ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.54

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે નવનિધિવર્ણનં નામ ત્રિપઞ્ચાશત્તમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 54
હરિરુવાચ ।
અગ્નીધ્રશ્ચાગ્નિબાહુશ્ચ બપુષ્માન્ધ્યુતિમાંસ્તથા ।
મેધામેધાતિથિર્ભવ્યઃ શબલઃ પુત્ર એવ ચ

જ્યોતિષ્માન્દશમો જાતઃ પુત્રા હ્યેતે પ્રિયવ્રતાત્ ।
મેધાગ્નિબાહુપુત્રાસ્તુ ત્રયો યોગપરાયણાઃ

જાતિસ્મરા મહાભાગા નૈરાજ્યાય મમો દષુઃ ।
વિભજ્ય સપ્ત દ્વીપાનિ સપ્તાનાં પ્રદદૌ નૃપઃ

યોજનાનાં પ્રમાણેન પઞ્ચાશત્કોટિરાપ્લુતા ।
જલોપરિ મહી યાતા મૌરિવાસ્તે સરિજ્જલે

જમ્બૂપ્લક્ષાહ્વયૌ દ્વીપૌ શાલ્મલશ્ચાપરો હર ।
કુશઃ ક્રૌઞ્ચસ્તથા શાકઃ પુષ્કરશ્ચૈવ સપ્તમઃ

એતે દ્વીપાઃ સમુદ્રૈસ્તુ સપ્ત સપ્તભિરાવૃતાઃ ।
લવણેક્ષુસુરાસર્પિર્દાધિદુગ્ધજલૈઃ સમમ્

દ્વીપાત્તુ દ્વિગુણો દ્વીપઃ સમુદ્રશ્ચ વૃષધ્વજ ।
જમ્બૂદ્વીપે સ્થિતો મેરુર્લક્ષયોજનવિસ્તૃતઃ

ચતુરશીતિસાહસ્રૈર્યોજનૈરસ્ય ચોચ્છ્રયઃ ।
પ્રવિષ્ટઃ ષોડશાધસ્તાદ્દ્વત્રિંશન્મૂર્ધ્નિ વિસ્તૃતઃ

અધઃ ષોડશસાહસ્રઃ કર્ણિકાકારસંસ્યિતઃ ।
હિમવાન્હેમકૂટશ્ચ નિષધશ્ચાસ્ય દક્ષિણે

નીલઃ શ્વેતશ્ચ શૃઙ્ગી ચ ઉત્તરે વર્ષપર્વતાઃ ।
પ્લક્ષાદિષુ નરા રુદ્ર યે વસન્તિ સનાતનાઃ

શઙ્કરાથ ન તેષ્વસ્તિ યુગાવસ્થા કથઞ્ચન ।
જમ્બૂદ્વીપેશ્વરાત્પુત્રા હ્યગ્રીધ્નાદભવન્નવ

નાભિઃ કિંપુરુષશ્ચૈવ હરિવર્ષમિલા વૃતઃ ।
રમ્યો હિરણ્મયાખ્યશ્ચ કુરુર્ભદ્રાશ્વ એવ ચ

કેતુમાલો નૃપસ્તેભ્યસ્તત્સંજ્ઞાન્ ખણ્ડકાન્દદૌ ।
નાભેસ્તુ મેરુદેવ્યાં તુ પુત્રો ઽભૂદૃષભો હર

તત્પુત્રો ભરતો નામ શાલગ્રામે સ્થિતો વ્રતી ।
સુમતિર્ભરતસ્યાભૂત્તત્પુત્રસ્તૈજસો ઽભવત્

ઇન્દ્રદ્યુમ્નશ્ચ તત્પુત્રઃ પરમેષ્ઠી તતઃ સ્મૃતઃ ।
પ્રતીહારશ્ચતત્પુત્રઃ પ્રતિહર્તા તદાત્મજઃ

સુતસ્તસ્માદથૈ જાતઃ પ્રસ્તારસ્તત્સુતો વિભુઃ ।
પૃથુશ્ચ તત્સુતો નક્તો નક્તસ્યાપિ ગયઃ સ્મૃતઃ

નરો ગયસ્ય તનયસ્તત્પુત્રોભુદ્વિરાડગતઃ ।
તતો ધીમાન્મહાતેજા ભૌવનસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

ત્વષ્ટા ત્વષ્ટુશ્ચ વિરજા રજસ્તસ્યાપ્યભૂત્સુતઃ ।
શતજિદ્રજસસ્તસ્ય વિષ્વગ્જ્યોતિઃ સુતઃ સ્મૃતઃ