ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.71

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે પદ્મરાગપરીક્ષણં નામ સપ્તતિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 71
સૂત ઉવાચ ।
દાનવાધિપતેઃ પિત્તમાદાય ભુજગાધિપઃ ।
દ્વિધા કુર્વન્નિવ વ્યોમ સત્વરં વાસુકિર્યયૌ

સ તદા સ્વશિરોરત્નપ્રભાદીપ્તે નભો ઽમ્બુધૌ ।
રાજતઃ સમહાનેકઃ ખણ્ડસેતુરિવાબભૌ

તતઃ પક્ષનિપાતેન સંહરન્નિવ રોદસી ।
ગરુત્માન્પન્નગેન્દ્રસ્ય પ્રહર્તુમુપચક્રમે

સહસૈવ મુમોચ તત્ફણીન્દ્રઃ સુરસાભ્યક્તતુરુષ્ક (રષ્ક) પાદપાયામ્ ।
કલિકાઘનગન્ધવાસિતા યાં વરમાણિક્યગિરેરુપત્યકાયામ્

તસ્ય પ્રપાતસમનન્તરકાલમેવ તદ્વદ્વરાલયમતીત્ય રમાસમીપે ।
સ્થાનં ક્ષિતેરુપપયોનિધિતીરલેખંયાં વરમાણિક્યગિરેરુપત્યકાયામ્

તત્રૈવ કિઞ્ચિત્પતતસ્તુ પિત્તાદુપેત્ય જગ્રાહ તતો ગરુત્માન્ ।
મૂર્છાપરીતઃ સહસૈવ ઘોણારન્ધ્રદ્વયેન પ્રમુમોચ સર્વમ્

તત્રાકઠોરશુકકણ્ઠશિરીષપુષ્પખદ્યોતપૃષ્ઠચરશાદ્વલશૈવલાનામ્ ।
કલ્હારશષ્પકભુજઙ્ગભુજાઞ્ચ પત્રપ્રાપ્તત્વિષો મરકતાઃ શુભદા ભવન્તિ

તદ્યત્ર ભોગીન્દ્રભુજાભિયુક્તં પપાત પિત્તં દિતિજાધિપસ્ય ।
તસ્યાકરસ્યાતિતરાં સ દેશો દુઃ ખોપલભ્યશ્ચ ગુણૈશ્ચ યુક્તઃ

તસ્મિન્મરકતસ્થાને યત્કિઞ્ચિદુપજાયતે ।
તત્સર્વં વિષરોગાણાં પ્રશમાય પ્રકીર્ત્યતે

સર્વમન્ત્રૌ ષધિગણૈર્યન્ન શક્યં ચિકિત્સિતુમ્ ।
મહાહિદંષ્ટ્રાપ્રભવં વિષં તત્તેન શામ્યતિ

અન્યદપ્યાકરે તત્ર યદ્દોષૈરુપવર્જિતમ્ ।
જાયતે તત્પવિત્રાણામુત્તમં પરિકીર્તિતમ્

અત્યન્તહરિતવર્ણં કોમલમર્ચિર્વિભેદજટિલં ચ ।
કાઞ્ચનચૂર્ણસ્યાન્તઃ પૂર્ણમિવ લક્ષ્યતે યચ્ચ

યુક્તં સંસ્થાનગુણૈઃ સમરાગં ગૌરવેણ ન વિહીનમ્ ।
સવિતુઃ કરસંસ્પર્શાચ્છુરયતિ સર્વાશ્રમં દીપ્ત્યા

હિત્વા ચ હરિતભાવં યસ્યાન્તર્વિનિહિતા ભવેદ્દીપ્તિઃ ।
અચિરપ્રભાપ્રભાહતનવશાદ્વલસન્નિભા ભાતિ

યચ્ચ મનસઃ પ્રસાદં વિદધાતિ નિરીક્ષ્યમતિમાત્રમ્ ।
નન્મરકતં મહાગણમિતિ રત્નવિદાં મનોવૃત્તિઃ

વર્ણસ્યાતિ વિભુત્વાદ્યસ્યાન્તઃ સ્વચ્છકિરણપરિધાનમ્ ।
સાન્દ્રસ્નિગ્ધવિશુદ્ધં કોમલબર્હિપ્રભાદિસમકાન્તિ

વર્ણોજ્જ્વલયા કાન્ત્યા સાન્દ્રાકારો વિભાસયા ભાતિ ।
તદપિ ગુણવત્સંજ્ઞામાપ્નોતિ હિ યાદૃશી પૂર્વમ્

શબલકઠોરમલિનં રૂક્ષં પાષાણકર્કરોપેતમ્ ।
દિગ્ધં શિલાજતુના મરકતમેવંવિધં વિગુણમ્

યત્સન્ધિશોષિતં રત્નમન્યન્મરકતાદ્ભવેત્ ।
શ્રેયસ્કામૈર્ન તદ્ધાર્યં ક્રેતવ્યં વા કતઞ્ચન

ભલ્લાતકી પુત્રિકા ચ તદ્વર્ણસમયોગતઃ ।
મણેર્મરકતસ્યૈતે લક્ષણીયા વિજાતયઃ

ક્ષૌમેણ વાસસા મૃષ્ટા દીપ્તિં ત્યજતિ પુત્રિકા ।
લાઘવેનૈવ કાચસ્ય શક્યા કર્તું વિભાવના

કસ્યચિદનેકરૂપૈર્મરકતમનુગચ્છતો ઽપિ ગુણવર્ણૈઃ ।
ભલ્લાતકસ્યસ્વનાત્તુ વૈષમ્યમુપૈતિ વર્ણસ્ય

વજ્રાણિ મુક્તાઃ સન્ત્યન્યે યે ચ કેચિદ્દ્વિજાતયઃ ।
તેષાં નાપ્રતિબદ્ધાનાં ભા ભવત્યૂર્ધ્વગામિની

ઋજુત્વાચ્ચૈવ કેષાઞ્ચિત્કથઞ્ચિદુપજાયતે ।
તિર્યગાલોચ્યમાનાનાં સદ્યશ્ચૈવ પ્રણશ્યતિ

સ્નાનાચમનજપ્યેષુ રક્ષામન્ત્રક્રિયાવિધૌ ।
દદદ્ભિર્ગોહિરણ્યાનિ કુર્વદ્ભિઃ સાધનાનિ ચ

દૈવપિત્ર્યાતિથેયેષુ ગુરુસંપૂજનેષુ ચ ।
બાધ્યમાનેષુ વિવિધૈર્દેષજાતૈર્વિષોદ્ભવૈઃ

દૌષૈર્હેનં ગુણૈર્યુક્તં કાઞ્ચનપ્રતિયોજિતમ્ ।
સંગ્રામે વિચરદ્ભિશ્ચ ધાર્યં મરકતં બુધૈઃ

તુલયા પદ્મરાગસ્ય યન્મૂલ્યમુપજાયતે ।
લભતે ઽભ્યધિકં તસ્માદ્ગુણૈર્મરકતં યુતમ્

તથા ચ પદ્મરાગાણાં દોષૈર્મૂલ્યં પ્રહીયતે ।
તતો ઽસ્યાપ્યધિકા હાનિર્દેષૈર્મરકતે ભવેત્