ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.56

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે ભુવનકોશવર્ણનં નામ પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 56
હરિરુવાચ ।
સપ્ત મેધાતિથેઃ પુત્રાઃ પ્લક્ષદ્વીપેશ્વરસ્ય ચ ।
જ્યેષ્ઠઃ શાન્તભવો નામ શિશિરસ્તદન્તરઃ

સુખોદયસ્તથા નન્દઃ શિવઃ ક્ષેમક એવ ચ ।
ધ્રુવશ્ચ સપ્તમસ્તેષાં પ્લક્ષદ્વીપેશ્વરા હિ તે

ગોમેદશ્ચૈવ ચન્દ્રશ્ચ નારદો દુન્દુભિસ્તથા ।
સોમકઃ સુમનાઃ શૈલો બૈભ્રાજશ્ચાત્ર સપ્તમઃ

અનુતપ્તા શિખી ચૈવ વિપાશા ત્રિદિવા ક્રમુઃ ।
અમૃતા સુકૃતા ચૈવ સપ્તૈતાસ્તત્ર નિમ્નગાઃ

વપુષ્માઞ્છાલ્મલસ્યેશસ્તત્સુતા વર્ષનામકાઃ ।
શ્વેતો ઽથ હરિતશ્ચૈવ જીમૂતો રોહિતસ્તથા

વૈદ્યુતો માનસશ્ચૈવ સપ્રભશાચપિ સપ્તમઃ ।
કુમુદશ્ચોન્નતો દ્રોણો મહિષો ઽથ બલાહકઃ

ક્રૌઞ્ચઃ કકુદ્માન્હ્યેતે વૈ ગિરયઃ સરિતસ્ત્વિમાઃ ।
યોનિતોયા વિતૃષ્ણા ચ ચન્દ્રા શુક્લ વિમોચની

વિધૃતિઃ સપ્તમી તાસાં સ્મૃતાઃ પાપપ્રશાન્તિદાઃ ।
જ્યોતિષ્મતઃ કુશદ્વીપે સપ્ત પુત્રાઃ શૃણુષ્વતાન્

ઉદ્ભિદો વેણુમાંશ્ચૈવ દ્વૈરથો લમ્બનો ધૃતિઃ ।
પ્રભાકરો ઽથ કપિલસ્તન્નામા વર્ષપદ્ધતિઃ

વિદ્રુમો હેમશૈલશ્ચ દ્યુતિમાન્પુષ્પવાંસ્તથા ।
કુશેશયો હરિશ્ચૈવ સપ્તમો મન્દરાચલઃ

ધૂતપાપા શિવા ચૈવ પવિત્રા સન્મતિસ્તથા ।
વિદ્યુદભ્રા મહી ચાન્યા સર્વપાપહરાસ્ત્વિમાઃ

ક્રૌઞ્ચદ્વીપે દ્યુતિમતઃ પુત્રાઃ સપ્ત મહાત્મનઃ ।
કુશલો મન્દગશ્ચોષ્ણઃ પીવરો ઽથોન્ધકારકઃ

મુનિશ્ચ દુન્દુભિશ્ચૈવ સપ્તૈતે તત્સુતા હર ।
ક્રૌઞ્ચશ્ચ વામનશ્ચૈવ તૃતીયશ્ચાન્ધ (થ) કારકઃ

દિવાવૃત્પઞ્ચમશ્ચાન્યો દુન્દુભિઃ પુણ્ડરીકવાન્ ।
ગૌરી કુમુદ્વતી ચૈવ સન્ધ્યા રાત્રિર્મનોજવા

ખ્યાતિશ્ચ પુણ્ડરીકા ચ સપ્તૈતા વર્ષનિમ્નગાઃ ।
શાકદ્વીપેશ્વરાદ્ભવ્યાત્સપ્ત પુત્રાઃ પ્રજજ્ઞિરે

જલદ્શ્ચ કુમારશ્ચ સુકુમારોરુણી બકઃ ।
કુસુમોદઃ સમોદાર્કિઃ સપ્તમશ્ચ મહાદ્રુમઃ

સુકુમારી કુમારી ચ નલિની ધેનુકા ચ યા ।
ઇક્ષુશ્ચ વેણુકા ચૈવ ગભસ્તી સપ્તમી તથા

શબલાત્પુષ્કરેશાચ્ચ મહાવીરશ્ચ ધાતકિઃ ।
અભૂદ્વર્ષદ્વયં ચૈવ માનસોત્તરપર્વતઃ

યોજનાનાં સહસ્રાણિ ઊર્ધ્વં પઞ્ચાશદુચ્છ્રિતઃ ।
તાવચ્ચૈવ ચ વિસ્તીર્ણઃ સર્વતઃ પરિમણ્ડલઃ

સ્વાદૂદકેનોદધિના પુષ્કરઃ પરિવેષ્ટિતઃ ।
સ્વાદૂદકસ્ય પુરતો દૃશ્યતે લોકસંસ્થિતિઃ

દ્વિગુણા કાઞ્ચની ભૂમિઃ સર્વજન્તુવિવર્જિતા ।
લોકાલોકસ્તતઃ શૈલો યોજનાયુતાવિસ્તૃતઃ ।
તમસા પર્વતો વ્યાપ્તસ્તમો ઽપ્યણ્ડકટાહતઃ