ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 3.17

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે તૃતીયાંશે બ્રહ્મકાણ્ડે મહાલક્ષ્મ્યવતારાદિનિરૂપણં નામ ષોડશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 17
ગરુડ ઉવાચ ।
ચતુર્જન્મસુ વૈ કૃષ્ણ શચ્યાદ્યૈઃ સહ ભારતી ।
એકદેહ વિશિષ્ટૈવ ભુવિ જાતેતિ ચોક્તવાન્

કારણં બ્રૂહિ મે બ્રહ્મન્ શિષ્યાય તવ સુવ્રત ।
ગરુડેનૈવમુક્તસ્તમુવાચ મધુસૂદનઃ

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।
વિશિષ્ટદેહસં પ્રાપ્તૌ ભારત્યાઃ પક્ષિસત્તમ ।
વક્ષ્યામિ કારણં વીન્દ્ર સાવધાનમનાઃ શૃણુ

પુરા કૃતયુગે વીન્દ્ર રુદ્રભાર્યા ચ પાર્વતી ।
ઇન્દ્રભાર્યા શચી દેવી યમ ભાર્યાચ શામલા

અશ્વિભાર્યા ઉષા દેવી ભર્તૃભિઃ સહિતા ખગ ।
બ્રહ્મલોકં યયુસ્તત્ર બ્રહ્માણં દદૃશુસ્તદા

હાવં ભાવં વિલાસં ચ દર્શયામાસુરઞ્જસા ।
દૃષ્ટ્વા તા ઉદ્ધતા બ્રહ્મા શશાપ ખગસત્તમ

ઉદ્ધતાશ્ચ યતો યૂયં માનુષીં યોનિમાપ્સ્યથ ।
તત્ર સ્વભર્તૃસંયોગમવાપ્સ્યથ ખગેશ્વર

એવં શપ્તાસ્તુ તાઃ સર્વા આજગ્મુર્મેરુપર્વતમ્ ।
તત્રોપવિષ્ટં બ્રહ્માણં વઞ્ચયામાસુરઞ્જસા

તૂષ્ણીમેવ સ્થિતે વીન્દ્ર વઞ્ચયન્ત્યઃ સ્થિતાઃ પુનઃ ।
તતસ્તૂષ્ણીં સ્થિતં વીન્દ્ર વઞ્ચયામાસુરઞ્જસા

ત્રિવારાનન્તરં બ્રહ્મા શપ્તવાંસ્તા મહાપ્રભુઃ ।
ત્રિવારં વઞ્ચનં યસ્માદેકવારં ચ દર્શનમ્

કિં ચાશ્રુત્વાતઃ પશ્ચાચ્ચતુર્જન્મસુ ભૂતલે ।
એકદેહાન્માનુષત્વં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

દ્વિતીયે જન્મનિ તથા અન્યગાત્વમવાપ્સ્યથ ।
તૃતીયે જન્મનિ તથા ભર્તૃસંયોગ માપ્સ્યથ

જન્મન્યાદ્યે ચતુર્થે ચ નાન્યગાત્વમવાપ્સ્યથ ।
તથા સ્વભર્તૃસંયોગં નાવાપ્સ્યથ ચ સર્વશઃ

એવં શપ્તાસ્તુ તાઃ સર્વા બ્રહ્મણા પક્ષિસત્તમ ।
તદા વિચારયામાસુર્મિલિત્વા મેરુમૂર્ધનિ

બ્રહ્મશાપસ્ત્વનિર્વાય ઉપાયૈઃ શતશોપિ ચ ।
નીચૈઃ સમાગમો નિન્દ્યસ્તથૈવ ચ વિપત્તિદઃ

ઉત્તમેન ચ સંગેન દૈવેનાપ્યર્થદો ભવેત્ ।
દેવાનામુત્તમો વાયુસ્તદર્થં સંગમાચરેત્

વિચાર્યૈવમુમાદ્યા ભારત્યાઃ સેવાં તુ ચક્રિરે ।
સહસ્રવત્સરાન્તે સા ભારતી તોષિતાબ્રવીત્

મત્સેવાં ચ કિમર્થં વૈ હ્યાચરિષ્યન્તિ સુવ્રતાઃ ।
તસ્યાં રક્તાશ્ચ તા દેવ્યસ્ત્વબ્રુવન્સ્વચિકીર્ષિતમ્

પુરા વયં તુ શપ્તાઃ સ્મ બ્રહ્મણા ક્રોધરૂપિણા ।
એકદેહાન્માનુષત્વમવાપ્સ્યથ વરાઙ્ગનાઃ

ચતુર્થજન્મન્યપ્યેવં દ્વિતીયે જન્મનિ પ્રભો ।
સમાપ્સ્યથાન્યગાત્વં ચેત્યેવં શપ્તા હ ભામિનિ

અસ્માકં વાયુના દેવેનાન્યગાત્વં ન દોષભાક્ ।
અતસ્ત્વયૈકદેહત્વમિચ્છામો દેવિ જન્મસુ

હત્યુક્તા તાભિરથ ચ તથૈત્યુક્ત્વા દ્વિજોત્તમ ।
સા પાર્વત્યાદિભિર્યુક્તા ભારતીત્યભવદ્ભુવિ

શિવનામ્નો દ્વિજસ્યૈવ ગૃહે સા તુ કુમારિકા ।
કર્મૈક્યાર્થં તપશ્ચક્રેઃ વિષ્ણોશ્ચ શિવસંજ્ઞિનઃ

