ક્રોધનો યેન સુસ્થિતઃ ॥
ન દ્વિષન્તઃ ક્ષયં યાન્તિ દુર્જના ગગનોપમાઃ ।
મારિતે ક્રોધચિત્તે તુ નશ્યન્તે સર્વશત્રવઃ ॥
વિકલ્પેધનદિપ્તેન જન્તુઃ ક્રોધાગ્નિના કિલ ।
દહત્યાત્માનમેવાદૌ પરં ધક્ષ્યતિ વા ન વા ॥
જરા રુપવતાં ક્રોધઃ તમશ્ચક્ષુષ્મતામપિ ।
વધો ધર્માર્થકામાનાં તસ્માત્ ક્રોધં નિવારયેત્ ॥
અનિષ્ટકરણાજ્જાતમિષ્ટસ્ય ચ વિઘાતનાત્ ।
કોધં યો હન્તિ નિર્બન્ધાત્ સ સુખીહ પરત્ર ચ ॥
અત્યનિષ્ઠાગમેનાપિ ન ક્ષોભ્યા મુદિતા ત્વયા ।
દૌર્મમનસ્યે ઽપિ નાસ્તીષ્ટં કુશલં ત્વવહીયતે ॥
યદ્યસ્ત્યેવ પ્રતીકારો દૌર્મનસ્યેન તત્ર કિમ્ ।
અથ નાસ્તિ પ્રતીકારો દૌર્મનસ્યેન તત્ર કિમ્ ॥
ગુણો ઽપરશ્ચ દુઃખસ્ય યત્સમ્વેગાન્મદચ્યુતિઃ ।
સંસારિષુ ચ કારુણ્યં પાપાદ્ભીતીર્જિને સ્પૃહા ॥
યે કેચિદપરાધાસ્તુ પાપાનિ વિવિધાનિ ચ ।

તત્સર્વં પ્રત્યયબલાત્ સ્વતન્ત્રસ્તુ ન વિદ્યતે ॥
તસ્માન્મિત્રમમિત્રં વા દૃષ્ટ્વાપ્યન્યાયકારિણં ।
ઈદૃશાઃ પ્રયયા અસ્યેત્યેવં મત્વા સુખી ભવ ॥
ત્વત્કર્મચોદિતા એવ જાતાસ્ત્વય્યપકારિણઃ ।
યેન યાસ્યન્તિ નરકાન્ ત્વયૈવ તે હતા નનુ ॥
એતાનાશ્રિત્ય તે પાપં ક્ષીયતે ક્ષમતા બહુ ।
ત્વામાશ્રિય તુ યાન્ત્યેતે નરકાન્ દીર્ઘવેદનાન્ ॥
ત્વમેવાસ્યપકાર્યેષાં તવૈતે ચાપકારિણઃ ।
મોહાદિકે પરાધ્યન્તે કુપ્યન્ત્યન્યે ઽપિ મોહિતાઃ ॥
એવં બુધ્વા તુ સત્ત્વેષુ ક્ષાન્તિં ધૃત્વા શુભે ચર ।
યેન સર્વે ભવિષ્યન્તિ મૈત્રચિત્તાઃ પરસ્પરમ્ ॥
સ્તુતિયશો ઽર્થસત્કારા ન પુણ્યા યતર્ચષુષ્વે ।
ન બલાર્થં ન ચારોગ્યેન ચ કાયસુખાય તે ।
સ્તુત્યાદયશ્ચ તે ક્ષેમં સંવેગં નાશયન્ત્યપિ ।
ગુણવત્સ્વપિ માત્સર્યં સમ્પત્કોપં ચ કુર્વતે ॥
તસ્માત્ સ્તુત્યાદિઘાતાય યે તવ પ્રત્યુપસ્થિતાઃ ।
અપાયપાતરક્ષાર્થં પ્રવૃત્તાસ્તદ્વિષસ્તવ ॥
દુઃખપ્રવેષ્ટુકામસ્ય યે કપાટત્વમાગતાઃ ।
