ગ્રંથ પાઠ

ગીતગોવિન્દ · અધ્યાય 2

વિહરતિ વને રાધા સાધારણ-પ્રણયે હરૌ
વિગલિત-નિજ-ઉત્કર્ષાત્ ઈર્ષ્યા-વશેન ગતા અન્યતઃ ।
ક્વચિત્ અપિ લતા-કુઞ્જે ગુઞ્જત્-મધુવ્રત-મણ્ડલી-
મુખર-શિખરે લીના દીના અપિ ઉવાચ રહઃ સખીમ્ ॥

2.2

સંચરત્-અધર-સુધા-મધુર-ધ્વનિ-મુખરિત-મોહન-વંશમ્ ।
ચલિત-દૃક્-અઞ્ચલ-ચઞ્ચલ-મૌલિ-કપોલ-વિલોલ-વતંસમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.3

ચન્દ્રક-ચારુ-મયૂર-શિખણ્ડક-મણ્ડલ-વલયિત-કેશમ્ ।
પ્રચુર-પુરન્દર-ધનુઃ-અનુરઞ્જિત-મેદુર-મુદિર-સુવેશમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.4

ગોપ-કદમ્બ-નિતમ્બવતી-મુખ-ચુમ્બન-લમ્ભિત-લોભમ્ ।
બન્ધુજીવ-મધુર-અધર-પલ્લવમ્ ઉલ્લસિત-સ્મિત-શોભમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.5

વિપુલ-પુલક-ભુજ-પલ્લવ-વલયિત-બલ્લવ-યુવતિ-સહસ્રમ્ ।
કર-ચરણ-ઉરસિ મણિ-ગણ-ભૂષણ-કિરણ-વિભિન્ન-તમિસ્રમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.6

જલદ-પટલ-વલત્-ઇન્દુ-વિનિન્દક-ચન્દન-તિલક-લલાટમ્ ।
પીન-ઘન-સ્તન-મણ્ડલ-મર્દન-નિર્દય-હૃદય-કપાટમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.7

મણિ-મય-મકર-મનોહર-કુણ્ડલ-મણ્ડિત-ગણ્ડમ્ ઉદારમ્ ।
પીત-વસનમ્ અનુગત-મુનિ-મનુજ-સુર-અસુર-વર-પરિવારમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.8

વિશદ-કદમ્બ-તલે મિલિતમ્ કલિ-કલુષ-ભયં શમયન્તમ્ ।
મામ્ અપિ કિમપિ તરઙ્ગત્-અનઙ્ગ-દૃશા મનસા રમયન્તમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.9

શ્રીજયદેવ-ભણિતમ્ અતિસુન્દર-મોહન-મધુરિપુ-રૂપમ્ ।
હરિ-ચરણ-સ્મરણમ્ પ્રતિ સંપ્રતિ પુણ્યવતામ્ અનુરૂપમ્ ॥
રાસે હરિમ્ ઇહ વિહિત-વિલાસમ્ સ્મરતિ મનઃ મમ કૃત-પરિહાસમ્ ॥

2.10

ગણયતિ ગુણ-ગ્રામમ્ ભામમ્ ભ્રમાત્ અપિ ન ઈહતે
વહતિ ચ પરીતોષમ્ દોષમ્ વિમુઞ્ચતિ દૂરતઃ ।
યુવતિષુ વલત્-તૃષ્ણે કૃષ્ણે વિહારિણિ મામ્ વિના
પુનઃ અપિ મનઃ વામમ્ કામમ્ કરોતિ કરોમિ કિમ્ ॥

2.11

નિભૃત-નિકુઞ્જ-ગૃહમ્ ગતયા નિશિ રહસિ નિલીય વસન્તમ્ ।
ચકિત-વિલોકિત-સકલ-દિશા રતિ-રભસ-રસેન હસન્તમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.12

પ્રથમ-સમાગમ-લજ્જિતયા પટુ-ચાટુ-શતૈઃ અનુકૂલમ્ ।
મૃદુ-મધુર-સ્મિત-ભાષિતયા શિથિલી-કૃત-જઘન-દુકૂલમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.13

કિસલય-શયન-નિવેશિતયા ચિરમ્ ઉરસિ મમ એવ શયાનમ્ ।
કૃત-પરિરમ્ભણ-ચુમ્બનયા પરિરભ્ય કૃત-અધર-પાનમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.14

અલસ-નિમીલિત-લોચનયા પુલક-આવલિ-લલિત-કપોલમ્ ।
શ્રમ-જલ-સકલ-કલેવરયા વર-મદન-મદાત્ અતિલોલમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.15

કોકિલ-કલ-રવ-કૂજિતયા જિત-મનસિજ-તન્ત્ર-વિચારમ્ ।
શ્લથ-કુસુમ-આકુલ-કુન્તલયા નખ-લિખિત-ઘન-સ્તન-ભારમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.16

ચરણ-રણિત-મણિ-નૂપુરયા પરિપૂરિત-સુરત-વિતાનમ્ ।
મુખર-વિશૃઙ્ખલ-મેખલયા સ-કચગ્રહ-ચુમ્બન-દાનમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.17

રતિ-સુખ-સમય-રસ-આલસયા દર-મુકુલિત-નયન-સરોજમ્ ।
નિઃસહ-નિપતિત-તનુ-લતયા મધુસૂદનમ્ ઉદિત-મનોજમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.18

શ્રીજયદેવ-ભણિતમ્ ઇદમ્ અતિશય-મધુરિપુ-નિધુવન-શીલમ્ ।
સુખમ્ ઉત્કણ્ઠિત-ગોપ-વધૂ-કથિતમ્ વિતનોતુ સલીલમ્ ॥
સખિ હે કેશિમથનમ્ ઉદારમ્
રમય મયા સહ મદન-મનોરથ-ભાવિતયા સવિકારમ્ ॥

2.19

હસ્ત-સ્રસ્ત-વિલાસ-વંશમ્ અનૃજુ-ભ્રૂ-વલ્લિમત્ બલ્લવી-
વૃન્દ-ઉત્સારિ-દૃક્-અન્ત-વીક્ષિતમ્ અતિસ્વેદ-આર્દ્ર-ગણ્ડ-સ્થલમ્ ।
મામ્ ઉદ્વીક્ષ્ય વિલક્ષિતમ્ સ્મિત-સુધા-મુગ્ધ-આનનમ્ કાનને
ગોવિન્દમ્ વ્રજ-સુન્દરી-ગણ-વૃતમ્ પશ્યામિ હૃષ્યામિ ચ ॥

2.20

દુરાલોક-સ્તોક-સ્તબક-નવક-અશોક-લતિકા-
વિકાસઃ કાસાર-ઉપવન-પવનઃઽપિ વ્યથયતિ ।
અપિ ભ્રામ્યત્-ભૃઙ્ગી-રણિત-રમણીયા ન મુકુલ-
પ્રસૂતિઃ ચૂતાનામ્ સખિ શિખરિણી ઇયમ્ સુખયતિ ॥

મૂળ પાઠ: Gītagovinda · Edition: Barbara Stoler-Miller (New York 1977), with occasional amendments. · Data entry Jakub Cejka · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0