ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.87

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે ગયામાહાત્મ્યં નામ ષડશીતિતમો ઽધ્યાયઃ
(ઇતિ ગયામાહાત્મ્યં સમાપ્તમ્) ।
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 87
હરિરુવાચ ।
ચતુર્દશ મનૂન્વક્ષ્યે તત્સુતાશ્ચ સુકાદિકાન્ ।
મનુઃ સ્વાયમ્ભુવઃ પૂર્વમગ્નિઘ્રાદ્યાશ્ચ તત્સુતાઃ

મરીચિરત્ર્યઙ્ગિરસૌ પુલસ્ત્યઃ પુલહઃ ક્રતુઃ ।
વસિષ્ઠશ્ચ મહાતેજા ઋષયઃ સપ્તકીર્તિતાઃ

જયાખ્યાશાચમિતાખ્યાશ્ચ શુક્રા યામાસ્તથૈવ ચ ।
ગણા દ્વાદશકાશ્ચૈતિ ચત્વારઃ સોમપાયિનઃ

વિશ્વભુગ્વામદેવેન્દ્રો બાષ્કલિસ્તદરિર્હ્યભૂત્ ।
સ હતો વિષ્ણુના દૈત્યશ્ચક્રેણ સુમહાત્મના

મનુઃ સ્વારોચિષશ્ચાથ તત્પુત્રો મણ્ડલેશ્વરઃ ।
ચિત્રકો વિનતશ્ચૈવ કર્ણાન્તો વિદ્યુતો રવિઃ

બૃહદ્ગુણો નભશ્ચૈવ મહાબલપરાક્રમઃ ।
ઊર્જ સ્તમ્બસ્તથા પ્રાણ ઋષભો નિશ્ચલ (ર) સ્તથા

દત્તો (મ્ભો) લિશ્ચાવરીવાંશ્ચ ઋષ્યઃ સપ્તકીર્તિતાઃ ।
તુષિતા દ્વાદશ પ્રોક્તાસ્તથા પારાવતાશ્ચ યે

ઇન્દ્રો વિપશ્ચિદ્દેવાનાં તદ્રિપુઃ પુરુકૃત્સરઃ ।
જઘાન હસ્તિરૂપેણ ભગવાન્મધુસૂદનઃ

ઔત્તમસ્ય મનોઃ પુત્રા આજશ્ચ પરશુસ્તથા ।
વિનીતશ્ચ સુકેતુશ્ચ સુમિત્રઃ સુબલઃ શુચિઃ

દેવો દેવાવૃધો રુદ્ર ! મહોત્સાહોજિતસ્તથા ।
રથૌજા ઊર્ધ્વબાહુશ્ચ શરણશ્ચાનઘો મુનિઃ

સુતપાઃ શઙ્કુરિત્યેતે ઋષયઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ ।
વશવર્તિસ્વધામાનઃ શિવાઃ સત્યાઃ પ્રતર્દનાઃ

પઞ્ચ દેવગણાઃ પ્રોક્તા સર્વે દ્વાદશકાસ્તુ તે ।
ઇન્દ્રઃ સ્વશાન્તિસ્તચ્છુક્રઃ પ્રલમ્બો નામ દાનવઃ

મત્સ્યરૂપી હરિર્વિષ્ણુસ્તં જઘાન ચ દાનવમ્ ।
તામસસ્ય મનોઃ પુત્રા જાનુજઙ્ઘો ઽથ નિર્ભયઃ

નવખ્યાતિર્નયશ્ચૈવ પ્રિયભૃત્યો વિવિક્ષિપઃ ।
દૃઢેષુધિઃ પ્રસ્તલાક્ષઃ કૃબન્ધુઃ કૃતસ્તથા

જ્યોતિર્ધામા પૃથુઃ (ધૃષ્ટ) કાવ્યશ્ચૈત્રશ્ચેતાગ્નિહેમકાઃ (કૌ) ।
મુનયઃ કીર્તિતાઃ સપ્ત સુરાગાઃ સુધિયસ્તથા