બુદ્ધાધિષ્ઠાનત જાતા ઇવ દ્વેષસ્તેષુ કથમ્ ॥
પુણ્યે વિઘ્નઃ કૃતો ઽનેનેત્યત્ર કો યો ન યુજ્યતે ।
ક્ષાન્ત્યા સમં તપો નાસ્તિ ન ત્વેતત્તદુપસ્થિતમ્ ॥
અથ ત્વમાત્મદોષેણ ન કરોષિ ક્ષમામિહ ।
ત્વયૈવાત્ર કૃતો વિઘ્નઃ પુણ્યહેતાવુપસ્થિતે ॥
ન કાલોપપન્નેન દાનવિઘ્નઃ કૃતો ઽથિના ।
ન ચ પ્રાવ્રાજકે પ્રાપ્તે પ્રવ્રજ્ય બિઘ્ન ઉચ્યતે ॥
સુલભા યાચકા લોકે દુર્લભાસ્ત્વપકારિણઃ ।
યતસ્તે ઽનપરાદ્ધસ્ય ન કશ્ચિદપરાધ્યતિ ॥
અશ્રમોપાર્જિતસ્તસ્માદ્ગૃહે નિધિરિવોત્થિતઃ ॥
બોધિચર્યાસહાયત્વાત્ સ્પૃહણીયસ્સદા રિપુઃ ।
અપકારાશયો ઽસે ઽતિશત્રુર્યદિ ન પૂજ્યતે ॥
અન્યથા તે કથં ક્ષાન્તિર્ભિષગ્જીવહિતોદ્યતે ।
તદ્દુષ્ટાશયમેવાતઃ પ્રતીત્યોત્પદ્યતે ક્ષમા ।
સ એવાતઃ ક્ષમાહેતુઃ પૂજ્યસ્સ ધર્મવત્સદા ॥
સત્ત્વક્ષેત્રં જિનક્ષેત્રમિત્યતો મુનિનોદિતમ્ ।
એતાનારાધ્ય બહવઃ સમ્પત્પારં યતો ગતાઃ ॥
સત્ત્વેભ્યશ્ચ જિનેભ્યશ્ચ બુદ્ધધર્માગમે સમે ।
જિનેષુ ગૌરવં યદ્વન્ન સત્ત્વેષ્વિતિ કઃ ક્રમઃ ॥
મૈત્ર્યાશયસ્તુ યત્પૂજ્યઃ સત્ત્વમાહાત્મ્યમેવ તત્ ।
બુદ્ધપ્રસાદાદ્યત્પુત્યં બુદ્ધમાહાત્મમેવ તત્ ॥
બુદ્ધધર્માગમાંશેન તસ્માત્ સત્ત્વા જિનૈઃ સમાઃ ।

ન તુ બુદ્ધૈઃ સમાઃ કેચિદનન્તાંશૈર્ગણાર્ણવૈઃ ॥
ગુણસારૈકરાશીનાં ગુણો ઽણુરપિ ચેત્ ક્વચિત્ ।
દૃશ્યતે તસ્ય પૂજાર્થં ત્રૈલોક્યમપિ ન ક્ષમમ્ ॥
બુદ્ધધર્મોદયાંશશ્ચ શ્રેષ્ઠઃ સત્ત્વેષુ વિદ્યતે ।
એતદંશાનુરુપેણ બુદ્ધપૂજા કૃતા ભવેત્ ॥
કિં ચ નિશ્ચ્છદ્મબન્ધૂનામપ્રમેયોપકારિણામ્ ।
સત્ત્વારાધનમુત્સૃજ્ય નિષ્કૃતિઃ કાપરા ભવેત્ ॥
યેષાં સુખે યાન્તિ મુદં મુનીન્દ્રા યેષાં વ્યથાયાં ચ પ્રવિશન્તિ મન્યુમ્ ।
તત્તોષણાત્ સર્વમુનીન્દ્રતુષ્ટિસ્તત્રાપકારેષ્વકૃતં મુનીનામ્ ॥
આદીપ્તકાયસ્ય યથાસમન્તાન્ન સર્વકામૈરપિ સૌમનસ્યમ્ ।
સત્ત્વવ્યથાયામપિ તદ્વેદેવમપ્રીત્યુપાયો ઽસ્તિ દયામયાનામ્ ॥
