ગીતગોવિન્દ (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5

ઇતિ શ્રી-ગીત-ગોવિન્દે સ્નિગ્ધ-મધુસૂદનો નામ
ચતુર્થઃ સર્ગઃ
॥4॥
(5)
પઞ્ચમઃ સર્ગઃ
સાકાઙ્ક્ષ-પુણ્ડરીકાક્ષઃ
અહમ્ ઇહ નિવસામિ યાહિ રાધામ્ અનુનય મદ્-વચનેન ચાનયેથાઃ ।
ઇતિ મધુ-રીપુણા સખી નિયુક્તા સ્વયમ્ ઇદમ્ એત્ય પુનર્ જગાદ રાધામ્

॥ પ્રબન્ધઃ 10 ॥
દેશીવરાડિ-રાગેણ રૂપક-તાલેન ગીયતે ।
વહતિ મલય-સમીરે મદનમ્ ઉપનિધાય ।
સ્ફુટતિ કુસુમ-નિકરે વિરહિ-હૃદય-દલનાય

તવ વિરહે વન-માલી સખિ સીદતિ । ધ્રુવ-પદમ્ ॥
દહતિ શિશિર-મયૂખે મરણમ્ અનુકરોતિ ।
પતતિ મદન-વિશિખે વિલપતિ વિકલતરોઽતિ

ધ્વનતિ મધુપ-સમૂહે શ્રવણમ્ અપિદધાતિ ।
મનસિ કલિત-વિરહે નિશિ નિસિ રુજમ્ ઉપયાતિ

વસતિ વિપિન-વિતાને ત્યજતિ લલિત-ધામ ।
લુઠતિ ધરણિ-શયને બહુ વિલપતિ તવ નામ

ભણતિ કવિ-જયદેવે વિરહ-વિલસિતેન ।
મનસિ રભસ-વિભવે હરિર્ ઉદયતુ સુકૃતેન

* * * * *
પૂર્વં યત્ર સમં ત્વયા રતિ-પતેર્ આસાદિતાઃ સિદ્ધયસ્ તસ્મિન્ન્ એવ નિકુઞ્જ-મન્મથ-મહા-તીર્થે પુનર્ માધવઃ ।
ધ્યાયંસ્ ત્વામ્ અનિશં જપન્ન્ અપિ તવૈવાલાપ-મન્ત્રાવલિં ભૂયસ્ ત્વત્-કુચ-કુમ્ભ-નિર્ભર-પરીરમ્ભામૃતં વાઞ્છતિ

॥ પ્રબન્ધઃ 11 ॥
ગુર્જરી-રાગેણ એકતાલિ-તાલેન ગીયતે ।
રતિ-સુખ-સારે ગતમ્ અભિસારે મદન-મનોહર-વેશમ્ ।
ન કુરુ નિતમ્બિનિ ગમન-વિલમ્બનમ્ અનુસર તં હૃદયેશમ્

ધીર-સમીરે યમુના-તીરે વસતિ વને વન-માલી ।
પીન-પયોધર-પરિસર-મર્દન-ચઞ્ચલ-કર-યુગ-શાલી ॥ ધ્રુવ॥
નોતે: {થિસ્ લિને દોએસ્ નોત્ સેએમ્ તો બે ઇન્ અલ્લ્ વેર્સિઓન્સ્. પ્રબોધનન્દ દોએસ્ નોત્ ચોમ્મેન્ત્ ઓન્ ઇત્.}
નામ-સમેતં કૃત-સઙ્કેતં વાદયતે મૃદુ-વેણુમ્ ।
બહુ મનુતેઽતનુ તે તનુ-સઙ્ગત-પવન-ચલિતમ્ અપિ રેણુમ્

પતતિ પતત્રે વિચલતિ પત્રે શઙ્કિત-ભવદ્-ઉપયાનમ્ ।
રચયતિ શયનં સચકિત-નયનં પશ્યતિ તવ પન્થાનમ્