હરયો દેવતામાં ચ ચત્વારઃ પઞ્ચ (સપ્ત) વિંશકાઃ ।
ગણા ઇન્દ્રઃ શિવિસ્તસ્ય શત્રુર્ભોમરથાઃ સ્મૃતાઃ

હરિણા કૂર્મરૂપેણ હતો ભીમરથો ઽસુરઃ ।
રૈવતસ્ય મનોઃ પુત્રો મહા પ્રાણશ્ચ સાધકઃ

વન (લ) બન્ધુર્નિરમિત્રઃ પ્રત્યઙ્ગઃ પરહા શુચિઃ ।
દૃઢવ્રતઃ કેતુશૃગં ઋષયસ્તસ્ય વર્ણ્યતે

વેદશ્રીર્વેદબાહુશ્ચ ઊર્ધ્વબાહુસ્તથૈવ ચ ।
હિરણ્યરોમા પર્જન્યઃ સત્યનેત્રઃ (નામા) સ્વધામ ચ

અભૂતરજસશ્ચૈવ તથા દેવાશ્વમેધસઃ ।
વૈકુણ્ઠ (ણ્ઠાઃ શ્ચામૃત (તા) શ્ચૈવ ચત્વારો દેવતાગણાઃ

ગણે ચતુર્દશ સુરા વિભુરિદ્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
શાન્તઃ શત્રુર્હતો દૈત્યો હંસરૂપેણ વિષ્ણુના

ચાક્ષુષસ્ય મનોઃ પુત્રા ઉરુઃ પુરુર્મહાબલઃ ।
શતદ્યુમ્નસ્તપસ્વી ચ સત્યબાહુઃ(ક્યો) કૃતિસ્તથા

અગ્નિષ્ણુરતિરાત્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચ તથા નરઃ ।
હવિષ્માનુત્તમઃ શ્રીમાન્સ્વ (સુ) ધામા વિરજસ્તથા

અભિમાનઃ સહિષ્ણુશ્ચ મધુશ્રીરૃષયઃ સ્મૃતાઃ ।
આર્યાઃ પ્રભૂતા ભાવ્યાશ્ચ લેખાશ્ચ પૃથુકાસ્તથા

અષ્ટકસ્ય ગણાઃ પઞ્ચ તથા પ્રોક્તા દિવૌકસામ્ ।
ઇન્દ્રો મનોજવઃ શત્રુર્મહાકાલો મહાભજઃ

અશ્વરૂપેણ સ હતો હરિણા લોકધારિણા ।
મનોર્વૈવસ્વતસ્યેતે પુત્રા વિષ્ણુપરાયણાઃ

ઇક્ષ્વાકુરથ નાભાગો ધૃષ્ટઃ શર્યાતિરેવ ચ ।
નરિષ્યન્તસ્તથા પાંસુર્નભો નેદિષ્ઠ એવ ચ

કરૂષશ્ચ પૃષધ્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચ મનોઃ સુતાઃ ।
અત્રિર્વસિષ્ઠો ભગવાઞ્જમદગ્નિશ્ચ કશ્યપઃ

ગૌતમશ્ચ ભરદ્વાજો વિશામિત્રો ઽથ સપ્તમઃ ।
તથા હ્યેકોનપઞ્ચાશન્મરુતઃ પરિકીર્તિતાઃ

આદિત્યા વસવઃ સાધ્યાગણા દ્વાદશકાસ્ત્રયઃ ।
એકાદશા તથા રુદ્રા વસવો ઽષ્ટૌ પ્રકીર્તિતાઃ

દ્વાવશ્વિનૌ વિનિર્દિષ્ટૌ વિશ્વેદેવાસ્તથા દશા ।
દશૌવાઙ્ગિરસો દેવા નવ દેવગણાસ્તથા

તેજસ્વી નામ વૈ શક્રો હિરણ્યાક્ષો રિપુઃ સ્મૃતઃ ।
હતો વરાહરૂપેણ હરિણ્યાખ્યો ઽથ વિષ્ણુના

વક્ષ્યે મનોર્ભવિષ્યસ્ય સાવર્ણ્યાખ્યસ્ય વૈ સુતાન્ ।
વિજયશ્ચાર્વવીરશ્ચ નિર્મોહઃ સત્યવાક્રૃતી