આત્મીકૃતં સર્વમિદં જગત્તૈઃ કૃપાત્મભિર્નૈવ હિ સંશયો ઽસ્તિ ।
દૃશ્યન્તે એતે નનુ સત્ત્વરુપાસ્ત એવ નાથાઃ કિમનાદરો ઽત્ર ॥
તથાગતારાધનમેતદેવ સ્વાર્થસ્ય સંસાધનમેતદેવ ।
લોકસ્ય દુઃખાપહમેતદેવ તસ્માત્તવાસ્તુ વ્રતમેતદેવ ॥
આસ્તાં ભવિષ્યબુદ્ધત્વં સત્ત્વારાધનસમ્ભવમ્ ।
ઇહૈવ સૌભાગ્યયશઃ સૌસ્થિત્યં કિન્ન પશ્યસિ ॥
પ્રાસાદિકત્વમારોગ્યં પ્રામોદ્યં ચિરજીવિતમ્ ।
ચક્રવર્ત્તિસુખં સ્fઈતં ક્ષમી પ્રાપ્નોતિ સંસરન્ ॥
એવં ક્ષમો ભજેદ્વીર્યં વીર્યં બોધિર્યતઃ સ્થિતા ।
ન હિ વીર્યં વિના પુણ્યં યથા વાયું વિન ગતિઃ ॥
વીર્યં હિ સર્વગુણરત્નનિધાનભૂતં સર્વાપદસ્તરતિ વીર્યમહાપ્લવેન ।
નૈવાસ્તિ તજ્જગતિ વસ્તુ વિચિન્ત્યમાનં નાપ્નુયાદ્યદિહ વીર્યરથાધિરુઢઃ ॥
યુદ્ધેષુ યકરિતુરંગપદાતિમત્સુ નારાચતોમરપરશ્વધસંકુલેષુ ।
હત્વા રિપૂન્ જયમનુત્તમમાપ્નુવન્તિ વિષ્ણુર્જિતં તદહ વીર્યમહાહટસ્ય ॥
અમ્ભોનિધીન્ મકરવૃન્દવિઘટ્ટિતાબુતુંગાકુલાકુલતંરગવિભંગભીમાન્ ।
વિર્યેણ ગોષ્પદમિવ પ્રવિલંઘ્ય શૂરાઃ કુર્વન્ત્યનર્ઘગુણરત્નધનાર્જનાનિ ॥
રાગાદીનૂરગાનિવોગ્રવપુષો વિષ્ટભ્ય ધૈર્યાન્વિતાઃ ।
શીલં સજ્જનચિત્તનિર્મલતરં સમ્યક્તમાદાપયેત્ ॥
મર્ત્યાઃ કાન્તતરેષુ મેરુશિખરોપાન્તેષુ વીર્યાન્વિતાઃ ।
મોદન્તે સુરસુન્દરીભુજલતાપાશોપગુઢાશ્ચિરમ્ ॥
યદ્દેવો વિયતિ વિમાન્બવાસિનો યે નિર્દ્વન્દ્વાઃ સમનુભવન્તિ સૌમનસ્યમ્ ।
અત્યન્તં વિપુલfઅલપ્રસૂતિહેતો વીર્યસ્થિરવિહિતસ્ય સા વિભૂતિઃ ॥
ક્લેશારિવર્ગં ત્વભિભૂય ધીરાઃ સંબોધિલક્ષ્મીપદમાપ્નુવન્તિ ।
બોધ્યંગદાનં પ્રદિશન્તિ સદ્ભ્યો ધ્યાનં હિ તત્ર પ્રવદન્તિ હેતુમ્ ॥
જન્મપ્રબન્ધકરણૈકનિમિત્તભૂતાન્ રાજાદિદોષનિચયાન્ વિદાર્ય સર્વાન્ ।
આકાશતુલ્યમનસઃ સમલોષ્ટહેમાધ્યાનાદ્ભવન્તિ મનુજા ગુણહેતુભૂતાઃ ॥
