ગીતગોવિન્દ (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3
ઇતિ શ્રી-ગીત-ગોવિન્દ-મહા-કાવ્યે અક્લેશ-કેશવો નામ
દ્વિતીયઃ સર્ગઃ
॥2॥
(3)
તૃતીયઃ સર્ગઃ
મુગ્ધ-મધુસૂદનઃ
કંસારિર્ અપિ સંસાર-વાસનાબદ્ધ-શૃઙ્ખલામ્ ।
નોતે: {વાસનાબદ્ધ- ઇતિ ચૈતન્ય-ચરિતામૃતસ્ય પાઠઃ.}
રાધામ્ આધાય હૃદયે તત્યાજ વ્રજ-સુન્દરીઃ
ઇતસ્ તતસ્ તામ્ અનુસૃત્ય રાધિકામ્ અનઙ્ગ-બાણ-વ્રણ-ખિન્ન-માનસઃ ।
કૃતાનુતાપઃ સ કલિન્દ-નન્દિની-તટાન્ત-કુઞ્જે વિષસાદ માધવઃ
॥ પ્રબન્ધઃ 7 ॥
ગુર્જરી-રાગ-યતિ-તાલાભ્યાં ગીયતે ।
મામ્ ઇયં ચલિતા વિલોક્ય વૃતં વધૂ-નિચયેન ।
સાપરાધતયા મયાપિ ન વારિતાઽતિભયેન
હરિ હરિ હતાદરતયા ગતા સા કુપિતેવ ॥ધ્રુવ-પદમ્ ॥
કિં કરિષ્યતિ કિં વદિષ્યતિ સા ચિરં વિરહેણ ।
કિં ધનેન જનેન કિં મમ જીવિતેન ગૃહેણ
ચિન્તયામિ તદ્-આનનં કુટિલ-ભ્રુ કોપ-ભરેણ ।
શોન-પદ્મમ્ ઇવોપરિ-ભ્રમતાકુલં ભ્રમરેણ
તામ્ અહં હૃદિ સઙ્ગતામ્ અનિશં ભૃશં રમયામિ ।
કિં વનેઽનુસરામિ તામ્ ઇહ કિં વૃથા વિલપામિ
તન્વિ ખિન્નમ્ અસૂયયા હૃદયં તવાકલયામિ ।
તન્ ન વેદ્મિ કુતો ગતાસિ ન તેન તેઽનુનયામિ
દૃશ્યસે પુરતો ગતાગતમ્ એવ મે વિદધાસિ ।
કિં પુરેવ સસમ્ભ્રમં પરિરમ્ભણં ન દદાસિ
ક્ષમ્યતામ્ અપરં કદાપિ તવેદૃશં ન કરોમિ ।
દેહિ સુન્દરિ દર્શનં મમ મન્મથેન દુનોમિ
વર્ણિતં જયદેવકેન હરેર્ ઇદં પ્રણતેન ।
નોતે: {પ્રવણેન}
કિન્દુબિલ્વ-સમુદ્ર-સમ્ભવ-રોહિણી-રમણેન
* * * * *
હૃદિ બિસ-લતા-હારો નાયં ભુજઙ્ગમ-નાયકઃ કુવલય-દલ-શ્રેણી કણ્ઠે ન સા ગરલ-દ્યુતિઃ ।
મલયજ-રજો નેદં ભસ્મ પ્રિયા-રહિતે મયિ પ્રહર ન હર-ભ્રાન્ત્યાઽનઙ્ગ ક્રુધા કિમ્ ઉ ધાવસિ
પાણૌ મા કુરુ ચૂત-સાયકમ્ અમું મા ચાપમ્ આરોપય કૃઈડા-નિર્જિત-વિશ્વ મૂર્ચ્છિત-જનાઘાતેન કિં પૌરુષમ્ ।
તસ્યા એવ મૃગી-દૃશો મનસિજ પ્રેણ્ખત્-કતાક્ષાશુગ-શ્રેણી-જર્જરિતં મનાગ્ અપિ મનો નાદ્યાપિ સન્ધુક્ષતે
ભ્રૂ-પલ્લવં ધનુર્ અપાઙ્ગ-તરણ્ગિતાનિ બાણા ગુણઃ શ્રવણ-પાલિર્ ઇતિ સ્મરેણ ।
તસ્યામ્ અનઙ્ગ-જય-જઙ્ગમ-દેવતાયામ્ અસ્ત્રાણિ નિર્જિત-જગન્તિ કિમ્ અર્પિતાનિ
ભ્રૂ-ચાપે નિહિતઃ કટાક્ષ-વિશિખો નિર્માતુ મર્મ-વ્યથાં શ્યામાત્મા કુટિલઃ કરોતુ કબરી-ભારોઽપિ મારોદ્યમમ્ ।
મોહં તાવદ્ અયં ચ તન્વિ તનુતાં બિમ્બ-ધરો રાગવાન્ સદ્-વૃત્તઃ સ્તન-મણ્ડલસ્ તવ કથં પ્રાણૈર્ મમ ક્રીડતિ
તાનિ સ્પર્શ-સુખાનિ તે ચ તરલાઃ સ્નિગ્ધા દૃશોર્ વિભ્રમાસ્ તદ્-વક્ત્રામ્બુજ-સૌરભં સ ચ સુધા-સ્યન્દિ ગિરાં વક્રિમા ।
સ બિમ્બાધર-માધુરીતિ વિષયાસઙ્ગેઽપિ ચેન્ માનસં તસ્યાં લગ્ન-સમાધિ હન્ત વિરહ-વ્યાધિઃ કથં વર્ધતે
તિર્યક્-કણ્ઠ-વિલોલ-મૌલિ-તરલોત્તંસસ્ય વમ્શોચ્ચરદ્-ગીતિ-સ્થાન-કૃતાવધાન-લલના-લક્ષૈર્ ન સંલક્ષિતાઃ ।
નોતે: {દીપ્તિ ઇતિ નિ- પાઠાન્તરઃ.}
સંમુગ્ધે મધુસૂદનસ્ય મધુરે રાધા-મુખેન્દૌ સુધા-સારે કન્દલિતાશ્ ચિરં દદતુ વઃ ક્ષેમં કટાક્ષોર્મયઃ
મૂળ પાઠ: Gītagovinda · Edition: the Kavyamala ed. (Calcutta 1878), checked against several other editions (cf. NOTE below). · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0