ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.81

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વિદ્રુમપરીક્ષણં નામાશીતિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 81
(ઇતિ રત્નમુક્તાદિ પરીક્ષા સમાપ્તા ) ।
(અથ તીર્થક્ષેત્રમાહાત્મ્યમારભ્યતે ) ।
સૂત ઉવાચ ।
સર્વતીર્થાનિ વક્ષ્યામિ ગઙ્ગા તીર્થોત્તમોત્તમા ।
સર્વત્ર સુલભા ગઙ્ગાત્રિષુ સ્થાનેષુ દુર્લભા

ગઙ્ગાદ્વારે પ્રયાગે ચ ગઙ્ગાસાગરસઙ્ગમે ।
પ્રયાગં પરમં તીર્થં મૃતાનાં ભુક્તિમુક્તિદમ્

સેવનાત્કૃતપિણ્ડાનાં પાપજિત્કામદં નૃણામ્ ।
વારાણસી પરં તીર્થં વિશ્વેશો યત્ર કેશવઃ

કુરુક્ષેત્રં પરં તીર્થં દાનાદ્યૈર્ભુક્તિમુક્તિદમ્ ।
પ્રભાસં પરં તીર્થં સોમનાથો હિ તત્ર ચ

દ્વારકા ચ પુરી રમ્યા ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિકા ।
પ્રાચી સરસ્વતી પુણ્યા સપ્તસારસ્વતં પરમ્

કેદારં સર્વપાપઘ્નં સ (શ) મ્ભલગ્રામ ઉત્તમઃ ।
નરનરાયણં તીર્થં મુક્ત્યૈ વદરિકાશ્રમઃ

શ્વેતદ્વીપં પુરી માયા નૈમિષં પુષ્કરં પરમ્ ।
અયોધ્યા ચાર્ઘ્યતીર્થં તુ ચિત્રકૂટં ચ ગોમતી

વૈનાયકં મહીતીર્થં રામગિર્યાશ્રમં પરમ્ ।
કાઞ્ચીપુરી તુઙ્ગભદ્રા શ્રીશૈલં સેતુબન્ધનમ્

રામેશ્વરં પરં તીર્થં કાર્તિકેયં તથોત્તમમ્ ।
ભૃગુતુઙ્ગં કામતીર્થં તીર્થં ચામરકણ્ટકમ્

ઉજ્જયિન્યાં મહાકાલઃ કુબ્જકે શ્રીધરો હરિઃ ।
કુબ્જામ્રકં મહાતીર્થં કાલસર્પિશ્ચ કામદમ્

મહા કેશી ચ કાવેરી ચન્દ્રભાગા વિપાશયા ।
એકામ્રં ચ તથા તીર્થં બ્રહ્મેશં દેવકોટકમ્

મથુરા ચ પુરી રમ્યા શોણશ્ચૈવ મહાનદઃ ।
જમ્બૂસરો મહાતીર્થં તાનિ તીર્થાનિ વિદ્ધિ ચ

સૂર્યઃ શિવો ગણો દેવી હરિર્યત્ર ચ તિષ્ઠતિ ।
એતેષુ ચ યથાન્યેષુ સ્નાનં દાનં જપસ્તપઃ

પૂજા શ્રાદ્ધં પિણ્ડદાનં સર્વં ભવતિ ચાક્ષયમ્ ।
શાલગ્રામં સર્વદં સ્યાત્તીર્થં પશુપતેઃ પરમ્

કોકામુખં ચ વારાહં ભા (ભુ) ણ્ડીરં સ્વામિસંજ્ઞકમ્ ।
લો (મો) હદણ્ડે મહાવિષ્ણુર્મન્દારે મધુસૂદનઃ

કામરૂપં મહાતીર્થં કામાખ્યા (ક્ષા) યત્ર તિષ્ઠતિ ।
પુણ્ડ્રવર્ધનકં તીર્થં કાર્તિકેયશ્ચ યત્ર ચ

વિરજસ્તુ મહાતીર્થં તીર્થં શ્રીપુરુષોત્તમમ્ ।
મહેન્દ્રપર્વતસ્તીર્થં કાવેરી ચ નદી પરા

ગોદાવરી મહાતીર્થં પયોષ્ણી વરદા નદી ।
વિન્ધ્યઃ પાપહરં તીર્થં નર્મદાભેદ ઉત્તમઃ

ગોકર્ણં પરમં તીર્થં તીર્થં માહિષ્મતી પુરી ।
કાલઞ્જરં મહીતીર્થં શુક્લતીર્થમનુત્તમમ્

કૃતે શૌચે મુક્તિદં ચ શાર્ઙ્ગધારી તદન્તિકે ।
વિરજં સર્વદં તીર્થં સ્વર્ણાક્ષં તીર્થમુત્તમમ્

નન્દિતીર્થં મુક્તિદં ચ કોટિતીર્થફલપ્રદમ્ ।
નાસિક્યં ચ મહાતીર્થં ગોવર્ધનમતઃ પરમ્

કૃષ્ણવેણી ભીમરથી ગણ્ડકી યા ત્વિરાવતી ।
તીર્થં બિન્દુસરઃ પુણ્યં વિષ્ણુપાદોદકં પરમ્

બ્રહ્મધ્યાનં પરં તીર્થં તીર્થમિન્દ્રિયનિગ્રહઃ ।
દમસ્તીર્થં તુ પરમં ભવશુદ્ધિઃ પરં તથા

જ્ઞાનહ્રદે ધ્યાનજલે રાગદ્વેષમલાપહે ।
યઃ સ્નાતિ માનસે તીર્થે સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

ઇદં તીર્થમિદં નેતિ યે નરા ભેદદર્શિનઃ ।
તેષાં વિધીયતે તીર્થગમનં તત્ફલં ચ યત્

સર્વં બ્રહ્મેતિયો ઽવેતિ નાતીર્થં તસ્ય કિઞ્ચન ।
એતેષુ સ્નાનદાનાનિ શ્રાદ્ધં પિણ્ડમથાક્ષયમ્

સર્વા નદ્યઃ સર્વશૈલાઃ તીર્થં દેવાદિસેવિતમ્ ।
શ્રીરઙ્ગં ચ હરેસ્તીર્થં તાપી શ્રેષ્ઠા મહાનદી

સપ્તગોદાવરં તીર્થં તીર્થં કોણગિરિઃ પરમ્ ।
મહાલક્ષ્મીર્યત્ર દેવી પ્રણીતા પરમા નદી

સહ્યાદ્રૌ દેવદેવેશ એકવીરઃ સુરેશ્વરી ।
ગઙ્ગાદ્વારે કુશાવર્તે વિન્ધ્યકે નીલપર્વતે

સ્નાત્વા કનખલે તીર્થે સ ભવેન્ન પુનર્ભવે ।
સૂ ઉવાચ ।
એતાન્યન્યાનિ તીર્થાનિ સ્નાનાદ્યૈઃ સર્વદાનિ હિ

શ્રુત્વાબ્રવીદ્ધરેર્બ્રહ્મા વ્યાસં દક્ષાદિસંયુતમ્ ।
એતાન્યુક્ત્વા ચ તીર્થાનિ પુન સ્તીર્થોત્તમોત્તમમ્ ।
ગયાખ્યં પ્રાહ સર્વેષામક્ષયં બ્રહ્મલોકદમ્