તપસા તોષિતા વિષ્ણુઃ શિવ સંજ્ઞો મહાપ્રભુઃ ।
વરં પ્રાદાત્તૃતીયેસ્મિન્કૃષ્ણજન્મનિ ભો સ્ત્રિયઃ

સમ્યક્ત્વભર્તૃસંયોગો ભવિષ્યતિ વિના ભવમ્ ।
યતોનયા ચ પાર્વત્યા પ્રેરિતા એવ સર્વશઃ

વિલાસં દર્શયામાસ બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ ।
અતઃ સા પાર્વાતી શ્રેષ્ઠા બ્રહ્મદેહે ન સંશયઃ

કૃષ્ણદેહેપિ તસ્યાસ્તુ ન ભવિષ્યતિ સંગમઃ ।
અન્યગાત્વં દ્વિતીયેસ્મિન્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

રુદ્રાન્તઃ સ્થો હરિશ્ચૈવ વહં દત્ત્વા સ્ત્રિયાં પ્રભુઃ ।
અન્તર્ધાનં યયૌ શ્રીમાન્સ્વલોકં ગતવાનભૂત્

વિસૃજ્ય તાશ્ચ તં દેહં બભૂવુર્નલકન્યકાઃ ।
ઇન્દ્રસેનેતિ સંજ્ઞાં ચ લબ્ધ્વા તાશ્ચ તપોવનમ્

યયુસ્તત્ર ચરન્ત્યસ્તા દદૃશુર્મુદ્ગલં ત્વૃષિમ્ ।
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ બભૂવુઃ કામમોહિતાઃ

મુદ્ગલસ્યાભિમાનં હિ નાશયિત્વા ચ મારુતઃ ।
રમયામાસ તત્રસ્થા ભારત્યાદિવરાઙ્ગનાઃ

તદ્દેહેન વિસૃષ્ટા સા બભૂવ દ્રૌપદીતિ ચ ।
યસ્માત્સા દ્રુપદાજ્જાતા તસ્માત્સા દ્રૌપદી સ્મૃતા

વેદિમધ્યાત્સમુદ્ભૂતા તસ્માત્સાયોનિજા સ્મૃતા ।
કૃષ્ણવર્ણા યતસ્તસ્માત્સા કૃષ્ણા ભૂતલે સ્મૃતા

કૃષ્ણાદેહપિ ભારત્યા અભિમાનઃ સદા સ્મૃતઃ ।
શચ્યાદેરભિમાનસ્તુ તસ્મિન્દેહે કદાચન

યસ્યાઃ સ્વભર્તૃસંયોગકાલે ચ ખગસત્તમ ।
અભિમાનસ્તદૈવ સ્યાત્તસ્યા એવ ન ચાન્યથા

એતાસાં રમણે કાલે ઉમાયાઃ પક્ષિસત્તમ ।
અભિમાનશ્ચ નાસ્ત્યેવ સ્વાપ એવ રતાઃ સદા

પાર્થસ્ય રમણે કાલે દ્રૌપદ્યાશ્ચ કલેવરે ।
ભારત્યાશ્ચ તથા શચ્યા અભિમાનદ્વયં સ્મૃતમ્

ઉમાદેઃ શ્યામ લાદેશ્ચ અભિમાનક્ષતિસ્તદા ।
સર્વાસાં સ્વાપ એવ સ્યાન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા

અર્જુનં વીરરૂપેણ પ્રવિષ્ટો વાયુરેવ ચ ।
ભારતીં રમતે નિત્યં શામલાં ચ યુધિષ્ઠિરઃ

સુંદરેણ ચ રૂપેણ પ્રવિષ્ટો નકુલે મરુત્ ।
રમતે ભારતીં નિત્યં નકુલશ્ચાપ્યુષાં ખગ

નીતિરૂપેણ ચાવિષ્ટો સહદેવે ચ મારુતઃ ।
દ્રૌપદીં રમતે નિત્યં સહદેવોત્પયુષાં ખગ

શચ્યાદ્યા દ્રૌપદીદેહે નાપુઃ સંગં ચ મારુતઃ ।
તાસામતોન્યગામિત્વં કૃષ્ણાદેહે ન ચિન્તયેત્

ધર્માદિદેહસંગં ચ ભારત્યા નૈવ ચિન્તયેત્ ।
મનુજસ્ય ચ દેહસ્ય તાસાં સંગં ચિન્તયેત્

અપરોક્ષવતીનાં તુ તાસાં લેપો ન સર્વથા ।
અથવા મુદ્ગલસ્યેવ રતિકાલે ખગેશ્વર

રમણં ચક્રુરેવં તા અતો દોષો ન વિદ્યતે ।
એકસ્મિન્દિવસે વીન્દ્ર ધર્મો વાયુશ્ચ તાવુભૌ

રમણં ચક્રતુઃ સમ્યક્કૃષ્ણાદેહે ઽપિ માનદ ।
તથાપ્યનન્યાગામિત્વં ચિન્તનીયં ન સંશયઃ

સુરાણાં સુરભોગ્યાશ્ચ ભોગં જાનન્તિ દેવતાઃ ।
ન જાનન્ત્યેવ મર્ત્યાંસ્તુ તેષુ દેહેષુ તે પુનઃ

નીરક્ષીરવિવિકં ચ હંસો વેત્તિ ન ચાપરઃ ।
અતઃ સ્વભર્તૃસંયોગં કૃષ્ણાદેહેન ચિન્તયેત્ કૃષ્ણાદેહેન્યગામિત્વં નૈવ ચિન્ત્યં ખગેશ્વર