વરિષ્ઠશ્ચ ગરિષ્ઠશ્ચ વાચઃ સંગતિરેવ ચ ।
અશ્વત્થામા કૃપો વ્યાસો ગાલવો દીપ્તિમાનથ

ઋષ્યશૃઙ્ગસ્તથા રામ ઋષયઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ ।
સુતપા અમૃતાભાશ્ચ મુખ્યાશ્ચાપિ તથા સુરાઃ

તેષાં ગણસ્તુ દેવાના મેકૈકો વિંશકઃ સ્મૃતઃ ।
વિરોચનસુતસ્તેષાં બલિરિન્દ્રો ભવિષ્યતિ

દત્ત્વેમાં યાચમાનાય વિષ્ણવે યઃ પદત્રયમ્ ।
ઋદ્ધિમિન્દ્રપદં હિત્વા તતઃ સિદ્ધિમવાપ્સ્યતિ

વારુણેર્દક્ષસાવર્ણેર્નવમસ્ય સુતાઞ્છૃણુ ।
ધૃતિકેતુર્દેપ્તિકેતુઃ પઞ્ચહસ્તો નિરામયઃ ।
પૃતુશ્રવા બૃહદૂદ્યુમ્ન ઋચીકો બૃહતો ગુણઃ

મેધાતિથિર્દ્યુતિશ્ચૈવ સવસો વસુરેવ ચ ।
જ્યોતિષ્માન્હવ્યકવ્યૌ ચ ઋષયો વિભુરીશ્વરઃ

પરો મરીચિર્ગર્ભશ્ચ સ્વ (સુ) ધર્માણશ્ચ તે ત્રયઃ ।
દેશશત્રુ) કાલકાક્ષસ્તદ્ધન્તા પદ્મનાભકઃ

ભવિષ્યન્તિ તદા દેવા એકૈકો દ્વાદશો ગણઃ ।
તેષામિન્દ્રો મહાવીર્યો ભવિષ્યત્યદ્ભુતો હર ॥ ગર્પ્_1,87.40*1 ॥
ધમપુત્રસ્ય પુત્રાંસ્તુ દશ મસ્ય મનોઃ શૃણુ ।
સુક્ષેત્રશ્ચોત્તમૌજાશ્ચ ભૂરિશ્રેણ્યશ્ચ વીર્યવાન્

શતાનીકો નિરમિત્રો વૃષસેનો જયદ્રથઃ ।
ભૂરિદ્યુમ્નઃ સુવર્ચાશ્ચ શાન્તિરિન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્

અયો (પો) મૂર્તિર્હવિષ્માંશ્ચ સુકૃતિશ્ચાવ્યયસ્તથા ।
નાભાગો ઽપ્રતિમૌજાશ્ચ સૌરભ ઋષયસ્તથા

પ્રાણાખ્યાઃ શતસંખ્યાસ્તુ દેવતાનાં ગણસ્તદા ।
તેષામિન્દ્રશ્ચ ભવિતા શાન્તિર્નામ મહાબલઃ ।
બલિઃ શત્રુસ્તં હરિશ્ચ ગદયા ઘાતયિષ્યતિ

રુદ્ર પુત્રસ્ય તે પુત્રાન્વક્ષ્યામ્યેકાદશસ્ય તુ ।
સર્વત્રગઃ સુશર્મા ચ દેવાનીકઃ પુરુર્ગુરુઃ

ક્ષેત્રવર્ણો દૃઢેષુશ્ચ આર્દ્રકઃ પુત્રકસ્તથા ।
હવિષ્માંશ્ચ હવિષ્યશ્ચ વરુણો વિશ્વવિસ્તરૌ

વિષ્ણુશ્ચૈવાગ્નિતેજાશ્ચ ઋષયઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ ।
વિહઙ્ગમાઃ કામગમ્ નિર્માણરુચયસ્તથા

એકૈકસ્ત્રિંશકસ્તેષાં ગણશ્ચૈન્દ્રશ્ચ વૈ વૃષઃ ।
ધસગ્રીવો રિપુસ્તસ્ય શ્રીરૂપી ઘાતયિષ્યતિ