પ્રજ્ઞાધનેન વિકલં તુ નરસ્ય રુપમાલેખ્ય રુપમિવ સારવિહીનમન્તઃ ।
બુદ્ધયાન્વિતસ્ય fઅલમિષ્ટમુદેતિ વીર્યાદ્વીર્યન્તુ બુદ્ધિરહિતં સ્વવધાયશત્રુઃ ॥
યદ્બુદ્ધો મર્ત્યલોકે મલતિમિરગણં દારયિત્વા મહાન્તમ્ ।

જ્ઞાનાલોકં કરોતિ પ્રહરતિ ચ સદા દોષવૃન્દં નરાણામ્ ॥
આદેષ્ટ્ય ચેન્દ્રિયાણાં પરમનુજમનો વેત્તિ સર્વૈઃ પ્રકારૈઃ ।
પ્રજ્ઞાં તત્રાપિ નિત્યં શુભવરજનનીં હેતુમત્કીર્તયન્તિ ॥
કાર્યાર્ણવે વાપિ દૃઢં નિમગ્નાઃ સંગ્રામમધ્યે મનુજાઃ પ્રધાનાઃ ।
પ્રજ્ઞાવશાત્તે વિજયં લભન્તે પ્રજ્ઞા હ્યતઃ સા શુભહેતુભૂતા ॥
તસ્માત્સર્વગુણાર્થસાધનકરી પ્રજ્ઞૈવ સંવર્ધ્યતામ્ ।
ન પ્રજ્ઞા વિકલા વિભાન્તિ પુરુષાઃ પ્રાતાઃપ્રદીપા ઇવ ॥
સ્વર્ગાપવર્ગગુણરત્નનિધાનભૂતા એતાઃ ષડેવ ભુવિ પારમિતા નરાણામ્ ।
જ્ઞાત્વા ભવસ્વ હિતસાધનતત્પરસ્ત્વં કુર્યા અતઃ સતતમેવ શુભે પ્રયત્નમ્ ॥
સદ્ધર્મસાધનં કાયમિતરાર્થં ન પીડયેઃ ।
એવં બુધ્વા હિ સત્ત્વાનામાશામાશુ પ્રપૂરયેઃ ॥
આચારો બોધિસત્ત્વાનામપ્રમેય ઉદાહૃતઃ ।
ચિત્તશોધનમાચારં નિયતં તાવદાચર ॥
યા અવસ્થાઃ પ્રપદ્યન્તે સ્વયં પરવશો ઽપિ વા ।
તાસ્વવસ્થાસુ યાઃ શિક્ષાઃ શિક્ષેત્તા એવ યત્નતઃ ॥
ન હી તદ્વિદ્યતે કિંચિદ્યન્ન શિક્ષ્યં જિનાત્મજૈઃ ।
ન તદસ્તિ ન યત્પુણ્યમેવં વિહરતઃ સતઃ ॥
પારમ્પર્યેણ સાક્ષાદ્વા સત્ત્વાર્થાત્માન્ સદા ચર ।
સત્ત્વાનામેવ ચાર્થાય સર્વં બોધાય નામય ॥
સદાકલ્યાણમિત્રં ચ જીવિતાર્થે ઽપિ મા ત્યજ ।
બોધિસત્ત્વવ્રતધરં મહાયાનાર્થકોવિદમ્ ॥
ઇત્યેવં લોકનાથેન સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સઃ ।
બલિરશ્રુવિરુક્ષાસ્યો રુદિત્વા ચૈવમબવ્રીત્ ॥
આકૃતં કિં મયા નાથ યજ્ઞં તીર્થિકસમ્મતમ્ ।
યસ્યેહ fઅલં ભુંજાનો વસામ્યત્ર જનૈઃ સહ ॥
ત્રાહિ માં ભગવન્નથ પાપિનં મૂઢમાનસમ્ ।
સજનો ઽહં સદા શાસ્તર્ભવતાં શરણં વ્રજે ॥
