ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 2.44

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે દ્વિતીયાંશે ધર્મકાણ્ડે પ્રેતકલ્પે શ્રીકૃષ્ણગરુડસંવાદે શુદ્ધિનિરૂપણં નામ ત્રિચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 44
શ્રીવિષ્ણુરુવાચ ।
સ્વેચ્છયા તાર્ક્ષ્ય મરણં શૃઙ્ગિદંષ્ટ્રિસરીસૃપઃ ।
ચાણ્ડાલાદ્યાત્મઘાતૈશ્ચ વિષાદ્યૈસ્તાડનૈસ્તથા

જલાગ્નિપાતવાતૈશ્ચ નિરાહારાદિભિસ્તથા ।
યેષામેવ ભવેન્મૃત્યુઃ પ્રોક્તાસ્તે પાપકર્મિણઃ

પાષડ્યનાશ્રમાશ્ચૈવ મહાપાતકિનસ્તથા ।
સ્ત્રિયશ્ચ વ્યભિચારિણ્ય આરૂઢપતિતાસ્તથા

ન તેષાં સ્યાન્નવ શ્રાદ્ધં ન સંસ્કારઃ સપિણ્ડનમ્ ।
શ્રાદ્ધાનિ ષોડશોક્તાનિ ન ભવન્તિ ચ તાન્યપિ

વેતનં યત્ ક્ષિપેદપ્સુ ગૃહ્યાગ્નિશ્ચ ચતુષ્પથે ।
પાત્રાણિનિર્દહેદગ્નૌ સાગ્નિકે પાપકર્મણિ

પૂર્ણે સંવત્સરે તેષામિત્થં કાર્યં દયાલુભિઃ ।
એકાદશીં સમાસાદ્ય શુક્લપક્ષે ચ કાશ્યપ

વિષ્ણું યમં ચ સમ્પૂજ્ય ગન્ધપુષ્પાક્ષતાદિભિઃ ।
દશ પિણ્ડાન્ ઘૃતાક્તાંશ્ચ દર્ભેષુ મધુસંયુતાન્

યજ્ઞોપવીતિ સતિલાન્ ધ્યાયન્ વિષ્ણું યમં તથા ।
દક્ષિણાભિમુખસ્તૂષ્ણીમેકૈકં નિર્વપેત્ તુતાન્

ઉદ્ધૃત્ય મિશ્રિતાન્ પશ્ચાત્ તીર્થે ઽભ્મઃ સુ વિનિઃ ક્ષિપેત્ ।
ક્ષિપન્ સંકીર્તયેન્નામ ગોત્રં ચ મૃતકસ્ય ચ

પુનરપ્યર્ચયેદ્વિષ્ણું યમં કુસુમચન્દનૈઃ ।
ધૂપદીપૈઃ સનૈવેદ્યૈર્ભક્ષ્યભોજ્યસમન્વિતૈઃ

તસ્મિન્નુપવસેદહ્નિ વિપ્રાંશ્ચેવ નિમન્ત્રયેત્ ।
કુલવિદ્યાતપોયુક્તાન્ સાધુશીલસમન્વિતાન્

નવ સપ્તાથવા પઞ્ચ સ્વસામર્થ્યાનુસારતઃ ।
અપરે ઽહનિ મધ્યાહ્ને યમં વિષ્ણું તથાર્ચયેત્

ઉદઙ્મુખાંસ્તથા વિપ્રાંસ્તાન્ સમ્યગુપવેશયેત્ ।
આવાહનાર્ઘદાનાદૌ વિષ્ણું યમસમન્વિતમ્

યજ્ઞોપવીતી કુર્વીત પ્રેતનામ પ્રકીર્તયેત્ ।
પ્રેતં યમં ચ વિષ્ણું ચ સ્મરન્ શ્રાદ્ધં સમાપયેત્