મનોસ્તુ દક્ષપુત્રસ્ય દ્વાદશસ્યાત્મજાઞ્છૃણુ ।
દેવવાનુ પદેવશ્ચ દેવશ્રેષ્ઠો વિદૂરથઃ

મિત્રવાન્મિત્રદેવશ્ચ મિત્રબિન્દુશ્ચ વીર્યવાન્ ।
મિત્રવાહઃ પ્રવાહશ્ચ દક્ષપુત્રમનોઃ સુતાઃ

તપસ્વી સુતપાશ્ચૈવ તપોમૂર્તિસ્તપોરતિઃ ।
તપોધૃતિર્દ્યુતિશ્ચાન્યઃ સપ્તમશ્ચ તપોધનાઃ

સ્વધર્માણઃ સુતપસો હરિતો હોહિતાસ્તથા ।
સુરારયો ગણાશ્ચૈતે પ્રત્યેકં દશકો ગણઃ

ઋતધામા ચ ભદ્રે (તત્રે) ન્દ્રસ્તારકો નામ તદ્રિપુઃ ।
હરિર્નપુંસકં ભૂત્વા ઘાતયિષ્યતિ શઙ્કર

ત્રયોદશસ્ય રૌચ્યસ્ય મનોઃ પુત્રાન્નિબોધ મે ।
ચિત્રસેનો વિચિત્રશ્ચ તપોધર્મરતો ધૃતિઃ

સુનેત્રઃ ક્ષેત્રવૃત્તિશ્ચ સુનયો ધર્મપો દૃઢઃ ।
ધૃતિમાનવ્યયશ્ચૈવ નિશારૂપો નિરુત્સુકઃ

નિર્મોહસ્તત્ત્વદર્શો ચ ઋષયઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ ।
સ્વ (સુ) રોમાણઃ સ્વ (સુ) ધર્માણઃ સ્વ (સુ) કર્માણસ્તથામરાઃ

ત્રયસ્ત્રિંશદ્વિભેદાસ્તે દેવાનાં તત્ર વૈ ગણાઃ ।
ઇન્દ્રો દિવસ્પતિઃ શત્રુસ્ત્વિષ્ટિભો નામ દાનવઃ

માયૂરેણ ચ રૂપેણ ઘાતયિષ્યતિ માધવઃ ।
ચતુર્દશસ્ય ભૌત્યસ્ય શૃણુ પુત્રાન્મનોર્મમ

ઉરુર્ગભીરો ધૃષ્ટશ્ચ તરસ્વીગ્રા (ગ્ર) હ એવ ચ ।
અભિમાનિ પ્રવીરશ્ચ જિષ્ણુઃ સંક્રન્દનસ્તથા ।
તેજસ્વી દુર્લભશ્ચૈવ ભૌત્યસ્યૈતે મનોઃ સુતાઃ

અગ્નીધ્રશ્ચાગ્નિબાહુશ્ચ માગધશ્ચ તથા શુચિઃ ।
અજિતો મુક્તશુક્રૌ ચ ઋષયઃ સપ્ત કીર્તિતાઃ

ચાક્ષુષાઃ કર્મનિષ્ઠાશ્ચ પવિત્રા ભ્રાજિનસ્તથા ।
વચોવૃદ્ધા દેવગણાઃ પઞ્ચ પ્રોક્તાસ્તુ સપ્તકાઃ

શુચિરિન્દ્રો મહાદૈત્યો રિપુહન્તા હરિઃ સ્વયમ્ ।
એકો દેવશ્ચતુર્ધા તુ વ્યાસરૂપેણ વિષ્ણુના

કૃતસ્તતઃ પુરાણાનિ વિદ્યાશ્ચાષ્ટાદશૈવ તુ ।
અઙ્ગાનિ ચતુરો વેદા મીમાંસા ન્યાયવિસ્તરઃ

પુરાણં ધર્મશાસ્ત્રં ચ આયુર્વેદાર્થશાસ્ત્રકમ્ ।
ધનુર્વેદશ્ચ ગાન્ધર્વો વિદ્યા હ્યષ્ટાદશૈવ તાઃ