ગીતગોવિન્દ (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 4

ઇતિ શ્રી-ગીત-ગોવિન્દ-મહા-કાવ્યે મુગ્ધ-મધુસૂદનો નામ
તૃતીયઃ સર્ગઃ
॥3॥
(4)
ચતુર્થઃ સર્ગઃ
સ્નિગ્ધ-મધુસૂદનઃ
યમુના-તીર-વાનીર-નિકુઞ્જે મન્દં આસ્થિતં ।
પ્રાહ પ્રેમ-ભરોદ્ભ્રાન્તં માધવં રાધિકા-સખી

॥ પ્રબન્ધઃ 8 ॥
કર્ણાટ-રાગૈક-તાલી-તાલાભ્યાં ગીયતે ।
નિન્દતિ ચન્દનમ્ ઇન્દુ-કિરણમ્ અનુ વિન્દતિ ખેદમ્ અધીરમ્ ।
વ્યાલ-નિલય-મિલનેન ગરલમ્ ઇવ કલયતિ મલય-સમીરમ્

માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાદ્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ।
સા વિરહે તવ દીના ॥ ધ્રુવ-પદમ્ ॥
અવિરલ-નિપતિત-મદન-શરાદ્ ઇવ ભવદ્-અવનાય વીશાલમ્ ।
સ્વ-હૃદય-મર્મણિ વર્મ કરોતિ સજલ-નલિની-દલ-જાલમ્

કુસુમ-વિશિખ-શર-તલ્પમ્ અનલ્પ-વિલાસ-કલા-કમણીયમ્ ।
વ્રતમ્ ઇવ તવ પરિરમ્ભ-સુખાય કરોતિ કુસુમ-શયનીયમ્

વહતિ ચ ચલિત-વિલોચન-જલધારમ્ આનન-કમલમ્ ઉદારમ્ ।
વિધુમ્ ઇવ વિકટ-વિધુન્તુદ-દન્ત-દલન-ગલિતામૃત-ધારમ્

વિલિખતિ રહસિ કુરઙ્ગ-મદેન ભવન્તમ્ અસમ-શર-ભૂતમ્ ।
પ્રણમતિ મકરમ્ અધો વિનિધાય કરે ચ શરં નવ-ચૂતમ્

ધ્યાન-લયેન પુરઃ પરિકલ્પ્ય ભવન્તમ્ અતીવ દુરાપમ્ ।
વિલપતિ હસતિ વિષીદતિ રોદિતિ ચઞ્ચતિ મુઞ્ચતિ તાપમ્

પ્રતિ-પદમ્ ઇદમ્ અપિ નિગદતિ માધવ તવ ચરણે પતિતાહમ્ ।
ત્વયિ વિમુખે મયિ સપદિ સુધા-નિધિર્ અપિ તનુતે તનુ-દાહમ્

શ્રી-જયદેવ-ભણિતમ્ ઇદમ્ અધિકં યદિ મનસા નટણીયમ્ ।
હરિ-વિરહાકુલ-બલ્લવ-યુવતિ-સખી-વચનં પઠનીયમ્

* * * * *
આવાસો વિપિનાયતે પ્રિય-સખી-માલાપિ જાલાયતે તાપોઽપિ શ્વસિતેન દાવ-દહન-જ્વાલ-કલાપાયતે ।
સાપિ ત્વદ્-વિરહેણ હન્ત હરિણી-રૂપાયતે હા કથં કન્દર્પોઽપિ યમાયતે વિરચયન્ શાર્દૂલ-વિક્રીડિતમ્

॥ પ્રબન્ધઃ 9 ॥
દેશાખ્ય-રાગૈક-તાલી-તાલાભ્યાં ગીયતે ।
સ્તન-વિનિહિતમ્ અપિ હારમ્ ઉદારમ્ ।
સ મનુતે કૃશા-તનુર્ ઇવ ભારમ્

રાધિકા તવ વિરહે કેશવ ॥ ધ્રુવમ્ ॥
સ-રસ-મસૃણમ્ અપિ મલયજ-પઙ્કમ્ ।
પશ્યતિ વિષમ્ ઇવ વપુષિ સ-શઙ્કમ્

શ્વસિત-પવનમ્ અનુપમ-પરિણાહમ્ ।
મદન-દહનમ્ ઇવ વહતિ સ-દાહમ્

દિશિ દિશિ કિરતિ સજલ-કણ-જાલમ્ ।
નયન-નલિનમ્ ઇવ વિગલિત-નાલમ્

ત્યજતિ ન પાણિ-તલેન કપોલમ્ ।
બાલ-શશિનમ્ ઇવ સાયમ્ અલોલમ્

નયન-વિષયમ્ અપિ કિશલય-તલ્પં ।
કલયતિ વિહિત-હુતાશ-વિકલ્પમ્

હરિર્ ઇતિ હરિર્ ઇતિ જપતિ સ-કામમ્ ।
વિરહ-વિહિત-મરણેવ નિકામં

શ્રી-જયદેવ-ભણિતમ્ ઇતિ ગીતમ્ ।
સુખયતુ કેશવ-પદમ્ ઉપનીતમ્

* * * * *
સા રોમાઞ્ચતિ શીત્કરોતિ વિલપત્ય્ ઉત્કમ્પતે તામ્યતિ ધ્યાયત્ય્ ઉદ્ભ્રમતિ પ્રમીલતિ પતત્ય્ ઉદ્યાતિ મૂર્ચ્છત્ય્ અપિ ।
એતાવત્ય્ અતનુ-જ્વરે વર-તનુર્ જીવેન્ ન કિં તે રસાત્ સ્વર્-વૈદ્ય-પ્રતિમ પ્રસીદસિ યદિ ત્યક્તોઽન્યથા હસ્તકઃ

સ્મરાતુરં દૈવત-વૈદ્ય-હૃદ્ય ત્વદ્-અઙ્ગ-સઙ્ગામૃત-માત્ર-સાધ્યમ્ ।
નિવૃત્ત-બાધાં કુરુષે ન રાધામ્ ઉપેન્દ્ર-વજ્રાદ્ અપિ દારુણોઽસિ

કન્દર્પ-જ્વર-સંજ્વરાતુર-તનોર્ અશ્ચર્યમ્ અસ્યાશ્ ચિરં ચેતશ્ ચન્દન-ચન્દ્રમઃ-કમલિની-ચિન્તાસુ સન્તામ્યતિ ।
કિન્તુ ક્લાન્તિ-વશેન શીતલ-તનું ત્વામ્ એકમ્ એવ પ્રિયં ધ્યાયન્તી રહસિ સ્થિતા કથમ્ અપિ ક્ષીણા ક્ષણં પ્રાણિતિ

ક્ષણમ્ અપિ વિરહઃ પુરા ન સેહે નયન-નિમીલન-ખિન્નયા યયા તે ।
શ્વસિતિ કથમ્ અસૌ રસાલ-શાખાં ચિર-વિરહેણ વિલોક્ય પુષ્પિતાગ્રમ્

વૃષ્ટિ-વ્યાકુલ-ગોકુલ-વન-રસાદ્ ઉદ્ધૃત્ય ગોવર્ધનં બિભ્રદ્ બલ્લવ-વલ્લભાભિર્ અધિકાનન્દાચ્ ચિરં ચુમ્બિતઃ ।
દર્પેણેવ તદ્-અર્પિતાધર-તટી-સિન્દૂર-મુદ્રાઙ્કિતો બાહુર્ ગોપ-તનોસ્ તનોતુ ભવતાં શ્રેયાંસિ કંસ-દ્વિષઃ