ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 3.27

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે તૃતીયાંશે બ્રહ્મકાણ્ડે વ્યઙ્કટગિરિમાહાત્મ્યે સ્વામિપુષ્કરિણ્યાદિતીર્થતત્રત્યદેવતદીયશાલગ્રામલક્ષણ તદ્દાનાદિવર્ણનં નામ ષડ્વિંશોધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 27
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।
સા ગતા સ્નાતુકામાથ નન્દાં પાપનિવારિણીમ્ ।
પપ્રચ્છ તં ગુરું વિપ્રં વિનયાવનતા સુધીઃ

કિન્નામેયં નદી વિપ્ર કિં કાર્યં ચાત્ર મે વદ ।
જૈગીષવ્યસ્ત્વેવમુક્તો વાક્યમેતદુવાચ હ

જૈગીષવ્ય ઉવાચ ।
શૃણુ ભદ્રે પ્રવક્ષ્યામિ માહાત્મ્યં પાપનાશનમ્ ।
ઇયં નદી મહાભાગે સદા પાપવિનાશિની

બ્રહ્મહત્યાદિપાપૌઘો યત્ર સ્નાનેન નશ્યતિ ।
પ્રત્યક્ષં દૃશ્યતે હ્યત્ર સ્નાનં કર્તું સમુદ્યતૈઃ

જલં ચાશુભ્રરૂપેણ પાપૈશ્ચ પરિદૃશ્યતે ।
યાવચ્છુભ્રોદકં દેવિ તાવત્સનાનં ચ કારયેત્

યાવચ્છુભ્રોદકં નૈવ તાવત્પાપં ન નશ્યતિ ।
શુદ્ધોદકે સમાયાતે પાપં નષ્ટમિતિ ધ્રુવમ્

કલાવિત્થં વિશાલાક્ષિ મહિમા દૃશ્યતે ભુવિ ।
અત્ર સ્નાનં પ્રકર્તવ્યં દાતવ્યં દાન મુત્તમમ્ ।
તતશ્ચ જ્ઞાનમાસાદ્ય વિવિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

ગુરુસ્ત્રીગમનાચ્ચન્દ્ર અહલ્યાયાં ગતો હરિઃ ।
સુરાપાનાચ્ચ શુક્રસ્તુ સુવર્ણહરણાદ્બલિઃ

બ્રહ્મહત્યાયાશ્ચ રુદ્રો નાગો દત્તાપહારકઃ ।
સૂતસ્ય હનનાદ્રામો નિર્મુક્તો હ્યત્ર ભામિનિ

નાનેન સદૃશં તીર્થં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
સ્નાનં કુરુ મહાભાગે તેન સિદ્ધિં હ્યવાપ્સ્યસિ

જૈગીષવ્યેણ મુનિના પિત્રા સહ ચ કન્યકા ।
સ્નાનં ચકાર વિધિવદુદતિષ્ઠચ્ચ ભામિનિ

યાવચ્ચ પૌરુષં સૂક્તં તાવત્કાલં હિ તિષ્ઠતિ ।
પશ્ચાજ્જપ્ત્વા મહામન્ત્રં વેઙ્કટેશાભિધં પરમ્

દ્વિજાતીન્પ્રીણયિત્વા સા વસ્ત્રદ્રવ્યાદિભૂષણૈઃ ।
તસ્માચ્ચ પ્રયયૌ દેવી કમારીતીર્થમુત્તમમ્

કુમારીમહિમાનં ચ શ્રુત્વા સ્નાનં ચકાર સા ।
પુનરાવૃત્ય સા દેવી હ્યન્તરા વિરજાનદીમ્

દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છ સા દેવી જૈગીષવ્યં ગુરું પ્રભુમ્ ।
કિં સંજ્ઞિકેયં વિપ્રેન્દ્ર કિં કાર્યં હ્યત્ર મે વદ

જૈગીષવ્યઃ પૃષ્ટ એવ મુવાચ કરુણાનિધિઃ ।
ઇયં ભાગીરથી કન્યે આયાતિ હ્યન્તરેણ તુ

અતઃ સા પ્રોચ્યતે હ્યન્તર્ગઙ્ગેતિ પરમર્ષિભિઃ ।
કન્યે ત્વસ્યાસ્તુ સલિલં શ્રીનિનિવાસપ્રિયં સદા

અત્ર સ્નાનં યઃ કરોતિ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ।
સ્નાનં ચકાર સા કન્યા જલે પરમપાવને

દાનાદિકં તથા જ્ઞાત્વા જજાપ પરમં મનુમ્ ।
શ્રીનિવાસસમીપં તુ પુનરાગત્ય ભામિની

અઙ્ગપ્રદક્ષિણં ચક્રે ભક્ત્યા વેઙ્કટનાયકમ્ ।
બ્રાહ્મણાદીન્પ્રીણયિત્વા વસ્ત્રગન્ધાદિભૂષણૈઃ

