ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.57

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે ભુવનકોશવર્ણનં નામ ષટ્પઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 57
હરિરુવાચ ।
સપ્તતિસ્તુ સહસ્રાણિ ભૂમ્યુચ્છ્રાયો ઽપિ કથ્યતે ।
દશસાહસ્રમેકૈકં પાતાલં વૃષભધ્વજ

અતલં વિતલં ચૈવ નિતલં ચ ગભસ્તિમત્ ।
મહાખ્યં સુતલં ચાગ્ર્યં પાતાલં ચાપિ સપ્તમમ્

કૃષ્ણા શુક્લારુણા પીતા શર્કરા શૈલકાઞ્ચના ।
ભૂયસ્તત્ર દૈતેયા વસન્તિ ચ ભુજઙ્ગમાઃ

રૌદ્રે તુ પુષ્કરદ્વીપે નરકાઃ સન્તિ તાઞ્છૃણુ ।
રૌરવઃ સૂકરો રોધસ્તાલો વિનશનસ્તથા

મહાજ્વાલસ્તપ્તકુમ્ભો લવણો ઽથિ વિમોહિતઃ ।
રુધિરાખ્યો વૈતરણી કૃમિશઃ કૃમિભો જનઃ

અસિપત્રવનઃ કૃષ્ણો નાનાભક્ષશ્ચ દારુણઃ ।
તથા પૂયવહઃ પાપો વહ્નિજ્વાલસ્ત્વધઃ શિરાઃ

સંદંશઃ કૃષ્ણસૂત્રશ્ચ તમશ્ચાવીચિરેવ ચ ।
શ્વભોજનો ઽથાપ્રતિષ્ઠોષ્ણવીચિર્નરકાઃ સ્મૃતાઃ

પાપિનસ્તેષુ પચ્યન્તે વિષશસ્ત્રાગ્નિદાયિનઃ ।
ઉપર્યુપરિ વૈ લોકા રુદ્ર ! ભૂતાદયઃ સ્થિતાઃ

વારિવહ્ન્યનિલાકાશૈર્વૃતં ભૂતાદિના ચ તત્ ।
તદણ્ડં મહતા રુદ્ર ! પ્રધાનેન ચ વેષ્ટિતમ્

અણ્ડં દશગુણં વ્યાપ્તં નારાયણઃ સ્થિતઃ