ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 2.17

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે ઉત્તરખણ્ડે દ્વિતીયાંશે ધર્મકાણ્ડે પ્રેતકલ્પે શ્રીકૃષ્ણગરુડસંવાદે પ્રેતયાત્રાદિનિરૂપણં નામ ષોડશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમાહાપુરાણમ્- 17
ગરુડ ઉવાચ ।
એકો મે સંશયો દેવ હૃદયે સમ્પ્રબાધતે ।
શ્રમણાઃ કસ્ય પુત્રાશ્ચ કથં યમપુરે સ્થિતાઃ

માનુષૈશ્ચ કૃતં કર્મ કસ્માજ્જાનન્તિ તે પ્રભો ।
કથં શૃણ્વન્તિ તે સર્વે કસ્માજ્જ્ઞાનં સમાગતમ્

કુત્ર ભુઞ્જન્તિ દેવેશ ક્રથયસ્વ પ્રસાદતઃ ।
પક્ષિરાજવચઃ શ્રુત્વા ભગવાન્વાક્યમબ્રવીત્

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।
શૃણુષ્વ વચનં સત્યં સર્વેષાં સૌખ્યદાયકમ્ ।
તદહં કથયિષ્યામિ શ્રવણાનાં વિચેષ્ટિતમ્

એકીભૂતં યદા સર્વં જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
ક્ષીરોદસાગરે પૂર્વં મયિ સુપ્તે જગત્પતૌ

નાભિસ્થોજસ્તપસ્તેપે વર્ષાણિ સુબહૂન્યપિ ।
એકીભૂતં જગત્સૃષ્ટં ભૂતગ્રામચતુર્વિધમ્

બ્રહ્મણા નિર્મિતં પૂર્વં વિષ્ણુના પાલિતં તદા ।
રુદ્રઃ સંહારમૂર્તિશ્ચ નિર્મિતો બ્રહ્મણા તતઃ

વાયુઃ સર્વગતઃ સૃષ્ટઃ સૂર્યસ્તેજોભિવૃદ્ધિમાન્ ।
ધર્મરાજસ્તતઃ સૃષ્ટશ્ચિત્રગુપ્તેન સંયુત)

સૃષ્ટ્વૈતદાદિકં સર્વં તપસ્તેપે તુ પદ્મજઃ ।
ગતાનિ બહુવર્ષાણિ બ્રહ્મણો નાભિપઙ્કજે

યોયો હિ નિર્મિતઃ પૂર્વં તત્તત્કર્મ સમાચરેત્ ।
કસ્મિંશ્ચિત્સમયે તત્ર બ્રહ્મા લોકસમન્વિતઃ

રુદ્રો વિષ્ણુસ્તથા ધર્મઃ શાસયન્તિ વસુન્ધરામ્ ।
ન જાનીમો વયં કિઞ્ચિલ્લોકકૃત્યમિહોચ્યતામ્

ઇતિ ચિન્તાપરાઃ સર્વે દેવા વિમમૃશુસ્તદા ।
સંચિન્ત્ય બ્રહ્મણો મન્ત્રં વિબુધૈઃ પ્રેરિતસ્તદા

ગૃહીત્વા પુષ્પપત્રાણિ સોસૃજદ્દ્વાદશાત્મજાન્ ।
તેજોરાશીન્વિશાલાક્ષાન્બ્રહ્મણો વચનાત્તુ તે

યોયં વદતિ લોકેસ્મિઞ્છુભં વા યદિ વાશુભમ્ ।
પ્રાપયન્તિ તતઃ શીઘ્રં બ્રહ્મણઃ કર્ણગોચરમ્

દૂરાચ્છ્રવણવિજ્ઞાનં દૂરાદ્દર્શનગોચરમ્ ।
સર્વે શૃણ્વન્તિ યત્પક્ષિંસ્તેનૈવ શ્રવણા મતાઃ

સ્થિત્વા ચૈવ તથાકાશે જન્તૂનાં ચેષ્ટિતં ચ યત્ ।
તજ્જ્ઞાત્વા ધર્મરાજાગ્રે મૃત્યુકાલે વદન્તિ ચ

ધર્મં ચાર્થં ચ કામં ચ મોક્ષં ચ કથયન્તિ તે ।
એકો હિ ધર્મમાર્ગશ્ચ દ્વિતીયશ્ચાર્થમાર્ગકઃ

અપરઃ કામમાર્ગશ્ચ મોક્ષમાર્ગશ્ચતુર્થકઃ ।
ઉત્તમા ધમમાર્ગેણ વૈનતેય પ્રયાન્તિ હિ

અર્થદાતા વિમાનૈસ્તુ અશ્વૈઃ કામપ્રદાયકઃ ।
હંસયુક્તવિમાનૈશ્ચ મોક્ષાકાઙ્ક્ષી વિસર્પતિ

ઇતરઃ પાદચારેણ ત્વસિપત્રવનાનિ ચ ।
પાષાણૈઃ કણ્ટકૈઃ ક્લિષ્ટઃ પાશબદ્ધો ઽથ યાતિ વૈ

યઃ કશ્ચિન્માનુષે લોકે શ્રવણાન્પૂજયેદિહ ।
વર્ધન્યા જલપાત્રેમ પક્વાન્નપરિપૂર્ણયા

શ્રવણાન્પૂજયેત્તત્ર મયા સહ ખગેશ્વર ।
તસ્યાહં તત્પ્રદાસ્યામિ યત્સુરૈરપિ દુર્લભમ્

સંભોજ્ય બ્રાહ્મણાન્ ભક્ત્યા ત્વેકાદશ શુભાઞ્છુચીન્ ।
દ્વાદશં સકલત્રં ચ મમ પ્રીત્યૈ પ્રપૂજયેત્

દેવૈઃ સર્વૈશ્ચ સંપૂજ્ય સ્વર્ગં યાન્તિ સુખેપ્સયા ।
તૈઃ પૂજિતૈરહ તુષ્ટશ્ચિત્રગુપ્તેન ધર્મરાટ્

તૈસ્તુષ્ટૈર્મત્પુરં યાન્તિ લોકા ધર્મપારાયણાઃ ।
શ્રવણાનાં ચ માહાત્મ્યમુત્પત્તિં ચેષ્ટિતં શુભમ્

શૃણોતિ પક્ષિશાર્દૂલ સ ચ પાપૈર્ન લિપ્યતે ।
ઇહ લોકે સુખં ભુક્ત્વા સ્વર્ગલોકે મહીયતે