નમો ઽસ્તુ બોધિસત્ત્વાય શુભપદ્મધરાય તે ।
પદ્મશ્રીભૂષિતાંગાય જટામકુટધારિણે ॥
જિનરાજશિરસ્કાય સત્ત્વાશ્વાસપ્રદાય ચ ।
હીનદીનાનુકમ્પાય દિનકૃદ્વરચક્ષુષે ॥
પૃથિવીવરનેત્રાય ભૈષજ્યરાજકાય ચ ।
સુશુદ્ધસત્ત્વનાથાય પરમયોગધારિણે ॥
મોક્ષપ્રવરધર્માય મોક્ષમાર્ગોપદર્શિને ।
ચિન્તામણિપ્રભાસાય ધર્મગંજાભિપાલિને ॥
ષણ્ણાં પારમિતાનાં ચ નિર્દેશનકરાય ચ ।
બોધિમાર્ગોપદિષ્ટાય સુચેતનકરાય ચ ॥
એવં સ્તુત્વા સ દૈત્યેન્દ્રો લોકનાથં તમીશ્વરમ્ ।
સાંજલિર્મુદિતો નત્વા પુનરેવમભાષત ॥
રક્ષ માં દુર્મતિં નાથ સમુદ્ધર ભવોદધેઃ ।

બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય નિયોજય શુભે વૃષે ॥
અદ્યારભ્ય સદા નાથ ત્રિરત્નશરણં ગતઃ ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા સંચરેયં જગદ્ધિતે ॥
સર્વદિક્ષુ સ્થિતાન્ નાથાન્ સંબુદ્ધાંશ્ચ મુનીશ્વરાન્ ।
કૃતાંજલિઃ સદા સ્મૃત્વા નમામિ શરણે સ્થિતઃ ॥
યચ્ચ ધર્મં જિનૈઃ સર્વૈઃ સમાદિષ્ટં જગદ્ધિતે ।
તત્સદ્ધર્મમહં ધૃત્વા સંચરિષ્યે સદા શુભે ॥
સર્વાલ્લોકધિપાન્ નાથાન્ બોધિસત્ત્વાન્ જિનાત્મજાન્ ।
તાનપ્યહં સદા સ્મૃત્વા ભજાનિ શરણે સ્થિતઃ ॥
એવં તદ્ભજનં કૃત્વા યન્મયા સાધિતં શુભમ્ ।
તેન સ્યાં સર્વસત્ત્વાનાં સર્વદુઃખપ્રશાન્તિકૃત્ ॥
ગ્લાનાનામસ્મિ ભૈઅજ્યં ભવેયં વૈદ્ય એવ ચ ।
તદુપસ્થાયકશ્ચાપિ યાવદ્રોગી પુનર્ભવે ॥
ક્ષુત્પિપાઅસાવ્યથાં હન્યામન્નપાનપ્રવર્ષણૈઃ ।
દુર્ભિક્ષાન્તરકલ્પેષુ ભવેયં પાનભોજનમ્ ॥
દરિદ્રાણાં ચ સત્ત્વાનાં નિધિઃ સ્યામહમક્ષયઃ ।
નાનોપકરણાકારૈરુપતિષ્ઠેયમગ્રતઃ ॥
આત્મભાવાંસ્તથા ભોગન્ સર્વં ત્ર્યધ્વગતં શુભમ્ ।
નિરપેક્ષસ્ત્યજામ્યેષ સર્વસત્ત્વાર્થસિદ્ધયે ॥
સર્વત્યાગશ્ચ નિર્વાણં નિર્વાનાર્થિ ચ મે મનઃ ।
ત્યક્તવ્યં ચેન્મયા સર્વં વરં સત્ત્વેષુ દીયતે ॥