પુનઃ પરદિને પ્રાતઃ સ્વામિપુષ્કરિણીજલે ।
સ્નાનં કૃત્વા મહાભાગા યયૌ તુંબુરુસંજ્ઞિકામ્

પપ્રચ્છ તં ગુરું દેવી નાથં કિન્નામિકા ત્વયમ્ ।
જૈગીષવ્ય ઉવાચ ।
ઇયં તુંબરુકાભિજ્ઞા નારી વૈ વરવર્ણિની

પુરા તું બુરુણા સાકં નારદસ્તપસિ સ્થિતઃ ।
અત્ર પ્રાદુરભૂદ્વિષ્ણુર્નારદસ્ય હિતાય ચ

સ્નાનં યઃ કુરુતે હ્યત્ર સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ।
અત્ર સ્નાનં મનુષ્યાણાં સર્વેષાં દુર્લભં કલૌ

અત્ર સ્નાનં મનુષ્યાણાં નાલ્પસ્ય તપસઃ ફલમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ દત્ત્વા દાનાન્યકેશઃ

પુનરાગત્ય સા દેવી શ્રીનિવાસં નનામ હ ।
તસ્મિમન્દિને બ્રાહ્મણાંશ્ચ તર્પયામાસ ભમિનિ

સ્વામિપુષ્કરિણીં પ્રાપ્ય દીપાન્પ્રાજ્વાલયત્સતી ।
સોપાનેષુ મહાભાગા દીપાવલિભિરઞ્જસા ।
પ્રીણયામાસ દેવેશં શ્રીનિવાસં જગદ્ગુરુમ્

પુનઃ પરદિને પ્રાપ્તે શક્રતીર્થમનુત્તમમ્ ।
કપિલાખ્યોર્ધ્વદેશે તુ તત્તીર્થં પાવનં સ્મૃતમ્

તત્ર સ્નાત્વા મહાભાગા તદૂર્ધ્વં સ્નાપયેત્સ્વયમ્ ।
વિષ્વસેનસરસ્તત્ર સર્વપાપવિનાશનમ્

તત ઊર્ધ્વં મહાભાગા યયૌ તત્ર દદર્શ સા ।
પઞ્ચાયુધાનાં તીર્થાનિ તેષુ સ્નાનં ચકાર સા

તદૂર્ધ્વં ચાગ્નિકુણ્ડં સ્યાદ્દુરારોહં તતોગ્રતઃ ।
તસ્યોપરિ બ્રહ્મતીર્થં બ્રહ્મહત્યાવિમોચનમ્

સપ્તર્ષીણાં તદૂર્ધ્વં તુ પુણ્યતીર્થં ચ સત્ફલમ્ ।
દશાધિકફલં તેષા તીર્થાનામુત્તરોત્તરમ્

એતેષાં ચૈવ માહાત્મ્યં કો વા વક્તુમિહાર્હતિ ।
ઋષિતીર્થેષુ સા કન્યા ચચાર તપ ઉત્તમમ્

મમાવતારપર્યન્તં ચરિત્વા તપ ઉત્તમમ્ ।
યોગધારણ યા દેહં ત્યક્ત્વા જાંબવતો ગૃહે

જાતા જાંબવતી નામ વવૃધે તસ્ય વેશ્મનિ ।
તસ્યાઃ પિતા જાંબવાન્સ સમાદાત્કન્યકાં તદા ।
રુક્મ્યા અનં તરા સૈષા મમ ભાર્યા ખગેશ્વર

ઇદં હિ પરમાખ્યાનં વેઙ્કટાદ્રેર્મહાગિરેઃ ।
કો વા વર્ણયિતું શક્તો મદન્યઃ પુરુષો ભુવિ

વેઙ્કટેશસ્ય નૈવેદ્યં સદા લક્ષ્મીઃ કરોતિ વૈ ।
બ્રહ્મા પૂજયતે નિત્યમેવં શાસ્ત્રસ્ય નિર્ણયઃ

નૈવેદ્યભક્ષિણાં પુંસામુપહાસં ન કારયેત્ ।
સ્વસ્ય પ્રાશસ્ત્યભાવે તુ નૈવેદ્યાદિ ગુડાદિકમ્ ।
ગ્રાહ્યમેવ ન સંદેહો અન્યથા નારકી ભવેત્

શ્રીનિવાસાત્પરો દેવો ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ ।
સ્વયં ચ પાચયિત્વાત્વં ઘૃતપક્વાદિકં તથા ।
શ્રીનિવાસસ્ય નૈવેદ્યં દત્ત્વા ભોજનમાચરેત્

ઇદં તુ પરમં ગોપ્યં તવોક્તં ચ ખગેશ્વર ।
ન કસ્યાપિ ચ વક્તવ્યં ગોપ્યત્વાત્ખગસત્તમ ।
ઇતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ તારતમ્યં શૃણુ પ્રભો