ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 2.46

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે દ્વિતીયાંશે ધર્મકાણ્ડે પ્રેતકલ્પે શ્રીકૃષ્ણગરુડસંવાદે પ્રત્યાબ્દિકાદિશ્રાદ્ધનિરૂપણં નામ પઞ્ચચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 46
તાર્ક્ષ્ય ઉવાચ ।
સુકૃતસ્ય પ્રભાવેણ સ્વર્ગો નાનાવિધો નણામ્ ।
ભોગાઃ સૌખ્યાતિ રૂપઞ્ચ બલં બુદ્ધૈઃ પરાક્રમઃ

સત્યં પુણ્યવતાં દેવ જાયતે ઽત્ર પરત્ર ચ ।
સત્યંસત્યં પુનઃ સત્યં વેદવાક્યં ન ચાન્યથા

ધર્મો જયતિ નાધર્મઃ સત્યં જયાતે નાનૃતમ્ ।
ક્ષમા જયતિ ન ક્રોધો વિષ્ણુર્જયતિ નાસુરઃ

તદ્વત્સત્યં મયા જ્ઞાતં સુકૃતાચ્છોભનં ભવેત્ ।
યતોત્કૃષ્ટતમં પુણ્યં તથોત્કૃષ્ટતરોનરઃ

એવન્તુ શ્રોતુમિચ્છામિ જાયન્તે પાપિનો યથા ।
યેન કર્મવિપાકેન યથા નિયમભાગ્ભવેત્

યાંયાં યોનિમવાપ્નોતિ યથારૂપશ્ચ જાયતે ।
તન્મે વદ સુરશ્રેષ્ઠ સમાસેનાપિ કાઙ્ક્ષિતમ્

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।
શુભાશુભફલૈસ્તાર્ક્ષ્ય ભુક્તભોગા નરાસ્ત્વિહ ।
જાયન્તે લક્ષણૈર્યૈસ્તુતાનિ મે શૃણુ કાશ્યપ

ગુરુરાત્મવતાં શાસ્તા રાજા શાસ્તા દુરાત્મનામ્ ।
ઇહ પ્રચ્છન્નપાપાનાં શાસ્તા વૈવસ્વતો યમઃ

પ્રાયશ્ચિત્તેષ્વચીર્ણેષુ યમલોકા હ્યનેકધા ।
યાતનાભિર્વિમુક્તા યે યાન્તિ તે જીવસન્તતીમ્

ગત્વા માનુષભાવે તુ પાપચિહ્ના ભવન્તિ તે ।
તાન્યહં તવ ચિહ્નાનિ કથયિષ્યે ખગોત્તમ

સોઢ્વા વૈ યાતનાઃ સર્વા ગત્વા વૈવસ્વતક્ષયમ્ ।
નિસ્તીર્ણયાતનાસ્તે તુ લોકમાયાન્તિ ચિહ્નિતાઃ

ગદ્ગદો ઽનતવાદી સ્યાન્મૂકશ્ચૈવ ગવાનૃતે ।
બ્રહ્મહા જાયતે કુષ્ઠી શ્યાવદન્તશ્ચ મદ્યપઃ

કુનખી સ્વર્ણહરણાદ્દુશ્ચર્મા ગુરુતલ્પગઃ ।
સંયોગી હીનયોનિઃ સ્યાદ્દરિદ્રો ઽદત્તદાનતઃ

અયાજ્યયાજકો યાતિ ગ્રાહમસૂકરતાં દ્વિજઃ ।
ખરો વૈ બહુયાજી સ્યાત્કાકો નિર્મન્ત્રભોજનાત્

અપરીક્ષિતભોક્તારો વ્યાઘ્રાઃ સ્યુર્નિર્જને વને ।
બહુતર્જકો માર્જરઃ ખદ્યોતઃ કક્ષદાહકઃ

પાત્રે વિદ્યાપ્રદાતા યો બલીવર્દો ભવેત્તસઃ ।
અન્નં પર્યુષિતં વિપ્રે પ્રદદત્કુક્કરો ભવેત્

માત્સર્યાદપિ જાત્યન્ધો જન્માન્ધઃ પુસ્તકં હરન્ ।
ફલાન્યાહરતો ઽપત્યં મ્રિયતે નાત્ર સંશયઃ

મૃતો વાનરતાં યાતિ તન્મુખો ગણ્ડવાન્ ભવેત્ ।
અદત્ત્વા ભક્ષ્યમશ્રાતિ અનપત્યો ભવેત્તુ સઃ