યથાસુખીકૃતશ્ચાત્મા કર્તવ્યો જયતાં મયા ।
ઘ્નન્તુ નિન્દન્તુ વા નિત્યમાકિરન્તુ ચ પાંશુભિઃ ॥
ક્રીડન્તુ મમ કાયેન હસન્તુ વિલસન્તુ ચ ।
દત્તસ્તેભ્યો મયા કાયશ્ચિન્તયા કિં મમાન્યથા ॥
કારયન્તુ ચ કર્માણિ યાનિ તેષાં સુખાવહે ।
અનર્થઃ કસ્યચિન્મા ભૂન્મામાલમ્બ્ય કદાચન ॥
યેષાં ક્રુદ્ધા પ્રસન્ના વા મામાલમ્બ્ય મતિર્ભવેત્ ।
સ એવ તેષાં હેતુઃ સ્યાન્નિત્યં સર્વાર્થસિદ્ધયે ॥
અત્યાખ્યાસ્યન્તિ માં યે ચ યે ચાન્યે ઽપ્યપકારિણઃ ।
ઉત્પ્રાસકાસ્તથાન્યે વા સર્વે સ્યુર્બોધિભાગિનઃ ॥
અનાથાનામહં નાથઃ સાર્થર્વાહશ્ચ જાયિનામ્ ।
પારેપ્સુનાં ચ નૌભૂતઃ સેતુઃ સંક્રમ એવ ચ ॥
દીપાર્થિનામહં દીપઃ શય્યા શય્યાર્થિનામહમ્ ।
દાસાર્થિનામહં દાસો ભવેયં સર્વદેહિનામ્ ॥
ચિન્તામણિર્ભદ્રધટઃ સિદ્ધવિદ્યામહૌષધિઃ ।
ભવેયં કલ્પવૃક્ષશ્ચ કામધેનુશ્ચ દેહિનામ્ ॥
પૃથિવ્યાદીઇનિ ભૂતાનિ નિઃશેષાકાશવાસિનામ્ ।
સત્ત્વાનામપ્રમેયાણાં યથાભોઓગ્યન્યનેકધા ॥
એવમાકાશનિષ્ઠસ્ય સત્ત્વધાતોરનેકધા ।

ભવેયમુપજીવ્યો ઽહં યાવત્સર્વે ન નિર્વૃતાઃ ॥
યથા ગૃહિતં સુગતૈર્બોધિચિત્તં પુરાતનૈઃ ।
તે બોધિસત્ત્વશિક્ષાયામાનુપૂર્વ્યા યથાસ્થિતાઃ ॥
તદ્વદુત્પાદયામ્યેષ બોધિચિત્તં જગદ્ધિતે ।
તદ્વદેવ ચ તાઃ શિક્ષાઃ શિક્ષિસ્યામિ યથાક્રમમ્ ॥
અદ્ય મે સfઅલં જન્મ સુલબ્ધાઃ સારસંપદઃ ।
અદ્ય બુદ્ધકુલે જાતો બુદ્ધપત્રો ઽસ્મિ સામ્પ્રતમ્ ॥
તથાધુના મયા કાર્યં સ્વકુલોચિતકારિણા ।
નિર્મલસ્ય કુલે ઽસ્યાસ્ય કલંકો ન ભવેદ્યથા ॥
અન્ધઃ સત્કાલકૂટેભ્યો યથાઅ રત્નમવાપ્નુયાત્ ।
તથા કંખચિદપ્યેતદ્બોધિચિત્તં મમોદિતમ્ ॥
જગન્મૃત્યુવિનાશાય જાતમેતદ્રસાયનમ્ ।
જગદ્દારિદ્રયશમનં નિધાનમિદમક્ષયમ્ ॥
જગદ્ વ્યાધિપ્રશમનં ભૈષજ્યમિદમુત્તમમ્ ।
ભવાબ્ધભ્રમણશ્રાન્તજગદ્વિશ્રામપાદપઃ ॥
દુર્ગત્યુત્તરણે સેતુઃ સામાન્યઃ સર્વપાપિનામ્ ।