અન્યેભ્યશ્ચાપિ સર્વેભ્યઃ પિણ્ડદાનાર્થમુદ્ધરેત્ ।
પૃથગ્વા દશ પિણ્ડાંશ્ચ પઞ્ચ દદ્યાત્ ક્રમેણ તુ

પ્રથમં વિષ્ણવે દદ્યાદ્બ્રહ્મણે ચ શિવાય ચ ।
સભૃત્યાય શિવાયાથ પ્રેતાયાપિ ચ પઞ્ચમમ્

નામ ગોત્રં સ્મરેત્ તસ્ય વિષ્ણુશબ્દં પ્રકીર્તયેત્ ।
નમસ્કારશિરસ્કન્તુ પઞ્ચમં પિણ્ડમુદ્ધરેત્

ગોભૂમિપિણ્ડદાનાદ્યૈઃ શક્ત્યા પ્રેતં સ્મરંશ્ચ તમ્ ।
તિલૈસ્તિલાંસ્તુ વિપ્રાણાં દર્ભયુક્તેષુ પાણિષુ

દદ્યાદન્નં દ્વિજાનાં ચ તામ્બૂલં દક્ષિણાં તથા ।
એવં શિષ્ટતમં વિપ્રં હરિણ્યેન પ્રપૂજયેત્

નામ ગોત્રં સ્મરન્ દદ્યાદ્વિષ્ણુપ્રીતોસ્ત્વિતિ બ્રુવન્ ।
અનુવ્રજ્ય દ્વિજાન્ પશ્ચાત્ ત્યક્તામ્ભો દક્ષિણામુખઃ

કીર્તયન્નામગોત્રે તુ ભુવિ પ્રીતોસ્ત્વિતિ ક્ષિપેત્ ।
મિત્રબન્ધુજનૈઃ સાર્ધં શેષં ભુઞ્જીત વાગ્યતઃ ।
પ્રતિસંવત્સરાદિ સ્યાદેકોદ્દિષ્ટવિધાનતઃ

એવં કૃતે ગમિષ્યન્તિ સ્વર્લોકં પાપકર્મિણઃ ।
સપિણ્ડીકરણાદૌ તુ કૃતે ચૈવાપ્નુવન્તિતે

અથ કશ્ચિત્ પ્રમાદેન મ્રિયતે હ્યુદકાદિભિઃ ।
સંસારપ્રમુખસ્તસ્ય સર્વં કુર્યાદ્યથાવિધિ

પ્રમાદાદિચ્છયા મર્ત્યો ન ગચ્છેત્સર્પસંમુખઃ ।
પક્ષયોરુભયોર્નાગં પઞ્ચમીષુ પ્રપૂજયેત્

કુર્યાત્ પિષ્ટમયીં લેખાં નાગાનામાકૃતિં ભુવિ ।
અર્ચયેત્ તાં સિતૈઃ પુષ્પૈઃ સુગન્ધૈશ્ચન્દનેનચ

પ્રદદ્યાદ્ધૂપદીપન્તુ તણ્ડુલાંશ્ચ સિતાન્ ક્ષિપેત્ ।
આમપિષ્ટં તથૈવાન્નં ક્ષીરઞ્ચ વિનિવેદયેત્

ઉપસ્થાય વદેદેવં મુઞ્ચન્ મુદ્રાંશુકાનિ ચ ।
મધુરં તદ્દિને ઽશ્રીયાદ્દેવશ્રાદ્ધં સમાપયેત્

સૌવર્ણં શક્તિતો નાગં તતો દદ્યાદ્દ્વિજોત્તમે ।
ધેનું દત્ત્વા તતો બ્રૂયાત્ પ્રીયતાં નાગરાડિતિ

યથાવિભવ્યં કુર્વીત કર્માણ્યન્યાનિ પૂર્વવત્ ।
સ્વશાખોક્તવિધાનેન ઇત્થં કુર્યાદ્યથાતથમ્ ।
પ્રેતત્વાન્મોચયેત્ તાંસ્તુ સ્વર્ગમાર્ગં નયેત્ ચ