હરન્વસ્ત્રં ભવેદ્ગોધા ગરદઃ પવનાશનઃ ।
પ્રવજ્યાગમનાદ્રાજન્ ભવેન્મરુપિશાચકઃ

ચાતકો જલહર્તા સ્યાદ્ધાન્યહર્તા ચ મૂષિકઃ ।
અપ્રાપ્તયૌવનાં સેવન્ ભવેત્સર્પ ઇતિ શ્રુતિઃ

ગુરુદારાભિલાષી ચ કૃકલાસો ભવેદ્ધ્રુવમ્ ।
જલપ્રસ્ત્રવણં યસ્તુ ભિન્દ્યાન્મત્સ્યો ભવેન્નરઃ

અવિક્રેયક્રયાચ્ચૈવ બકો ગૃધ્રો ભવેન્નરઃ ।
અયોનિગો વૃકો હિ સ્યાદુલૂકઃ ક્રયવઞ્ચનાત્

મૃતસ્યૈકાદશાહે તુ ભુઞ્જાનશ્ચાભિજાયતે ।
પ્રતિશ્રુત્ય દ્વિજેભ્યોર્ઽથમદદજ્જમ્બુકો ભવેત્

રાજ્ઞરિં ગત્વા ભવેદ્દંષ્ટ્રી તસ્કરો વિઙ્વરાહકઃ ।
શારિવા ફલવિક્રેતા વૃષશ્ચ વૃષલીપતિઃ

માર્જરો ઽગ્નિં પદા સ્પૃષ્ટ્વા રોગવાન્પરમાંસભુક્ ।
ઉદક્યાગમનાત્ષણ્ડો દુર્ગન્ધશ્ચ સુગન્ધહૃત્

યદ્વા તદ્વાપિ પારક્યં સ્વલ્પં વા હરતે બહુ ।
હૃત્વા વૈ યોનિમાપ્નોતિ તિરશ્ચાં નાત્ર સંશયઃ

એવમાદીનિ ચિહ્નાનિ અન્યાન્યપિ ખગેશ્વર ।
સ્વકર્મવિતતાન્યેવ? દૃશ્યન્તે યૈસ્તુ માનવૈઃ

એવં દુષ્કૃતકર્મા હિ ભુક્ત્વા ચ નરકાન્ક્રમાત્ ।
જાયતે કર્મશેષેણ ઉક્તાસ્વેતાસુ યોનિષુ

તતો જન્મશતં મર્ત્યે સર્વજન્તુષુ કાશ્યપ ।
જાયતે નાત્ર સન્દેહઃ સમીભૂતે શુભાશુભે

સ્ત્રીપુંસયો પ્રસઙ્ગેન નિરુદ્ધે શુક્રસોણિતે ।
સમુપેતઃ પઞ્ચભૂતૈર્જાયતે પાઞ્ચભૌતિકઃ

ઇન્દ્રિયાણિ મનઃ પ્રાણા જ્ઞાનમાયુઃ સુખં ધૃતિઃ ।
ધારણા પ્રેરણં દુઃ ખં મિથ્યાહઙ્કાર એવ ચ

પ્રયતાકૃતિવર્ણસ્તુ રાગદ્વેષૌ ભવાભવૌ ।
તસ્યેદમાત્મનઃ સર્વમનાદેરાદિમિચ્છતઃ

સ્વકર્મ બદ્ધસ્ય તદા ગર્ભવૃદ્ધિર્ભવેદિતિ ।
પુરા યથા મયા પ્રોક્તં તવ જન્તોર્હિ લક્ષણમ્

એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં ભૂતગ્રામે ચતુર્વિધે ।
સમુત્પત્તિર્વિનાશશ્ચ જાયતે તાર્ક્ષ્ય દેહિનામ્

સ્વધર્મેણૈવોર્ધ્વગતિરધર્મેણાપ્યધોગતિઃ ।
જાયતે સર્વવર્ણાનાં સ્વધર્મચલનાત્ ખગ

દેવત્વે માનુષત્વે ચ દાનભોગાદિકાઃ ક્રિયાઃ ।
યા દૃશ્યન્તે વૈનતેય તત્સર્વં કર્મજં ફલમ્

અકર્મવિહિતે ઘોરે કામક્રોધાર્જિતે ઽશુભે ।
પતેદ્વૈ નરકે ભૂયો તસ્યોત્તારો ન વિદ્યતે