ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.94

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તવર્ણધર્ંમનિરૂપણં નામ ત્રિનવતિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 94
યાજ્ઞવલ્ક્ય ઉવાચ ।
ગર્ભાષ્ટમે ઽષ્ટમે વાબ્દે બ્રાહ્મણસ્યોપનાયનમ્ ।
રજ્ઞામેકાદશે સૈકે વિશામેકે યથાકુલમ્

ઉપનીય કુરુઃ શિષ્યં મહાવ્યાહૃતિપૂર્વકમ્ ।
વેદમધ્યાપયેદેનં શૌચાચારાંશ્ચ શિક્ષયેત્

દિવા સન્ધ્યાસુ કર્ણસ્થબ્રહ્મસૂત્ર ઉદડ્મુખઃ ।
કુર્યાન્મૂત્રપુરીષે તુ રાત્રૌ ચેદ્દક્ષિણામુખઃ

ગૃહીતશિશ્રશ્ચોત્થાય મૃદ્ભિરભ્યુદ્ધૃતૈર્જલૈઃ ।
ગન્ધલેપક્ષયકરં શૌચં કુર્યાન્મહાવ્રતઃ

અન્તર્જાનુઃ શુચૌ દેશ ઉપવિષ્ટ ઉદઙ્મુખઃ ।
પ્રાગ્વા બ્રાહ્મેણ તીર્થેન દ્વિજો નિત્યમુપસ્પૃશેત્

કનિષ્ઠાદેશિન્યઙ્ગુષ્ઠમૂલાન્યગ્રં કરસ્ય ચ ।
પ્રજાપતિપિતૃબ્રહ્મદેવતીર્થાન્યનુક્રમાત્

ત્રિઃ પ્રાશ્યાપો દ્વિરુન્મૃજ્ય ખાન્યાદ્ભિઃ સમુપસ્પૃશેત્ ।
અદ્ભિસ્તુ પ્રકૃતિસ્થાભિર્હેનાભિઃ ફેનબુહુદૈઃ

હૃત્કણ્ઠતાલુગાભિસ્તુ યથાસંખ્યં દ્વિજાતયઃ ।
શુધ્યેરંસ્ત્રી ચ શૂદ્રશ્ચ સકૃત્સ્પૃષ્ટાભિરન્તતઃ

સ્નાનમબ્દૈવતૈર્મન્ત્રૈર્માર્જનં પ્રાણસંયમઃ ।
સૂર્યસ્ય ચાપ્યુપસ્થાનં ગાયત્ત્રયાઃ પ્રત્યયં જપઃ

ગાયત્ત્રીં શિરસા સાર્ધં જપેદ્વ્યાહૃતિપૂર્વિકામ્ ।
પ્રતિપ્રણવસંયુક્તાં ત્રિરયં પ્રાણસંયમઃ

પ્રાણાનાયમ્ય સમ્પ્રોક્ષ્ય ત્ર્યૃચેનાબ્દૈવતેન તુ ।
જપન્નાસીત સાવિત્ત્રીં પ્રત્યગાતારકોદયાત્

સન્ધ્યાં પ્રાક્ પ્રાતરેવં હિ તિષ્ઠેદાસૂર્યદર્શનાત્ ।
અગ્નિકાર્યં તતઃ કુર્યાત્સન્ધ્યયોરુભયોરપિ

તતો ઽભિવાદયેદ્વૃદ્વાનસાવહમિતિ બ્રુવન્ ।
ગુરું ચૈવાપ્યુપાસીત સ્વાધ્યાયાર્થં સમાહિતઃ

સાહૂતશ્ચાપ્યધીયીત સર્વં ચાસ્મૈ નિવેદયેત્ ।
હિતં તસ્યાચરેન્નિત્યં મનોવાક્રાયકર્મભિઃ

દણ્ડાજિનોપવીતાનિ મેખલાં ચૈવ ધારયેત્ ।
બ્રાહ્મણેષુ ચરેદ્ભૈક્ષમનિન્દ્યેષ્વાત્મવૃત્તયે