જગત્ક્લેશોષ્મશમન ઉદિતશ્ચિત્તચન્દ્રમાઃ ॥
જગદજ્ઞાનતિમિરપ્રોત્સારણમહારબિઃ ।
સદ્ધર્મક્ષીરમથનાન્નવનીતં સમુત્થિતમ્ ॥
સુખભોગબુભુક્ષિતસ્ય વા જનસાર્થસ્ય ભવાબ્ધચારિણઃ ।
સુખસ્ત્રમિદં હ્યુપસ્થિતં સકલાભ્યાગતસત્ત્વતર્પણમ્ ॥
જગદદ્ય મયા નિમન્ત્રિતં સુગતત્વેન સુખેન ચાન્તરા ।
પુરતઃ ખલુ સર્વતાયિનામભિનન્દન્તુ સુરાસુરાદયઃ ॥
તસ્માન્મયા યજ્જનદુઃખદેન દુઃખં કૃતં સર્વમહાકૃપાનામ્ ।
તદદ્ય પાપં પ્રતિદેશયામિ યત્ખેદિતાસ્તન્મુનયઃ ક્ષમન્તામ્ ॥
આરાધના યાદ્ય તથાગતાનાં સર્વાત્મન દાસમુપૈમિ લોકે ।
કુર્વન્તુ મે મૂર્ધ્નિ પદં જનૌઘા નિઘ્નન્તુ વા તુષ્યતુ લોકનાથઃ ॥
ત્વામેવાહમૃષિં વ્રજામિ શરણં પ્રાણૈરપિ પ્રાણિનામ્
એકં બાન્ધવમેકેવ સુહદં શાસ્તારમેકં ગુરુમ્ ।
ત્રાનં ત્રૈભુવાર્ત્તિગહ્વરદરીવ્યાવર્ત્તિનાં પ્રાણિનામ્
આચાર્યં પરમર્થતત્ત્વવિષયે ભૂતાર્થનાથં વિભુમ્ ॥
મન્યે પૂતમિવાત્મભાવમધુના શાસ્તુઃ પ્રણામોદ્ભવૈઃ
પુણ્યમ્ભોભિરખણ્ડમણ્ડલશશિજ્યોત્સ્નાવલી નિર્મલૈઃ ।
કો વા ત્વં પ્રણિપત્ય સાન્દ્રકરુણાં પ્રહ્લાદિતાધ્યાશયં
તીવ્રાપાયવતીં વિષાદનકરીં તીર્ણાં ન દુઃખાપગામ્ ॥
સ્વાભિપ્રાયમતો બ્રવીમિ સકલં સંસારમપ્યુત્સહે
વસ્તું ભીમભયાનકે લોકેશ્વરાલંકૃતે ।
ન ત્વેવૈકપિ ક્ષણં સુરપુરે સંબુદ્ધશૂન્યે જગત્ય્
ઉદ્વૃત્તક્ષતવૃત્તરાક્ષસગણવ્યાલુપ્તપુણ્યોત્સવે ॥
તદ્યાવન્ન પતતિ સર્વ એવ લોકો દુર્દૃષ્ટિવ્રતવિવૃતે પ્રમાદકૂપે

સર્વજ્ઞપ્રવચનભાસ્કરે ગતે ઽસ્તં તત્તાવદ્વચનરસાયનૈર્નિષેવ્યમ્ ।
પાપાભ્યાસકલંકિતાન્યપિ યતઃ કલ્યાણમિત્રાશ્રયાત્
તોયાનીવ ઘનાત્યયે વિમલતાં ચેતાંસિ ગચ્છન્ત્યતઃ ।
સમ્યક્ મિત્રસમાગમોત્સવસુખાન્યાશ્રિત્ય તસ્માત્સદા
સેવ્યાઃ સત્પુરુષા નિરત્યયગુણશ્રીસમ્પદં વાંછતા ।
એવં વિનિશ્ચિત્ય કરોમિ યત્નં યથોક્તશિક્ષાપ્રતિપત્તિહેતોઃ