મુખરમ્ અધીરં ત્યજ મઞ્જીરં રિપુમ્ ઇવ કેલિ-સુલોલમ્ ।
ચલ સખિ કુઞ્જં સતિમિર-પુઞ્જં શીલય નીલ-નિચોલમ્

ઉરસિ મુરારેર્ ઉપહિત-હારે ઘન ઇવ તરલ-બલાકે ।
તડિદ્ ઇવ પીતે રતિ-વિપરીતે રાજસિ સુકૃત-વિપાકે

વિગલિત-વસનં પરિહૃત-રશનં ઘટય જઘનમ્ અપિધાનમ્ ।
કિશલય-શયને પઙ્કજ-નયને નિધિમ્ ઇવ હર્ષ-નિધાનમ્

હરિર્ અભિમાણી રજનિર્ ઇદાનીમ્ ઇયમ્ અપિ યાતિ વિરામમ્ ।
કુરુ મમ વચનં સત્વર-રચનં પૂરય મધુ-રિપુ-કામમ્

શ્રી-જયદેવે કૃત-હરિ-સેવે ભણતિ પરમ-રમણીયમ્ ।
પ્રમુદિત-હૃદયં હરિમ્ અતિસદયં નમત સુકૃત-કમનીયં

* * * * *
વિકિરતિ મુહુઃ શ્વાસાન્ આશાઃ પુરો મુહુર્ ઈક્ષતે પ્રવિશતિ મુહુઃ કુઞ્જં ગૂઞ્જન્ મુહુર્ બહુ તામ્યતિ ।
રચયતિ મુહુઃ શય્યાં પર્યાકુલં મુહુર્ ઈક્ષતે મદન-કદન-ક્લાન્તઃ કાન્તે પ્રિયસ્ તવ વર્તતે

ત્વદ્-વામ્યેન સમં સમગ્રમ્ અધુના તિગ્માંશુર્ અસ્તં ગતો ગોવિન્દસ્ય મનોરથેન ચ સમં પ્રાપ્તં તમઃ સાન્દ્રતામ્ ।
કોકાનાં કરુણ-સ્વનેન સદૃશી દીર્ઘ-મદ્-અભ્યર્થના તન્ મુગ્ધે વિફલં વિલમ્બનમ્ અસૌ રમ્યોઽભિસાર-ક્ષણઃ

આશ્લેષાદ્ અનુ ચુમ્બનાદ્ અનુ નખો-લેખાદ્ અનુ સ્વાન્તજ-પ્રોદ્બોધાદ્ અનુ સમ્ભ્રમાદ્ અનુ રતારમ્ભાદ્ અનુ પ્રીતયોઃ ।
અન્યાર્થં ગતયોર્ ભ્રમાન્ મિલિતયોઃ સમ્ભાષણૈર્ જાનતોર્ દમ્પત્યોર્ ઇહ કો ન કો ન તમસિ વ્રીડા-વિમિશ્રો રસઃ

સ-ભય-ચકિતં વિન્યસ્યન્તીં દૃશં તિમિરે પથિ પ્રતિતરુ મુહુઃ સ્થિત્વા મન્દં પદાનિ વિતન્વતીમ્ ।
કથમ્ અપિ રહઃ પ્રાપ્તામ્ અઙ્ગૈર્ અનઙ્ગ-તરણ્ગિભિઃ સુમુખિ સુભગઃ પશ્યન્ સ ત્વામ્ ઉપૈતુ કૃતાર્થતામ્

રાધા-મુગ્ધ-મુખારવિન્દ-મધુપસ્ ત્રૈલોક્ય-મૌલિ-સ્થલી નેપથ્યોચિત-નીલ-રત્નમ્ અવની-ભારાવતારાન્તકઃ ।
સ્વચ્છન્દં વ્રજ-સુન્દરી-જન-મનસ્-તોષ-પ્રદોષોદયઃ કંસ-ધ્વંસન-ધૂમ-કેતુર્ અવતુ ત્વાં દેવકી-નન્દનઃ