આદિમધ્યાવસાનેષુ ભવેચ્છન્દોપલક્ષિતા ।
બ્રાહ્મણક્ષત્ત્રિયવિશાં ભૈક્ષચર્યા યથાક્રમમ્

કૃતાગ્નિકાર્યો ભુઞ્જીત વિનીતો ગુર્વનુજ્ઞયા ।
આપોશાનક્રિયાપૂર્વં સત્કૃત્યાન્નમકુત્સયન્

બ્રહ્મચાર્યાસ્થિતો નૈકમન્નમદ્યાદનાપદિ ।
બ્રાહ્મણઃ કામમશ્રીયાચ્છ્રાદ્ધે વ્રતમપડિયન્

મધુ માંસં તથા સ્વિન્નમિત્યાદિ પરિવર્જયેત્ ।
સ ગુરુર્યઃ ક્રિયાઃ કૃત્વા વેદમસ્મૈ પ્રયચ્છતિ

ઉપનીય દદાત્યેનામાચાર્યઃ સ પ્રકીર્તિતઃ ।
એકદેશમુપાધ્યાય ઋત્વિગ્યજ્ઞકૃદુચ્યતે

એતે માન્યા યથાપૂર્વમેભ્યો માતા ગરીયસી ।
પ્રતિવેદં બ્રહ્મચર્યં દ્વાદશાબ્દાનિ પઞ્ચ વા

ગ્રહણાન્તિકમિત્યેકે કેશાન્તશ્ચૈવ ષોડશે ।
આષોડશાઽદ્વાવિંશાચ્ચાચતુર્વિંશાચ્ચ વત્સરાત્

બ્રહ્મક્ષત્ત્રવિશાં કાલ ઔપનાયનિકઃ પરઃ ।
અત ઊર્ધ્વં પતન્ત્યેતે સર્વધર્મવિવર્જિતાઃ

સાવિત્રીપતિતા વ્રાત્યા વ્રાત્યસ્તોમાદૃતે ક્રતોઃ ।
માતુર્યદગ્રે જાયન્તે દ્વિતીયં મૌઞ્જબન્ધનમ્

બ્રાહ્મણક્ષત્ત્રિય વિશસ્તસ્માદેતે દ્વિજાતયઃ ।
યજ્ઞાનાં તપસાં ચૈવ શુભાનાં ચૈવ કર્મણામ્

વેદ એવ દ્વિજાતીનાં નિઃ શ્રેયસકરઃ પરઃ ।
મધુના પયસા ચૈવ સ દેવાંસ્તર્પયેદ્દ્વિજઃ

પિતૄન્મધુઘૃતાભ્યાં ચ ઋચો ઽધીતે હિ સો ઽન્વહમ્ ।
યજુઃ સામ પઠેત્તદ્વદથર્વાઙ્ગિરસં દ્વિજઃ

સન્તર્પયેત્પિતૄન્દેવાન્સો ઽન્વહં હિ ઘૃતામૃતૈઃ ।
વાકોવાક્યં પુરાણં ચ નારાશંસીશ્ચ ગાથિકાઃ

ઇતિહાસાંસ્તથા વિદ્યા યો ઽધીતે શક્તિતો ઽન્વહમ્ ।
સન્તર્પયેત્પિતૄન્દેવાન્માંસક્ષીરોદનાદિભિઃ

તે તૃપ્તાસ્તર્પયન્ત્યેનં સર્વકામફલૈઃ શુભૈઃ ।
યંયં ક્રતુમધીતેસૌ તસ્યસ્યાપ્નુયાત્ફલમ્

ભૂમિદાનસ્ય તપસઃ સ્વાધ્યાયફલભાગ્દ્વિજઃ ।
નેષ્ઠિકો બ્રહ્મચારી તુ વસેદાચાર્યસન્નિધૌ

તદભાવે ઽસ્ય તનયે પત્ન્યાં વૈશ્વાનરે ઽપિ વા ।
અનેન વિધિના દેહે સાધયેદ્વિજિતેન્દ્રિયઃ ।
બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ ન ચેહ જાયતે પુનઃ