વૈદ્યોપદેશાચ્ચલતઃ કુતો ઽસ્તિ ભૈષજ્યસાધ્યસ્ય નિરામયત્વમ્ ॥
ઇતિ તેનાસુરેન્દ્રેણ સમાખ્યાતં નિશમ્ય સઃ ।
લોકેશ્વરઃ સમાલોક્ય તં બલિં ચૈવમબ્રવીત્ ॥
સાધુ સાધુ મહારાજ યદ્યેવં વ્રતમિચ્છસિ ।
તાવચ્ચિત્તં સમાધાય શિક્ષાં રક્ષ પ્રયત્નતઃ ॥
શિક્ષાં રક્ષિતુકામેન ચિત્ત રક્ષયં પ્રયત્નતઃ ।
ન શિક્ષા રક્ષિતું શક્યા ચલં ચિત્તમરક્ષતા ॥
અદાન્તા મત્તમાતંગા ન કુર્વન્તીહ તાં વ્યથામ્ ।
કરોતિ યામવીચ્યાદૌ મુક્તશ્ચિત્તમતંગજઃ ॥
બદ્ધશ્ચેચ્ચિત્તમાતંગઃ સ્મૃતિરજ્જ્વા સમન્તતઃ ।
ભયમસ્તં ગતં સર્વં સર્વં કલ્યાણમાગતમ્ ॥
વ્યાઘ્રાઃ સિહાં ગજા ઋક્ષાઃ સર્પાઃ સર્વે ચ શત્રવઃ ।
સર્વે નરકપાલાશ્ચ ડાકિન્યો રાક્ષસાસ્તથા ॥
સર્વે બદ્ધા ભવન્ત્યેતે ચિત્તસ્યૈકસ્ય બન્ધનાત્ ।
ચિત્તસ્યૈકસ્ય દમનાત્ સર્વે દાન્તા ભવન્ત્યપિ ॥
યસ્માદ્ભયાનિ સર્વાણિ દુઃખાનિ વિવિધાન્યપિ ।
ચિત્તાદેવ ભવન્તીતિ પ્રોક્તં સર્વમુનીશ્વરૈઃ ॥
તસ્માચ્ચિત્તં સમાધાય સ્મૃત્વા રક્ષન્ પ્રયત્નતઃ ।
ચિત્તાદેવ હિ સર્વત્ર ભયં ભદ્રં ચ જાયતે ॥
શસ્ત્રાણિ નરકે કેન ઘટ્ટિતાનિ પ્રયત્નતઃ ।
તપ્તાયઃકુટ્ટિમં કેન કુતો જાતાશ્ચ તા સ્ત્રિયઃ ॥
પાપચિત્તસમુદ્ભૂતં તં તુ સર્વં જગુર્જિનાઃ ।
તસ્માત્કશ્ચિન્ન ત્રૈલોક્યે ચિત્તાદન્યો ભયાનકઃ ॥
અદ્રરિદ્રં જગત્કૃતા દાનપારમિતા યદિ ।
જગદ્દરિદ્રમદ્યાપિ સા કથં પૂર્વતાયિનામ્ ॥
ફલેન સહ સર્વસ્વત્યાગચિત્તે જને ઽખિલે ।
દાનપારમિતા પ્રોક્તા તસ્માત્ સા ચિત્તમેવ હિ ॥
મત્સ્યાદયઃ ક્વ નીયન્તાં મારયેયુર્યતો નતાન્ ।
લબ્ધે વિરતિચિત્તે તુ શીલપારમિતા મતા ॥
કિયતો મારયિષ્યામિ દુર્જનાન્ ગગનોપમાન્ ।
મારિતે ક્રોધચિત્તે તુ મારિતાઃ સર્વશત્રવઃ ॥
ભૂમિં છાદયિતું સર્વાં કુતઃ ચર્મ ભવિષ્યતિ ।
ઉપાનચ્ચર્મમાત્રેણ છન્ના ભવતિ મેદિની ॥
બાહ્યા ભાવાસ્તથા સર્વા ન શક્યા વારયિતું ક્વચિત્ ।