ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 2.23

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે દ્વિતીયાંશે ધર્મકાણ્ડે પ્રેતકલ્પે ભીષ્મ યુધિષ્ઠિરસંવાદે પ્રેતત્વોત્પત્તિતન્મુક્તિપેઞ્ચપ્રેતોપાખ્યાન નિરૂપણં નામ દ્વાવિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 23
ગરુડ ઉવાચ ।
કિઙ્કિં કુર્વન્તિ વૈ પ્રેતાઃ પિશાચત્વેવ્યવસ્થિતાઃ ।
વદન્તિ વા કદાચિત્કિં તદ્વદસ્વ સુરેશ્વર

શ્રીભગવાનુવાચ ।
તેષાં સ્વરૂપં વક્ષ્યામિ ચિહ્નં સ્વપ્નં યથાતથમ્ ।
ક્ષુત્પિપાસાર્દિતાસ્તે વૈ પ્રવિશેયુઃ સ્વવેશ્મનિ

પ્રતિષ્ઠા વાયુદેહેષુ શયાનાંસ્તુ સ્વવંશજાન્ ।
તત્ર યચ્છન્તિ લિઙ્ગાનિ દર્શયન્તિ ખગેશ્વર

સ્વપુત્રસ્વકલત્રાણિ સ્વબન્ધુન્તત્ર ગચ્છતિ ।
હયો ગજો વૃષો મર્ત્યોદૃશ્યતે વિકૃતાનનઃ

શયાનં વિપરીતં તુ આત્માનં ચ વિપર્યયમ્ ।
ઉત્થિતઃ પશ્યતિ યસ્તુ તદ્વિન્દ્યાત્પ્રેતનિર્મિતમ્

સ્વપ્ને નરૌ હિ નિગડૈર્બધ્યતે બહુધા યદિ ।
અન્નં ચ યાચતે સ્વપ્ને કુવેષઃ પૂર્વજો મૃતઃ

સ્વપ્ને યો ભુજ્યમાનસ્ય ગૃહીત્વાન્નં પલાયતે ।
આત્મનસ્તુ પરો વાપિ તૃષાર્તસ્તુ જલં પિબેત્

વૃષભારોહણં સ્વપ્ને વૃષભૈઃ સહ ગચ્છતિ ।
ઉત્પત્ય ગગનં યાતિ તીર્થે યાતિ ક્ષુધાતુરઃ

સ્વવાચા વદતે યસ્તુ ગોવૃષદ્વિજાવાજિષુ ।
લિઙ્ગે ગજે તથા દેવે ભૂતે પ્રેતે નિશાચરે

સ્વપ્નમધ્યે તુ પક્ષીન્દ્ર પ્રેતલિઙ્ગાન્યનેકધા ।
સ્વકલત્રં સ્વબન્ધું વા સ્વસુતં સ્વપતિં વિભુમ્ ।
વિદ્યમાનં મૃતં પશ્યેત્પ્રેતદોષેણ નિશ્ચિતમ્

યાચતે યઃ પરં સ્વપ્ને ક્ષુત્તૃડ્ભ્યાં ચ પરિપ્લુતઃ ।
તીર્થે ગત્વા દહેત્પિણ્ડાન્પ્રેતદૌષૈર્ન સંશયઃ

નિર્ગચ્છેદ્વા ગૃહાદ્વાપિ સ્વપ્ને પુત્રસ્તથા પશુઃ ।
પિતા ભ્રાતા કલત્રં ચ પ્રેતદોષૈસ્તુ પશ્યતિ

ચિહ્નાન્યેતાનિ પક્ષીન્દ્ર પ્રાયશ્ચિત્તં નિવેદયેત્ ।
કૃત્વા સ્નાનં ગૃહે તીર્થે શ્રીવૃક્ષે તર્પણં જલૈઃ

કૃષ્ણધાન્યાનિ પૂજાં ચ પ્રદદ્યાદ્વેદપારગે ।
હોમં કુર્યાદ્યથાશક્તિ સમ્પૂર્ણં વાચયેત્સુધીઃ

એતદ્ધિ શ્રદ્ધયા યસ્તુ પ્રેતલિઙ્ગનિદર્શનમ્ ।
પઠતે શૃણુતે વાપિ પ્રેતચિહ્નં વિનશ્યતિ